‘przeszkadzać, utrudniać działanie, wchodzić w drogę’; zwrot, roln. bruździć (stp. bróździć ) ‘robić bruzdy, rowki między grządkami do odprowadzania wody’; (…) jest ona dobra tylko wtedy, gdy służy „postępowym” elitom, a zła wtedy,gdy im bruździ. – W. Łysiak
‘obfity w następstwa, konsekwencje’; wyr. określ., stp. brzemię – najpierw ‘płód’, później ‘ciężar’; Brzemienne w skutkach są czasem wakacje. – TVP 2.
‘robić rzecz nietrwałą; mieć nierealne, bezpodstawne plany, zamiary, marzenia’; zwrot, bibl. (Mt 7, 26: „Każdego zaś, kto tych słów moich usłucha, a nie wypełnia ich, można porównać z człowiekiem nierozsądnym, który dom swój zbudował na piasku.”); (…) i tak oto na tych naiwnych założeniach zbudowałam zamek na piasku, który już niebawem miał runąć. – „Cogito”.
‘planować coś nierealnego, nietrwałego’;zwrot, gra w karty; A ty oczy masz uparte, /ty budujesz domek z kart. – A. Osiecka; Trzeba wszystko od nowa/zaczynać kleić okruchy/zawsze stawiać domki z kart – J. Iwaszkiewicz.
‘robić rzecz nietrwałą, snuć marzenia, projekty niemające realnych szans na urzeczywistnienie się, opierać coś na niepewnych podstawach’; zwrot, bibl. Zwrot zastosowany do chłodnego klimatu jest wariantem zwrotu: budować zamki/domy na piasku – por.;
‘przypominane są jakieś negatywne fakty, opinie’; fraza, kult.duch.; demon – według wierzeń ludowych duch, istota nadprzyrodzona, groźna, rzadziej dobra; To oni wykuwali propagandowe hasła, że Polsce grozi klerykalizacja, budzą się demony przeszłości (…). – W. Łysiak
‘wywoływać poszanowanie, uznanie, poważanie’; zwrot; Taki „pokorny” styl kierowania KEP przez abp. Michalika budzi szacunek (…). – „Ozon”.
‘powodować uczucie wstrętu, odrazy’; zwrot; (…) jeszcze większe obrzydzenie budzi we mnie wszelka niesprawiedliwość. – W. Łysiak
‘wywoływać zachwyt, uznanie, zadziwienie’; zwrot; Wśród nich szczególny podziw budzi do dziś centralna świątynia pod wezwaniem Panny Marii (…).
‘myśleć o rzeczach nierealnych, marzyć, fantazjować, śnić’; zwrot; Studenci polonistyki nie mogą bujać w obłokach. – „Cogito”.
‘kłamstwo, wymysł’; wyr. rzecz., gw. warszaw.; Ile jeszcze razy będą opowiadać te bujdy na resorach. Już słuchać tego nie można. – Internet.
‘skłonność do zmyślania, marzycielstwa’; wyr. rzecz.; Ania miała bujną fantazję.
‘poruszająca sprawa, niedający spokoju problem’; wyr. rzecz., zapoż. z franc.; W tej bulwersującej Kościół sprawie zabierają też głos katoliccy hierarchowie w kraju . – „Angora”.
‘drobiazg, coś łatwego do zrobienia, do wykonania’; wyr. rzecz., kulin.; Dla takiego świetnego strzelca jak ja rzut z jedenastek to bułka z masłem. – „Victor J”.
‘bardzo głośne owacje’; wyr. rzecz., przyr.; Festiwal Top Trendy przywitał Wiśniewskiego burzą oklasków. – „Angora”.
‘głośna awantura z błahego powodu; wiele hałasu o nic’; wyr. rzecz. hist., tłum. z franc. W ten sposób Monteskiusz określił zamieszki w republice San Marino; Może to doprowadzić do takiej międzynarodowej katastrofy finansowej, przy której kryzys zadłużeniowy Ameryki Łacińskiej wyda się ledwie burzą w szklance wody. – W. Łysiak
‘zanosi się na awanturę, atmosfera jest bardzo napięta, grozi wybuchem’; fraza, zjawisko atmos.; J uż od rana burza wisiała w powietrzu, odczuwało się napięcie, wszyscy omijali pokój ojca. – „Prodoks”.
‘okres pełen ważnych, przełomowych wydarzeń’; wyr. rzecz.; Żyli jednak w bardzo burzliwych czasach. – „Angora”.
fraza; liter. – W. Szekspir, „Hamlet”; To jest być albo nie być tej partii. – Internet; 2B?NT2B? – oto słynne „być albo nie być” Hamleta napisane po angielsku w SMS-owym slangu (ang. to be or not to be?). – „Nowy Dzień”.
‘być bardzo dobrym człowiekiem, życzliwym, oddanym innym’; zwrot, bibl. (por. anioł stróż ); To nie były największe anioły, mieli swoje grzechy.
‘być twórcą, organizatorem jakiejś sytuacji’; zwrot, kult.mater.; Generał Kiszczak był architektem tego porozumienia (…). – W. Łysiak 1.
‘nie mieć poczucia godności osobistej; nie dążyć do ważnych celów w życiu’; zwrot, kult. duch.; Maciołajtyszewcz to chłopak bez ambicji (…),myśli, że najważniejsza jest forsa. – H. Ożogowska.
‘być fajnym, wspaniałym, doskonałym’; zwrot; zapoż. z ang.; English jest cool. – „Angora”.
być przewrażliwionym na coś’; zwrot; Nie lubi dużo mówić. Być może dlatego, iż nie jest zbyt inteligentny, a będąc czuły na tym punkcie,stara się to ukryć. – M. Twain.
‘być niedostrzeganym, nie eksponować swojej osoby, uznawać, że ktoś inny jest ważniejszy’; zwrot; Ona była cieniem tych swoich synów. – J. Domagalik.
‘być czyimś przewodnikiem, nauczycielem’; zwrot, relig. Wschodu; Gdy po studiach Lech Bądkowski (…) w latach 70. guru zbuntowanej młodzieży Trójmiasta, spytał Tuska, czy zdaje sobie sprawę ze swojej kaszubskości, ten nie bardzo wiedział, co odpowiedzieć. – „Wprost”.