co/gdzie/ile/jak się komuś żywnie podoba
‘co, gdzie, ile, jak kto chce, woli’; wyr. określ., żywnie poza tym związkiem nie występuje w polszczyźnie, stp. przym. żywny ‘pożywny, posilny’; trż ‘prawdziwy, szczery’.
Codzienność
‘zwykłe, codzienne życie’; wyr. rzecz.; Może się okazać, że szara codzienność jest piękna, a w zwykłych ludziach można znaleźć Boga. – Internet.
comme il faut
zapoż. z franc. ‘jak należy, jak wypada; w dobrym tonie’; wyr. określ.; (…) wszystko szło dobrze, comme il faut. – W. Łysiak
Comme Il Faut
zapoż. z franc. ‘jak należy, jak wypada; w dobrym tonie’; wyr. określ.; (…) wszystko szło dobrze, comme il faut. – W. Łysiak
cool i full wypas
cool i full wypas
wyrazy ze slangu młodzież., wyr. określ., zapoż. z ang. cool ‘fajny’, full ‘pełny’, ‘o czymś, co jest modne, ładne, eleganckie, markowe’; Dotyczy to wszystkiego, bo to jest cool i full wypas. – „Medyk Białostocki”.
coś (nie) przychodzi komuś do głowy
‘komuś (nie) nasunął się jakiś pomysł, plan; ktoś (nie) pomyślał o czymś’; zwrot; Szczerze wątpię, by komukolwiek mogła przyjść do głowy taka myśl. – SE; Do głowy mi nie przyszło, żeby Leszka od tego odwodzić. – „Wprost”.
coś (nie) wychodzi/nie wyszło komuś na dobre
‘to, co się wydarzyło okazało siędla kogoś (nie)korzystne’; zwrot powstały z przysł. Nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło.
coś bierze w łeb
‘coś nie wychodzi, nie udaje się, nie przynosi efektów’; zwrot; Wolę nic nie planować, bo wszystkie moje plany biorą w łeb – twierdzi właściciel opla. – „Angora”.
coś chodzi komuś po głowie
‘coś przychodzi komuś na myśl, zaprząta jego uwagę’; zwrot; Jak wiadomo, człowiekowi różne myśli chodzą po głowie, czasem genialne, a czasem zupełnie głupie. – E. Niziurski.
coś chwyciło/chwyta kogoś za serce
‘ktoś wzrusza się, rozczula się czymś’; zwrot; Obce nacje nigdy nie mogły się dość nadziwić niewysłowionej naszej gościnności i szerokiemu otwieraniu ramion, aby chwycić za serce przybysza – KM; Kiedy zobaczyłem zdjęcie Oli w „Super Expressie”, coś mnie chwyciło za serce.
coś chwyta za gardło
‘ktoś jest czymś wzruszony, poruszony, wstrząśnięty’; zwrot; Kiedy na nie patrzę, kiedy dotykam wstążeczek i proporczyków, wciąż coś chwyta za gardło – mówi. – „Ozon”.
coś graniczy z cudem
‘w coś trudno uwierzyć, coś jest niewiarygodne’; zwrot, relig.,określenie cud kojarzy się z czymś nadnaturalnym; Na początku lat 90., kiedy otrzymanie zachodniej wizy nadal graniczyło z cudem, Lech Wałęsa powiedział, że „gdyby otworzono granice Unii Europejskiej, to nie byłoby w Polsce komu światła zgasić”.
coś idzie jak burza
‘coś się dzieje bardzo szybko, błyskawicznie, gwałtownie’; zwrot zjawisko atmos.; Od tego czasu idą jak burze, lansują przebój za przebojem. – EP; Kilka miesięcy temu przeszedł jak burza eliminacje do teleturnieju „Jeden z dziesięciu”.
coś idzie jak krew z nosa
coś idzie jak krew z nosa
‘coś przychodzi bardzo ciężko, z trudem, z dużym wysiłkiem’; zwrot; Niestety, to wszystko strasznie się wlecze, można powiedzieć idzie jak krew z nosa. – Internet.
coś idzie jak po grudzie
‘coś idzie, postępuje z trudem, opornie; sprawia trudności, kłopoty’; zwrot, przyr.; stp. gruda ‘zmarznięta, twarda ziemia’ (od tego grudzień); Rozmowy koalicyjne idą jak po grudzie. – TVN.
coś idzie jak z kamienia
‘coś idzie z wielkim trudem, bardzo wolno, mozolnie’; zwrot; Twórcy się na kamieniu rodzą. Bez wątpienia,/dlatego mi pisanie idzie jak z kamienia. – A. Marianowicz.
coś idzie kulawo
‘coś idzie nie najlepiej, nie udaje się’; zwrot; Na początku roku szkolnego szło z tym jakoś kulawo, od pewnego czasu każdy egzamin był koncertem. – K. Makuszyński, Szatan.
coś idzie/poszło gładko
‘coś przebiega, przebiegło bez komplikacji, przeszkód’; zwrot; Jestem im wdzięczny, że tak gładko poszło.
coś idzie/poszło/pójdzie jak po maśle
coś idzie/poszło/pójdzie jak po maśle
coś idzie/poszło/pójdzie jak z płatka
coś idzie/poszło/pójdzie jak z płatka
coś idzie/pójdzie/poszło jak z płatka
‘coś układa się pomyślnie, szczęśliwie, coś udaje się bez trudu; coś idzie łatwo, lekko, bez przeszkód’; zwrot, kult. mater.; poszło jak z płatka ‘tak łatwo, jak łatwo wysypać coś z chusty, chustki, płatka materiału, np. kiedyś kobiecie towar przyniesiony na targ’; dawn. używano też zwrotu wywinąć jak z płatka – ‘zrobić coś z łatwością’; Zamiast robić marsowe miny, złościć się, zrobiłam duże naiwne oczy, nieśmiało się uśmiechnęłam – i poszło jak z płatka.; Spokojnie, spokojnie! Wiem,...
coś idzie/szło jak w zegarku
‘coś odbywa się zgodnie z planem, sprawnie, bez zakłóceń’; zwrot; Wczoraj wszystko nam poszło jak w zegarku. – Internet.
coś idzie/szło jak woda
‘coś ma zbyt, łatwo i szybko się sprzedaje’; zwrot, przyr.; Wszystkie przedstawione produkty idą jak woda . – „Fakt”.
coś idzie/szło/poszło jak po maśle
‘coś nie sprawia, sprawiało żadnych trudności, dobrze się układa, rozwija’; zwrot, kulin.; I teraz jak nagle nie wrzaśnie!/Jedzą, Piją, Lulki palą!!!/I już do końca poszło jak po maśle… – J. Tuwim.
coś jest dalekie/odległe od rzeczywistości
‘coś jest nierealne, nierzeczywiste, urojone’; zwrot; Zrozumiałem, że wyobrażenie, jakie mamy o policjantach z filmów, jest dalekie od rzeczywistości. – „Nowy Dzień”.
coś jest ersatzem
‘coś jest namiastką czegoś, surogatem, zastępuje coś’; zwrot, zapoż. z niem.; Sport (…) miał być silnym, skutecznym ersatzem wojen. – W. Łysiak.
coś jest hitem
‘coś jest przebojem, jest modne’; zwrot, gw. młodz.; Ktokolwiek zagłębi się (ze szkodą dla swojej równowagi psychicznej) w opinie internautów na dowolny temat, zaraz zauważy, że wszystko jest dla nich „kitem” albo „hitem”.
coś jest knotem
‘coś jest niedobre, nieudane’; zwrot; stp. knot , zapoż. z niem., miał różne znaczenia: ‘gruba, skręcona nić paląca się w świecy, lampie naftowej’, ‘kłąb nici służący do zatykania rany’; Kebab to… knot (tyt.).
coś jest komuś na rękę
‘coś komuś odpowiada, jest dla kogoś korzystne,dogodne’; zwrot; (…) w Polsce ta technika odstrzału jest dla określonych kręgów bardzo na rękę. – W. Łysiak; Prawdę mówiąc, jest mi nawet na rękę, że poza lekcjami nie ma żadnych imprez dodatkowych. – „Victor G”.
coś jest komuś nie w smak
‘coś się komuś nie podoba, ktoś na coś nie ma ochoty’; zwrot; Za to też zbieramy cięgi od polityków, którym nie w smak, że uważnie patrzymy im na ręce. – „Fakt”.
coś jest mrzonką
‘coś jest nierealne, nieziszczalne, coś jest złudzeniem, marzeniem, urojeniem; zwrot; (…) jej marzenia o szczęściu we troje są kompletną mrzonką. – „Ozon”.
coś jest na rzeczy
‘coś się dzieje, coś się święci’; zwrot; I muszę podkreślić, że tutaj jest coś na rzeczy. – TV Puls.
coś jest na wagę złota
coś jest naszpikowane złem
‘coś jest przesiąknięte, przeniknięte złem, coś jest samym złem’; zwrot; Jej kłamstwa są naszpikowane złem i zawsze kogoś krzywdzą. – „Victor J”.
coś jest niesmaczne
‘coś jest niegustowne, nieestetyczne, rażące; świadczy o złym guście’; zwrot, kulin.; Powiedzieć, że było to niesmaczne, bliskie ekshibicjonizmu i pełne serwilizmu – znaczy powiedzieć mało. – W. Łysiak
coś jest oklepane
‘coś jest powszechnie znane, pospolite, szablonowe, banalne’; zwrot; Wątek sensacyjno-militarny jest oklepany i rutynowy (…)
coś jest palcem/patykiem na wodzie pisane
coś jest palcem/patykiem na wodzie pisane
‘coś jest bardzo niepewne, wątpliwe, mało prawdopodobne; coś, na co nie można liczyć’; wyr. określ.
coś jest panaceum na coś
‘coś jest środkiem zaradczym, sposobem na wszelkie trudności, kłopoty’; zwrot, zapoż. z łac., starożyt. medyc. Nazwa poszukiwanego od starożytności hipotetycznego środka przeciw wszelkim chorobom; Równocześnie reklama sportu jako panaceum jest przeznaczona dla klientów przemysłu sportowego(…). – W. Łysiak
coś jest passe
‘coś jest już niemodne, przestarzałe, nie na czasie’; zwrot, gw. młodz., zapoż. z franc.; passé – ‘miniony, przebrzmiały, niemodny’ (por. trendy); Wąski pasek materiału, więcej odkrywający niż zasłaniający, jest „passe”!
coś jest patykiem/palcem na wodzie/po wodzie pisane
coś jest pierwszej wody
coś jest pod (zdechłym) psem
‘coś jest marne, byle jakie, nieatrakcyjne’; zwrot, przyr.; Kąpiele pod zdechłym psem (tyt.) – „Angora”.
coś jest policzkiem dla kogoś
‘coś jest dla kogoś zniewagą, obrazą, upokorzeniem’; zwrot; A to niewątpliwie jest policzek dla terrorystów (…)