prawo pięści
Prawy
Prąd
‘postępować inaczej niż wszyscy’; zwrot; Ściągnięty do Polski przez ojczyma – polonistę, zawsze płynął pod prąd. – „Angora”; Choć idę pod prąd za ludźmi (…). – „Kochana Polsko”, zespół O.S.T.R.
Presja
‘być pod naciskiem, być przymuszanym do czegoś’; zwrot; Bardzo się boję, że arbiter pod presją kibiców (…) ugnie się i zacznie nas kartkować.
prestiżowy zawód
‘zawód poważany w społeczeństwie, zajęcie cieszące się autorytetem’; wyr. rzecz., zapoż. z franc.; OBOP publikuje rezultaty badań na temat najbardziej prestiżowych zawodów. – „Angora”.
Prezydent
prezydent elekt
prezydent elekt
‘osoba wybrana na prezydenta, ale jeszcze niezaprzysiężona na tę funkcję’; wyr. rzecz., urzęd., polit.; Zaprzysiężenie prezydenta elekta nastąpi dopiero 23 grudnia.
Pręgierz
‘obwinić, oskarżyć kogoś publicznie,oddać pod sąd opinii publicznej’; zwrot, stp. kary, pręgierz ‘w średniowiecznych miastach: słup na rynku, przy którym wystawiano na widok publiczny przestępców i wymierzano im chłostę’; Jęz.
pro publico bono
‘dla dobra publicznego, wspólnego, dla dobra ogółu’; wyr.określ., zapoż. z łac.; Nie można się dziwić, że powstają takie utwory, kiedy działa się dla siebie, a nie pro publico bono. – TVN.
Pro publico bono
‘dla dobra publicznego, wspólnego, dla dobra ogółu’; wyr.określ., zapoż. z łac.; Nie można się dziwić, że powstają takie utwory, kiedy działa się dla siebie, a nie pro publico bono. – TVN.
Probierz
‘być miernikiem, wskaźnikiem czegoś’; zwrot, rzem. dawn. probierz ‘człowiek biegły w sztuce probierskiej’; kamień probierny ‘czarny kwarc łupkowy używany już w starożytności do badania czystości złota i srebra, które pocierane o ten kamień zostawiały na nim charakterystyczną rysę’, przen. ‘kryterium, sprawdzian czegoś’; (…) głośnym na cały świat probierzem triumfu sztuki patologicznej, stał się proces między władzami Nowego Jorku a Brooklyńskim Muzeum Sztuki (…). – W. Łysiak
Problem
‘mało ważna, nieistotna sprawa’; wyr. rzecz.; Koleżanka po rozmowie ze mną zrozumiała, że jej problem miłosny był tak naprawdę błahy (…). – „Cogito”.
Proch
‘ktoś, w danej sytuacji nie zrobi nic nadzwyczajnego, ktoś, kto w swym działaniu nie jest ani odkrywczy, ani oryginalny’; zwrot; Ten duet prochu nie wymyśli, czemu więc nie spróbować z Dańcem i Nowickim.
prochu ktoś nie wymyśli
‘ktoś, w danej sytuacji nie zrobi nic nadzwyczajnego, ktoś, kto w swym działaniu nie jest ani odkrywczy, ani oryginalny’; zwrot; Ten duet prochu nie wymyśli, czemu więc nie spróbować z Dańcem i Nowickim.
Program
Prometejski
Promienieć
promienieć szczęściem
promienieć szczęściem
‘postawą, wyglądem, wyrazem twarzy uzewnętrzniać uczucie zadowolenia, radości, szczęścia’; zwrot; Bartek Wrona promieniał szczęściem. – „Fakt”.
Propaganda
‘szerzenie wrogich haseł mających na celu wzburzenie opinii publicznej, wywołanie zamieszania’; wyr. rzecz. hist. współcz.; Bo to jest uprawianie wrogiej propagandy, a nie przekazywanie jakichkolwiek treści.
Propagator
‘krzewiciel, popularyzator uparty i niezmordowany w swoim działaniu’; wyr. rzecz., public.; Jeśli chodzi o malarstwo, to Jan jest jego niestrudzonym propagatorem. – Jęz.
Propozycja
‘oferta, którą należy przyjąć, nie wypada jej odrzucić’; wyr. rzecz., public.; I pewnie dlatego w grudniu 2002 r. zatelefonował do niego prezes Michał Listkiewicz z propozycją nie do odrzucenia. – „Angora”.
propozycja nie do odrzucenia
‘oferta, którą należy przyjąć, nie wypada jej odrzucić’; wyr. rzecz., public.; I pewnie dlatego w grudniu 2002 r. zatelefonował do niego prezes Michał Listkiewicz z propozycją nie do odrzucenia. – „Angora”.
prorocze słowa
prorocze słowa
‘słowa wieszcze, przewidujące przyszłość, wypowiedź będąca przepowiednią’; wyr. rzecz., relig.; Prorocze słowa wypowiedział w styczniu, tuż po ogłoszeniu ostatecznych wyników wyborów prezydenckich na Ukrainie (…).– „Ozon”.
Proroczy
prosić/poprosić o czyjąś rękę
‘(o mężczyźnie) zwrócić się (do kobiety) z propozycją małżeństwa; chcieć się ożenić’; zwrot; Słał król węgierski książę swoich posłów, prosił wielmożę o rękę córki, ale wszystko daremnie
Prosię
Prosta
‘ostatni etap czegoś, końcówka’; wyr. rzecz., sport.; Na ostatniej prostej jednym z wrogów Cimoszewicza jest jego sztywność.
proste jak drut
‘proste, jasne, zrozumiałe’; wyr. określ.; żartobliwe wykorzystanie dwuznaczności wyrazu prosty: ‘łatwy, jasny’ albo ‘nie zakrzywiony’; Przecież widzisz, że to jest proste jak drut. – TVP 2.
Prosto
prosto z mostu
prosto z mostu
‘szczerze, otwarcie, bez niepotrzebnych wstępów, niczego nie ukrywając’; wyr. określ. (zwykle w połączeniu z czas. mówienia, np. powiedzieć, palnąć, spytać… ), w stp. most ‘droga wymoszczona, bita’, tzn. ‘prosto z drogi, z podróży’, a więc ‘zaraz, natychmiast’; Przy tej okazji prosto z mostu powie swojej przyjaciółce, co o niej myśli.
Prosty
prosty jak świeca
prowadzić grę
‘zwodzić kogoś, stwarzać sytuacje niejasne, nieprzewidywalne’; zwrot, karty; Polityk nieustannie prowadzi grę, manipuluje tobą i steruje własną karierą. – W. Łysiak.
prowadzić/doprowadzić do zguby
‘prowadzić, doprowadzić do nieszczęścia,do klęski; wieść na zatracenie’; zwrot; (…) dominująca rola angielskiego pozwoli na zwiększenie umiejętności, ale doprowadzi do zguby nasz matczyny język. – „Angora”.
próba generalna
‘ostatni sprawdzian przed jakimś przedsięwzięciem’; wyr. rzecz.,teatr.; N ajpierw po nieudanych eliminacjach Euro 2004, następnie po fatalnej „próbie generalnej” z Danią 1 : 5 w Poznaniu (…). – „Angora”.
Próg
‘coś jest bardzo blisko, tuż, tuż’; zwrot; Mimo że zima już za progiem, Kijów wciąż nie zawarł z Moskwą porozumienia o dostawach gazu na przyszły rok. ; Komunizm czeka za progiem! – W. Łysiak
Próżność
‘miejsce, w którym dominuje chęć olśniewania innych, w którym przywiązuje się największą wagę do rzeczy zewnętrznych, materialnych, pozbawionych istotnej wartości’; wyr. rzecz. liter.; Oczywiście, to targowisko próżności było wpisane w atmosferę „warszawki” (…). – W. Łysiak
Próżny
Prym
‘mieć przewagę w jakiejś dziedzinie, przodować, zajmować pierwsze miejsce’; zwrot, zapoż. z łac. prym przestarz. ‘pierwszeństwo, prymat’; łac. primus ‘pierwszy’; (współcz. tylko w połączeniu z czas.: dzierżyć, wieść); On zastępował oko, ucho/I wśród organów dzierżył prym. – A. Marianowicz; Nad Bałtykiem prym wiedzie klasyczne bikini.
Prysznic
‘zostać pozbawionym złudzeń, otrzeźwionym, być przywołanym do rzeczywistości’; zwrot; Pierwsza kadencja w Sejmie, pierwsza partia i od razu zimny prysznic. – TVN.
Prząść
‘żyć w niedostatku, w biedzie, borykać się z trudnościami, niepowodzeniami’; zwrot, stp., rzem.; Jęz.
przebiegły jak lis
‘sprytny, przebiegły, umiejący sobie radzić w każdej sytuacji’; wyr. określ., przyr.; Internet.