Minorowy
minorowy nastrój
minorowy nastrój
‘całkowity brak humoru; smutne, melancholijne, płaczliwe usposobienie’; wyr. rzecz., muz. minor ‘tonacja molowa, gama oparta na tercji małej’; (…) z okna widzę, jak dołącza się do niej Isia i wpadam w minorowy nastrój. – K. Grochola.
Minus
Minuta
‘mieć okazję pokazania się z jak najlepszej strony, wykorzystać dobrze szczęśliwy zbieg okoliczności i zapisać się w pamięci ogółu’; zwrot; Ma teraz swoje pięć minut – mówią jej przyjaciele. – „Fakt”.
Miotła
Miska
Mizeria
‘pokazać, ujawnić bylejakość, słabość czegoś/kogoś’; zwrot; Ta „Matura prawdy” obnażyła mizerię kadr polskiej oświaty. – „Angora”.
młoda/nowa generacja
‘ludzie młodzi, nowe pokolenie’; wyr. rzecz.; Przybyli na spotkanie przedstawiciele młodej generacji wykazali się zupełnie innym myśleniem.
młoda/świeża krew
‘ktoś nowy, kreatywny, wnoszący w środowisko coś ożywczego, odmiennego’; wyr. rzecz., medyc.; Przyznaje, że zależało mu na tym, by poszukać młodej krwi, postaci, które zaskoczą go swoimi pomysłami na fotografie (…). – „Cogito”; I pewnie dlatego zaprosił do współpracy m.in. muzyków z Black Eyed Pays, Amerie … taki zastrzyk świeżej krwi. – „Angora”.
Młodość
‘o kimś: czuć się znowu młodym, silnym, sprawnym; o czymś: być znowu aktualnym, atrakcyjnym’; zwrot; Bułgaria przeżywa drugą młodość. – „Angora”.
Młody
‘(młoda) osoba, która wyraźnie się czemuś sprzeciwia, buntuje się przeciw jakimś zasadom, manifestuje swoją niezależność’; wyr. rzecz., liter. – „Młody gniewny” – tyt. książki L. Paula (1951 r.); Podobnego wyrażenia: młodzi gniewni użył także agent biura prasowego teatru Royal Court po premierze „Miłości i gniewu” J. Osborne’a (1956 r.) i odtąd to określenie weszło w powszechne użycie; Wkroczyło do teatru brytyjskiego wraz z „młodymi gniewnymi”. – „Ozon”
młody gniewny
młody gniewny
‘(młoda) osoba, która wyraźnie się czemuś sprzeciwia, buntuje się przeciw jakimś zasadom, manifestuje swoją niezależność’; wyr. rzecz., liter. – „Młody gniewny” – tyt. książki L. Paula (1951 r.); Podobnego wyrażenia: młodzi gniewni użył także agent biura prasowego teatru Royal Court po premierze „Miłości i gniewu” J. Osborne’a (1956 r.) i odtąd to określenie weszło w powszechne użycie; Wkroczyło do teatru brytyjskiego wraz z „młodymi gniewnymi”. – „Ozon”
Młot
Młotek
‘zostać wystawionym na licytację, zostać zlicytowanym’; zwrot, kult.; W eleganckiej sali hotelowej odbyła się kolejna aukcja obrazów wybitnych malarzy współczesnych, pod młotek poszły dzieła Cybisa, Boznańskiej, Starowieyskiego . – „Ozon”.
Młócić
młócić słomę
młócić słomę
‘powtarzać, omawiać coś w kółko, niepotrzebnie, bez celu’; zwrot, roln.; Mówił, że to jest tylko młócenie słomy. – TV Trwam.
Młyn
‘okoliczność sprzyjająca; coś, co sprzyja czyimś planom, coś komuś odpowiada, jest mu na rękę’; wyr. rzecz. rzem., derywacja od przysł. „Każdy na swój młyn wodę obraca”; Sprawa tajemniczych oświadczeń premiera to woda na młyn opozycji.
Mniemanie
‘myśleć o sobie bardzo dobrze (aż za dobrze), być przekonanym o swojej wielkiej wartości’; zwrot; J edni stają się opryskliwi wobec otoczenia, ciągle krytykują innych, mają zbyt wysokie mniemanie o sobie.
mnożyć/rozmnażać się/rozmnożyć się jak króliki
zwrot, przyr. W ciągu roku samica królika może kocić się siedem razy i mieć około trzydzieściorga młodych.; Oświadczenia majątkowe marszałka mnożyły się jak króliki . – SE; W XVIII i XIX wieku salony francuskie rozmnożyły się niczym króliki. – W. Łysiak.
Mocny
‘o kimś niepokonanym, o czymś niezwyciężonym’; fraza (tyt. filmu); To znaczy nie ma na was mocnych? – TVN.
Moda
‘coś najnowszego, najmodniejszego; ostatnio lansowany trend, krój, kolor itp.’; wyr. rzecz., kalka z franc.;
Modlić się
łac. ora et labora; fraza, przysł., relig. Dewiza (łac. ora et labora) św. Benedykta z Nursji; Mówił – Módl się i pracuj/polecenie na wszystkie dni. – J. Twardowski.
Mohikanin
‘osoba będąca ostatnim przedstawicielem jakiejś grupy, społeczności, jakiegoś zawodu, która pielęgnuje ginące tradycje, umiejętności; epigon’; wyr.rzecz., liter. – tyt. ang. powieści J.F. Coopera o niemal doszczętnie wytępionym szczepie mohikańskim; Jestem takim ostatnim Mohikaninem, który robi to z miłości do piłki.
Mops
‘bardzo się nudzić’; zwrot, obycz. Mopsy, przywiezione w XVI w. z Chin do Europy, stały się ulubionymi psami arystokracji. Nieodpowiednie do polowań, niewymagające ruchu, mogły się istotnie nudzić w arystokratycznych, a potem w mieszczańskich salonach. Albo przynajmniej wyglądały na znudzone; Mieszkasz w małej miejscowości i nudzisz się jak mops?
Moralny
Morda
‘nakaz milczenia, bycia cicho; zakaz sprzeciwiania się’; (…) żąda hołdów i pełnego wtórowania lub przynajmniej postawy „morda w kubeł”, czyli grobowego milczenia. – W. Łysiak.
Morda
‘nakaz milczenia, bycia cicho; zakaz sprzeciwiania się’; (…) żąda hołdów i pełnego wtórowania lub przynajmniej postawy „morda w kubeł”, czyli grobowego milczenia. – W. Łysiak.
morda w kubeł
‘nakaz milczenia, bycia cicho; zakaz sprzeciwiania się’; (…) żąda hołdów i pełnego wtórowania lub przynajmniej postawy „morda w kubeł”, czyli grobowego milczenia. – W. Łysiak.
morda w kubeł
morda w kubeł
‘nakaz milczenia, bycia cicho; zakaz sprzeciwiania się’; (…) żąda hołdów i pełnego wtórowania lub przynajmniej postawy „morda w kubeł”, czyli grobowego milczenia. – W. Łysiak.
mordercze/krwiożercze/zbrodnicze instynkty
‘skłonność do zabijania’; wyr.rzecz., przyr. – niesłusznie przypisywana zwierzętom skłonność do zabijania; Kiedy tata ściąga mnie z łóżka, budzą się we mnie instynkty mordercze.
Morfeusz
‘spać, pogrążyć się we śnie’; zwrot, mitol. – od imienia Morfeusza, grec. boga marzeń sennych;
Morze
Motyka
‘podejmować się zadań niemożliwych do wykonania, chcieć dokonać rzeczy niemożliwych’; zwrot;
Mowa
mowa-trawa
‘mówienie dla mówienia, słowa bez treści’; wyr. rzecz. hist. współcz.; wyrażenie związane ze zjawiskiem nowomowy; Co – mówiąc mniej delikatnie– znaczyło: przestańcie tumanić mową-trawą. – W. Łysiak
Możliwość
‘ocenić kogoś zbyt wysoko, przyznawać komuś, czemuś większe znaczenie, zbyt dodatnie cechy niż należy’; zwrot; Jednak albo przecenił swoje możliwości, albo nie docenił konia.
można z kimś konie kraść
‘ktoś jest dobrym kompanem, doskonałym towarzyszem, godnym zaufania kolegą’; zwrot; Świetny z ciebie kompan – na wycieczkę do lasu, na dyskotekę, a nawet na odrabianie lekcji. Tak – z tobą by konie kraść. – „Victor J”.
można/móc policzyć kogoś/coś na palcach jednej ręki
można/móc policzyć kogoś/coś na palcach jednej ręki
‘kogoś, czegoś jest niewiele, mała liczba’; zwrot; Wypadków przy pracy spowodowanych piciem alkoholu mamy niewiele. Te, które odnotowujemy w ciągu roku, można policzyć na palcach jednej ręki.
módl się i pracuj
łac. ora et labora; fraza, przysł., relig. Dewiza (łac. ora et labora) św. Benedykta z Nursji; Mówił – Módl się i pracuj/polecenie na wszystkie dni. – J. Twardowski.
Mól
–‘człowiek wiecznie ślęczący nad książkami, który nie widzi świata poza książkami’; wyr. rzecz.; Małgosia (…) to mól książkowy, który mógłby w bibliotece spędzać całe godziny. – „Victor G”.
mól książkowy
–‘człowiek wiecznie ślęczący nad książkami, który nie widzi świata poza książkami’; wyr. rzecz.; Małgosia (…) to mól książkowy, który mógłby w bibliotece spędzać całe godziny. – „Victor G”.