człowiek światowy
‘ktoś bywały w świecie, obyty, bywający w różnych środowiskach’;wyr. rzecz.; Profesor Geremek jest światowym człowiekiem, zna tylu wybitnych ludzi, jest zapraszany na różne uczelnie. – Internet.
człowiek wielkiego serca
człowiek wielkiego serca
‘ktoś szlachetny, prawy, dobry’; wyr. rzecz.; Z nekrologów czy mów pogrzebowych dowiadujemy się, że pan prezes był człowiekiem wielkiego serca, pan doktor był człowiekiem niezastąpionym, ciotka była aniołem dobroci (…). – J. Twardowski.
człowiek z charakterem
człowiek z charakterem
‘człowiek silny, odważny, nieugięty, kierujący się zasadami’,wyr. rzecz.;
człowiek z charyzmą
człowiek z charyzmą
‘człowiek mający szczególne właściwości, które powodują,że cieszy się uznaniem, uwielbieniem u innych ludzi, autorytet moralny, ktoś wyjątkowy’; wyr. rzecz., relig.; charyzmat ‘łaska, dar Boży’; Nawet ludzie nie związani z Polską wiedzieli, że papież Jan Paweł II jest człowiekiem z charyzmą. – Internet.
człowiek z marginesu (społecznego)
‘ktoś prowadzący pasożytniczy, przestępczy tryb życia’; wyr. rzecz., public.; W ciągu krótkiego czasu stał się człowiekiem z marginesu. – Internet.
Czoło
‘okazywać szacunek, poważanie, uznanie’; zwrot, gesty; Chylę przed nim czoła, bo wiem, co znaczy hodowanie dzikich zwierząt. – „Wprost”.
Czółko
‘ktoś stara się myśleć, sprawiać wrażenie inteligentnego’; też ‘zastanawiać się nad czymś, głowić się, wymyślać coś’; zwrot, iron.; Dziś już nawet wiem, jak Zygmuś wygląda. Blady, z dużą główką na cienkiej szyjce, ma odstające uszka, pod grzywką włosów pracuje myślące czółko.
czółko pracuje
czółko/główka pracuje
‘ktoś stara się myśleć, sprawiać wrażenie inteligentnego’; też ‘zastanawiać się nad czymś, głowić się, wymyślać coś’; zwrot, iron.; Dziś już nawet wiem, jak Zygmuś wygląda. Blady, z dużą główką na cienkiej szyjce, ma odstające uszka, pod grzywką włosów pracuje myślące czółko.
Cztery
cztery kąty
cztery kąty
‘mieszkanie, dom’; wyr. rzecz., budow.; Rozejrzałem się po swoich czterech kątach i przypomniałem sobie, że w plecaku leży książka wypożyczona z biblioteki.
cztery litery
cztery litery
‘dupa, pupa, tyłek’; wyr. rzecz., eufem.; dbaj więcej o literę prawa,/a mniej o swe cztery litery. – za J. Liberkiem.
Czub
‘być pijanym’; zwrot, stp. czub ‘sterczące włosy na wierzchu głowy, czupryna’, zwrot; J. Liberek.
czuć adrenalinę
‘odczuwać silne emocje, być pobudzonym, potrzebować podniet’; zwrot, medyc. Adrenalina ‘hormon przyspieszający i wzmacniający pracę serca’; Uwielbiam czuć adrenalinę we krwi, ciągłe napięcie i gotowość do działania. – „Cogito”.
czuć bluesa
‘umieć dobrze wyczuć nastrój, klimat, mieć intuicję, która pomaga poruszać się w nowych sytuacjach’; zwrot, muz.; Zaraz było widać, że ten nowy czuje bluesa. – „Cogito”.
czuć coś przez skórę
‘wyczuwać coś intuicyjnie, domyślać się czegoś, mieć nie najlepsze przeczucia’; zwrot; Przez skórę czułem, że ta historia nie skończy się happy endem. – Internet.
czuć coś w głębi serca
‘odczuwać coś, nie ujawniając tego; doświadczać czegoś skrycie’; zwrot; Na pewno w głębi serca czujesz, że nauczyciel ma rację, gniewając się chociażby za pójście na wagary.
czuć do kogoś miętę
‘odczuwać do kogoś sympatię, pociąg; być kimś zainteresowanym’; zwrot, przyr.; Harry czuje do niej miętę i przeżywa swoją pierwszą, szczenięcą i naturalnie pełną magii miłość. – „Nowy Dzień”.
czuć klimaty
‘dobrze wyczuwać panujący nastrój, atmosferę’; zwrot, meteor.; Być może jest to sprawa wieku, ale nie czuję tych klimatów – mówi. – „Angora”.
czuć się bezkarnym
‘nie bać się żadnej kary, jakiegokolwiek wymierzenia sprawiedliwości’; zwrot, prawn.; Dlatego uczestnicy tej gry czują się bezkarni. – „Polityka”.
czuć się jak (u siebie) w domu
‘czuć się gdzieś dobrze, bezpiecznie, zachowywać się swobodnie’; zwrot; (…) katastrofa zdaje się w ogóle go nie interesować, nie jest nią zaskoczony, czuje się na tej wyspie jak w domu.
czuć się jak ryba w wodzie
czuć się jak w raju
czuć się jak w raju
‘czuć się wyjątkowo dobrze, komfortowo’; zwrot, relig. (por.raj na ziemi); W domu, jak zwykle było bardzo przyjemnie, czułem się jak w raju, nie chciało mi się wyjeżdżać. – TVP 2.
czuć się jak zbity pies
czuć się jak zbity pies
‘czuć się sponiewieranym, czuć się bardzo źle, fatalnie pod względem psychicznym’; zwrot, przyr.; Po tej akcji pokornie przyjmował krytykę, bo czuł się jak zbity pies, który nie ma już sił się bronić. – „Victor G”; Jej zachowanie spowodowało, że czułem się jak zbity pies. – Radio Zet.
czuć się na siłach
czuć się na siłach
‘uważać, że się da radę coś zrobić, z czymś uporać’; zwrot; Jeśli Julka czuje się na siłach, to warto, żeby z każdym z nich pogadała. – „Victor G”.
czuć się/żyć jak pączek w maśle
czuć/odczuwać niedosyt (czegoś)
‘odczuwać brak czegoś; być nienasyconym, niezaspokojonym’; zwrot (tylko w połączeniu z rzecz. abstrakcyjnymi); Nie byłabym sobą, gdybym jednak nie powiedziała, że czuję niedosyt.
czuć/poczuć pismo nosem
czuć/poczuć pismo nosem
‘przewidywać sytuację, domyślić się, o co chodzi, na co się zanosi’; zwrot; Po co kierować się rozumem,/Kiedy się nosem czuje pismo. – A. Marianowicz; Kiedy spojrzałem na naszą polonistkę, poczułem pismo nosem.
czuć/poczuć się jak ryba w wodzie
‘czuć, poczuć się bardzo dobrze, swobodnie, swojsko; być w swoim żywiole’; zwrot, przyr.; Politycy natychmiast poczuli się jak ryby w wodzie.
czuć/poczuć wolę bożą
‘mieć, poczuć powołanie do czegoś, zwykle do stanu duchownego, do zakonu’; ‘żart. czuć popęd płciowy’; zwrot; J. Liberek.
czułe słówka
czułe słówka
‘tkliwe, wzruszające, serdeczne, miłe słowa; komplementy, pochlebstwa’; wyr. rzecz.; Pani Aleksandra tymczasem coraz rzadziej mogła liczyć na czułe słówka (…). – „Angora”.
Czuły
czwarta władza
czwarta władza
‘media: telewizja, radio, prasa’; wyr. rzecz., hist. współcz. Aluzja do stworzonej przez Monteskiusza (XVII-XVIII w.) koncepcji podziału władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą; Nowsza teza dodaje nowego mocarnego dziejopisa – media (…), czyli siłę, którą w XX wieku komplementująco nazwano „czwartą władzą” (…). – W. Łysiak 2.
Czwarty
czyhać na kogoś
‘czekać w ukryciu z zamiarem napaści’; zwrot; Łoś czyha na kierowcę. – „Fakt”.
czyjeś dni są policzone
‘nadchodzi bliski koniec czyjegoś życia, kariery, działalności’; zwrot; Patrząc na niego, wiedziałam, że jego dni są już policzone. Miał to wypisane na twarzy. – TVP 3.