Wykiwać
‘okłamać, wprowadzić w błąd, oszukać’; zwrot; Brytyjczycy twierdzą, że Polacy wykiwali ich i podstępem przejęli akcje (…). – „Ozon”.
wykiwać kogoś
‘okłamać, wprowadzić w błąd, oszukać’; zwrot; Brytyjczycy twierdzą, że Polacy wykiwali ich i podstępem przejęli akcje (…). – „Ozon”.
wykopywać topór wojenny
‘rozpoczynać z kimś spory, kłótnie, podejmować walkę z kimś’; zwrot, kult. Indian (por. zakopać / zakopywać wojenny topór ).
wykręcać/odwrócić kota ogonem
wykręcać/odwrócić kota ogonem
‘przekręcać coś, przeinaczać fakty, gmatwać’; zwrot; Oj zaraz, zaraz, tak wykręcasz kota ogonem. – TVP 2; Tymczasem dziś Władek Frasyniuk odwraca kota ogonem i proponuje, aby dawna „Solidarność” rozpłynęła się w masie dawnego PZPR. – „Fakt”.
wykręcić się/wykręcać się sianem
‘znaleźć wyjście z jakiejś przykrej, niedogodnej sytuacji za pomocą wybiegu, wykrętu, wymigać się, wykręcić się byle czym’; zwrot, hist. Związany ze stp. anegdotą o królewskim błaźnie Ziębie, który zaprosił skąpych dworzan na wino. Podczas gdy oni raczyli się trunkiem, kazał przynieść siano i zaczął z niego pleść powróz. Gospodarz trzymał w piwnicy jeden koniec, a błazen w miarę rosnącego powrósła wyszedł na zewnątrz, gdzie drugi koniec dał żakom, a sam uciekł. Uczestnicy biesiady, widząc,...
Wykrzesać
‘wydobyć coś z siebie, z kogoś z trudem, odnaleźć w sobie, w kimś resztkę, ostatek czegoś, np. sił, zdrowia itp.’; zwrot; A by przełamać bariery, będziemy musieli wykrzesać z siebie siły (…). – „Newsweek”.
wykrzesać coś z siebie/z kogoś
‘wydobyć coś z siebie, z kogoś z trudem, odnaleźć w sobie, w kimś resztkę, ostatek czegoś, np. sił, zdrowia itp.’; zwrot; A by przełamać bariery, będziemy musieli wykrzesać z siebie siły (…). – „Newsweek”.
wykuć na blachę
‘uczyć się czegoś na pamięć, doskonale coś zapamiętać’; zwrot rzem.; Jeszcze starego rządu nie wykułem na blachę, bo tak się często zmieniał, a już mam nowych ministrów do nauczenia.
wylać komuś kubeł/wiadro zimnej wody
‘pokazać komuś nierealność jego planów, zamierzeń, pozbawić złudzeń’; zwrot powstały w związku z obserwacją ludzi; (…) tuż za progiem wieku XX pozytywistów kubłem zimnej wody była katastrofa „Tytanica” (…). – W. Łysiak
wylać komuś wiadro/kubeł zimnej wody na głowę
wylać komuś wiadro/kubeł zimnej wody na głowę
‘nagle pozbawić kogoś złudzeń, przywołać do porządku’; zwrot; Putin kolejny raz wylał kubeł zimnej wody na głowy Polaków.
wylać komuś wiadro/kubeł zimnej wody na głowę
wylać na kogoś kubeł pomyj
wylać na kogoś kubeł pomyj
‘oczernić kogoś, oszkalować’; zwrot; (…) przezwał te żądania „jaskiniowym antykomunizmem” i wylał kubeł pomyj na „jaskiniowców”. – W. Łysiak
wylać/wylewać dziecko z kąpielą
Wylecieć
opuścić jakieś miejsce nagle, z wielką awanturą’; zwrot; Przecież przez cztery lata byliśmy razem w Sejmie – dziwi się Ryszard Bonda pytaniom o ponowne zbliżenie do Samoobrony, z której swego czasu wyleciał z hukiem.
wylecieć z hukiem
opuścić jakieś miejsce nagle, z wielką awanturą’; zwrot; Przecież przez cztery lata byliśmy razem w Sejmie – dziwi się Ryszard Bonda pytaniom o ponowne zbliżenie do Samoobrony, z której swego czasu wyleciał z hukiem.
Wylewać
wylewać dziecko z kąpielą
‘usuwać przy okazji działania coś ważnego, istotnego’; zwrot;
wylewać/wylać dziecko z kąpielą
Wylot
‘być na chwilę przed wyjściem, przed wyjazdem, być na wychodnym, na wyjezdnym’; zwrot; Na wylot wszystkie sprawy zna,/lecz sam jest ciągle na wylocie. – za J. Liberkiem.
Wyłazić
wyłazić/wychodzić ze skóry
wyłazić/wychodzić ze skóry
‘bardzo o coś się starać, robić wszystko, co możliwe, by coś osiągnąć, dopiąć czegoś’; zwrot; Jeśliś bez kręgosłupa, nie wyłaź ze skóry! – SJL.
Wymalować
wynagradzać/pokrywać/zwracać z nawiązką
‘dać/dawać więcej niż się należy, niż być powinno’; zwrot, prawn., stp. nawiązka ‘odszkodowanie za krzywdę (zwłaszcza za zadaną ranę) dodatkowe, prócz kary zasądzonej’; Największym sukcesem było pozbycie się 18 kg, które jednak szybko wróciły, w dodatku z nawiązką. – „Nowy Dzień”.
Wyobraźnia
‘wyobrażać coś sobie’; zwrot; Oczyma wyobraźni widzieli już swoje zwycięstwo. – Internet.
Wypalenie
‘zmęczenie, znudzenie długo i nieprzerwanie wykonywaną pracą’; wyr. rzecz.; Gdy patrzę na nauczycieli, którzy po kilku latach pracy mają objawy wypalenia zawodowego, stwierdzam, że nie chcę tak skończyć. – „Cogito”.
wypalenie zawodowe
‘zmęczenie, znudzenie długo i nieprzerwanie wykonywaną pracą’; wyr. rzecz.; Gdy patrzę na nauczycieli, którzy po kilku latach pracy mają objawy wypalenia zawodowego, stwierdzam, że nie chcę tak skończyć. – „Cogito”.
Wypalić
wypalić z grubej rury
wyparować/zniknąć/ulotnić jak kamfora
‘zniknąć bez śladu, nagle’; zwrot, nauka. Kamfora to substancja, która się bardzo szybko ulatnia, otrzymywana była z drzew kamforowych lub syntetycznie; Te rachuby nie są płonne, bowiem elektorat SLD nie wyparował jak kamfora. – GW; Co się stało, że miesiąc temu Michał zniknął jak kamfora. – TVN.
Wypas
wypasiony gość
‘człowiek bogaty, mający kasę (pieniądze)’; wyr. rzecz., gw. młodz.; Inni kumple też go nie namawiali, bo wszyscy wiedzieli, że nie jest jakimś wypasionym gościem. – „Victor G”.
wypić kielich goryczy
wypić kielich goryczy
‘doświadczać cierpienia, trudności, poważnych kłopotów’; zwrot, bibl. (Mt 26, 39: „Ojcze mój, jeśli to możliwe, niech mnie ominie ten kielich!.”); (…) nie ominęła mnie żadna zniewaga, żadna krzywda, że wypiłem ten kielich goryczy do dna. – S. Bąba; Wszystkie próby oddalenia/tak zwanego kielicha goryczy (…) zawiodły – Z. Herbert.
Wypieki
Wypisać
‘dokładnie taki sam, tak samo’; wyr. określ.; Proszę spojrzeć na reprodukcję – wypisz wymaluj J. Urban. – W. Łysiak ; (…) był piękny, męski, silny,wypisz wymaluj Milus z Weno. – „Angora”.
wypisz, wymaluj
wypisz, wymaluj
‘dokładnie taki sam, tak samo’; wyr. określ.; Proszę spojrzeć na reprodukcję – wypisz wymaluj J. Urban. – W. Łysiak ; (…) był piękny, męski, silny,wypisz wymaluj Milus z Weno. – „Angora”.
Wypłakać się
wypłakać się komuś w mankiet
wypłakać się komuś w mankiet
‘wyżalić się przed kimś, zwierzyć się komuś ze swoich problemów’; zwrot; Ale najbardziej brakowało mi chłopaka, do którego mogłabym się przytulić, któremu mogłabym się wypłakać w mankiet. – „Cogito”.
wypłakać/wypłakiwać po kimś/po czymś oczy
‘tęsknić bardzo, płakać po stracie kogoś, czegoś, żalić się’; zwrot, bibl. (Lm 2, 11: „Wzrok utraciłem od płaczu (…)”); Tu bowiem po stracie ukochanego męża swoje oczy wypłakała.
Wypłynąć
wypłynąć/wypływać na szerokie wody
wypływać/wypłynąć na szerokie wody
‘zyskać rozgłos, stać się popularnym, robić karierę’; zwrot; Kiedy wreszcie młodzi będą mogli wypłynąć na szerokie wody . – „Fakt”.