Opracowania
zjeść zęby na czymś
‘znać się na czymś dobrze, mieć duże doświadczenie, być fachowcem, rutyniarzem w jakiejś dziedzinie’; zwrot; Kto ma nam pomóc, jak nie on, który zęby na tym zjadł. – Internet.
wystrychnąć na dudka
‘oszukać kogoś, ośmieszyć, zrobić z kogoś durnia’; zwrot, przyr.; dudek ‘ptak’, przen. ‘głupiec, niedołęga, safanduła’, ponieważ ptakowi temu przypisywano głupotę; wystrychnąć ‘wykierować na kogoś’; Wystrychnięty na Dudka.
upojne chwile
‘czas pełen przyjemności, rozkoszy, szczęścia’; wyr. rzecz.; Przeżyjesz upojne chwile.
Najważniejsze cele Unii Europejskiej
Główne cele, jakie stawia sobie Unia Europejska, można podzielić na kilka najważniejszych grup. Należą do nich: Wspieranie i przyczynianie się do rozwoju gospodarczego i społecznego - jednolity rynek wewnętrzny - wspólna waluta Zapewnienie jednolitej tożsamości UE - programy pomocy humanitarnej - wspólna polityka zagraniczna - wspólne stanowiska wobec organizacji międzynarodowych Stworzenie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i...
Starożytność : Zapamiętaj tych pisarzy
Ajschylos (525-456 p.n.e.) – twórca tragedii greckiej,którego twórczość poprzedziła dzieła Sofoklesa i Eurypidesa. Jego utwory zawierają tematykę religijną z elementami nacechowanymi moralizmem. W 484 r. p.n.e. wygrał pierwszy konkurs dramatyczny, a potem jeszcze 13 razy zdobywał główną nagrodę ateńskich igrzysk teatralnych. Wprowadził to teatru drugiego aktora, ograniczył rolę chóru i wprowadził do tragedii akcję dziejącą się poza sceną. Arystoteles (384-322 p.n.e.) – obok Platona...
Zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe
Zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe – odpowiada napytania okolicznika: jak? gdzie? kiedy? po co? w jakim celu? dlaczego? pod jakim warunkiem? jak? itd. Wiedząc, że jest wiele rodzajów okoliczników, domyślasz się, że możemy spotkać się także z paroma typami zdań podrzędnych okolicznikowych.
Na przykład Carmen
Typowym przykładem femme fatale jest Carmen – bohaterka utworu Prospera Mérimméego, piękna andaluzyjska Cyganka, która uwodzi żołnierza Don Josego Lizzarabengoa. Swym zachowaniem skłania go do udzielenia pomocy przy ucieczce z więzienia, po czym zostaje jego kochanką. Mimo to nie przestaje uwodzić innych mężczyzn, nie zaprzestaje również działalności przestępczej. W efekcie doprowadzi ukochanego do zejścia na złą drogę, wejścia w świat marginesu społecznego i znoszenia zdrad Carmencity. W...
Wzór sumaryczny i strukturalny związku chemicznego
Wzór sumaryczny określa skład jakościowy i ilościowy związku chemicznego. Wzór strukturalny (wzór kreskowy) określa skład jakościowy i ilościowy oraz sposób powiązania poszczególnych atomów w cząsteczce (kreska obrazuje wiązanie chemiczne). Jeżeli we wzorze strukturalnym przy symbolach poszczególnych atomów zaznaczone zostaną wolne (niewiążące) pary elektronowe, to wzór taki nosi nazwę wzoru elektronowego lub wzoru Lewisa .
Fazy przejścia demograficznego
Faza I (wysokostacjonarna) – charakteryzuje się wysokimi wartościami współczynników urodzeń i zgonów; w efekcie tego przyrost naturalny jest niewielki, wahający się w okolicy zera. W fazie tej notuje się wysokie wartości współczynnika dzietności (ilość dzieci przypadająca na kobietę w wieku rozrodczym). Wśród dzieci notowana jest jednak największa śmiertelność ze względu na brak higieny i opieki medycznej. Niski poziom rozwoju gospodarczego, częste niedobory żywności i klęski głodu w...
Przysłówkowe
Przysłówkowe – to inna grupa imiesłowów, które oznaczają czynność lub stan, mają właściwości czasowników, ale są nieodmienne (podobnie jak przysłówki), ten rodzaj imiesłowów możemy również podzielić na dwie grupy: • współczesne – określają one czynność lub stan istniejący jednocześnie (współcześnie) z czynnością opisaną przez czasownik w formie osobowej, tworzymy je od tematu 3 os. l. mnogiej czasu teraźniejszego czasowników niedokonanych za pomocą przyrostka -ąc : maluj-ąc...
na wariackich papierach
‘bez przygotowania i w pośpiechu, bez planu, porządku, omijając typowe drogi postępowania; nietypowo, ryzykując’; wyr. określ.
Tarcie statyczne
Tarcie statyczne to siła działająca między ciałem spoczywającym na powierzchni, a tą powierzchnią. Siła tarcia statycznego rośnie wraz z siłą, która chce wprawić ciało w ruch. Maksymalna wartość siły tarcia statycznego zależy od rodzaju powierzchni i siły nacisku ciała na powierzchnię. Ciało zacznie się poruszać dopiero wtedy, gdy siła zewnętrzna pokona maksymalną siłę tarcia statycznego.
wbić/zabić komuś ćwieka
‘sprawić kłopot, zmuszając do szukania rozwiązania, do podjęcia decyzji, postawić kogoś w krępującej sytuacji’; zwrot; stp. ćwiek ‘gwóźdź, też szewska szpilka do przybijania podeszew’; Jęz.
coś idzie jak krew z nosa
‘coś przychodzi bardzo ciężko, z trudem, z dużym wysiłkiem’; zwrot; Niestety, to wszystko strasznie się wlecze, można powiedzieć idzie jak krew z nosa. – Internet.
gadać/pleść trzy po trzy
‘mówić bez sensu, wygadywać, pleść głupstwa, bzdury, zmyślać’; zwrot; Plotłem trzy po trzy. – AG1; Najzabawniejsze, że plotąc tak trzy po trzy, myślałem przez cały czas o czymś innym.
Przykładowe imiesłowowe formy wybranych czasowników
bezokolicznik imiesłowy przymiotnikowe imiesłowy przysłówkowe formy zakończone na -no, -to czynne bierne współczesne uprzednie prać piorący prany piorąc ------------- prano wyprać ------------- wyprany ------------- wyprawszy wyprano czesać czeszący czesany czesząc ------------- czesano uczesać ------------- uczesany ------------- uczesawszy...
przełamać (pierwsze) lody
‘podjąć działanie, które mają przezwyciężyć pierwsze trudności, nawiązać kontakt, poczynić pierwsze kroki’; zwrot.
Permanentny
przym. stały, ciągły, nieustanny. Permanentny (M. lp) hałas dochodzący z mieszkania sąsiadów, zaczął w końcu przeszkadzać nawet niedosłyszącej babci.
Polityka zagraniczna Kazimierza Wielkiego
Głównymi celami polityki zagranicznej Kazimierza Wielkiego było odzyskanie na drodze pokojowej utraconych w czasie rozbicia dzielnicowego ziem oraz ekspansja na ziemie wschodnie (Ruś Halicka). Spór z zakonem krzyżackim Kazimierz Wielki usiłował rozwiązać na drodze mediacji monarchów Czech i Węgier (1335 – zjazd w Wyszehradzie: Polska odzyska ziemię dobrzyńską i Kujawy pod warunkiem zrzeczenia się praw do Pomorza i ziemi chełmińskiej), a następnie poprzez sąd papieski (1339 – sąd w...
kiedy nie wiadomo o co chodzi, chodzi o pieniądze
‘kiedy mówi się długo i zawile i nie bezpośrednio o jakichś interesach, to zachodzi podejrzenie, że idzie o sprawy finansowe’; fraza; Kiedy nie wiadomo o co chodzi, chodzi o pieniądze. – W. Łysiak
mieć coś na końcu języka
‘być bliskim przypomnienia sobie czegoś; chcieć coś powiedzieć, ale zrezygnować z tego’; zwrot; Oczywiście powiedział Niggle, choć na końcu języka miał zupełnie inne słowa. – J.R. Tolkien.
Starożytność : Wielkie dzieła
Antygona (Sofokles) – sprzeciwia się rozkazowi stryja, władcy Teb, i postanawia pogrzebać zwłoki brata, uznając wyższość prawa boskiego nad ludzkim. Tak zarysowany został konflikt dramatyczny w utworze. Antygona jest symbolem buntu, odwagi i braku pokory, a Kreon uosabia dumę, upór i nieustępliwość. Iliada (Homer) – epos nawiązujący do wydarzeń z lat 1194-84 p.n.e. (ostatnie dziesięciolecie wojny trojańskiej). Bohaterowie są heroiczni i wyidealizowani, a bogowie amoralni i...
wyjść z cienia
‘stać się kimś znanym, sławnym, popularnym, ujawnić się, pokazać inną twarz’; zwrot; Dorota Rogaczewska – dopiero teraz wyszła z cienia własnych skandali na muzyczną scenę.
Całkowity opór w obwodach prądu przemiennego: RC, RL, RLC
Obwód RL Obwód RC Opór omowy związany z opornikiem R. Opór omowy związany z opornikiem R. Opór indukcyjny związany z cewką: R L = ω L . ω – częstość kołowa prądu płynącego przez obwód RL. Opór pojemnościowy związany z kondensatorem: ω – częstość kołowa prądu płynącego przez obwód RC. Całkowity opór obwodu RL – zawada: Całkowity opór obwodu RC – zawada: Obwód RLC W obwodzie RLC...
Opór zastępczy oporników
Każdy element obwodu elektrycznego posiada swój opór. Sposób połączenia tych elementów ma wpływ na opór całego układu. Oporniki połączone szeregowo przedstawione są na rysunku: Opór zastępczy oporników połączonych szeregowo jest równy sumie oporów poszczególnych oporników: R Z = R 1 + R 2 + R 3 + ... + R n Oznacza to, że kilka oporników połączonych szeregowo można zastąpić jednym opornikiem, którego wartość jest równa ich sumie. Oporniki połączone równolegle...
Krzem i jego związki
Krzem jest pierwiastkiem występującym w postaci wielu różnych związków chemicznych, a najpopularniejszym z nich jest tlenek krzemu(IV), będący głównym składnikiem piasku. Kwarc jest najczęściej spotykaną odmianą krystaliczną SiO 2 , ale występują też inne: kryształ górski (bezbarwny), opal (biały lub wielobarwny), agat (różne barwy), ametyst (fioletowy). Konfiguracja elektronowa atomu krzemu: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 2 . Stopnie utlenienia krzemu w związkach: II, IV. Krzem jest...
Oświecenie : Zapamiętaj te pojęcia
• Ateizm – odrzuca wiarę w istnienie sił nadnaturalnych, szczególnie Boga. Wynika ze sprzeczności pomiędzy wierzeniami religijnymi a badaniami naukowymi, ale też z buntu przeciwko temu, że religia przenosi w sferę pozaziemską kwestię wyrównywania krzywd społecznych. • Deizm – zakłada istnienie jakiejś nieokreślonej siły duchowej, która stworzyła świat, ustaliła reguły nim kierujące, ale nie ingeruje bezpośrednio w jego działanie. • Duma – utwór epicko-liryczny, zazwyczaj historyczny w...
Ważkość
Ważkość jest to stan, w którym działające na układ siły zewnętrzne są powodem powstawania wzajemnych sił nacisku pomiędzy elementami układu. Stan ten występuje jeżeli oprócz sił grawitacji na układ ciał działają również inne siły zewnętrzne. Przykład: Człowiek idący po ulicy znajduje się w stanie ważkości, ponieważ oprócz siły ciężkości działa jeszcze na niego siła reakcji podłoża, po którym idzie.
coś się nie mieści w głowie
‘w coś trudno uwierzyć, nie można tego sobie wyobrazić; trudno zrozumieć’; zwrot; Ale to, co spotykam dziś, po prostu nie mieści się w głowie. – „Ozon”; T o, co mnie po raz drugi spotkało, dzięki genialnej pracy ZUS ,w głowie się nie mieści! – „Angora”.
Czasowniki regularne
Podstawą odmiany czasownika jest bezokolicznik składający się z tematu oraz końcówki -en lub -n : komm -en schaukel -n flieg -en lächel -n Odmieniając czasownik odrzucamy końcówkę -en i dodajemy końcówkę charakterystyczną dla danej osoby: ich -e du -st er / sie / es -t wir -en ihr -t sie / Sie -en schreib en -> schreib- kenn en -> kenn- ich schreib e kenn e du schreib st kenn st er/sie/es...
Czasowniki statyczne
Wyrażające stany, uczucia, czynności zmysłów, do tej grupy zaliczamy następujące czasowniki: appear pojawiać się know wiedzieć be być like lubić believe wierzyć love kochać belong należeć mean znaczyć care troszczyć się mention wspominać consist of składać się z mind mieć coś przeciwko consider rozważać possess...
aniż(e)
‘ani nawet, ani też, i nie, ani nie’; rozszerzenie ani o kolejną partykułę- że
robota pali się komuś w rękach
‘ktoś pracuje bardzo szybko, bardzo wydajnie’; zwrot.
wybić klin klinem
‘likwidować negatywne skutki przy pomocy podobnych środków, które je wywołały; zwalczać podobne podobnym’; zwrot spotykany już u Arystotelesa w „Polityce”, łac. clavum clavo pellere; Mówię ci, daj sobie z nim spokój, wybij klin klinem, tylu fajnych chłopaków chodzi po świecie. – Internet.
rządzić się jak szara gęś
‘rządzić się, nie licząc się z nikim ani z niczym, narzucać wszystkim swoją wolę, postępować samowolnie, komenderować kimś, nie oglądać się na innych’; podobnie szarogęsić się – ‘wprowadzać gdzieś własne porządki, nie licząc się z innymi i często nadużywając swoich kompetencji’; zwrot, przyr. Porównanie oparte jest na trafnej obserwacji przyrody – wbrew stereotypom gęsi są inteligentnymi ptakami, ich niezwykła ruchliwość umysłu jest przyczyną, dla której gęsi domowe tak często sprawiają...
Wyjaśnienie terminu dekadentyzm
Dekadentyzm definiujemy jako niemoc, bezwład, poczucie bezsensu istnienia,głębokiego kryzysu i świadomość końca epoki. Nastroje dekadenckie typowe były dla poetów zwanych symbolistami francuskimi, dla poetów młodopolskich, ale jego echa odnajdziemy też wśród modernistów innych narodowości.
Komercja
rzecz. ż, br. lm działanie ukierunkowane wyłącznie na zysk. (pot.) negatywne określenie kiepskiego produktu albo występu artystycznego. (w zn. 1.) – Prowadzenie serwisu samochodowego musi być nacechowane komercją (N. lp). – powiedział mechanik. – Komercyjne podejście, to właściwe podejście – klient płaci, my zarabiamy. (w zn. 2.) Występy zespołów na letniej scenie w nadmorskim kurorcie miejscowe gazety określiły jako czystą komercję (B. lp), przy widocznym braku...
Powiat
Powiat jest wspólnotą terytorialną powstałą na mocy prawa i obejmującą kilka gmin. Powiat posiada własne, niezależne władze. Jego organem ustawodawczymi kontrolnym jest rada powiatu . Składa się ona z radnych powiatowych wybieranych w wyborach powszechnych co cztery lata. Rada obraduje na sesjach, gdzie stanowi o miejscowym prawie, uchwala budżet oraz wybiera zarząd powiatu. Władzę wykonawczą powiatu stanowi zarząd składający się ze starosty, wicestarosty i członków zarządu....
wyglądać jak pączek w maśle
‘wyglądać dobrze, zdrowo, dostatnio; mieć okrągłą buzię, być pulchnym’; zwrot kulin.
wyciągnąć do kogoś rękę
‘ofiarować komuś swoją pomoc’; ‘chcieć się z kimś pogodzić’; zwrot, gest; Przyszedł czas, aby wyciągnąć do nich rękę
Definicje podstawowych wielkości opisujących ruch drgający
Amplituda – A [m] Amplituda to największe wychylenie z położenia równowagi. Okres drgań – T [s] Okres drgań to czas, w którym ciało drgające wykona jedno pełne drganie. Częstotliwość drgań – f [Hz] Częstotliwość drgań wyraża liczbę drgań zachodzących w ciągu jednej sekundy. Częstość kołowa – ω [ 1 / s ] ω=2π⋅f Częstość kołowa odpowiada wartości prędkości kątowej w ruchu po okręgu. Faza drgania – α [rad] α=ω⋅t+ϕ ,...
Wybrane hormony tkankowe człowieka
Miejsce powstania Hormon Działanie fizjologiczne Nerki renina podwyższenie ciśnienia krwi, stymulacja kory nadnerczy do funkcji wydzielniczej erytropoetyna wpływ na przebieg erytropoezy (pobudzenie szpiku do produkcji krwinek) Osocze krwi angiotestyna II podwyższenie ciśnienia krwi dzięki zwężeniu naczyń krwionośnych, pobudzanie kory nadnerczy do wydzielania aldosteronu Żołądek gastryna pobudzanie wydzielania...
Biblijny zdrajca
Chyba najbardziej znanym zdrajcą literatury jest biblijny Judasz. Jego postać fascynowała pisarzy, artystów.W zależności od interpretacji może wydawać się uosobieniem zła i niewdzięczności, ofiarą przeznaczenia i wyroków boskich, bez której nie mogło dokonać się, co się dokonało, lub skomplikowaną psychicznie, wykształconą osobą, która dokonała trudnego wyboru albo w akcie osobistej zemsty zdradziła swego mistrza. Tak czy inaczej, Judasz był jednym z dwunastu apostołów (wybranych przez...
zadzierać nosa
‘być zarozumiałym, dumnym; wynosić się ponad innych’; zwrot; Emilka powiedziała mu, że klasa myślała, że on zadziera zwyczajnie nosa. – „Victor J”; (…) Moja starsza siostra strasznie zadzierała nosa na tych koloniach i nie przyznawała się do mnie. – „Victor J”; Nie zadzieraj nosa,/Nie rób głupiej miny. – zespół „CzerwoneGitary”.
Przymiotnik
Przymiotnik jest odmienną częścią mowy, która jako określenie rzeczownika służy do wyrażania jakości i właściwości osób, zwierząt, roślin, przedmiotów czy zjawisk. Przymiotnik, odpowiadając na pytania: jaki? jaka? jakie? który? która? które? czyj? czyja? czyje? wysoki mężczyzna cierpliwi nauczyciele zgrabna kobieta kolorowe bluzki grzeczne dziecko wskazuje na cechy określanego rzeczownika, takie jak: kształt, wielkość, kolor, smak, temperaturę i wiele innych:...
nie widzieć/nie dostrzegać belki we własnym oku, a widzieć źdźbło/drzazgę w cudzym oku
‘nie zauważać swoich wielkich wad, a dostrzegać i wytykać drobne wady u innych’; zwrot, bibl. (Mt 7, 3-5: „Czemu to widzisz drzazgę w oku swego brata, a nie dostrzegasz belki we własnym oku? Albo jak możesz mówić swemu bratu: Pozwól, że usunę drzazgę z twego oka, podczas gdy belka [tkwi] w twoim? Obłudniku, usuń najpierw belkę ze swego oka, a wtedy przejrzysz, ażeby usunąć drzazgę z oka twego brata.”).
Alkohole ulegają:
a) odwodnieniu (eliminacji wody), tworząc w wysokiej temperaturze i w obecności katalizatora (Al 2 O 3 ) alkeny, np.: eliminacja wody zachodzi zgodnie z regułą Zajcewa b) reakcji odwodnienia dwóch cząsteczek alkoholu w obecności kwasu H2SO4, której towarzyszy utworzenie cząsteczki eteru: c) łagodnemu utlenianiu podczas ogrzewania z użyciem tlenku miedzi(II), np.: alkohole I-rzędowe utleniają się do aldehydów alkohole II-rzędowe utleniają się do ketonów...
chylić przed kimś czoła
‘okazywać szacunek, poważanie, uznanie’; zwrot, gesty; Chylę przed nim czoła, bo wiem, co znaczy hodowanie dzikich zwierząt. – „Wprost”.
Mobilność
rzecz. ż, br. lm ruchliwość, zdolność do zmiany miejsca. łatwość przystosowywania się do zmian, umiejętność pracy w różnych miejscach i sytuacjach, elastyczność. (w zn. 1.) Scenograf teatralny zaprojektował scenografię do przedstawienia Hamlet, zakładając mobilność (B. lp) jej części (w zn. 2.) Pan Kałużny jest dobrym pracownikiem i szef jest bardzo zadowolony z jego mobilności (D. lp, ident. w C. i Ms. lp). W małej firmie, w której pracuje, jest zatrudniony jako...