Dyscyplina
Dyskusja
dyskusja akademicka
‘dyskusja oderwana od rzeczywistości, teoretyczna, specjalistyczna’; wyr. rzecz., nauka; Zastanawiamy się z kolegami, co nam dają te dyskusje akademickie, komu to na co. – Internet.
Dystans
Dywanik
dziad kalwaryjski
dziad kalwaryjski
‘dziad, żebrak chodzący po odpustach, dziś już tylko siedzący pod kościołem; ktoś zaniedbany’; wyr. rzecz.
dziada z babą brakuje
dziada z babą brakuje
‘czegoś jest za dużo, dlatego panuje nieład, nieporządek’; fraza.
Dziadowski
działać jak czerwona płachta na byka
działać jak czerwona płachta na byka
działać jak czerwona płachta na byka
‘drażnić kogoś, denerwować, doprowadzać do wściekłości’; zwrot. Czerwoną płachtą toreadorzy rozjuszają byka, z którym walczą na arenie;
działać na dwa fronty
‘postępować nieuczciwie, nielojalnie, współpracować z różnymi stronami konfliktu’; zwrot, wojs.; Rodzi się pytanie, jak długo można tak działać na dwa fronty. – „Cogito”.
działać na granicy prawa
działać na granicy prawa
‘działać, postępować nie zawsze zgodnie z przepisami’; zwrot, prawn.; Czwórka młodych policjantów samorzutnie tworzy brygadę do walki z przestępczością zorganizowaną, gotowa walczyć na granicy prawa.
działać w dobrej wierze
‘robić coś z przekonaniem o słuszności swego postępowania; robić coś, mając dobre intencje’; zwrot; Działaliśmy w dobrej wierze, ale zostaliśmy po prostu oszukani .
działać/pracować/robić coś na zwolnionych obrotach
‘robić coś wolniej, w słabszym tempie’; zwrot z odm. zawod.
dzieci kwiaty
dzieci kwiaty
‘określenie odnoszące się do hippisów’; wyr. rzecz., kult. duch.; Lata70. – epoka dzieci kwiatów – nadal inspirują. – „Victor G”.
Dzieciństwo
dziecko szczęścia
‘szczęściarz, ktoś, komu się w życiu wszystko udaje’; wyr. rzecz. liter. – Sofokles, „Edyp”; Trudno powiedzieć, jak zachowa się Olejniczak – jak dotąd dziecko szczęścia – gdy niebawem przyjdzie mu się zmierzyć z trudnościami.
dziecko szczęścia
dziel i rządź
‘zasada polegająca na skłócaniu ludzi, sianiu niezgody, by móc łatwiej rządzić’; fraza, hist. łac. divie et impera ; dewiza królów: Filipa II Macedońskiego i Ludwika XI; Dziel i rządź, i za nic nie odpowiadaj (…). – „Angora”.
Dzielić
dzielić skórę na niedźwiedziu
dzielić skórę na niedźwiedziu
‘przedwcześnie liczyć na niepewne zyski; robić plany na przyszłość, co do realizacji których nie ma pewności); zwrot, myśliws.; Nie można już teraz dzielić skóry na niedźwiedziu.
dzielić/rozdzielać włos na czworo
‘zbyt drobiazgowo, przesadnie coś analizować’; zwrot; Mamy do końca życia dzielić włos na czworo? – TVN; Kto w naszej klasie, choć nie aktor, lubi grać główną rolę, chociaż nie muzyk, lubi grać pierwsze skrzypce i kłamać jak z nut, choć nie matematyk, zawsze wtrąci swoje trzy grosze, choć nie fryzjer, lubi dzielić włos na czworo, choć nie ogrodnik lubi obiecywać gruszki na wierzbie. O kim mowa?
Dzienny
dzień wolny
‘dzień, w którym się nie pracuje’; wyr. rzecz.; Jeśli mam dzień wolny – a to rzadkość – zaczynam go chyba jak każdy. – „Nowy Dzień”.
dzierżyć/wieść prym
‘mieć przewagę w jakiejś dziedzinie, przodować, zajmować pierwsze miejsce’; zwrot, zapoż. z łac. prym przestarz. ‘pierwszeństwo, prymat’; łac. primus ‘pierwszy’; (współcz. tylko w połączeniu z czas.: dzierżyć, wieść); On zastępował oko, ucho/I wśród organów dzierżył prym. – A. Marianowicz; Nad Bałtykiem prym wiedzie klasyczne bikini.
dziesiąta muza
‘sztuka filmowa, kinematografia’; wyr. rzecz., kult. – nawiązanie do mitol. grec., w której było dziewięć muz – opiekunek sztuk pięknych i nauki; wcześniej dziesiątą muzą nazywano grecką poetkę Safonę – takim mianem ochrzcił ją Platon, a także inne poetki;
dziesiąta woda po kisielu
dziesiąta woda po kisielu
dziesiąta woda po kisielu
‘daleki krewny, daleki związek’; wyr. rzecz., kulin. Gospodynie litewskie sporządzały kisiel ‘rodzaj galarety z mąki żytniej lub owsianej, którą trzeba było wielokrotnie płukać’; Jęz.
Dziewczyna
Dziewięć
Dziki
dziki lokator
dziki lokator
‘osoba, która nielegalnie, bezprawnie zajęła lokal’; wyr. rzecz., admin.; Władze próbowały zrobić porządek i wykwaterowały wszystkich dzikich lokatorów. – Internet.