Słownik Frazeologiczny

śmiać się przez łzy

‘śmiać się, udawać wesołego, będąc smutnym’; zwrot, liter. – z „Iliady” Homera.

śmiać się w kułak

‘skrycie kpić sobie z kogoś lub czegoś, lekceważyć, wyśmiewać’; zwrot, rzecz. kułak ‘dłoń zaciśnięta mocno, pięść’; Kim musi śmiać się w kułak z tych „analiz”. – „Ozon”; (…) Adam odwraca się od zlewu i śmieje się w kułak. – K. Grochola.

śmiać się w kułak

Śmiech

śmiechu warte

śmiechu warte

‘mało warte, mało ważne, niepoważne’; wyr. określ.; Przeciwdziałanie KFOP-u było śmiechu warte. – W. Łysiak.

Śmieć

Śmierć

śmierć frajerom

śmierć frajerom

‘biada ludziom naiwnym, niedoświadczonym, uczciwym’; fraza, gw. przestęp.

śmierć zagląda komuś w oczy

‘ktoś jest bliski śmierci’; zwrot; [babcie] wyglądają wtedy jakby wiecznie miały żyć/śmierci po prostu nie zauważają/choć zagląda im w oczy – J. Baran.

śmierć zbiera (obfite) żniwo

‘dużo osób umiera, ginie; jest dużo ofiar’; zwrot, roln.; Śmierć zbiera żniwo (tyt.)

śmierć zbiera żniwo

śmierdzące jajko

‘jakaś nieprzyjemna sprawa, której chce się uniknąć’; wyr. rzecz., przyr.; (…) nie chce wziąć tego śmierdzącego jajka do ręki i męczyć się reformowaniem (…). – „Angora”.

Śmiertelny

śmiertelny cios

śmiertelny cios

‘uderzenie, które spowodowało śmierć’; ‘pokonanie,zniszczenie kogoś, czegoś’; wyr. rzecz.; Trzeba zadać mu [bezrobociu] śmiertelny cios. – „Nowy Dzień”.

śmiertelny wróg

śmiertelny wróg

‘odwieczny nieprzyjaciel, wróg aż do śmierci, do końca życia’; wyr. rzecz.; (…), by nie runąć notorycznie wyłudzał pomoc od śmiertelnego wroga . – W. Łysiak.

Śmietanka

śmietanka towarzyska

śmietanka towarzyska

‘najczęściej iron.: najlepsza, najbardziej wartościowa część jakiejś grupy ludzi; elita, wyborowe towarzystwo’; wyr. rzecz.; Oprócz śmietanki towarzyskiej do Ameryki płynęli w poszukiwaniu lepszego życia emigranci z Europy. – „Gazeta Prawna”.

Śmietnik

śmietnik historii

‘pobocze, margines dziejów’; wyr. rzecz.; (…) to dyktator o rękach splamionych krwią, którego bieg wypadków rzucił na śmietnik historii. – W. Łysiak.

Śnić

Śnieg

śpiący rycerz

‘żart. ślamazara, człowiek ospały, powolny’; wyr. rzecz.; z legendy o zaklętych rycerzach, śpiących w podziemnych grotach; Internet.

Śpiew

Śpiewać

śpiewać cienkim głosem

‘być w biedzie, mieć kłopoty, być w opałach’; zwrot; muz. Po aresztowaniu przestał zgrywać bohatera i zaczął śpiewać cienkim głosem.

śpiewać jak słowik

‘bardzo ładnie, pięknie śpiewać’; zwrot, przyr. Śpiew słowika słynie jako najpiękniejszy spośród wszystkich śpiewów ptasich. Żaden ptak nie dorównuje mu pełnią tonów, miękkością głosu, siłą wyrazu i mistrzostwem opanowania gardła; Wiedział o tym, że siódmoklasista, wywołany przed katedrą, aby zdał sprawę z historycznych mądrości, będzie śpiewał jak słowik. – K. Makuszyński, Szatan.

Środek

środki masowego przekazu

środki masowego przekazu

‘media umożliwiające szybkie rozpowszechnianie informacji: prasa, radio, telewizja, Internet’; wyr. rzecz., public.; Toteż obejmą czołowe stanowiska w państwie, między innymi po to, by ciągle widziano ich w środkach masowego przekazu (…). – W. Łysiak

Śruba

Śrubować

śrubować poziom

śrubować poziom

podwyższać poziom, podnosić poprzeczkę’; zwrot, techn.; Rodzice (…) myśleli, że ich syn po dostaniu się do elitarnego liceum słynącego ze śrubowania poziomu, jest po całych dniach zmęczony. – „Victor G”.

Świat

świat leży u czyichś stóp

świat leży u czyichś stóp/świat stoi otworem przed kimś/świat uśmiecha się do kogoś

‘ktoś ma wszelkie możliwości na osiągnięcie, zdobycie czegoś, na zrealizowanie marzeń’; zwrot; (…) już po tygodniu mogłam zwrócić dług oraz odkładać na te sierpniowe wakacje, kiedy to świat będzie leżał u moich stóp. – K. Grochola.

świat się do góry nogami przewraca/przewrócił

‘zmienia się/zmienił się ustalony porządek rzeczy’ (por. przewrócić/przewracać, wywrócić/wywracać coś do góry nogami); zwrot;

świat się nie zawali

‘nic się nie stanie, nic się nie zmieni’; zwrot; Przecież świat się nie zawali, jak tego dzisiaj nie zrobię. – Internet.

świat się zawali

stanie się coś niezwykłego, przeciwnego zwyczajnemu porządkowi’; zwrot; I tym się przejmujesz? Świat się zawali, bo nie będziesz miała piątki? – „Victor G”.

świat/dziura/wioska/wiocha zabita deskami/dechami

świat/dziura/wioska/wiocha zabita deskami/dechami

świat/dziura/wioska/wiocha zabita deskami/dechami

świat/dziura/wioska/wiocha zabita deskami/dechami

‘miejsce położone na uboczu, daleko od ważnych ośrodków, prowincjonalny’; wyr. rzecz. (zwykle w połączeniu z rzecz. będącymi nazwami miejsc, np. wieś, wioska, miasto, miasteczko, dziura itp.); To był dla mnie świat zabity dechami. Tam nie dało się żyć. – Radio Zet; Moja miejscowość to dziura zabita dechami – nie ma tu nawet kinaz prawdziwego zdarzenia. – Internet.

światłe elity

‘grupa ludzi wyróżniających się wykształceniem, poziomem życia, głoszonymi poglądami’; wyr. rzecz.; W ich krajach rządzą światłe elity z kręgu rodzin emira (króla). – „Angora”.

Światło