profil

Insurekcja kościuszkowska i III rozbiór Polski

drukuj
poleca 75% 67 głosów

Większość działaczy obozu patriotycznego po akcesie Stanisława Augusta Poniatowskiego do konfederacji targowickiej udała się na emigrację, gdzie przygotowywali wybuch powstania zbrojnego. Wybuch powstania przyspieszyła decyzja rosyjska o zmniejszeniu stanu liczebnego armii polskiej o 50%. Powstanie wybuchło w marcu 1794 roku, a na jego czele stanął Tadeusz Kościuszko. Celem powstania było wyzwolenie ziem polskich i powrót państwa do poprzednich granic

Przebieg insurekcji kościuszkowskiej:
24 III 1794 roku – T. Kościuszko ogłasza w Krakowie Akt powstania,
4 IV 1794 roku – zwycięstwo wojsk powstańczych pod Racławicami,
17 IV 1794 roku – wybuch insurekcji w Warszawie,
22/23 IV 1794 roku – wybuch insurekcji na Litwie,
7 V 1794 roku – uniwersał połaniecki,
V 1794 roku – rozruchy ludowe w Warszawie,
6 VI 1794 roku – klęska wojsk powstańczych pod Szczekocinami,
VII-IX 1794 roku – oblężenie Warszawy przez wojska rosyjskie i pruskie,
10 X 1794 roku – klęska wojsk powstańczych pod Maciejowicami – T. Kościuszko dostaje się do niewoli rosyjskiej,
XI 1794 roku – ostateczna kapitulacja wojsk powstańczych.

Zdławienie powstania kościuszkowskiego stało się przyczyną III rozbioru Rzeczpospolitej. Konwencje rozbiorowe pomiędzy Prusami, Rosją i Austrią zostały podpisane w 1795roku

III rozbiór Polski:

Państwo rozbiorowe Tereny utracone przez Rzeczpospolitą
Prusy Mazowsze z Warszawą, Litwa (na zachód od Niemna)
Austria Małopolska, Lubelszczyzna, Mazowsze (do rzeki Bug na północy)
Rosja obszar na zach. od Dźwiny, m.in. Mitawa, Wilno, Łuck

W wyniku III rozbioru Rzeczpospolita utraciła 215 tys. km2 oraz 3,7 miliona mieszkańców.

Ziemie polskie utracone podczas III kolejnych rozbiorów
Ziemie polskie utracone podczas III kolejnych rozbiorów

Literatura

S. Kieniewicz, A. Zahorski, Wł. Zajewski: Trzy powstania narodowe:kościuszkowskie, listopadowe, styczniowe. Red. Wł. Zajewski. Warszawa 1992.
A. Zahorski: Naczelnik w sukmanie. Kraków 1990.

Daty

1794 rok - zwycięstwo pod Racławicami
1795 - III rozbiór Rzeczpospolitej i abdykacja Stanisława Augusta Poniatowskiego

Oś czasu

1721 - senat nadał Piotrowi I tytuł „Imperatora Wszechrosji”
1806 - wprowadzenie blokady kontynentalnej

Przydatne hasło? Tak Nie