Opracowania
Przysłówki miejsca i kierunku (Lokal- und Direktionaladverbien)
Odpowiadają na pytania: • wo? ( gdzie? ) i określają miejsce Hallo Jan, ich bin hier unten . ( tu na dole ) Die Kinder gehen nach draußen . ( na zewnątrz ) • wohin? ( dokąd? ), woher? ( skąd? ) i określają kierunek Ich bin gerade von dort gekommen. ( stamtąd ) Wo? Wohin? nach/-hin Woher? von/-her außen ( zewnątrz – po zewnętrznej stronie) nach außen ( na zewnątrz ) von außen ( z zewnątrz ) Die Tasse ist außen...
Wielkie dzieła Młodej Polski
drakońskie prawa
‘bardzo surowe, okrutne, bezwzględne prawo’; wyr. rzecz., hist. starożyt. Drakon – prawodawca ateński, który sporządził restrykcyjny kodeks karny;
trafić jak kulą w płot
‘powiedzieć coś nietrafnie, nie na temat lub zrobić coś niewłaściwie, niestosownie’; zwrot; Jeśli zaś Miodowiczowi, w tym stwierdzeniu dotyczącym estetyki, chodziło o przymioty intelektualne świadka, to też trafił jak kulą w płot (…). – „Angora”.
mieć czyste sumienie
‘być niewinnym, nie skalać się żadnym haniebnym, nieetycznym czynem; mieć poczucie spełnienia obowiązku’; zwrot, relig.; Pisarz może poczuć, że jego sumienie jest czyste (…). – „Cogito”.
wilczy apetyt
‘bardzo silne uczucie głodu, niepohamowany apetyt’; wyr. rzecz., przyr.;
ciemny jak tabaka w rogu
‘o kimś niewykształconym, nieoświeconym, kto nic nie rozumie, nie ma o niczym pojęcia’; wyr. określ., obycz. Ciemny jak tabaka w rogu , czyli jak sproszkowany tytoń pobudzający do kichania, znany w Polsce od XVII w. Noszono go w tabakierkach, które mogły być wykonane z masy rogowej, albo w rożkach zrobionych z rogów wołowych.
Powstania śląskie 1919-1921 i plebiscyt na Górnym Śląsku
Traktat wersalski z 28 VI 1919 roku podjął decyzję dotyczącą przyszłości państwowej Górnego Śląska. Zgodnie z art. 88 tego dokumentu o przynależności Górnego Śląska decydować miał plebiscyt, czyli głosowanie miejscowej ludności, która w ten sposób miała określić, czy życzy sobie pozostać w Niemczech, czy też należeć do Polski. Wprawdzie przedwojenne spisy ludności wykazywały większość polską na tym obszarze, ale mimo to decyzja o plebiscycie nie została przyjęta przez Polaków z...
znaleźć się/trafić/wpaść gdzieś jak Piłat w credo
‘znaleźć się gdzieś niepotrzebnie, przypadkiem, bez zaproszenia’; zwrot, relig. Aluzja do modlitwy Credo („Wierzę”, „Skład Apostolski”), w którym imię Poncjusza Piłata może razić.
cel uświęca środki
‘sposób osiągnięcia jakiegoś celu może być nieuczciwy, naganny, jeśli sam cel jest szczytny, chwalebny’; fraza użyta w wypowiedzeniu, liter. – zasada postępowania zalecana w dziele Niccolo Machiavellego „Książę”, a polegająca na możliwości stosowania podstępu, przemocy, obłudy dla dobra ogółu, państwa,w imię racji stanu; Wzmacniała mnie jednak myśl, że cel uświęca środki.
coś między bajki włożyć
‘uznać coś za nieprawdziwe, zmyślone, wydumane, niemożliwe do zrealizowania’; zwrot, liter. – I. Krasicki, „Wstęp do bajek”; To, co opowiadają koledzy, włóż między bajki.
I zasada dynamiki Newtona
Jeżeli na ciało nie działa żadna siła lub działające siły równoważą się, to ciało pozostaje w spoczynku lub porusza się ruchem jednostajnym prostoliniowym: Gdy F w = 0, to v=const. Jest to zasada bezwładności, z której wynika, że bez udziału niezrównoważonej siły ciało nie zmieni swojej prędkości.
Gmina
Jest podstawową jednostką samorządu terytorialnego, a zarazem wspólnotą zamieszkujących ją ludzi. Mieszkańcy gminy w różny sposób mogą realizować swoje prawo do podejmowania decyzji w sprawach dotyczących ich najbliższego otoczenia. Najważniejszym z nich jest możliwość uczestniczenia w powoływaniu władz gminy. Ze względu na wykonywane zadania władze gminy można podzielić na uchwałodawcze i wykonawcze. Władzą uchwałodawczą w gminie jest rada gminy (w miastach rada miejska), rolę zaś organu...
obraz nędzy i rozpaczy
‘o czymś mocno zniszczonym, zrujnowanym, o czymś znajdującym się w bardzo złym, opłakanym stanie’; wyr. rzecz., liter. – S. Jachimowicz.
Another, other, others, the other, the others
another, other, others, the other, the others zaimek tłumaczenie występuje another inny, następny z rzeczownikiem z one lub samodzielnie Yesterday I was watching two dogs.One was running around a tree, another (one) was digging in the ground. other inni, inne z rzeczownikiem lub z ones Those jeans are too small. Could you show me some other jeans (ones)? others inni, inne...
jak za króla Ćwieczka
‘nienowocześnie, prymitywnie; jak za bardzo dawnych czasów’; wyr. określ.; Miejscowości są tam oddalone od siebie o wiele kilometrów, często żyje się jak za króla Ćwieczka.
nóż się komuś w kieszeni otwiera
‘kogoś coś oburza, irytuje, wyprowadza z równowagi’; zwrot; Jak patrzę na niektórych kolegów, to mi się nóż w kieszeni otwiera.
burza w szklance wody
‘głośna awantura z błahego powodu; wiele hałasu o nic’; wyr. rzecz. hist., tłum. z franc. W ten sposób Monteskiusz określił zamieszki w republice San Marino; Może to doprowadzić do takiej międzynarodowej katastrofy finansowej, przy której kryzys zadłużeniowy Ameryki Łacińskiej wyda się ledwie burzą w szklance wody. – W. Łysiak
tytan pracy
‘olbrzym pod względem pracowitości, człowiek pracujący bez chwili wytchnienia, ponad ludzkie siły, nadludzko’; wyr. rzecz. W mitol. grec. tytani – giganci, synowie Uranosa – boga nieba i Gai – bogini ziemi, którzy stoczyli z Zeusem walkę o władzę na niebie i zostali strąceni do Tartaru; Przyrodnik Jan Walencik opowiada, że Adam jest tytanem pracy. – „Wprost”.
nie znać dnia ani godziny
‘nie wiedzieć, kiedy coś się stanie, żyć w niepewności, w niepokoju’; zwrot; bibl. (Mt 25, 13: „Czuwajcie więc, bo nie znacie dnia ani godziny.”); Prezes nie znał dnia ani godziny. – TVN.
Bogu ducha winien
‘o kimś niewinnym, przypadkowo w coś zamieszanym’; wyr. określ., relig.; ( …) krzyczała rozżalona na Bogu ducha winnego faceta. – K.Grochola.
Wyrazy złożone
Wyrazy złożone są to wyrazy pochodne, które powstały z połączenia dwóch wyrazów podstawowych i zawierają dwie podstawy słowotwórcze. Możemy wyróżnić następujące rodzaje wyrazów złożonych.
połknąć bakcyla
‘bardzo się czymś zainteresować, znaleźć jakąś pasję’; zwrot, medyc.; Już w młodości było widać, że chłopiec połknął bakcyla sportu. – Internet.
gromkie brawa
‘głośne oklaski’; wyr. rzecz., teatr.; Gromkimi brawami witali wczoraj górnicy Kazimierza Marcinkiewicza.
Upodobnienia międzywyrazowe
Upodobnienia międzywyrazowe (pojawiają się przy szybkiej wymowie grupy wyrazów) Ostatnia głoska jednego wyrazu może upodobnić się pod względem dźwięczności do pierwszej głoski kolejnego wyrazu. • udźwięcznienie placek brzoskwiniowy [placeg brzoskwiniowy] <- k b -> g b bezdźwięczne „k” pod wpływem dźwięcznego „b” w wymowie stało się dźwięcznym „g” plac budowy [pladz budowy] <- c b -> dz b bezdźwięczne „c” pod wpływem...
tytaniczny wysiłek
‘nadludzki, potężny, olbrzymi wysiłek, natężenie wszystkich sił’; wyr. rzecz., w mitol. grec. tytan – każdy z olbrzymów, dzieci Urana – boga nieba i Gai – bogini ziemi, którzy stoczyli z Zeusem walkę o władzę nad światem i zostali strąceni do Tartaru; Przygotowali go w pocie czoła, a w pracę włożyli całe serce i wprost tytaniczny wysiłek.
Charakterystyka paprotników
Paprotniki są sztuczną jednostką systematyczną, ponieważ grupuje ona rośliny należące do odrębnych linii rozwojowych. Stanowią grupę morfologiczno-ekologiczną. Do paprotników zalicza się następujące typy: widłakowe, skrzypowe, paprociowe. Pochodzą one od roślin wywodzących się od ryniofitów . Rośliny te występują w środowiskach wilgotnych. Potrzebują wody do zapłodnienia. Mają łodygę, korzenie o charakterze przybyszowych oraz różnie wykształcone liście. W budowie wewnętrznej występują...
rozmawiać jak gęś z prosięciem
‘rozmawiać bez wzajemnego zrozumienia, nie móc się porozumieć, dogadać’; zwrot. Porównanie to przywodzi na myśl wiersz J. Brzechwy „Rozmawiała gęś z prosięciem”, jest jednak od niego starsze. W jednym z listów F. Chopin tak relacjonował swoją rozmowę z lady Byron, wdową po poecie: Rozmawiamy jak gęś z prosięciem, ona po angielsku, a ja po francusku.
złota rączka
‘ktoś bardzo zaradny, który potrafi wszystko naprawić, zrobić’; wyr.rzecz.; Pan Władek, złota rączka, przed emeryturą świetny fachowiec, każdemu pomoże. – „Moje Miasto”.
Present Simple – czas teraźniejszy prosty
Czasu Present Simple używamy, wyrażając: stany lub czynności charakteryzujące podmiot w sposób trwały: She is a good doctor. They hate spaghetti. Janet has beautiful hair. czynności, które mają miejsce zwykle, stale, powtarzają się, są rutyną lub przyzwyczajeniem: She usually eats bread with cheese for breakfast. I always get up at 7 am. Tom often goes to the cinema. Do wyrażania częstotliwości stosujemy: - przysłówki częstotliwości: always...
porachować komuś kości
‘pobić kogoś dotkliwie’; zwrot; Tylko tutaj przyjdź, porachuję tobie wszystkie kości. – zasłyszane.
Mózgowie
Mózgowie dzieli się na kresomózgowie, międzymózgowie, śródmózgowie i tyłomózgowie (obejmuje móżdżek i most) oraz rdzeń przedłużony. Schemat mózgowia człowieka Rdzeń przedłużony zawiera ośrodki nerwowe regulujące czynności odruchowe : oddychanie, krążenie krwi oraz pracę serca, połykanie, ssanie, wymioty, wydzielanie potu. Między rdzeniem przedłużowym a śródmózgowiem leży most , który łączy różne części mózgu ze sobą. Móżdżek odpowiada za koordynację ruchową i napięcie...
Biosynteza kwasów nukleinowych i białek
Kwasy nukleinowe są nośnikami informacji genetycznej. Aby ta informacja mogła być wykorzystana, musi nastąpić jej powielenie. U większości organizmów podstawową matrycę stanowi DNA. Tylko u nielicznych wirusów matrycą jest RNA (przekopiowany i tak w komórce gospodarza na jego DNA). Gdy komórka dzieli się na komórki potomne, cząsteczka DNA kopiowana jest w całości – ulega wtedy replikacji. Może być też kopiowany fragment DNA zawierający informację o jednym lub kilku białkach – zachodzi wtedy...
za pięć dwunasta
‘w ostatniej chwili, tuż przed ostatecznym terminem czegoś’; wyr. określ.; Czy ty zawsze musisz wszystko robić na za pięć dwunasta? – „Victor G”.
każdy kij ma dwa końce
‘wszystko można oceniać z dwóch punktów widzenia; wszystko ma swoje dobre i złe strony’; fraza, przysł. użyte w wypowiedzeniu, przyr.; No cóż – pomyślałem – każdy kij ma dwa końce.
lecieć jak ćma do światła
‘lecieć, pędzić gdzieś na oślep, bez zastanowienia, nieostrożnie’; zwrot, przyr.; Czy jesteś pewna, że możesz mu zaufać, lecisz jak ćma do światła, a to może źle się skończyć. – TV Puls.
Odróżnianie aldehydów od ketonów
aldehydy ketony próba Trommera: reakcja z Cu 2+ w środowisku zasadowym pojawia się ceglasto-czerwony osad pojawia się czarny osad próba Tollensa: reakcja z amoniakalnym roztworem jonów Ag+, czyli [Ag(NH 3 ) 2 ]OH pojawia się srebrzysty nalot brak objawów reakcji
czekać/wyglądać/ pragnąć czegoś jak kania dżdżu
‘czekać na coś z wielkim utęsknieniem, niecierpliwością, bardzo czegoś pragnąć’; zwrot, przyr. kania ‘ptak, który jako jedyny spośród ptaków drapieżnych lubi podobno polować podczas deszczu (stp. M. deżdż, D. dżdżu > deszcz, deszczu), dlatego w dni pogodne wydaje żałośnie brzmiący głos, co jest interpretowane jako przyzywanie deszczu’; Czekam na ten moment jak kania dżdżu, bo od dawna uważałem, że organ kierowany przez panią Waniek mógł tylko pogłębiać patologie istniejące w polskich...
Zdania podrzędnie złożone
Są to zdania składające się z dwóch członów. Jedno z nich jest zdaniem podrzędnym, a drugie nadrzędnym. Jeśli między tymi wypowiedziami postawisz pytanie, to zauważysz, że stawiasz je od zdania nadrzędnego, a odpowiadasz na nie zdaniem podrzędnym. Jeśli między dwoma członami nie można postawić pytania, to oznacza, że mamy do czynienia ze zdaniem współrzędnie złożonym. Kasia ładnie śpiewa i gra na fortepianie. (zdanie współrzędnie złożone łączne) Doszło do wypadku, ale nikt nie...
Rozszerzający się Wszechświat i prawo Hubble'a
Na skutek rozszerzania się Wszechświata odległości między galaktykami rosną. Obserwujemy to jako oddalanie się galaktyk od Drogi Mlecznej. Dowodem na oddalanie się galaktyk jest efekt Dopplera, który astronomowie obserwują w odniesieniu do fal elektromagnetycznych wysyłanych przez gwiazdy w galaktykach. Prawo Hubble’a wyraża związek między szybkością z jaką galaktyki oddalają się od siebie, a ich wzajemną odległością: v=H⋅l, gdzie v oznacza szybkość oddalania się galaktyki od...
Sukcesja ekologiczna
Sukcesja jest uporządkowanym procesem przekształcania się ekosystemu, podczas którego zachodzą stopniowe zmiany jego składu gatunkowego i warunków środowiska abiotycznego pod wpływem biocenozy. W przemianach sukcesyjnych kolejne zespoły organizmów zastępowane są przez inne – o coraz większym stopniu złożoności. Sukcesję rozpoczyna stadium pionierskie , po którym następują stadia pośrednie , zwane seralnymi , prowadzące do stadium trwałego i w pełni ustabilizowanego, zwanego...
siedzieć jak trusia
‘siedzieć cicho i spokojnie’; zwrot, przyr. Zwrot powstał od zwyczajowej nazwy królika, który na tle innych zwierząt hodowlanych wyróżnia się spokojnym i właściwie bezgłośnym trybem życia; dawn. trusią nazywano też człowieka bojaźliwego; Teraz jednak siedzi jak trusia. Patrzy w zeszyt, żeby przypadkiem nikt jej o nic, broń Boże, nie zapytał. – „Victor G”.
Dyspersja światła
Dyspersja to zjawisko polegające na rozszczepieniu wiązki światła składającej się z fal o różnych częstotliwościach na wyraźnie oddzielone od siebie fale. Zjawisko to obserwujemy w pryzmacie szklanym, kiedy skierujemy na niego cienką wiązkę światła słonecznego lub światła białego z żarówki. Ponieważ światło słoneczne (światło białe) jest mieszaniną wszystkich barw od fioletowej do czerwonej, to już w pryzmacie, a potem jeszcze raz po wyjściu z niego ulega ono rozszczepieniu na poszczególne...
Światowiec z Pana Tadeusza
Satyrycznie sportretowanym kosmopolitą jest Hrabia z Pana Tadeusza Adama Mickiewicza. Potomek Horeszków jest wiecznie upozowanym tona eleganta-artystę, to na rycerza-eleganta, człowiekiem.Właściwie sam jest jedną wielką pozą i świat jawi mu się jako szereg póz. Nosi cudzoziemski strój i po cudzoziemsku ubiera służbę: Surdut swój angielskiego kroju, biały, długi Połami na wiatr puścił; z tyłu konno sługi W kapeluszach jak grzybki, czarnych, lśniących, małych, W kurtkach, w butach...
wyglądać jak cień
‘wyglądać bardzo źle, być chorym, wychudzonym, mizernym,zmęczonym’; zwrot; Patrzyłam na niego z przerażeniem, wyglądał jak cień, jak trup na urlopie. – Internet.
poczesne miejsce
‘ważne, zaszczytne, okazałe miejsce’; wyr. rzecz.; poczesny– dziś książk. i przestarz. ‘ważny, zaszczytny’, kiedyś poczesne ‘zwyczajowa danina składana panu na dowód czci; honorarium’; Ze względu na swe zasługi Jan powinien w kronice naszego klubu zająć poczesne miejsce. – Jęz.
Podział kwasów karboksylowych
Biorąc pod uwagę liczbę grup karboksylowych oraz rodzaj reszty węglowodorowej, kwasy można podzielić na: