Tłuszcze (Lipidy) są to substancje nierozpuszczalne w wodzie, rozpuszczalne zaś w eterze i benzynie. Spełniają rolę źródła energii i materiału zapasowego. Dzielą się na (podział wg. Bloora): 1) Proste – trójglicerydy i woski, 2) Złożone –...
Hemofilia jest chorobą krwi, w której jedno z białek osocza odpowiedzialne za krzepliwość krwi występuje w organizmie chorego w niewielkich lub niemal zerowych ilościach. Istnieje kilka postaci hemofilii. Najpowszechniej występuje w najcięższej...
pierwiastek Rola Źródło Skutki niedoboru makroelementy Wapń Składnik kości zębów, niezbędny składnik prawidłowego funkcjonowania mięsni i układu nerwowego Mleko, przetwory mleczne, warzywa liściaste Potas i sód Pobudliwość komórek nerwowych i...
Elementy układu rozrodczego żeńskiego: a) wew: jajniki, jaowody, macica, pochwa, b) zew: piersi, srom( wargi sromowe mniejsze i większe, łechtaczka,wzgórek łonowy, ujście pochwy) *jajniki parzyste gruczoly dokrewne leżą po obu stronach trzonu...
Rozmnażanie bezpłciowe nie występuje u zwierząt wyższych, ponieważ są one zbyt duże i mają zbyt skomplikowaną budowę, aby był możliwy prosty podział na dwie połowy lub wrastania nowego osobnika z ,,pączka" na...
Wszystkie organizmy żywe możemy podzielić na dwie grupy: organizmy, które nie mają wykształconego jądra komórkowego (Prokariota) oraz organizmy mające wykształcone jądro komórkowe (Eukariota). Bakterie są jednokomórkowymi organizmami...
Krew odgrywa podstawową rolę w funkcjonowaniu organizmu - bez niej życie byłoby niemożliwe. Serce pompuje życiową ciecz przez skomplikowaną sieć naczyń krwionośnych i żył, dostarczając komórkom tlenu i składników odżywczych oraz usuwając...
Kod Genetyczny: Kod genetyczny to kompleksowy wzór, według którego następuje syntezowanie białek. Składające się z 20 różnych aminokwasów białka, mają swoją sekwencję określoną przez kolejne nukleotydy w mRNA. Kod genetyczny składa się z trójek...
Z punktu widzenia psychologii hałas jest dźwiękiem nieprzyjemnym i niepożądanym, powodującym drażliwość, zmęczenie całego organizmu a szczególnie słuchu. Hałas ma wpływ na zdrowie i kondycję człowieka. Jego działanie można rozpatrywać w trzech...
Mitochondrium występuje tylko w komórkach eukariotycznych, natomiast jego odpowiednikiem w komórkach prokariotycznych są mezosomy. Każde mitochondrium zawiera w swym składzie białka (ok.60%), lipidy (ok.34%), RNA i niewielkie ilości DNA. Białka...
SKŁADNIKI POŻYWIENIA – CHEMICZNE: nieorganiczne (woda, sole min.), organiczne. SKŁADNIKI ODŻYWCZE : NA: budulcowe (białka), energetyczne (tłuszcze, węglowodany), regulujące (witaminy, składniki min). SOLE MIN - PIERWIASTKI : NA: makroelementy...
"To zdumiewające, jak niewiele z olbrzymiego zasobu wiadomości o przyrodzie, który nagromadziły nauki ścisłe, przenika do świadomości zwykłych ludzi…" (Francis Crick) Życie ludzkie to ciągłe pytania, na które próbujemy znaleźć odpowiedź....
Utrzymanie dobrego stanu zdrowia w znacznym stopniu zależy od poziomu higieny osób, które produkują, sprzedają, przechowują i przyrządzają żywność. Jeśli któraś z nich zlekceważy zasady higieny, konsekwencją może być ostre zatrucie pokarmowe....
Węgorz Jest to ryba węrzowatych kształtów, o cylindrycznym przekroju ciała. Jedynie tylko część ogonowa jest mocno ścieśniona w płaszczyznach bocznych. Linia boczna na całej długości ciała ma wyraźny przebieg. U gatunku tego nastąpił całkowity...
Pomimo dziesiątek lat starań, tysięcy koncepcji, milionów nieudanych prób i miliardów dolarów przeznaczonych na rozwój genetyki, pozostaje ona wciąż zagadką. I choć zdaje się, że naukowcy są coraz bliżej okiełznania otaczającego nas świata -...
1. DNA-PODSTAWOWY NOŚNIK INFORMACJI GENETYCZNEJ. a)Budowa: z 4 nukleotydów. Każdy nukleotyd składa się z pentozy-deoksyrybozy, reszty kwasu fosforowego i zasady azotowej. Zasady azotowe różnicują nukleotydy(A ademina T tymina C cytozyna G...
Cykl składający się z ciągu reakcji enzymatycznych zachodzący w mitochondriach. Kwas pirogronowy powstały w procesie glikolizy zostaje utleniony (dzięki NAD+), odłącza się cząsteczka CO2 (dekarboksylacja oksydacyjna) i dzięki koenzymowi A powstaje...
ADP - Cząsteczka złożona z adeniny, rybozy i dwóch reszt fosforanowych. Zawiera jedno wiązanie wysokoenergetyczne. W wyniku przyłączenia grupy fosforanowej do cząsteczki ADP tworzy się cząsteczka ATP Aldozy - Cukry proste, w których cząsteczkach...
OPISZ WALORY TURYSTYCZNE WYBRANEGO REGIONU NA POTRZEBY RYNKU TURYSTYCZNEGO W POLSCE. Bory Tucholskie to wielkie nieprzebyte połacie lasów, to jeden z najwspanialszych obszarów leśnych w Europie. Urodziwa, w niewielkim stopniu tknięta ręką...
Nabłonki-zwarty ukł. kom. prawie nie ma subst. miedzykom. umieszczone na bł. podst. i połaczeniami miedzykom. Jednowarstwowe Płaski-zbud ze spłszczonych wielobocznych kom. których jądra umieszczone są centralnie, wyst. w pecherzykach płuc wyściela...
Akromegalia jest następstwem wydzielania nadmiernej ilości somatotropiny u ludzi, u których proces wzrostu się zakończył. W schorzeniu tym występuje nadmierny rozrost kości, tkanek miękkich i narządów wewnętrznych. Choroba powodowana jest...
W organizmach transgenicznych obcy Dna jest włączony do genomów komórek. Organizmy wyższe, które włączyły do genomów swoich komórek obcy DNA, noszą nazwę organizmów transgenicznych. Terminu tego używa się zwykle tylko w odniesieniu do roślin i...
1. Obecność odpowiednich narządów czepnych umożliwiających przymocowanie pasożyta do ciała żywiciela, np. u tasiemca przyssawki i haczyki. 2. Odpowiedni kształt ciała pozwalający na łatwiejsze usadowienie się w organizmie żywiciela, np....
Pisząc o ochronie środowiska i jej formach nie sposób zacząć inaczej, niż przez zdefiniowanie samego pojęcia ochrony środowiska. Wg Leksykonu Ekologii i Ochrony Środowiska jest to dział ochrony przyrody, zajmujący się ochrona wód, gleb, powietrza...
dziura ozonowa, znaczny spadek koncentracji ozonu w atmosferze ziemskiej (do 90% średniej koncentracji); jest obserwowana w okolicach bieguna południowego, nad Antarktydą, gdzie pojawia się rokrocznie w okresie wiosennym (od września do...
Barwniki asymilacyjne, substancje barwne niezbędne w fotosyntezie, absorbujące światło o określonej długości fali i nadające barwę roślinom. Należą tu np. zielone chlorofile, karotenoidy i fikobyliny o barwach od żółtej do czerwonej. Barwniki...
Kwasy i ich roztwory ze względu na swój (jak sama nazwa wskazuje) kwaśny odczyn wywierają odpowiedni wpływ na wszystko, co znajduje się w ich otoczeniu. W środowisku Ziemi wyraz „odpowiedni” znaczy „negatywny”, choć nie jest to regułą. Chyba...
ŻYCIE, Zrozumienie podstawowych procesów życiowych nastąpiło już w 2 poł. XIX w., będąc zwieńczeniem wysiłku poznawczego trwającego od renesansu i oświecenia. Nagromadzone dotychczas fakty pozwalają na podanie kilku (nie wykluczających się)...
SCHARAKTERYZUJ WŁÓKNA ST WŁÓKNA ST- czerwone o wolnym metabolizmie tlenowym, Niska aktywność ATP-azy (3 razy niższa niż w FT) Umiarkowana zdolność do wiązania jonów Ca2+ w siateczce sarkoplazmatycznej Niska Wydajność glokolityczna Umiarkowana...
Wszystkie organizmy żywe ? ludzie, zwierzęta i rośliny ? są zbudowane z komórek. Te najmniejsze części składowe żywej materii są odpowiedzialne za prawidłowy przebieg wszystkich procesów niezbędnych do podtrzymania życia. Mają rozmaite kształty,...
Budowa męskich narządów płciowych. Męskie narządy rozrodcze: jądra, najądrza, nasieniowody, cewka moczowa, gruczoły rozrodcze męskie: 2 pęcherzyki nasienne, prostata, 2 gruczoły opuszkowo cewkowe (Cowpera), prącie i moszna. Jądra - leżą w...
Układ nerwowy. 1.Mózg- najważniejszy organ (narząd) organizmu, kierujący najważniejszymi funkcjam życiowymi(porusznie się, węch, słuch, smak, dotyk, wzrok, mowa). 2.Rdzeń kręgowy (cały kręgosłup) 3.Tkanki nerwowe. Układ krwionośny....
ALTERNATYWNE ŹRÓDŁA ENERGII Alternatywne źródła energii to źródła inne niż paliwa kopalne, możliwe do przekształcenia w użyteczne formy energii, np. energia wietrzna, geotermalna, słoneczna, jądrowa, wodna. ZANIECZYSZCZENIA WÓD Woda...
Plastydy Plastydy występują tylko u roślin .Posiadają prosty system lamelarny(błoniasty) tworzony przez spłaszczone pęcherzyki ,czyli tylakoidy.Wkomórce bakterii kilka tylakoidów tworzy tzw.chromatofor.Plastydy posiadają własny DNA i własny aparat...
Owoce : soczyste : owocnia u nich pozostaje przez cały rok mięsista : jagody : wiele nasion, np. ogórek, pestkowce : owocnia z 2 cz. : zewnętrznej mięsistej i wew. O kom. Mocno zdrewniałych, tworzy pestkę, np. wiśnia czereśnia morela. Szupirkowate...
ZNACZENIE WŁASNOŚCI FIZYCZNYCH I CHEMICZNYCH WODY DLA PROCESÓW ŻYCIOWYCH I W PRZYRODZIE NIEOŻYWIONEJ Woda jest związkiem chemicznym wodoru z tlenem, o wzorze H 2O. Tlen i woda to dwa wielkie koła rozpędowe życia naszej planety. Tlen...
Budowa atmosfery: - troposfera, - tropopauza, - stratosfera, - stratopauza, - mezosfera, - mezopauza, - termosfera, - egzosfera. Troposfera charakteryzuje się spadkiem temperatury w miarę wzrostu odległości od powierzchni Ziemi. Na...
Rola w organiźmie i wstęp Tłuszcze to ogólna nazwa wielu związków chemicznych, które prawie bez wyjątku nie rozpuszczają się w wodzie. Są obok węglowodanów i białek trzecią podstawową grupą składników pokarmowych spełniającą w organizmie...
Bakterie jako najmniejsze organizmy żywe o wielkości przeciętnie od 0,2 do 80 mikrometrów mają znaczącą funkcję w przyrodzie. Dzięki temu, że występują w każdym środowisku, a największe skupiska ich znajdują się w nieczystościach umożliwiają życie...
Obecnie na Ziemi żyje około 1,5 miliona gatunków organizmów eukariotycznych, a także wiele gatunków bakterii i sinic. Pewne gatunki są do siebie podobne, inne różnią się znacznie. Od dawna ludzie stawiali sobie pytanie: czy było tak zawsze, czy...
GLONY Zielenice (Chlorophyta) 1.Miejsce występowania : zbiorniki wodne (od wody słonej po słodką) Niektóre gatunki żyją na lądzie (na powierzchni drzew, skał i budynków w wilgotnych, zacienionych miejscach). Jeden gatunek...
Krew pępowinowa nazywana jest też krwią łożyskową - to ta sama krew która krążyła w układzie krwionośnym płodu. Jest to krew pobrana z łożyska i części pępowiny tylko bezpośrednio po porodzie. Jest to nieoceniony skarb, który w przyszłości może...
Znajduje się w kanale utworzonym przez kręgi kręgosłupa. Chroniony jest przez kręgosłup, opony i płyn mózgowo ? rdzeniowy. W istocie szarej znajdują się ośrodki rdzeniowe. Istota biała utworzona jest z włókien nerwowych. Włókna wstępujące...
Mrówki, razem z pszczołami i osami, należą do przedstawicieli rzędu Hymenoptera. Owady te oraz przedstawiciele rzędu Isoptera – termity ( inaczej bielce )są jedynymi grupami, którym udało się stworzyć prawdziwą strukturę społeczną, a nastąpiło to...
Rozmnażanie prowadzi do zwiększenia liczby rozmnażających się osobników i jest jedną z ważniejszych cech organizmów żywych. Istota rozmnażania – zwiększenie liczby reprezentantów gatunku, czyli przedłużenie życia gatunku. Podczas mitozy i...
Ruch jest czynnikiem niezbędnym dla rozwoju dziecka. Naturalna dla wieku dziecięcego potrzeba ruchu warunkuje stały, a w niektórych okresach życia szczególnie gwałtowny rozwój układu ruchowego i nerwowego. Wszechstronny, spontaniczny ruch jest...
Organizmy żywe chemosyntetyzujące (bakterie) wykorzystują do produkcji zw. organicznych energię chemiczną, która wyzwala się w procesie utleniania związków takich jak amoniak, mocznik, CO, H. Jest to proces syntezy związków organicznych z...
W rodzinie pszczelej wyróżnia się trzy rodzaje osobników – matkę pszczelą, trutnie – żyją jedynie przez kilkanaście tygodni, i robotnice – pszczoły z uwstecznionymi narządami rozrodczymi. Matka znosi jajeczko, po trzech dniach wylęga się larwa....
Oddychanie [respiracja]- proces wymiany gazów pomiędzy żywym organizmem a otaczającym go środowiskiem, zapewniający nieprzerwany dopływ tlenu do tkanek i stałe usuwanie dwutlenku węgla na zewnątrz. Większość roślin, zwierząt i człowiek czerpie...