być/stać się/zostać kozłem ofiarnym
‘być obarczonym odpowiedzialnością za coś złego, czego się nie zrobiło, odpowiadać za cudze grzechy, przewinienia’; zwrot, bibl. (Kpł 16, 7-10. W związku z obrzędami Dnia Przebłagania losowano dwa kozły: jeden był składany w ofierze Bogu, drugi złemu duchowi Azazelowi; pierwszy był zabijany za grzechy ludu, drugi, na którego kapłan składał wszystkie przewinienia, wypędzany na pustynię; ten był nazywany kozłem ofiarnym.); Pracownicy banku życzą takiego przeżycia, pewnie dostaną podwyżkę, bo...
być/ulepionym z innej/lepszej gliny
‘być innym niż wszyscy, wyróżniać się czymś; być lepszym, doskonalszym niż inni’; zwrot, bibl. (por. być z tej samej gliny ).
być/znajdować się w centrum uwagi
być/znajdować się w centrum uwagi/zainteresowania
‘stać się głównym obiektem zainteresowania, skupiać na sobie czyjąś uwagę’; zwrot; Znalazł się w centrum zainteresowania mediów po śmierci Jana Pawła II (…). – „Ozon”; Alex lubi być w centrum uwagi, lubi też wygodnie żyć w ZOO, bo wszyscy skaczą tam wokół niego.
być/znajdować się w powijakach
‘być w stadium początkowym, być niedoskonałym, nie rozwinąć się jeszcze, zaczynać się’; zwrot; powijaki ‘wąski pas płótna do owijania niemowląt’; Ale te, do których ja uczęszczałem, były jeszcze w powijakach i jakoś nie przypadły mi do gustu.
być/znajdować się w zasięgu ręki
‘być bardzo blisko, być łatwo dostępnym’; zwrot; Pieniądze na ten cel są w zasięgu ręki.
być/znajdować się/stać na wysokim poziomie, mieć wysoki poziom
‘zajmować pierwsze, ważne, dobre miejsce w porównaniu z innymi; być wybitnym, doskonałym, mieć dużą wartość, duże znaczenie’; zwrot; To sztuka aktorska na wysokim poziomi e.
być/znaleźć się na celowniku
‘zostać poddanym obserwacji, czyjejś ocenie’; zwrot, milit.; Na celowniku znaleźli się najwyżsi zwierzchnicy zbrodniarzy. – „Ozon”.
być/znaleźć się w kropce
‘znaleźć się w kłopotliwej, trudnej sytuacji i nie wiedzieć, jak postąpić’; zwrot; Siostra wyjeżdża, a ja jestem w kropce. – TVP 1; Tutaj jestem w kropce.
być/żyć z czymś/z kimś na bakier
‘czegoś nie umieć, nie znać się na czymś’; ‘być z kimś w konflikcie, w niezgodzie’; zwrot; na bakier – flisackie ‘na lewą burtę’; o czapce krzywo noszonej na głowie, zawadiacko, zuchwale; Nawet dla tych, którzy ze znajomością literatury polskiej i światowej byli bardzo na bakier i pletli o niej czyste bzdury (…). – W. Łysiak 1.