podnieść/podtrzymywać kogoś na duchu
‘dodać komuś otuchy, nadziei, odwagi, pocieszyć, pokrzepić’; zwrot; Święty Jerzy na koniu/z ciupagą/w góralskim kożuchu/podnieś chuderlaków na duchu. – J. Twardowski; Podtrzymuj zawsze dziadków na duchu. Niech czują, że są ci potrzebni, niezbędni, że to oni ciebie podtrzymują na duchu i są oparciem dla ciebie w ciężkich chwilach. – I. Gumowska.
podnosić głos
‘mówić coraz głośniej, krzyczeć’; zwrot; Nie śmiał się, ale co najwyżej uśmiechał, nie biegli, ale przyspieszali kroku, nie krzyczeli, tylko podnosili głos. – W. Makowiecki.
podobni jak dwie krople wody
‘bardzo podobni, identyczni’; wyr. określ.; Jarek i Marek są braćmi. Są do siebie podobni jak dwie krople wody.
podobni/podobne (do siebie) jak dwie krople wody
podpierać się nosem
‘być bardzo zmęczonym, wyczerpanym, wykończonym’; zwrot; (…) żyć mi się nie chce, podpieram się nosem, mieszkanie błyszczy (…). – K. Grochola.
podpierać ścianę/ściany
‘stać bezczynnie przy ścianie; nie mieć powodzenia na zabawie tanecznej, nie brać udziału w tańcach’; zwrot; Na wszystkich wieczorkach samotnie podpieram ściany (…).
podpisać się pod czymś obiema rękoma/rękami
chętnie, skwapliwe na coś się zgodzić, coś podpisać’; zwrot; Ja się podpisuję obiema rękami pod tą zasadą.
Podprowadzić
‘ukraść coś, przywłaszczyć sobie czyjąś własność’; zwrot, pot.; Nie zamierzam (…) insynuować, jakoby Adam podprowadził mi moją garderobę lub tusz do rzęs. – K. Grochola.
podprowadzić coś komuś
‘ukraść coś, przywłaszczyć sobie czyjąś własność’; zwrot, pot.; Nie zamierzam (…) insynuować, jakoby Adam podprowadził mi moją garderobę lub tusz do rzęs. – K. Grochola.
Podrywać
‘zalecać się do kogoś, próbować nawiązać bliższą znajomość z osobą płci przeciwnej’; zwrot, pot.; Na obozie zakochał się we mnie inny chłopaki zaczął mnie podrywać. – „Cogito”.
podrywać kogoś
‘zalecać się do kogoś, próbować nawiązać bliższą znajomość z osobą płci przeciwnej’; zwrot, pot.; Na obozie zakochał się we mnie inny chłopaki zaczął mnie podrywać. – „Cogito”.
podskakiwać ze szczęścia
‘być bardzo szczęśliwym, uzewnętrzniać zachowaniem swoją bezgraniczną radość’; zwrot; Odkładam słuchawkę, a Tosia podskakuje ze szczęścia do góry. – K. Grochola.
Podskoczyć
‘nikt się nie sprzeciwi komuś, nikt nie wystąpi przeciw komuś, nie zaoponuje’; zwrot; Nikt mi nie podskoczy; W domu nikt nie podskoczy Ani. – „Angora”; Nikt nie podskoczy „Canarinhos” – mówi legendarny trener Jacek Gmoch, który prowadził reprezentację Polski na mundialu w Argentynie w 1978 roku. – „Nowy Dzień”.
Podstawa
‘tworzyć coś, być zasadniczym elementem, podwaliną czegoś’; zwrot, kalka z niem., charakterystyczny dla jęz. oficjalnego; A. Markowski.
podstawić/podstawiać/podkładać komuś nogę
‘zaszkodzić, przeszkadzać komuś, działając podstępnie, intrygując’; zwrot; Uprzejmy do przesady, /Ale przysiąc mogę,/Że choć idzie na rękę,/Wciąż podstawia nogę. – za Jęz.; Nikt nikomu nie robi świństw, nie podkłada nogi, nic z tych rzeczy. – „Nowy Dzień”.
Podstęp
‘podejrzewać podstęp, zdradę na podstawie jakiejś przesłanki’; zwrot; Dzieciaki nie ukrywają zdumienia. Rozglądają się, węszą podstęp. – „Nowy Dzień”.
Podszyty
podszyty strachem
‘skłonny do lęku, tchórzliwy, strachliwy’; wyr. określ.; Ludzie czynią tak zwykle ze strachu, ale w przypadku zbiorowego szaleństwa udają, że działają ze zrozumieniem powagi chwili, potem z poczucia podszytego strachem poddaństwa. – „Gazeta Prawna”.
Podwalina
‘zacząć, zapoczątkować coś, dać czemuś podstawy’; zwrot, budow. podwalina ‘pierwsza belka drewniana układana na podmurowaniu w budynkach drewnianych’; Położył podwaliny pod wszystkie niemal nauki.
podwórkowa/podwórzowa/kuchenna łacina
‘wyrazy niecenzuralne, wulgarne, obelżywe, przekleństwa, wyzwiska’; wyr. rzecz.; Nie używało się podwórkowej łaciny w obecności dziewcząt. – J. Miodek.
podzielić/dzielić czyjś los
‘znaleźć się w podobnej sytuacji’; zwrot; Mówiąc wprost, to oni gwarantują Sojuszowi, że nie podzieli losu AWS.
Podziw
‘wywoływać zachwyt, uznanie, zadziwienie’; zwrot; Wśród nich szczególny podziw budzi do dziś centralna świątynia pod wezwaniem Panny Marii (…).
Pogawędka
‘porozmawiać krótko, pogawędzić’; zwrot; Po występie Doda i Nina Terentiew (…), ucięły sobie pogawędkę.; Najczęściej ucina sobie pogawędkę z kanclerzem Niemiec Gerhardem Schröderem (…). – „Fakt”.
Pogłoska
‘nagle, niespodziewanie, nieoczekiwanie rozpowszechniono plotki na jakiś temat’; zwrot; Gruchnęły pogłoski o jej poważnych problemach zdrowotnych. – „Fakt”.
Pogoda
pogoda dla bogaczy
pogoda dla bogaczy
‘szczęście, pomyślność, które sprzyjają tylko ludziom bogatym, wpływowym’; wyr. rzecz.; kult. duch.; tyt. serialu telewizyjnego. W mediach spotyka się użycia tego związku z innym członem: pogoda dla rzemiosła, pogoda dla handlu ;
pogoda ducha
pogoda ducha
‘optymizm, radość, nadzieja’; wyr. rzecz.; Potrzebny jest prezydent pozytywny – człowiek energiczny, który obudzi w Polakach optymizm, pogodę ducha, nadzieję.
pogoda pod psem
‘bardzo brzydka, fatalna, zła pogoda’; wyr. rzecz.; Fatalnie, tłok, pogoda pod psem, odwilż.
pogoda pod psem
Pogrążyć się
‘zająć się czymś bez pamięci, całkowicie oddać się jakiemuś zajęciu’; zwrot; Jeśli na przykład trafi do moich rąk dobra książka lub ciekawe pismo, mogę i trzy dni leżeć na brzuchu pogrążona w czytaniu, nie jedząc (od czasu do czasu wystarczy mi byle co przełknąć i popić), nie sprzątając.
pogrążyć się w czymś
‘zająć się czymś bez pamięci, całkowicie oddać się jakiemuś zajęciu’; zwrot; Jeśli na przykład trafi do moich rąk dobra książka lub ciekawe pismo, mogę i trzy dni leżeć na brzuchu pogrążona w czytaniu, nie jedząc (od czasu do czasu wystarczy mi byle co przełknąć i popić), nie sprzątając.
pogrążyć się w zadumie
‘zamyślić się nad czymś głęboko’; zwrot; Wychowawczyni siedziała przy swoim biurku i coś czytała. Nie miała pojęcia o niechętnych spojrzeniach, które raz po raz rzucał jej ktoś z klasy. Była pogrążona w zadumie. – „Victor G.
pogrążyć się/pogrążać się w smutku
‘smucić się bardzo, być w przygnębiającym, ponurym, melancholijnym nastroju’; zwrot.
Pogróżka
‘nic nieznaczące, bezcelowe próby straszenia, zastraszania’; wyr. rzecz.; stp. czczy ‘mający puste wnętrze (żołądek, orzech, okręt bez ładunku), później ‘niemający sensu, celu’; I nie jest to szczeniacki dowcip ani czcza pogróżka – ponure przepowiednie dokładnie się sprawdzają.
Pohybel
‘na zatracenie, na zgubę, na nieszczęście’; wyr. określ., stp. pohybel ‘zguba, szubienica’; Jeśli prawda przeczy tezom „Salonu” – to na pohybel prawdzie. – W. Łysiak
Pojednanie
Pojęcie
‘coś jest nieprawdopodobne,trudne do zrozumienia’; zwrot; To, co się teraz dzieje z lustracją i temu podobnymi czynnościami, przekracza ludzkie pojęcie i wyobrażenie. – „Angora”; Pośrodku Droga Mleczna./Któż po niej przechodzi?/To przechodzi ludzkie pojęcie. – L. Staff.
pokazać komuś, gdzie pieprz rośnie
‘jako pogróżka: przestraszyć kogoś, dać do wiwatu’; zwrot; Nie wygrasz z tak zorganizowaną rodziną. Jedyne wyjście: namówić swoich rodziców do tego samego i pokazać tamtym, gdzie naprawdę pieprz rośnie. – „Victor J”.
pokazać, gdzie raki zimują
pokazać, kto (tu) rządzi
‘podkreślać zachowaniem lub słowami, kto ma władzę, kto jest ważny, kto decyduje’; zwrot; Ale w sobotę i tak pokażemy im, kto tu rządzi. – „Nowy Dzień”.
pokazać/pokazywać rogi
pokazać/pokazywać, gdzie raki zimują
pokazać/pokazywać, gdzie raki zimują
‘dać komuś nauczkę, dokuczyć komuś,zemścić się na kimś, odpłacić się czymś za coś’; zwrot, przyr.; [chłopacy] od rana do nocy opowiadali, ile oni przeżyli przygód i jacy są silni. Postanowiłyśmy z dziewczynami pokazać im, gdzie raki zimują. – „Victor J”.
pokazywać/mieć/stroić fochy
‘grymasić, marudzić, dąsać się, chodzić z obrażoną miną’; zwrot; stp. fochy ‘figle’; Przestań wreszcie stroić fochy, opamiętaj się, bo koledzy przestaną cię lubić. – GP; Czy naprawdę jesteśmy ślepi na starania naszych rodziców? Zamiast docenić ich trud, troskę o nas, stroimy fochy, kręcimy nosem (…). – „Victor G”.
pokazywać/pokazać pazury
‘okazywać, okazać swoją siłę, niezależność, przewagę nad kimś; ujawnić się, zdradzić się z ukrywaną dotychczas siłą, złą naturą itp.’; zwrot, przyr.; Lider PO jest na razie aktywnym graczem – pokazuje pazury. – Internet.