Strunowce
Są grupą licznych gatunków znacznie różniących się między sobą. Strunowce żyją na całej kuli ziemskiej w środowiskach wodnych i lądowych, które wpływają na sposób życia i budowę tych zwierząt. Wszystkie strunowce posiadają szkielet wewnętrzny w...
Sposoby badania gleby.
Badanie gleby pod kątem szkodliwych substancji. Do badań na szkodliwe substancje pobieramy wierzchnią, około 10 cm warstwę gleby, a do badań kontrolnych porównawczych taką samą warstwę dobrej ziemi ogródkowej. Ziemię wsypujemy do dwóch...
Antropogeneza
Antropogeneza to procesy zmian ewolucyjnych prowadzące do powstania człowieka. Na podstawie kopalnych znalezisk szczątków człowieka pierwotnego ustalono, że człowiek i małpy człekokształtne miały wspólnego przodka, a ich linie rozwojowe...
Niektóre pojęcia z dziedziny genetyki
1 GENETYKA nauka o procesach dziedziczenia 2 DZIEDZICZENIE proces przekazywania zespołu cech potomstwu 3 CYTOLOGIA nauka o komórce 4 KOD GENETYCZNY szyfr, w którym zapisywane są wszystkie białka organizmu 5 KODON 3 nukleotydy kodujące 1...
Komórka jako podstawowa jednostka strukturalna i funkcjonalna organizmu.
1. Wiadomości wstępne Komórka to podstawowy element strukturalny i czynnościowy każdego organizmu, zdolny do spełniania różnych funkcji życiowych tzn. oddychania, odżywiania, rozmnażania, wzrostu. Wielkość komórek i ich kształt są bardzo różne i...
Ściąga z tkanek
Nabłonki-zwarty ukł. kom. prawie nie ma subst. miedzykom. umieszczone na bł. podst. i połaczeniami miedzykom. Jednowarstwowe Płaski-zbud ze spłszczonych wielobocznych kom. których jądra umieszczone są centralnie, wyst. w pecherzykach płuc wyściela...
Botanika
Przegląd wybranych rodzin roślin okrytonasiennych Cele zajęć: 1. Poznanie budowy morfologicznej wybranych roślin. 2. Umiejętność dostrzegania charakterystycznych cech budowy morfologicznej roślin. 3. Rozpoznawanie cech roślin pod kątem...
Adaptacja organizmów do pasożytniczego trybu życia
1. Obecność odpowiednich narządów czepnych umożliwiających przymocowanie pasożyta do ciała żywiciela, np. u tasiemca przyssawki i haczyki. 2. Odpowiedni kształt ciała pozwalający na łatwiejsze usadowienie się w organizmie żywiciela, np....
Ochrona środowiska
I. PARKI NARODOWE II. REZERWATY PRZYRODY III. POMNIKI PRZYRODY IV. OCHRONA GATUNKOWA V. RÓŻNICA POMIĘDZY EKOLOGIĄ A OCHRONĄ ŚRODOWISKA Park Narodowy Obszar objęty kontrolą prawną, zachowany w stanie naturalnym lub niewiele zmieniony...
Hemofilia
Hemofilia jest chorobą krwi, w której jedno z białek osocza odpowiedzialne za krzepliwość krwi występuje w organizmie chorego w niewielkich lub niemal zerowych ilościach. Istnieje kilka postaci hemofilii. Najpowszechniej występuje w najcięższej...
Cholesterol - budowa chemiczna i jego rola w organizmie
Tłuszcze (Lipidy) są to substancje nierozpuszczalne w wodzie, rozpuszczalne zaś w eterze i benzynie. Spełniają rolę źródła energii i materiału zapasowego. Dzielą się na (podział wg. Bloora): 1) Proste – trójglicerydy i woski, 2) Złożone –...
Układy - pokarmowy, oddechowy, rozrodczy, wydalniczy (moczowy), nerwowe, krwionośne.
Układ nerwowy. 1.Mózg- najważniejszy organ (narząd) organizmu, kierujący najważniejszymi funkcjam życiowymi(porusznie się, węch, słuch, smak, dotyk, wzrok, mowa). 2.Rdzeń kręgowy (cały kręgosłup) 3.Tkanki nerwowe. Układ krwionośny....
Glony
Są ekologiczną grupą roślin, systematycznie obejmującą następujące gromady: Eugleniny, Dinofity, Chryzofity, Zielenice, Brunatnice, Krasnorosty. W grupie tej dominują organizmy wodne o bardzo zróżnicowanej formie: jednokomórkowe, kolonijne oraz...
Zastosowanie osiągnięć genetyki w hodowli roślin, zwierząt, w medycynie i sądownictwie.
Pomimo dziesiątek lat starań, tysięcy koncepcji, milionów nieudanych prób i miliardów dolarów przeznaczonych na rozwój genetyki, pozostaje ona wciąż zagadką. I choć zdaje się, że naukowcy są coraz bliżej okiełznania otaczającego nas świata -...
Pielęgnacja skóry w okresie dojrzewania
Okres dojrzewania jest najbardziej burzliwym momentem w życiu człowieka. W tym czasie hormony (androgeny), które wywołują pokwitanie, pobudzają również gruczoły łojowe wytwarzające łój. Nadmiernie produkowany jest przyczyną powstawania pryszczy....
Systematyka organizmów żywych
I NADKRÓLESTWO: BEZJĄDROWE (Prokaryota) Królestwo: Bakterie - krętek blady, prątek gruźlicy II NADKRÓLESTWO: JĄDROWE (Eukaryota) 1. Królestwo: Prostisty (Protista) a. Typ: pełzakowce (ameba, pełzak czerwonki) b. Typ: Euglenozoa (euglena...
Mitochondrium
Mitochondrium występuje tylko w komórkach eukariotycznych, natomiast jego odpowiednikiem w komórkach prokariotycznych są mezosomy. Każde mitochondrium zawiera w swym składzie białka (ok.60%), lipidy (ok.34%), RNA i niewielkie ilości DNA. Białka...
Łańcuch pokarmowy, sukcesja ekologiczna - pojęcia
Łańcuch pokarmowy Szereg organizmów ustawionych w takiej kolejności, że każde poprzednie ogniwo stanowi źródło pożywienia dla występującego po nim. a) spasania- zaczyna się zawsze od producentów liście ziemniaka-stonka-bażant-lis b)...
Wykaż bezpośrednie znaczenie genetyki dla człowieka XIX, XX i XXI wieku.
"To zdumiewające, jak niewiele z olbrzymiego zasobu wiadomości o przyrodzie, który nagromadziły nauki ścisłe, przenika do świadomości zwykłych ludzi…" (Francis Crick) Życie ludzkie to ciągłe pytania, na które próbujemy znaleźć odpowiedź....
Mikro-, makroelementy i witaminy
pierwiastek Rola Źródło Skutki niedoboru makroelementy Wapń Składnik kości zębów, niezbędny składnik prawidłowego funkcjonowania mięsni i układu nerwowego Mleko, przetwory mleczne, warzywa liściaste Potas i sód Pobudliwość komórek nerwowych i...
Ochrona środowiska - podstawy
Pisząc o ochronie środowiska i jej formach nie sposób zacząć inaczej, niż przez zdefiniowanie samego pojęcia ochrony środowiska. Wg Leksykonu Ekologii i Ochrony Środowiska jest to dział ochrony przyrody, zajmujący się ochrona wód, gleb, powietrza...
Elementy układu rozrodczego - żeńskiego.
Elementy układu rozrodczego żeńskiego: a) wew: jajniki, jaowody, macica, pochwa, b) zew: piersi, srom( wargi sromowe mniejsze i większe, łechtaczka,wzgórek łonowy, ujście pochwy) *jajniki parzyste gruczoly dokrewne leżą po obu stronach trzonu...
Dlaczego niektóre zwierzęta składają stosunkowo dużo jaj, inne mniejszą ilość, a u jeszcze innych zaledwie kilka jaj daje początek młodym organizmom
Rozmnażanie bezpłciowe nie występuje u zwierząt wyższych, ponieważ są one zbyt duże i mają zbyt skomplikowaną budowę, aby był możliwy prosty podział na dwie połowy lub wrastania nowego osobnika z ,,pączka" na...
Krew
Krew odgrywa podstawową rolę w funkcjonowaniu organizmu - bez niej życie byłoby niemożliwe. Serce pompuje życiową ciecz przez skomplikowaną sieć naczyń krwionośnych i żył, dostarczając komórkom tlenu i składników odżywczych oraz usuwając...
Omówienie Bakterii. Organizmy żywe: Prokariota i Eukariota
Wszystkie organizmy żywe możemy podzielić na dwie grupy: organizmy, które nie mają wykształconego jądra komórkowego (Prokariota) oraz organizmy mające wykształcone jądro komórkowe (Eukariota). Bakterie są jednokomórkowymi organizmami...
Układ pokarmowy
PRZEWóD POKARMOWY 1. Jama ustna 2. Gardło 3. Przełyk 4. Żołądek 5. Dwunastnica 6. Jelito cienkie 7. Jelito grube 8. Odbyt GRUCZOłY TRAWIENNE 1. Ślinianki 2. Wątroba 3. Trzustka JAMA USTNA - obróbka wtępna pokarmu - ślina...
Hałas na zdrowie człowieka
Z punktu widzenia psychologii hałas jest dźwiękiem nieprzyjemnym i niepożądanym, powodującym drażliwość, zmęczenie całego organizmu a szczególnie słuchu. Hałas ma wpływ na zdrowie i kondycję człowieka. Jego działanie można rozpatrywać w trzech...
Odżywianie i oddychanie źródłem energii niezbednej do życia - ściaga
SKŁADNIKI POŻYWIENIA – CHEMICZNE: nieorganiczne (woda, sole min.), organiczne. SKŁADNIKI ODŻYWCZE : NA: budulcowe (białka), energetyczne (tłuszcze, węglowodany), regulujące (witaminy, składniki min). SOLE MIN - PIERWIASTKI : NA: makroelementy...
Bory Tucholskie
OPISZ WALORY TURYSTYCZNE WYBRANEGO REGIONU NA POTRZEBY RYNKU TURYSTYCZNEGO W POLSCE. Bory Tucholskie to wielkie nieprzebyte połacie lasów, to jeden z najwspanialszych obszarów leśnych w Europie. Urodziwa, w niewielkim stopniu tknięta ręką...
Organizmy transgeniczne.
W organizmach transgenicznych obcy Dna jest włączony do genomów komórek. Organizmy wyższe, które włączyły do genomów swoich komórek obcy DNA, noszą nazwę organizmów transgenicznych. Terminu tego używa się zwykle tylko w odniesieniu do roślin i...
Węgorz
Węgorz Jest to ryba węrzowatych kształtów, o cylindrycznym przekroju ciała. Jedynie tylko część ogonowa jest mocno ścieśniona w płaszczyznach bocznych. Linia boczna na całej długości ciała ma wyraźny przebieg. U gatunku tego nastąpił całkowity...
Genetyka
1. DNA-PODSTAWOWY NOŚNIK INFORMACJI GENETYCZNEJ. a)Budowa: z 4 nukleotydów. Każdy nukleotyd składa się z pentozy-deoksyrybozy, reszty kwasu fosforowego i zasady azotowej. Zasady azotowe różnicują nukleotydy(A ademina T tymina C cytozyna G...
Cykl Krebsa w skrócie
Cykl składający się z ciągu reakcji enzymatycznych zachodzący w mitochondriach. Kwas pirogronowy powstały w procesie glikolizy zostaje utleniony (dzięki NAD+), odłącza się cząsteczka CO2 (dekarboksylacja oksydacyjna) i dzięki koenzymowi A powstaje...
Elementy z działu fotosynteza i oddychanie oraz genetyka - ściąga
ADP - Cząsteczka złożona z adeniny, rybozy i dwóch reszt fosforanowych. Zawiera jedno wiązanie wysokoenergetyczne. W wyniku przyłączenia grupy fosforanowej do cząsteczki ADP tworzy się cząsteczka ATP Aldozy - Cukry proste, w których cząsteczkach...
Znaczenie bakterii w przyrodzie i gospodarce człowieka
Bakterie jako najmniejsze organizmy żywe o wielkości przeciętnie od 0,2 do 80 mikrometrów mają znaczącą funkcję w przyrodzie. Dzięki temu, że występują w każdym środowisku, a największe skupiska ich znajdują się w nieczystościach umożliwiają życie...
Choroby hormonalne, Gigantyzm, Karłowatośc, Choroby Tarczycy (nadczynnośc, niedoczynnośc)...
Akromegalia jest następstwem wydzielania nadmiernej ilości somatotropiny u ludzi, u których proces wzrostu się zakończył. W schorzeniu tym występuje nadmierny rozrost kości, tkanek miękkich i narządów wewnętrznych. Choroba powodowana jest...
Płazińce i obleńce. Anatomia i adaptacje żywicieli pasożytniczych: porównanie płazińców i obleńców
Płazińce Przystosowanie do pasożytnictwa: Płazińce wykazują adaptacje do życia pasożytniczego, takie jak rozwinięte organy czepne, naskórek odporny na enzymy trawienne, ciała w formie taśmowatej i silnie spłaszczone, oraz zredukowane...
Odżywianie się, nieprawidłowe żywienie i jego konsekwencje
Prawidłowe odżywianie się człowieka jest warunkiem właściwego wzrostu, rozwoju, sprawności umysłowej i fizycznej człowieka. Przez prawidłowe żywienie rozumie się dostarczenie organizmowi pożywienia: · zapewniającego pokrycie zapotrzebowania na...
Dziura ozonowa
dziura ozonowa, znaczny spadek koncentracji ozonu w atmosferze ziemskiej (do 90% średniej koncentracji); jest obserwowana w okolicach bieguna południowego, nad Antarktydą, gdzie pojawia się rokrocznie w okresie wiosennym (od września do...
Tłuszcze
Rola w organiźmie i wstęp Tłuszcze to ogólna nazwa wielu związków chemicznych, które prawie bez wyjątku nie rozpuszczają się w wodzie. Są obok węglowodanów i białek trzecią podstawową grupą składników pokarmowych spełniającą w organizmie...
Lancetnik i ryby
1. Lancetnik - strunowiec - struna grzbietowa (tu przez całe życie) jak rulon monet, gardziel poprzebijana parzystymi szczelinami skrzelowymi, ektodermalna cewka nerwowa tworząca ośrodkowy układ nerwowy (pusta w środku, ślepo zakończona z obu...
Wpływ kwasów na środowisko naturalne
Kwasy i ich roztwory ze względu na swój (jak sama nazwa wskazuje) kwaśny odczyn wywierają odpowiedni wpływ na wszystko, co znajduje się w ich otoczeniu. W środowisku Ziemi wyraz „odpowiedni” znaczy „negatywny”, choć nie jest to regułą. Chyba...
Ochrona środowiska
ALTERNATYWNE ŹRÓDŁA ENERGII Alternatywne źródła energii to źródła inne niż paliwa kopalne, możliwe do przekształcenia w użyteczne formy energii, np. energia wietrzna, geotermalna, słoneczna, jądrowa, wodna. ZANIECZYSZCZENIA WÓD Woda...
Współczesne zagrożenia życia.
Największym zagrożeniem życia w dzisiejszych czasach są choroby cywilizacyjne, których nie możemy uniknąć, i na które wszyscy jesteśmy podatni. Nikt nie jest odporny na zakażenie wirusem AIDS. (Istnieją wyjątki ale można je pominąć...
Fotosynteza
Barwniki asymilacyjne, substancje barwne niezbędne w fotosyntezie, absorbujące światło o określonej długości fali i nadające barwę roślinom. Należą tu np. zielone chlorofile, karotenoidy i fikobyliny o barwach od żółtej do czerwonej. Barwniki...
Mrówki - owady społeczne
Mrówki, razem z pszczołami i osami, należą do przedstawicieli rzędu Hymenoptera. Owady te oraz przedstawiciele rzędu Isoptera – termity ( inaczej bielce )są jedynymi grupami, którym udało się stworzyć prawdziwą strukturę społeczną, a nastąpiło to...
Biologia (ściąga)
Mikroskop składa się z części optycznych i mechanicznych. Głównymi częściami optycznymi mikroskopu są: okular i obiektywy. Powiększenie mikroskopu obliczmy powiększenie okularu razy powiększenie obiektywu np.: 10*40=400 . Wykonywanie preparatu:...
Życie,gatunek,roślina,typ,rodzaj
ŻYCIE, Zrozumienie podstawowych procesów życiowych nastąpiło już w 2 poł. XIX w., będąc zwieńczeniem wysiłku poznawczego trwającego od renesansu i oświecenia. Nagromadzone dotychczas fakty pozwalają na podanie kilku (nie wykluczających się)...
Krótka charakterystyka pierścienic - anatomia i funkcje układu ciała pierścienic - porównanie struktury i organizacji wtórnej jamy ciała u skąposzczetów i wieloszczetów
PIERŚCIENICE: Pojęcie Wtórnej Jamy Ciała Przestrzeń między otrzewą ścienną a trzewną nosi nazwę wtórnej jamy ciała. U stawonogów w rozwoju zarodkowym nie wykształca się ona, lecz pęka w niektórych miejscach wyściółka mezodermalna. W wyniku tego...