profil

Walka o seniorat

drukuj
poleca 79% 46 głosów

Postanowienia statutu sukcesyjnego Bolesława Krzywoustego okazały się niezwykle trudne do utrzymania. Już około 1141 roku pomiędzy seniorem dynastii Władysławem II a jego młodszymi braćmi doszło do konfliktu, który w latach następnych przerodził się w otwarte wystąpienie zbrojne młodszych książąt przeciwko władzy seniora i zakończył wygnaniem Władysława II z kraju (1146).

Władzę w dzielnicy krakowskiej objął drugi w kolejności starszeństwa syn Bolesława Krzywoustego – Bolesław Kędzierzawy, a następnie od 1173 roku – Mieszko Stary. Władca ten został jednak na skutek buntu w 1177 roku usunięty z dzielnicy senioralnej, a władzę w niej objął Kazimierz Sprawiedliwy. Większość historyków twierdzi, iż właśnie panowanie tego władcy stanowi okres ostatecznego złamania zasady senioratu. W 1180 roku w czasie zjazdu w Łęczycy władca ten w zamian za przywileje wydane dla możnych i duchowieństwa uzyskał zapewnienie, iż dzielnica krakowska po jego śmierci przypadnie jego potomkom.

Za upadek zasady pryncypatu należy uznać 1227 rok, w którym podczas zjazdu książąt w Gąsawie Leszek Biały, rządzący dzielnicą senioralną, został zabity na skutek spisku innych książąt. Od tego wydarzenia władca ziemi krakowskiej nie był już traktowany jako zwierzchnik wszystkich książąt polskich.

Pojęcia

oprawa wdowia – zasada funkcjonująca w średniowiecznej i nowożytnej Polsce polegająca na zawarciu w testamencie finansowego i majątkowego zabezpieczenia dla żony po zmarłym mężu.Z pierwszymi informacjami o takim zapisie mamy do czynienia w przypadku ostatniej woli Bolesława Krzywoustego, w stosunku do wdowy po nim – hrabianki Salomei z Bergu

Literatura

S. Smolka: Mieszko Stary i jego wiek. Warszawa 1959.
Patrz temat: Statut Bolesława Krzywoustego.

Daty

1146 rok - wygnanie przez młodszych braci pierwszego seniora Władysława II
1180 rok - zjazd w Łęczycy– złamanie zasady senioratu
1227 rok - zabójstwo księcia Leszka Białego w Gąsawie, upadek zasady pryncypatu

Przydatne hasło? Tak Nie
Podobne hasła: