strach łapie/chwyta kogoś za gardło
strach łapie/chwyta kogoś za gardło
‘strach kogoś opanowuje, ktoś zaczyna się bardzo bać’; zwrot; Poczułam, jak strach łapie mnie za gardło. – K. Grochola.
strach ma wielkie oczy
‘strach powoduje wyolbrzymienie niebezpieczeństwa’; fraza; Strach ma wielkie oczy – jak się okazało rok po wstąpieniu do Unii. – Radio Zet.
strachy na Lachy
‘próżne obawy, lęki, nie ma co się bać; próżno kogoś straszyć’; fraza, stp. Lach – określenie używane na Litwie i Rusi na Polaka.
stracić dla kogoś głowę
‘zakochać się, być kimś zafascynowanym, być pod czyimś urokiem’; zwrot; Zanim całkiem stracisz dla niego głowę, lepiej sprawdź, czy to twój przyjaciel, czy wróg.
stracić głowę
nie wiedzieć, jak się zachować w jakiejś sytuacji, stracić orientację’; zwrot; Nikodem źle wyglądał ochrypł od wyjaśnień/wielu głowę straciło tylko śmierć zaradna. – J. Twardowski.
stracić grunt pod nogami
stracić/tracić dla kogoś rozum
‘stracić zdrowy rozsądek, przestać postępować racjonalnie, zatracić się’; zwrot; W rezultacie rozum straciwszy, wpadł na najdziwaczniejszy pomysł, jaki by kiedykolwiek w świecie największemu szaleńcowi przyszedł do głow y. – za AG1; On stracił dla niej rozum –/ona dla niego cnotę… – za J. Liberkiem.
stracić/tracić grunt pod nogami
‘poczuć się zagrożonym; tracić punkt oparcia, pewność siebie’; zwrot; Na wiosnę tegoż roku Rafał pokłócił się z przyjaciółmi, a osobliwie z Jarzyńskim i stracił w Krakowie grunt pod nogami. – Pop.
stracić/tracić twarz
‘w wyniku niewłaściwego postępowania zniszczyć lub umniejszyć sobie opinię, szacunek u innych, wyrzec się swoich przekonań’; zwrot; Poseł nie stracił twarzy, bo jej nigdy nie miał (…). – Internet.
stracić/utracić dobre imię
‘stracić godność, reputację’; zwrot; Później jako przyczynę odwołania księdza podała „demoralizację młodzieży” oraz „infamię”, czyli utratę dobrego imienia. – Internet.
straszny los
trudne, ciężkie życie, doświadczenie’; wyr. rzecz.; Szykujemy naszym wnukom straszny los (…) – W. Łysiak.
Straż
Strefa
stroić fochy
stroić się w cudze piórka
stroić się w czyjeś/cudze piórka
‘udawać kogoś innego, podszywać się pod kogoś, przypisywać sobie cudze zasługi’; zwrot, liter. – z bajki Ezopa „Kawka i ptaki”; Na użytek maluczkich Soros stroi się w piórka bezinteresownego filantropa. – W. Łysiak
stroić sobie z kogoś/czegoś żarty
Strój
Strusi
strusi żołądek
Strychulec
Stryjek
Strzał
strzał w dziesiątkę
‘coś bardzo udanego, coś, co przyniosło pomyślny rezultat jakiegoś przedsięwzięcia’; wyr. rzecz., milit. strzel.; (…) jeśli w kręgu zainteresowań znajdują się wszystkie te zainteresowania, oznacza to, że wybór kierunku jest strzałem w dziesiątkę. – „Cogito”; Interes okazał się strzałem w dziesiątkę. – „Angora”.
Strzała
strzec/pilnować kogoś jak oka w głowie
strzec/pilnować kogoś jak oka w głowie
‘bardzo troskliwie pilnować kogoś, opiekować się kimś’; zwrot, bibl. (np. Ps 17, 8: „Strzeż mnie jak źrenicy oka; w cieniu Twych skrzydeł mnie ukryj.”)
strzec/pilnować kogoś jak źrenicy oka
strzec/pilnować kogoś jak źrenicy oka/jak oka w głowie
‘pilnować, strzec czegoś szczególnie gorliwie, troskliwie’; zwrot, bibl. (Pwt 32, 10: „(…) opiekował się nimi,pouczał, strzegł jak źrenicy oka”; Ps 17, 8: „Strzeż mnie jak źrenicy oka; w cieniu Twych skrzydeł mnie ukryj.”); Internet.
Strzecha
Strzelać
strzelać na oślep
‘strzelać na ślepo, nie patrząc’; zwrot; Piraci najpierw próbowali dogonić kolosa, a potem zaczęli strzelać na oślep.
strzelać na oślep
strzelać Panu Bogu w okno
strzelać Panu Bogu w okno
‘strzelać niecelnie, spudłować’; zwrot; (…) a w dodatku w dogodnych sytuacjach strzelali Panu Bogu w okno. – „Fakt”.
strzelić gola do własnej bramki
strzelić gola do własnej bramki
strzelić gola samobójczego, do własnej bramki, zamiast do bramki przeciwnika’; ‘samemu sobie zaszkodzić’; zwrot, sport.; Tym samym strzelilibyśmy gola do własnej bramki – tłumaczy Parkinson. – „Ozon”.
Strzęp
Strzępić
strzępić sobie język
strzępić sobie język
‘mówić, dużo i niepotrzebnie, bezskutecznie coś tłumaczyć’; zwrot.
suche fakty
‘zdarzenie podane do wiadomości bez jakiegokolwiek komentarza, wyjaśnienia’; wyr. rzecz., public.; Stało się to ważniejsze niż suche fakty. – „Gazeta Prawna”.