Tematy i końcówki, typy koniugacji
Każda forma fleksyjna da się rozłożyć na dwa elementy: temat i końcówkę. Temat pozostaje niezmienny (czasem może wystąpić w postaciach obocznych), natomiast końcówka ulega zmianie. Na pierwszy rzut oka wydaje się, że wszystkie czasowniki w języku polskim odmieniają się tak samo. Jednak analiza kilku przykładów wystarczy, aby przekonać się, że czasowniki dla tej samej osoby i liczby mogą przybierać całkowicie odmienne zakończenia. liczba pojedyncza móc...
Zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe czasu
Zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe czasu – odpowiada na pytania: kiedy?, jak długo?, dopóki?, odkąd? Posadzę w ogrodzie dużo kwiatów – zdanie nadrzędne -> (kiedy? ) – gdy zrobi się trochę cieplej – zdanie podrzędne 2:1 – zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe czasu 1P 2N Gdy zrobi się trochę cieplej, posadzę w ogrodzie dużo kwiatów. Przestał mieć problemy ze zdrowiem – zdanie nadrzędne -> (od...
Zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe celu
Zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe celu – odpowiada na pytania: po co?, na co?, w jakim celu? Postanowiłem bardziej oszczędzać – zdanie nadrzędne -> (po co? ) – aby mieć pieniądze na wakacyjny wyjazd do Grecji – zdanie podrzędne 2:1 – zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe celu 1N 2P Postanowiłem bardziej oszczędzać, aby mieć pieniądze na wakacyjny wyjazd do Grecji. Rodzice zamówili u hodowcy...
Rola czasownika w zdaniu
Czasownik może wystąpić w charakterze różnych części zdania: • orzeczenia czasownikowego (osobowe formy czasownika i formy zakończone na -no , -to ); Od rana bardzo boli mnie głowa. Wojtek długo zastanawiał się nad moją propozycją. Przyjęcie w ambasadzie przygotowano z największą starannością. Podczas polowania zabito sarnę, kilka zajęcy i dwie kaczki. • łącznika – jeden z elementów orzeczenia imiennego (forma osobowa od czasownika zostać, stać się, być ); Po...
Zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe miejsca
Zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe miejsca odpowiada oczywiście na pytania – gdzie?, skąd?, którędy?, dokąd? Postanowił pojechać tam – zdanie nadrzędne -> (gdzie? ) – gdzie mógł znaleźć dobrą pracę – zdanie podrzędne 2:1 – zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe miejsca 1N 2P Postanowił pojechać tam, gdzie mógł znaleźć dobrą pracę. Wszędzie witały go tłumy wielbicieli jego talentu – zdanie nadrzędne...
Interpunkcja w zdaniach wielokrotnie złożonych
Zdania wielokrotnie złożone składają się z wielu zdań i dlatego muszą być od siebie oddzielone. Rodzi się tylko pytanie, jak je oddzielić? • Z pewnością trzeba oddzielić od siebie orzeczenia . Można to zrobić za pomocą przecinka lub odpowiedniego spójnika. Dziś wcześnie wstałam, zjadłam śniadanie i posprzątałam cały dom. Poszłam do kina, obejrzałam film, wróciłam do domu. Zadzwoniłam do kolegi, zaprosiłam go na obiad, ale potem zmieniałam zdanie i zaproponowałam wyjście na basen lub...
Pisownia liczebników i dat
• kropkę stawiamy po cyfrach arabskich oznaczających liczebniki porządkowe; Pracownik biblioteki zaczął przeglądanie dzieł Mickiewicza od 3. tomu . (czyli od trzeciego tomu) Mój dziadek mieszka na 5. piętrze . (czyli piątym piętrze) Próba powidła się dopiero za 2. razem . (czyli za drugim razem) • nie należy pisać cyframi liczebników, do których dodajemy końcówki przypadków lub końcową część wyrazu: źle dobrze 2-go października 2 października...
Inna klasyfikacja zaimków
Ze względu na znaczenie zaimki można sklasyfikować również tak: • osobowe: ja, ty, on, ona, ono, my, wy, oni, one; Ja mam na ten temat inne zdanie. One powinny wiedzieć o tym lepiej. • wskazujące: ten, ta, to, tamten, tamte, tamci, tu, tam, ów, tędy, tamtędy; Tam , w dolinie jest mój dom. Tu można wynająć przytulny i niedrogi pokój. • pytające: kto?, co?, jak?, gdzie?, kiedy?, który?, jaki?; Jak byś się zachował na moim miejscu? Kiedy planujesz powrót do...
Stopniowanie przysłówków
Przysłówki pochodzące od przymiotników podlegają stopniowaniu: stopień równy stopień wyższy stopień najwyższy stopniowanie regularne szybko wolno szybciej wolniej najszybciej najwolniej stopniowanie nieregularne dobrze dużo lepiej więcej najlepiej najwięcej stopniowanie opisowe interesująco beztrosko bardziej interesująco mniej beztrosko najbardziej interesująco najmniej beztrosko...
Wyrazy złożone
Wyrazy złożone są to wyrazy pochodne, które powstały z połączenia dwóch wyrazów podstawowych i zawierają dwie podstawy słowotwórcze. Możemy wyróżnić następujące rodzaje wyrazów złożonych.
Upodobnienia międzywyrazowe
Upodobnienia międzywyrazowe (pojawiają się przy szybkiej wymowie grupy wyrazów) Ostatnia głoska jednego wyrazu może upodobnić się pod względem dźwięczności do pierwszej głoski kolejnego wyrazu. • udźwięcznienie placek brzoskwiniowy [placeg brzoskwiniowy] <- k b -> g b bezdźwięczne „k” pod wpływem dźwięcznego „b” w wymowie stało się dźwięcznym „g” plac budowy [pladz budowy] <- c b -> dz b bezdźwięczne „c” pod wpływem...
Zdania podrzędnie złożone
Są to zdania składające się z dwóch członów. Jedno z nich jest zdaniem podrzędnym, a drugie nadrzędnym. Jeśli między tymi wypowiedziami postawisz pytanie, to zauważysz, że stawiasz je od zdania nadrzędnego, a odpowiadasz na nie zdaniem podrzędnym. Jeśli między dwoma członami nie można postawić pytania, to oznacza, że mamy do czynienia ze zdaniem współrzędnie złożonym. Kasia ładnie śpiewa i gra na fortepianie. (zdanie współrzędnie złożone łączne) Doszło do wypadku, ale nikt nie...
Przymiotnikowe
Przymiotnikowe – oznaczają czynność lub stan. Mają właściwości przymiotników i czasowników, odmieniając się również przez przypadki, liczby i rodzaje. Jak widać, pochodzą one od różnych czasowników, ale wyrażają cechy: czytany robiący śpiewane malowana zadziwiający myślące zapomniany Ten rodzaj imiesłowów dzielimy na kolejne grupy: • czynne – określają one wykonawcę czynności, można je utworzyć od tematu 3 os. l. mnogiej czasu teraźniejszego czasowników...
Przecząca
Przecząca: nie – ta pojawi się przy przeczeniach: Nie mam wiele czasu. Nie lubię czekolady. Partykułę nie piszemy razem z rzeczownikami, przymiotnikami oraz przysłówkami występującymi w stopniu równym: • z rzeczownikami : nieprawda, nieporządek, niesłowność, nietolerancja, nieobecność; ale: Tu liczy się nie pracowitość, ale talent. Napiję się kawy, a nie herbaty. • z przymiotnikami (w stopniu równym): niemądry, niedobry, nieuczciwy, niezdrowy; ale: nie...
Zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe warunku
Zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe warunku – odpowiada na pytania: pod jakim warunkiem?, w jakim wypadku? Możemy pojechać jutro na ryby – zdanie nadrzędne -> (pod jakim warunkiem? ) – jeżeli masz ochotę – zdanie podrzędne 2:1 – zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe warunku 1P 2N Jeżeli masz ochotę, możemy pojechać jutro na ryby. Zawsze można sobie poradzić w obcym mieście – zdanie nadrzędne -> (pod jakim...
Zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe przyczyny
Zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe przyczyny – odpowiada na pytania: dlaczego?, z jakiej przyczyny?, z jakiego powodu? Zdałem egzamin dzięki temu – zdanie nadrzędne -> (z jakiego powodu? ) – że wylosowałem łatwy zestaw pytań – zdanie podrzędne 2:1 – zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe przyczyny 1N 2P Zdałem egzamin dzięki temu, że wylosowałem łatwy zestaw pytań. Pojedziemy w tym roku na narty w Alpy –...
Przysłówkowe
Przysłówkowe – to inna grupa imiesłowów, które oznaczają czynność lub stan, mają właściwości czasowników, ale są nieodmienne (podobnie jak przysłówki), ten rodzaj imiesłowów możemy również podzielić na dwie grupy: • współczesne – określają one czynność lub stan istniejący jednocześnie (współcześnie) z czynnością opisaną przez czasownik w formie osobowej, tworzymy je od tematu 3 os. l. mnogiej czasu teraźniejszego czasowników niedokonanych za pomocą przyrostka -ąc : maluj-ąc...
Przymiotnik
Przymiotnik jest odmienną częścią mowy, która jako określenie rzeczownika służy do wyrażania jakości i właściwości osób, zwierząt, roślin, przedmiotów czy zjawisk. Przymiotnik, odpowiadając na pytania: jaki? jaka? jakie? który? która? które? czyj? czyja? czyje? wysoki mężczyzna cierpliwi nauczyciele zgrabna kobieta kolorowe bluzki grzeczne dziecko wskazuje na cechy określanego rzeczownika, takie jak: kształt, wielkość, kolor, smak, temperaturę i wiele innych:...
Zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe
Zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe – odpowiada napytania okolicznika: jak? gdzie? kiedy? po co? w jakim celu? dlaczego? pod jakim warunkiem? jak? itd. Wiedząc, że jest wiele rodzajów okoliczników, domyślasz się, że możemy spotkać się także z paroma typami zdań podrzędnych okolicznikowych.
Rodzaje deklinacji rzeczownika
Na podstawie rodzaju gramatycznego rzeczownika można wyróżnić trzy gromady deklinacyjne. Każda z nich posiada właściwości niewystępujące w dwóch pozostałych grupach odmian. • odmiana męska liczba pojedyncza końcówki równoległe M. pan mąż brat palec słup Kazio stół ø, o D. pana męża brata palca słupa Kazia stołu a, u C. panu mężowi bratu palcu słupowi Kaziowi stołowi u,...
Formy bezosobowe
Formy bezosobowe są nieodmiennymi formami czasu przeszłego, wskazują na czynność przeszłą, bez informowania nas o jej wykonawcy: -no przyznano, śpiewano ; Wczoraj dostarczono klientowi zamówiony towar. W domu Kowalskich sprzątano gruntownie raz w tygodniu, w sobotę. -to wyjęto, zamknięto ; W końcu uprzątnięto spod mojej kamienicy te sterty suchych liści. Dla uczestników uroczystego bankietu wynajęto całe piętro luksusowego hotelu.
Mowa zależna
Mowa zależna – to przywołanie cudzej lub własnej wypowiedzi, ale już nie w formie dosłownej. Włączenie w tok naszej wypowiedzi najczęściej cudzych słów odbywa się w postaci zdania podrzędnego dopełnieniowego; Mama zapytała córkę, czy odrobiła już lekcje. Córka odpowiedziała, że jeszcze nie, ale zrobi to za chwilę. Przy zamianie mowy niezależnej na zależną automatycznie dokonujemy pewnych zmian w tekście: – eliminujemy dwukropek i cudzysłów, – wprowadzamy spójniki: że, by, żeby itd., –...
Czas przeszły
Czas przeszły – używamy go, chcąc wyrazić czynność lub stan mający miejsce w przeszłości, miniony: byłam, napisałeś, powiedział, lubili, śpiewały, mogliście . iść ja szedłem my szliśmy ty szedłeś wy szliście on szedł oni szli ona szła one szły ono szło W tym roku nie pojechałam nigdzie na urlop. Wczoraj nad Małopolską przeszła straszna burza. Zapomnieliście o...
Przykładowe imiesłowowe formy wybranych czasowników
bezokolicznik imiesłowy przymiotnikowe imiesłowy przysłówkowe formy zakończone na -no, -to czynne bierne współczesne uprzednie prać piorący prany piorąc ------------- prano wyprać ------------- wyprany ------------- wyprawszy wyprano czesać czeszący czesany czesząc ------------- czesano uczesać ------------- uczesany ------------- uczesawszy...
Akcent zdaniowy
Akcent zdaniowy – polega na silniejszym wymówieniu w zdaniu jednego z wyrazów: • w zdaniu najczęściej akcentujemy ostatni wyraz: Po lekcjach pójdę do domu . W sobotę wieczorem ojciec skosił trawnik . W lipcu nie było nad morzem ładnej pogody . • zdarza się, że akcentujemy wyraz albo grupę wyrazów znajdujących się nie na końcu zdania. Dzieje się tak, gdy chcemy na nie zwrócić szczególną uwagę. Po lekcjach pójdę do domu. (a nie kiedy...
Odmiana przez liczby i rodzaje
• liczby (pojedyncza i mnoga) dobry, mokra, żółci, gorzkie, uboga, złośliwi; Luksusowy samochód przyciągał wzrok przechodniów. Brudne szyby domu nie robiły najlepszego wrażenia. • rodzaje (męski, żeński, nijaki, męskoosobowy, niemęskoosobowy); Ten człowiek na wszystkich robił przyjemne wrażenie. Miałam okropną podróż! W tym biurze urzędnicy są wyjątkowo nieuprzejmi . Głodne turystki zamówiły w restauracji posiłek. liczba pojedyncza liczba mnoga...
Rzeczowniki o nietypowej odmianie i nieodmienne
W poprzednim rozdziale zostały omówione podziały na gromady deklinacyjne, ale nie wszystkie rzeczowniki można do tych zasad dopasować. Istnieją takie wyrazy, które odmieniają się wbrew wszelkim regułom: • rzeczowniki o odmianie nieregularnej mają inne formy w liczbie pojedynczej, a inne w mnogiej; liczba pojedyncza liczba mnoga M. rok człowiek lata ludzie D. roku człowieka lat ludzi C. rokowi człowiekowi...
Złożenia
Złożenia – dwa wyrazy pochodne, o dwóch podstawach słowotwórczych połączone cząstką -i, -y, -o, -u . Odmienny jest tylko drugi człon wyrazu: wiercipięta łamigłówka liczykrupa moczymorda Czarnolas samorząd długopis cudzoziemiec cudotwórca zlewozmywak meblościanka złotodajny ostrosłup grzybobranie gwiazdozbiór M. chlebodawca wyrwidąb D. chlebodawcy wyrwidęba C. chlebodawcy...
Czas teraźniejszy
Czas teraźniejszy – używamy go, mówiąc o czynności lub stanie odbywającym się w danej chwili, teraz: myślę, kocham, zapominam, żyją, czytacie ; iść ja idę my idziemy ty idziesz wy idziecie on idzie oni idą ona one ono Mama robi zakupy w osiedlowym sklepie. Przemka boli głowa. To są nauczycielki z mojej szkoły. Forma czasu teraźniejszego bywa również używana do...
Zestawienia
Zestawienia – to dwa lub trzy wyrazy będące nazwą jednego przedmiotu lub zjawiska, piszemy je oddzielnie, wyrazy odmieniamy: Dzień Babci Boże Narodzenie Nowy Rok Boże Ciało Wielki Piątek Stare Miasto Nowa Huta Wielka Brytania Nowa Gwinea Ameryka Północna czarna jagoda owczarek niemiecki maszyna do pisania Narodowy Fundusz Zdrowia M boża krówka...
Rodzaje przysłówków
Istnieje wiele rodzajów przysłówków, ponieważ mogą one określać przeróżne właściwości: • kolor żółto, niebiesko • ciężar ciężko, lekko • rozmiar szeroko, wąsko • kształt kwadratowo, owalnie • sposób ładnie, ciekawie • smak gorzko, słono • natężenie mocno, słabo • zapach kwiatowo, świeżo • tempo wolno, szybko • nastrój ponuro, wesoło Jeżeli chcemy wskazać na brak jakości, posługujemy się formantem nie lub bez np.: nieładnie bezbłędnie...
Zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe sposobu
Zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe sposobu – odpowiada na pytania: jak?, w jaki sposób?, jakim sposobem? Mama w nowej sukni wyglądała tak – zdanie nadrzędne -> (jak? ) – że na jej widok wszyscy zaniemówili – zdanie podrzędne 2:1 – zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe sposobu 1N 2P Mama w nowej sukni wyglądała tak, że na jej widok wszyscy zaniemówili . W letnie noce bywa tak duszno – zdanie nadrzędne -> (jak?...
Neologizmy i ich rodzaje
Neologizmy to nowe wyrazy, wyrażenia, formy gramatyczne, znaczenia i nowo powstałe konstrukcje składniowe. Ich pojawienie się w języku może być potrzebne albo niepożądane i mało uzasadnione. Jeśli neologizm funkcjonuje w języku dłużej i jest powszechnie stosowany, przestaje być neologizmem. Możemy wyróżnić następujące rodzaje neologizmów: • neologizmy znaczeniowe: szczebel (płaszczyzna) fura (lepszy samochód) komórka (telefon, mały oddział, grupa) • neologizmy słowotwórcze:...
Zaimki przymiotne
Zaimki przymiotne (w funkcji przymiotnika odpowiadają napytania: jaki? jaka? jakie? który? która? które? czyj? czyja? czyje?) , możemy wyróżnić kilka ich rodzajów: • wskazujące: ten, ten sam, taki sam, tamten, ów, inny: rodzaj męski rodzaj żeński rodzaj nijaki rodzaj męskoosobowy rodzaj niemęskoosobowy M. ten rok ta łąka to okno ci rycerze te obrazy D. tego roku tej łąki tego okna tych rycerzy...
Imiesłowowe równoważniki zdań
Imiesłowowe równoważniki zdań podrzędnych możemy podzielić na kilka typów. • imiesłów przysłówkowy (współczesny lub uprzedni): pisząc uzupełniwszy stojąc wysławszy patrząc zrobiwszy • wyrazy określające: (pisząc) list do kolegi (uzupełniwszy) braki w zeszycie (stojąc) obok szafy (wysławszy) w pośpiechu paczkę (patrząc) obojętnie na wystawy (zrobiwszy) porządek w biurku sklepów Zastępuje on zdanie podrzędne...
Mowa niezależna
Mowę niezależną – czyli dosłowne przytoczenie cudzej lub naszej własnej wypowiedzi; Mama zapytała córkę: „Czy odrobiłaś już lekcje?” Córka odpowiedziała: „Jeszcze nie, zrobię to za chwilę.” Jak z pewnością zauważyłeś, przedstawione obok konstrukcje składają się z dwóch członów: • zdania wprowadzającego – czyli tego, które informuje nas o autorze wypowiadanych słów; Mama zapytała córkę. Córka odpowiedziała. • zdania wprowadzanego – czyli przywołania czyjejś wypowiedzi w jej dosłownym...
Liczebniki ułamkowe
Liczebniki ułamkowe – w sposób dokładniejszy określają ilość, niektóre odmieniają się przez przypadki: odmienne nieodmienne M. trzy czwarte litra pół godziny D. trzech czwartych litra pół godziny C. trzem czwartym litra pół godziny B. trzy czwarte litra pół godziny N. z trzema czwartymi litra z pół godziny Ms. o trzech czwartych litra o pół godziny W. o trzy czwarte...
Podział zaimków przysłownych
Zaimki przysłowne możemy sklasyfikować w następujący sposób: • wskazujące : tam, stąd, stamtąd, wtedy, odtąd, dlatego, tak, tu, tutaj; Tutaj postanowiłam zasadzić krzewy jaśminu. Lepiej nie chodź tamtędy po zmroku sama. • pytające : jak?, gdzie?, kiedy?, skąd?, dokąd?, dlaczego?, którędy?; Czemu nie wpadłeś na kolację? Skąd masz taką ciekawą książkę? • względne : j ak, gdzie, kiedy, skąd, odkąd; Jestem bardzo szczęśliwa, odkąd poznałam Jacka. Dopóki jesteś ze...
Schematy (wykresy) wypowiedzeń wielokrotnie złożonych i ich opis
Wypowiedzenie wielokrotnie złożone składa się z co najmniej trzech wypowiedzeń składowych. Mogą one łączyć się w stosunku współrzędnym lub nadrzędno-podrzędnym. Wypowiedzenie wielokrotnie złożone tworzą zdania, a także ich równoważniki. 1 2 3a 4 3b W najbliższą sobotę wybiorę się do miasta i zrobię małe zakupy, ponieważ, jeśli dopisze pogoda, odwiedzą mnie 5 znajomi, których...
Inna klasyfikacja liczebników
Można dokonać jeszcze innej klasyfikacji liczebników, biorąc pod uwagę ich budowę: • liczebniki proste: dwa, pięć, siedem, sto, tysiąc, milion; Dwa i trzy to pięć . Faraonowi przyśniło się siedem lat tłustych i siedem chudych. Chrześcijaństwo ma dwa tysiące lat. • liczebniki złożone: dwadzieścia jeden, dwieście pięćdziesiąt trzy, tysiąc trzysta osiem itd.; Mój mąż ma trzydzieści osiem lat. Ta hodowla składa się z pięćdziesięciu dwóch krów. We wrocławskim zoo...
Wyraz pochodny
Wyraz pochodny – to z kolei wyraz pochodzący od innego wyrazu (wyrazu podstawowego); Każdy wyraz, będący nawet wyrazem pochodnym, może stać się wyrazem podstawowym dla innych wyrazów: nauka – naukowy uczyć – nauczyć – nauczyciel – nauczycielka przyuczyć – przyuczony wyuczyć – wyuczony douczyć – douczanie kierować – kierownik – kierowniczy dom – domek – domowy las – lasek – laskowy obuć – obuwie – obuwniczy palić – palenie – podpalenie
Rola przysłówka w zdaniu
W zdaniu przysłówek pełni rolę okolicznika: • sposobu (jak?) Marta potrafi interesująco opowiadać. • czasu (kiedy?) Po południu wyjeżdżam nad morze. • miejsca (gdzie?) Ten człowiek ma znajomych wszędzie .
Rola liczebnika w zdaniu
W zdaniu liczebnik może pełnić funkcję: • podmiotu ; Jeden jest liczbą naturalną (co? ) . Właśnie minęła piętnasta (co? ) . • przydawki ; Trzy koleżanki wybrały się do miasta na zakupy (ile? ) . Byłem z nim umówiony na godzinę siódmą (którą?) . • dopełnienia ; Z klasówki z matematyki dostałem cztery (co? ) . Zegar wybił dwunastą (co? ) . • orzecznika (element orzeczenia imiennego); W jutrzejszych zawodach narciarskich będę pierwszy (będę który?) . Jestem...
Partykuła (Wyrazek)
To nieodmienna część mowy. Choć nie występuje samodzielnie, to potrafi zmienić lub wzmocnić znaczenie wyrazu. Za pomocą wyrazka (to inne określenie partykuły) można podkreślić i wyrazić pytanie, rozkaz, przeczenie, życzenie, przypuszczenie i częstotliwość. To on przygotowuje słuchacza na prawidłowe zrozumienie i odbiór całej wypowiedzi. Nie należy więc lekceważyć tej króciutkiej formy. Partykuły dzieli się na pięć rodzajów, biorąc pod uwagę rolę, jaką pełnią w wypowiedzi.
Zrosty
Zrosty – to zrośnięte w jeden wyraz dwa lub trzy wyrazy, mogą one pozostawać ze sobą w następujących relacjach: • związku zgody – w tym przypadku odmieniają się oba człony: Krasnystaw Rzeczpospolita Białystok • związku rządu – odmienia się tylko drugi człon: okamgnienie widzimisię Wniebowzięcie Wniebowstąpienie Wielkanoc • związku przynależności – odmienia się drugi człon: małomówny czcigodny dotychczas wiarygodny karygodny dobranoc pięćdziesiąt...
Liczby czasownika
Z rozróżnieniem liczb nie ma na szczęście większych problemów. Istnieją dwie liczby: pojedyncza i mnoga. O niej również informuje nas końcówka czasownika, czasem pojawiający się zaimek osobowy i kontekst zdania. idę liczba pojedyncza śpiewamy liczba mnoga gotujesz liczba pojedyncza zrobią liczba mnoga zapomniał liczba pojedyncza zostały zaproszone liczba mnoga
Rola rzeczownika w zdaniu
W zdaniu rzeczownik może pełnić różne funkcje: • podmiotu ; W ogrodzie rosło ogromne, stare drzewo ( co? mianownik). Matki Marka nie było dzisiaj w pracy (kogo? dopełniacz). • przydawki ; Siostra Moniki pracuje w pogotowiu ratunkowym ( kogo? dopełniacz). Biskup Ignacy Krasicki był przyjacielem króla Stanisława Augusta ( jakiego? dopełniacz). • orzecznika (element orzeczenia imiennego); Ojciec Maćka jest dentystą ( kim? narzędnik). Ta zawodniczka na pewno zostanie...
Fonetyka
Jest to dział językoznawstwa, który bada dźwiękową stronę języka, czyli wymowę, artykulację głosek, akcent, intonację itd.
Rola przymiotnika w zdaniu
Przymiotnik może pełnić różne funkcje składniowe: • przydawki; Strome wzgórza porastały wysokie drzewa ( jakie? ). Zimna coca-cola świetnie gasi pragnienie ( jaka? ). • podmiotu; Niscy zazdroszczą wysokim wzrostu (kto? ). Głupi przegada mądrego (kto? ). • dopełnienia; Otaczaj szacunkiem i opieką starszych i chorych ( kogo? ). Zawsze pomagaj słabszym ( komu? ). • orzecznika (element orzeczenia imiennego); Kasia jest najzdolniejsza z klasy (jest...