‘zaangażować się w coś bardzo; być zawładniętym, opanowanym przez coś bez reszty, całkowicie, nie móc się od czegoś oderwać, uwolnić’; zwrot; Wpakowaliśmy się po uszy (…). Nie ma już odwrotu. Już się zdecydowało.
‘wpakować się w kłopoty, w tarapaty, w intrygę’; zwrot; kult. duch.; pierw. kabała ‘mistyczna doktryna żydowska’, później zaczęła oznaczać wróżenie z kart, z ręki; wyraz występuje w różnych jęz. i oznacza też intrygi, knowania, machinacje; w ros. ‘niewolnicza zależność od dłużnika’; Prześladuje mnie myśl, że wpakowałem się w kabałę nie na nasze głowy.
‘spodobać się komuś, zwrócić na siebie czyjąś uwagę’; zwrot; Grzeczna i miła dziewczynka od razu wpada w oko Tomkowi. – „Victor J”; Wpadła mi w oko i chciałem z nią coś zakręcić. – D. Kopertowska.
‘nagle wymyślić coś, mieć pomysł na coś’; zwrot; W rezultacie rozum straciwszy, wpadł na najdziwaczniejszy pomysł, jaki by kiedykolwiek w świecie największemu szaleńcowi przyszedł do głowy.; W końcu wpadł na pomysł i zaprosił do domu kolegów. – „Angora”.
‘zostać złapanym, stać się czyimś łupem; trafić do kogoś’; zwrot, bibl. (Łk 10, 30: „Jezus, nawiązując do tego, rzekł: «Pewien człowiek schodził z Jeruzalem do Jerycha i wpadł w ręce zbójców. Ci nie tylko go obdarli, lecz jeszcze rany mu zadali i zostawiwszy na pół umarłego, odeszli» (…).”).
‘dać się podejść, wpaść w podstęp, zostać oszukanym’; zwrot, łow.; Ludzie zaufali Lepperowi i wpadli w pułapkę.
‘wpaść w obłęd, w furię, przestać nad sobą panować, być pod władzą namiętności, gniewu’; zwrot; Wpada w szał, gdy któraś z jego kobiet idzie własną drogą (…).
‘znaleźć się w bardzo trudnej sytuacji, mieć kłopoty, niemiłe przygody’; zwrot, stp. tarapata ‘hałas, frasunek, kłopot’; Wygląda na to, że Tomek Nowak (…) ma wrodzoną skłonność do wpadania w tarapaty. – „Angora”; (…) liberalny kandydat na prezydenta znalazł się w poważnych tarapatach. – „Ozon”.
‘zjawić się, wbiec, wejść gdzieś na krótko, na chwilkę; przybywszy gdzieś, odejść szybko, śpiesząc się’; zwrot, obycz. Zwrot pochodzi z czasów, gdy zapałki nie były jeszcze w użyciu. Gdy zdarzyło się, że ogień w piecu wygasł, trzeba go było pożyczyć od sąsiada. Wysyłano po niego najczęściej dzieci, które wkładały otrzymane węgielki do garnuszka i czym prędzej niosły je do domu.
‘mieć stany depresyjne, czuć się źle psychicznie, nie radzić sobie z problemami’; zwrot; Wspieramy się, gdy ktoś wpada w dołek. – „Prodoks”.
‘wpaść gdzieś, wypaść skądś raptownie, nagle, niespodziewanie, gwałtownie’; zwrot zjawisko atmos.; Rafał był u Anki, jak zwykle siedzieli w jej pokoju, trochę się kłócili, bo słyszałem jego podniesiony głos, a potem otworzyły się drzwi i Rafał wypadł jak burza do przedpokoju, a potem, dalej jak burza, do windy. – „Victor J”.
‘przyspieszyć czyjąś śmierć niewłaściwym postępowaniem, sprawiając mu kłopoty’; zwrot; Jeśli będziesz się tak strasznie zachowywał, wpędzisz rodziców do grobu. – zasłyszane.
‘ściągnąć na kogoś kłopoty, sprawić, że ktoś znajduje się/znalazł w trudnej lub przykrej sytuacji’; zwrot, (por. wpaść w tarapaty/znaleźć się w tarapatach); Jak przystało na zebrę to postać dość „kopnięta” – ma tysiąc pomysłów na minutę, które niestety wpędzają ją i jej przyjaciół w poważne tarapaty.
‘celowo, świadomie ukryć przed kimś ważną wiadomość, udzielić nieprawdziwych, mylnych informacji’; zwrot; Stoczniowcy zostali wprowadzeni w błąd, bo sądzili, że otrzymają świadectwa depozytowe (…) .
‘oszukać kogoś, wprowadzić w błąd’; zwrot, techn.; Marsjanie wpuścili nas w kanał.
‘spowodować podstępnie, że ktoś znajdzie się w trudnej sytuacji; oszukać kogoś’; zwrot; (…) maila dostała od osoby, do której zawsze miała zaufanie i która nigdy nie wpuściła jej w maliny.
‘zakorzeniać się gdzieś, przyzwyczajać się, przywiązywać się do jakiegoś miejsca, środowiska itp.’; zwrot; Ziemio ojczysta, ziemio jasna,/nie będę powalonym drzewem./Codziennie mocniej w ciebie wrastam/radością, smutkiem, dumą, gniewem. – W. Szymborska.
‘szerzenie wrogich haseł mających na celu wzburzenie opinii publicznej, wywołanie zamieszania’; wyr. rzecz. hist. współcz.; Bo to jest uprawianie wrogiej propagandy, a nie przekazywanie jakichkolwiek treści.
‘coś jest powszechnie znane, wszyscy już o czymś wiedzą, mówią’; zwrot, przyr.; Już wróble ćwierkają, że wkrótce otrzyma nagrodę muzyczną.
‘wrócić do ojczyzny, powrócić do ziemi ojczystej, do rodziny’; zwrot; Tak nas powrócisz cudem na Ojczyzny łono. – A. Mickiewicz, „Pan Tadeusz”.
‘wracać do siebie, do swojego, dawnego domu, do swojej, dawnej siedziby, do swojego kraju’; zwrot.
‘najważniejszy, pierwszy do unieszkodliwienia przeciwnik, najgroźniejszy człowiek w społeczeństwie’; wyr. rzecz.; Ale żeby zostać wrogiem publicznym numer jeden, naprawdę trzeba się napracować.
‘przewidywać coś, nie mając wystarczających argumentów, przesłanek’; zwrot; – fusy ‘męty, zawiesina’; Jest to prawdziwe wróżenie z wyborczych fusów. – TVN.
‘mieszać, zmieszać coś razem’; zwrot; W warszawskiej szkole teatralnej wszyscy wrzucani są do jednego worka (…). – „Cogito”.
‘potraktować grupę ludzi, też rzeczy, problemów tak samo; nie dostrzegać różnic lub udawać, że ich nie ma’; zwrot; Politycy zostali wrzuceni przez profesora Religę do jednego kotła jako ta zła, parszywa klasa. – „Fakt”.
‘przy okazji, podczas rozmowy, wypowiedzieć złośliwą uwagę, opinię pod czyimś adresem’; zwrot; Proszę więc rzucać kamienie do swego ogródka – i bić się we własne piersi. – „Czwarty Wymiar”.
‘zamknąć kogoś w więzieniu’; zwrot; Tak robiliśmy na wypadek, gdyby bezpieka wsadziła kogoś do pudła.
‘ubezwłasnowolnić kogoś, traktować jak niespełna rozumu, jak kogoś nieodpowiedzialnego’; zwrot, medyc.; (…) trzeba byłoby wsadzić w kaftan całe to maniakalne społeczeństwo (…). – W. Łysiak