opera mydlana
‘przedstawienie muzyczne o niewielkich walorach artystycznych, nisko oceniane przez krytykę’; wyr. rzecz., muz.; Serial łączy różne konwencje, wątek katastroficzny przeplata się z romansem rodem z opery mydlanej.
opiekuńcze skrzydła
‘czyjaś troskliwa, serdeczna opieka, ochrona’; wyr. rzecz., bibl. (Ps 91, 3-4: „Bo On sam cię wyzwoli z sideł myśliwego i od zgubnego słowa. Okryje cię swymi piórami i schronisz się pod Jego skrzydła; PS 17, 8: „Strzeż mnie jak źrenicy oka; w cieniu Twych skrzydeł mnie ukryj.”); [Mama] nie chce stracić kontroli, przegapić tego momentu, w którym uciekniecie spod jej opiekuńczych skrzydeł. – „Victor G”.
Opinia
‘sąd, pogląd ogółu; zdanie społeczeństwa’; wyr. rzecz., socjol.; Dlatego opinia publiczna w Europie i Ameryce powinna naciskać, aby jej rządy przeznaczyły więcej pieniędzy na pomoc Afryce. – „Fakt”.
opinia publiczna
‘sąd, pogląd ogółu; zdanie społeczeństwa’; wyr. rzecz., socjol.; Dlatego opinia publiczna w Europie i Ameryce powinna naciskać, aby jej rządy przeznaczyły więcej pieniędzy na pomoc Afryce. – „Fakt”.
Opływać
opływać w dostatki
opływać w dostatki
‘być bardzo bogatym, żyć w luksusie’; zwrot; Kapłani i wysocy dostojnicy opływali w dostatki, mieli piękne pałace, ogrody, roje niewolników, wspaniałe lektyki, przepysznie rzeźbione łodzie.
opowiadać bajki
‘fantazjować, opowiadać wymyślone rzeczy, nie mówić prawdy’; zwrot.; od XVI w. bajka ‘bzdura, kłamstwo, plotka’; Pracownicy serwisu opowiadali bajki (…) .
opowiadać głodne kawałki
‘mówić rzeczy banalne, oczywiste’; zwrot; Przestań wreszcie opowiadać te głodne kawałki. Nie da się już tego słuchać. – zasłyszane.
opowiadać/gadać/mówić/pleść bzdury
‘opowiadać głupstwa, mówić od rzeczy,bez sensu, wymyślać’; zwrot, fizjol. Rzeczownik od czas. bździć ‘puszczać gazy z jelit’; Nawet dla tych, którzy ze znajomością literatury polskiej i światowej byli bardzo na bakier i pletli o niej czyste bzdury (…). – W. Łysiak
opór materii
opór materii
‘piętrzące się przeszkody na drodze do realizacji czegoś, utrudnienia’; wyr. rzecz., fiz.; To jest opór materii, jeśli można się posłużyć określeniem z innej dziedziny. – Internet.
Opresja
‘uratować się z trudnej sytuacji, wyjść obronną ręką z kłopotów’; zwrot, opresja zapoż. z łac. lub franc.; Ostatnio w tym roku – na zapalenie płuc, ale dzielnie, dzięki troskliwej opiece dzieci, wyszła z opresji. – „Nowy Dzień”.
Optymista
‘ktoś nastawiony do wszystkiego pozytywnie, spodziewający się zawsze pomyślnego obrotu spraw, nieprzejmujący się niekorzystnymi sytuacjami, wypadkami’; wyr. rzecz.; Rodzina zawsze śmieje się zemnie, że jestem niepoprawnym optymistą, bo uważam, że w każdej sytuacji jakoś damy sobie radę. – „Cogito”.
Orać
‘o kimś mało odpowiedzialnym, lekkomyślnym, kto nie pracuje, żyje na cudzy koszt; fraza, przysł. bibl., skrót przysł. „Ani sieje, ani orze, a wszystko mu się rodzi” (Mt 25, 24: „(…) Panie, wiedziałem, żeś jest człowiek twardy: żniesz tam, gdzie nie posiałeś, i zbierasz tam, gdzie nie rozsypałeś.”; Mt 6, 26: „Przypatrzcie się ptakom w powietrzu: nie sieją ani żną i nie zbierają do spichlerzy, a Ojciec wasz niebieski je żywi.”); „Nie sieją, nie orzą, a tylko się mnożą”. – „Angora”.
Orkiestra
‘bez potrzeby wyprzedzać fakty, zrobić coś zbyt szybko, przed czasem’; zwrot, muz.; Proszę nie wychodzić przed orkiestrę. – TVP 1; (…) a sam Kieres wyskoczył przed orkiestrę. – Internet.
orli nos
Orzech
‘trudny problem do rozwiązania, rozstrzygnięcia, trudna sprawa do załatwienia, niełatwe zadanie do wykonania’; wyr. rzecz. (zwykle w połączeniu z czas. mieć), kalka z ang.; Nowe władze SLD mają twardy orzech do zgryzienia. – TVN.
Osa
‘być bardzo złośliwym, uszczypliwym, zjadliwym; przejawiać niechęć, wrogość’; zwrot, przyr.; (…) kiedy będziesz ją obgadywać albo otwarcie się kłócić i dogryzać, wyjdzie na to, że jesteś złośliwą osą, która nie da się lubić. – „13”.
osiąść na mieliźnie
‘zaprzestać działalności, zrezygnować z pierwotnych planów,zamierzeń, nie osiągnąć celu’; zwrot, przyr.
Osika
‘drżeć, trząść się z zimna lub ze strachu; dygotać’;zwrot, przyr., kult. duch. Liście osiki są osadzone na długich ogonkach, przez co drżą nawet przy słabym wietrze. Ich ruchliwość tłumaczą też legendy i podania ludowe. Niektóre wyjaśniają drżenie osiki jako karę za to, że odmówiła ona pomocy świętej rodzinie uciekającej przed żołnierzami Heroda; wg innych wierzeń osiki to drzewa napiętnowane, trzęsące się ze zgrozy, odkąd na jednej z nich powiesił się zdradziecki apostoł Judasz;
Osiłek
‘umysłowo nierozgarnięty, ograniczony, ale fizycznie bardzo dobrze zbudowany, umięśniony, silny człowiek’; wyr. rzecz.; Jeden wychodził na tępego osiłka, drugi na osiłka sprytnie ironizującego ze swego wizerunku faceta „większego niż życie”.
Osioł
‘głupiec, człowiek tępy i niezdolny’; wyr. rzecz., geogr. Niejasny jest związek z Dardanelami – wąską cieśniną łączącą M. Egejskie z M. Martwym; Internet.
osioł dardanelski
osioł dardanelski
‘głupiec, człowiek tępy i niezdolny’; wyr. rzecz., geogr. Niejasny jest związek z Dardanelami – wąską cieśniną łączącą M. Egejskie z M. Martwym; Internet.
Oskubać
‘nie pozwolić się oszukać, okraść, wykorzystać’; zwrot; Od początku grudnia w Koszalinie trwa akcja „Nie daj się oskubać”. Chodzi w niej o uświadomienie konsumentom, jakie mają prawa w walce z nieuczciwym przedsiębiorcą.
Osoba
‘człowiek ogólnie, powszechnie znany, związany z jakimś urzędem, instytucją’; wyr. rzecz., public.; Ksiądz jest osobą publiczną, wchodzi w obręb naszego krajobrazu.
osoba publiczna
osoba publiczna
‘człowiek ogólnie, powszechnie znany, związany z jakimś urzędem, instytucją’; wyr. rzecz., public.; Ksiądz jest osobą publiczną, wchodzi w obręb naszego krajobrazu.
ostatni dzwonek
ostatni dzwonek
‘ostatni moment na załatwienie jakiejś sprawy, na podjęcie decyzji, ostatnia okazja, zbliża się termin’; wyr. rzecz.
ostatni krzyk mody
ostatni krzyk mody
‘coś najnowszego, najmodniejszego; ostatnio lansowany trend, krój, kolor itp.’; wyr. rzecz., kalka z franc.;
ostatni krzyk mody
ostatni Mohikanin
ostatni Mohikanin
‘osoba będąca ostatnim przedstawicielem jakiejś grupy, społeczności, jakiegoś zawodu, która pielęgnuje ginące tradycje, umiejętności; epigon’; wyr.rzecz., liter. – tyt. ang. powieści J.F. Coopera o niemal doszczętnie wytępionym szczepie mohikańskim; Jestem takim ostatnim Mohikaninem, który robi to z miłości do piłki.
ostatnia deska ratunku
ostatnia deska ratunku
ostatnia prosta
‘ostatni etap czegoś, końcówka’; wyr. rzecz., sport.; Na ostatniej prostej jednym z wrogów Cimoszewicza jest jego sztywność.
ostatnia/jedyna deska ratunku
‘jedyna osoba, która może pomóc lub coś, co może uratować, wybawić’; wyr. rzecz. Nawiązanie do sytuacji, gdy deska z rozbitego statku może kogoś uratować; Dla polskiego producenta zmniejszanie i stosowanie niegodnych płac jest ostatnią deską ratunku (…). – „Prodoks”; Ostatnia deska ratunku/na tle tartaku. – E. Lipska.
ostatnie chwile
‘koniec jakiegoś terminu’; określ. rzecz.; Ostatnie chwile Macieja Żurawskiego w Wiśle Kraków (tyt.)
ostatnie słowo
‘decydujący, przesądzający o czymś głos w jakiejś sprawie’; wyr. rzecz.; Chociaż ma łagodny, ujmujący sposób bycia, ostatnie słowo należy w domu do niego. – „Ozon”;