Wielkie odkrycia geograficzne
Wielkie odkrycia geograficzne, to popularne określenie odkryć geograficznych dokonanych na przełomie XV i XVI wieku, a w szczególności: opłynięcie Przylądka Dobrej Nadziei przez Bartolomea Diasa (1488), odkrycie Ameryki przez Krzysztofa Kolumba...
Osiągnięcia Chińczyków
1. Mur Chiński. 2. W VIII w. opracowano technikę druku. 3. Stworzyli własne pismo obrazkowe. 4. Wynaleźli papier. 5. Wynaleźli proch strzelniczy i porcelanę, magnes, uprząż dla konia oraz metalowy pług. 6. Sztuki walki.
Zmiany liczby ludności po drugiej wojnie światowej
Ludność, podstawowa kategoria demografii - ogół mieszkańców określonego terytorium, np. państwa lub wszystkich krajów świata; 3 cechy ludności są przedmiotem badań demograf.: jej stan, struktura (wg wybranych charakterystyk) i dynamika. Stan...
Rozbiory Polski
W następstwie rozbiorów ziemie Rzeczypospolitej zostały wcielone do państw zaborczych jako ich prowincje: z terenów zaboru austr. Utworzono Galicję, z kolejnych zaborów prus.: Prusy Zachodnie, Prusy Południowe i Prusy Nowowschodnie, obszary...
Przywileje szlacheckie
Rok Kto wydał? Postanowienia Dlaczego został wydany? 1374 - przywilej koszycki Ludwik Węgierski Obniżenie podatku poradlnego do 2 groszy z łana chłopskiego, zwolnienie z obowiązku budowy i naprawy zamków, odszkodowanie z udział...
Przyczyny i skutki stworzenia Europejskich potęg kolonialnych przełomu XV – XVII wieku.
Najważniejszym procesem w dziejach świata po 1490 roku była ekspansja Europejczyków i rozpowszechnianie się cywilizacji europejskiej na całej kuli ziemskiej. Do tego czasu generalnie to świat naciskał na Europę, teraz role się odwróciły. W...
Historia Polski w latach 1939-1945.
I. Sytuacja polityczna przed wybuchem II wolny światowej. Początek 1939r. przyniósł dramatyczny kryzys w Polsce, z którego mało kto zdawał sobie sprawę. Strona niemiecka niedwuznacznie żądała przyłączenia Gdańska i korytarza pomorskiego do...
Nauka, oświata i kultura w II Rzeczpospolitej
Nauka. Głównymi ośrodkami nauki polskiej przed rokiem 1914 były Uniwersytet Jagielloński i Akademia Umiejętności w Krakowie oraz Uniwersytet Jana Kazimierza i Politechnika we Lwowie. W czasie I wojny światowej (1915) spolszczeniu uległ również...
Przemiany ustrojowe w Anglii w XVI i XVII wieku
Henryk II był jednym z najwybitniejszych władców Anglii. Całe swoje panowanie poświęcił umacnianiu państwa oraz podniesieniu autorytetu władzy monarchy. Dążył on do sakralizacji swojej władzy i swojej osoby. Te dążenia spotkały się jednak z...
Jarosław Dąbrowski - biografia
Jarosław Dąbrowski najwybitniejszy członek centralizacji Komitetu Narodowego w 1862r – naczelnik rewolucyjny miasta Warszawy. Rodzina Dąbrowskich pochodzila z Mazowsza. Urodził się 12 listopada 1836 roku w Żytomierzu w szlacheckiej rodzinie herbu...
NATO - najważniejsze fakty
„STARA KONCEPCJA BEZPIECZEŃSTWA, OPARTA NA ZAŁOŻENIU OBRONY PRZED KIMŚ LUB PRZED CZYMŚ, JEST STOPNIOWO ZASTĘPOWANA PRZEZ FORMUŁĘ BEZPIECZEŃSTWA DLA WSZYSTKICH. POZOSTAWIAJĄC ZA SOBĄ EPOKĘ KONFRONTACJI, KONFLIKTU WOJSKOWEGO ORAZ IDEOLOGICZNEJ...
Odrodzenie państwa polskiego po I Wojnie Światowej – szczęśliwy przypadek, zasługa Polaków, czy efekt życzliwości mocarstw.
Jeśli pierwsza Wojna Światowa była dla całego świata nieoczekiwaną, oszałamiającą katastrofą, to z naszego polskiego punktu widzenia stała się ona czymś przechodzącym granice najśmielszych, najmniej realnych przypuszczeń. Nikt nie sądził, że...
Przewrót majowy - czy był potrzebny i uzasadniony?
Przewrót majowy był to zamach stanu dokonany w Polsce przez Józefa Piłsudskiego w dniach 12 - 15 maja 1926 roku. Został obalony rząd Wincentego Witosa i doszło do dymisji prezydenta Stanisława Wojciechowskiego. Stan państwa przed walkami był...
Szkolnictwo w Średniowieczu.
1. ORGANIZACJA WYCHOWANIA I SZKOLNICTWA W ŚREDNIOWIECZU Chrześcijańskie średniowiecze wyszło z kultury antycznej, ale ze względu na jej pogański charakter nie mogło jej popierać ani też z niej korzystać. Kościół mimo pierwszych prób godzenia...
Ustroje państw Europy
Albania Od 1991 republika konstytucyjna (wielopartyjna) z jednoizbowym parlamentem – Zgromadzeniem Ludowym ze 155 członkami, wybieranymi w wyborach powszechnych na 4 lata. Głową państwa jest prezydent wybierany na 5-letnią kadencję przez...
Świątynie egipskie
Świątynie były dla Egipcjan najważniejszymi budynkami w miastach. Dobry faraon powinien miał do spełnienia trzy zadania: obronę granic, wzniesienie twierdz i budowę świątyń. Te ostatnie były nierzadko budowane przez kilka pokoleń i kosztowały...
Daty - nowożytność
1488 - Bartolomeo Diaz przyl Dobrej Nadziei(port.); 1492 - wygnanie Żydów z Hiszpanii; 1500 - odkrycie Brazylii przez port. 1519 - podbój imperium Azteków przez Hiszpanów, Hernan Cortes; 1519-22 - Ferdynand Magellan (port w służbie...
Konstytucja Królestwa Polskiego.
Powstanie Królestwa Polskiego ogłoszono oficjalnie w Warszawie 20. VI. 1815r. KP miało być monarchią konstytucyjną na zawsze związaną z Rosją przez osobę króla. Polityka zagraniczna Królestwa miała być wspólna z cesarstwem. Król posiadał pełnię...
Polska pierwszych Piastów
Polska pierwszych Piastów Około roku 1000 Polska, zwana jeszcze "państwem gnieźnieńskim", liczyła około miliona mieszkańców, żyjących na 250 tysiącach kilometrów kwadratowych. Niemal 2/3 powierzchni stanowiły nieprzebyte puszcze, a na terenach...
Życie codzienne w starożytnej Grecji
Kultura i życie codzienne starożytnej Grecji Starożytna Grecja zawsze budziła i budzi zainteresowania ludzi. Zainteresowania te były i są spowodowane dokonaniami kulturowymi, historycznymi oraz cywilizacyjnymi (jakże ważny rozwój...
Romuald Traugutt
Romuald Traugutt Urodzil sie w Szostakowie 16 stycznia 1826 roku. W 1845 wstapil do armii rosyjskiej. Bral udzial w walkach na Wegrzech i w wojnie krymskiej w 1854. W 1862, bedac podpulkownikiem wniósl prosbe o zwolnienie z wojska i zostal...
Komunizm - definicja
KOMUNIZM – system jednopartyjny, partia rządząca Wszechzwiązkowa Komunistyczna Partia (bolszewicy) przywódca Lenin a później Stalin w 1917 r. doszli do władzy. Zniesiono własność prywatną i zastąpiono ją własnością państwową. Wprowadzili oni...
Wojny prowadzone przez Rzeczpospolitą w XVII wieku
Państwo polsko-litewskie z przełomu XVI i XVII w. imponuje swym zasięgiem terytorialnym. Po rozejmie w Jamie Zapolskim, zawartym w 1582 roku, terytorium Rzeczpospolitej obejmowało ok. 815 tys. km2. Dalsze zdobycze na wschodzie powiększyły je...
Porównanie systemów totalitarnych i autorytarnych w dwudziestoleciu międzywojennym - Faszyzm, Stalinizm, Rządy Autorytarne
FASZYZM (III Rzesza, Włochy) Ideologia : silne państwo, powrót do granic imperium rzymskiego, przestrzeń życiowa dla rasy aryjskiej; Na czele : Fuhler- Hitler, Dece- Mussolini; Jedna partia : NSTAP, Narodowa Partia Faszystowska;...
Wielka Emigracja
Przyczyny emigracji Po upadku powstania listopadowego wielu jego uczestników z obawy przed represjami cara i w nadziei na kontynuowanie walki udało się na emigracje. Na emigracji widzieli nadzieje na odzyskanie poparcia w powrocie do...
Przyczyny rozbiorów Polski
PRZYCZYNY SPOŁECZNO-GOSPODARCZE Różnice językowo-etniczne pomiędzy polskimi właścicielami dóbr ziemskich, a ukraińską ludnością chłopską, upośledzenie prawosławia wobec katolicyzmu i unii, konflikt między aspiracjami Kozaków a dążeniem...
Społeczeństwo, gospodarka i kultura w czasach pierwszych Piastów
Nazwa ?Polska? wywodzi się prawdopodobnie od plemienia Polan. Zamieszkiwali oni kiedyś tereny obecnej Wielkopolski. Słowo Polanie szeroko przyjęta teoria wywodzi od słowa pole, gdyż przypuszcza się, że głównym zajęciem plemienia Polan była uprawa...
II wojna światowa w Nowym Sączu i okolicach (Łososina Dolna, Rożnów, Tęgoborze)
II wojna światowa w Nowym Sączu: Druga wojna światowa rozpoczęła się dla miasta 6 września 1939 roku. Nowego Sącza broniły dwie kompanie piechoty i jednia bateria artylerii. Po zaciętej walce Niemcy wkraczają do Sącza 7 września. Rozpoczyna się...
Judaizm - historia, święta i język Żydów
Judaizm, mozaizm - najstarsza monoteistyczna religia. Oparta na kulcie Jahwe, wierze w przyjście Mesjasza i uznaniu Żydów za naród wybrany. Wyznawcą jej może być tylko ten, kto urodził się z matki Żydówki. Bardzo rzadko dopuszcza się przyjmowanie...
Daty - Historia powszechna - dzieje nowożytne
Reformacja i kontrreformacja w Europie: 1517 – Luter – Wittenberga – 95 tez 1520 – Exsurge Domine Anabaptyzm – Thomas Mnzer, Jan z Leydy, Jan Matys Antytrynitaryzm – Michał Servet Rzesza niemiecka (Karol V Habsburg): 1529 – protest w...
Życie Tadeusza Kościuszki
Tadeusz Kościuszko urodził sie 4 lutego 1746 roku w Mereszowyźnie na Polesiu. Był 4 dzieckiem Ludwika i Tekli Kościuszków. W 1766 roku wstąpił do nowo utworzonej przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego kształcącej kadry oficerskie...
Przejęcie władzy w Polsce przez komunistów.
Mistrzyni życia, Historio, zachciewa ci się psich figlów: zza kraty podgląda Orion, jak siedzimy na kiblu. Opowiadasz mi stare kawały i uśmiechasz się, na wpół drwiąca, i tak kiblujemy pomału – ty od wieków, ja od miesiąca. O...
Unia polsko-saska.
Fryderyk August II Wettin opanował tron polski dzięki przekupieniu głosującej szlachty i magnatów, szybkości działania i poparciu ze strony antytureckiej. Drugim kandydatem był Franciszek Conti popierany przez prymasa Radziejowskiwgo. Fryderyk...
Życie codzienne Spartan
Całe życie Spartiatów podporządkowane było jednemu nadrzędnemu celowi - utrzymaniu armii w jak najlepszym stanie. Chłopiec pozostawał w domu rodzinnym tylko do siódmego roku życia, kiedy to zabierano go do państwowych baraków, gdzie mieszkał razem...
Wybuch Powstania Kościuszkowskiego - 1794
II rozbiór polski był dla Polaków katastrofą w sensie politycznym i gospodarczym. Rosły ceny żywności. Warszawa – skarb państwa był pusty. Podatki nie docierały. Nie można było opłacać urzędów i wojska. Ludność była niezadowolona. W 1793 były...
11 Listopada
Węgrów, dnia 29 października 2003r. Dzień dobry Panie Stanisławie! W tym roku mija 85. rocznica odzyskania niepodległości przez Polskę. Dzisiaj ten dzień kojarzy się z dniem wolnym od pracy i szkoły. A niestety wielu ludzi zapomniało, że...
Rewolucja Francuska w XVIII wieku
Rewolucja we Francji trwała w latach 1789 - 1799. Było to jedno z najbardziej doniosłych zjawisk w dziejach społeczno-politycznych Europy epoki nowożytnej. Jednocześnie uważa się ją za “rewolucję w czystej postaci”, czyli za wydarzenie bez...
Procesy zbrodniarzy i kolaborantów po II wojnie światowej
W trakcie trwania największego konfliktu zbrojnego w dziejach ludzkości czyli II wojny światowej, popełniono wiele przestępstw przeciwko pokojowi i ludzkości, a także zbrodni wojennych. Przywódcy koalicji – alianci, wielokrotnie ostrzegali Niemcy,...
Komunizm rosyjski, faszyzm włoski i nazizm niemiecki - studium porównawcze
KOMUNIZM (ZSRR) FASZYZM (Włochy) NAZIZM (Niemcy) Znaczenie słownikowe Totalitarny ustrój społeczno-polityczno- ekonomiczny, realizowany w ZSRR, narzucony krajom Europy Środkowej i Wschodniej po II wojnie światowej,...
Sukcesy i porażki Jagiellonów w polityce wewnętrznej i zagranicznej
Rządy Jagiellonów w Rzeczypospolitej rozpoczęły się w 1386 roku, kiedy to Władysław Jagiełło, wielki książę litewski, na mocy układu w Krewie (14 VIII 1385 r.), zasiadł na polskim tronie. Ich długoletnie panowanie w Polsce i na Litwie...
Wyjaśnienia pojęć
Pielgrzymka - podróż podjęta z pobudek religijnych do miejsc świętych przez wiernych, którzy kierując się pobożnością podążają do nich najczęściej zanosząc jakieś prośby lub dziękczynienia. Pielgrzymki mają często charakter spontaniczny i oddolny...
Imperium rzymskie - przyczyny sukcesu i okoliczności upadku.
Rzym - kraj powstaly na półwyspie apenińskim przez zjednoczenie etruskow, grekow i plemion italskich. Wg legendy założony przez Romulusa w 753 r pne. Rzym na początku był monarchią, którą rzadziło siedmiu królów. Po wyęedzeniu ostatniego z nich...
Konstytucja marcowa
17 marca 1921 r. Sejm Ustawodawczy uchwalił konstytucję II Rzeczypospolitej. Była ona kompromisem między różnymi siłami politycznymi, dążącymi albo do osłabienia władzy prezydenta, albo izby wyższej - senatu. Na czele państwa konstytucja stawiała...
Polskie Państwo Podziemne
17 września 1939 r. Rząd polski przekracza granicę i udaje się na emigrację. Zostaje jednak internowany przez rząd rumuński współpracujący z Niemcami. Państwo polskie przestało istnieć. Tymczasem w kraju PPS, czyli Polska Partia Socjalistyczna,...
Dynastia Piastów (960-1370)
Mieszko I (960 - 992) W 965 roku Mieszko I, stając wobec zagrożenia ze strony poszerzającego się Cesarstwa Niemieckiego, zawarł sojusz z Bolesławem I – księciem czeskim. Zgodnie z umową poślubił czeską księżniczkę Dobrawę, córkę Bolesława I....
Królestwo Polskie w latach 1815–1830
Sytuacja gospodarcza królestwa. Większa część ludności w Królestwie Polskim utrzymywało się z pracy na roli. Chłopi zachowali wolność osobistą. Wśród chłopów zwiększyła się liczba bezrolnych, ponieważ kontynuowano proces wywłaszczania...
Powstanie warszawskie - najważniejsze fakty
Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 2 października 1944) – wystąpienie zbrojne w okupowanej przez wojska niemieckie Warszawie zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością...
Kampania wrześniowa
Kampania wrześniowa Kampania wrześniowa (kampania polska, wojna obronna Polski) - trwająca od 1 września do 6 października 1939 roku obrona Polski przed agresją ze strony Niemiec i Związku Radzieckiego (od 17 września). Była to pierwsza kampania...
Kongres wiedeński
We wrześniu 1814 roku w Wiedniu rozpoczął się kongres dotyczący stworzenia "Nowego Ładu". Na kongresie przyjęto trzy zasady: - równowagi - legitymizmu - restauracji - powrotu do starych form społecznych, a także sprzeciwianiu sie reformom...