Opracowania
zerwać się na równe nogi
‘gwałtownie podnieść się, bardzo szybko wstać i dojść do siebie’; zwrot; Zerwałem się na równe nogi,/Przed wysokimi stanąłem schodami. – L. Staff; (...) nawet gdyby się paliło nie zrywają się na równe nogi (...) – J. Twardowski.
Zastosowanie rzeczownika odczasownikowego
jako podmiot zdania: Sunbathing is very relaxing for me. Tell me why running is something you hate. Watching too much television is very harmful for your eyes. po przyimkach: Is she interested in reading books? What do you think of moving abroad? I’m not very keen on playing tennis. po czasownikach wyrażających ogólne preferencje, upodobania: like, hate, love, enjoy, prefer : We have never enjoyed playing computer games....
Owoc
Owoc służy do ochrony nasion oraz do ich rozsiewania. Powstaje ze ściany zalążni na skutek jej rozrastania. W jego powstawaniu mogą też uczestniczyć inne części kwiatu, np. dno kwiatowe (są to tzw. owoce rzekome, czyli pozorne). Owoce są różnie wykształcone. Ich podział wynika ze sposobu ich powstania (ilości zalążków oraz kwiatów, które biorą udział w powstaniu owocu), a także uwarunkowany jest posiadanymi przez owoce cechami. owoce pojedyncze suche mięsiste...
Sądy powszechne
Pod nadzorem Sądu Najwyższego działają sądy powszechne, które rozpatrują sprawy z zakresu karnego, cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy i ubezpieczeń społecznych z wyłączeniem spraw ustawowo przewidzianych dla innych sądów. Na sądownictwo powszechne składają się sądy rejonowe, sądy wojewódzkie i sądy apelacyjne. Rodzaje sądów Sądy apelacyjne Są sądami odwoławczymi od orzeczeń wydanych przez sądy okręgowe w pierwszej instancji. Sądy apelacyjne...
wdowi grosz/grosik
‘niewielka suma dana przez ubogą osobę kosztem wyrzeczeń, ale z dobroci serca’; wyr. rzecz., bibl. Wyrażenie pochodzi z przypowieści ewang. o ubogiej wdowie, która wrzuciła do skarbonki „dwa drobne pieniążki” – wszystko, co miała (Mk 12, 41-44, Łk 21, 1-4).
pokazać/pokazywać, gdzie raki zimują
‘dać komuś nauczkę, dokuczyć komuś,zemścić się na kimś, odpłacić się czymś za coś’; zwrot, przyr.; [chłopacy] od rana do nocy opowiadali, ile oni przeżyli przygód i jacy są silni. Postanowiłyśmy z dziewczynami pokazać im, gdzie raki zimują. – „Victor J”.
trzymać rękę na pulsie
uważnie śledzić rozwój wypadków, być w czymś zorientowanym na bieżąco, czuwać nad czymś’; zwrot, medyc.; Korohoda słał pieniądze, regularnie dzwonił, zapraszał dzieci na wakacje, słowem – trzymał rękę na pulsie. – „Nowy Dzień”.
judaszowe srebrniki
‘zapłata otrzymana za zdradę, haniebnie zarobione pieniądze za sprzeniewierzenie się czemuś’; wyr. rzecz., bibl. (30 srebrników, które obiecano Judaszowi za zdradę Jezusa – Mt 26, 14-15: „Wtedy jeden z Dwunastu, imieniem Judasz Iskariota, udał się do arcykapłanów i rzekł: „Co chcecie mi dać, a ja wam Go wydam?” A oni wyznaczyli mu trzydzieści srebrników.”).
I podział mejotyczny
Prowadzi do redukcji liczby chromosomów z diploidalnej do haploidalnej oraz rekombinacji materiału genetycznego w wyniku crossing-over . Profaza I obejmuje kilka etapów: – leptoten – z chromatyny powstają chromosomy w postaci cienkich nici; – zygoten – w wyniku koniugacji chromosomów homologicznych tworzą się biwalenty ( chromosomy homologiczne to pary chromosomów, mających ten sam zestaw genów, przy czym dany gen może występować w postaci dwóch jednakowych lub różnych alleli,...
dać dupy
‘zachować się niegodnie, zdradzić ideały, godzić się na daleko idące kompromisy; ‘odbyć stosunek seksualny’; zwrot, wulg.; J. Liberek.
psim swędem
‘bez większego nakładu pracy, tanim kosztem, bez wysiłku, dzięki szczęśliwemu przypadkowi, zaskakująco, nieoczekiwanie łatwo, nie wiadomo jak’; wyr. określ., przyr.; Na stały radiowy felieton w audycji „Muzyka i Aktualności” udało jej się załapać psim swędem po przypadkowym spotkaniu z byłym szefem TVP Ryszardem Miazkiem. – „Ozon”.
niedźwiedzia przysługa
‘wyrządzenie komuś przykrości, krzywdy wbrew intencjom; narażenie na szkodę tego, komu chciano się przysłużyć’; wyr. rzecz., liter. Związek pochodzi z bajki o pustelniku, którego niedźwiedź zabił, chcąc spędzić mu muchę z czoła; Czasami dobre chęci nie wystarczą – łatwo bowiem wyświadczyć komuś niedźwiedzią przysługę . – „Victor G”.
Nicienie
Nicienie są organizmami wolno żyjącymi oraz pasożytami roślin i zwierząt. Ciało ich przeważnie jest wydłużone, nitkowate, o przekroju poprzecznym kolistym lub owalnym . Posiadają wór powłokowo-mięśniowy , pokryty grubą kutykulą, zbudowany z jednej warstwy mięśni. Wewnątrz ciała znajduje się pierwotna jama ciała wypełniona płynem, który pełni funkcję szkieletu hydraulicznego oraz rozprowadza substancje odżywcze z przewodu pokarmowego. Układ pokarmowy ma postać przewodu z otworem...
woda sodowa uderzyła komuś do głowy
‘ktoś staje się zarozumiały, nieprzystępny z powodu osiągniętych sukcesów, często też z błahych powodów’; zwrot; (…) to bezczelność samego laureata owych splendorów, któremu tak uderzyła woda sodowa do głowy, iż publicznie równał się z Witkacym, Gombrowiczem i Mrożkiem. – W. Łysiak
stanąć na wysokości zadania
‘wykonać coś dobrze, sprostać czemuś; zachować się, postąpić właściwie, odpowiednio do sytuacji’; zwrot; Uważa, że Polacy w ważnych chwilach potrafią stanąć na wysokości zadania (…). – D. Nowak.
zmieniać się jak w kalejdoskopie
‘zmieniać się bardzo szybko i często’; zwrot, zabawa; kalejdoskop ‘dziecięca zabawka w kształcie tuby, w której odbijające się od luster szkiełka zmieniają się przy każdej zmianie położenia’; U mnie wszystko zmienia się teraz jak w kalejdoskopie. – „Cogito”.
miecz Damoklesa
‘nieustanne niebezpieczeństwo zagrażające komuś’; wyr.rzecz., hist. Damokles był faworytem na dworze tyrana Syrakuz. Kiedy nieustannie wychwalał szczęśliwe życie władcy, ten zaprosił go na ucztę i posadził przy stole pod zawieszonym u sufitu na końskim włosie obnażonym mieczem; Ten sprawdzian wisiał nad naszą klasą jak miecz Damoklesa. – „Cogito”.
Eskalacja
rzecz. ż, br. lm narastanie, zwiększanie się czegoś; słowo używane dla określenia podsycania niepokojów, prowadzących często do konfliktów (także o charakterze zbrojnym). Dużo miejsca w mediach zajmuje sprawa eskalacji (D. lp, ident. w C. i Ms. lp) konfliktu palestyńsko-izraelskiego w Strefie Gazy.
mieć serce na dłoni
‘być szczerym, otwartym, serdecznym’; zwrot; (…) książka pisana jest, można rzec, z sercem na dłoni. – W. Łysiak
widziały gały, co brały
‘nie ma co po czasie żałować wyboru partnera, przecież się widziało jaki jest’; fraza; Do kogo masz teraz pretensje – widziały gały, co brały.
nie zasypiać gruszek w popiele
‘nie zaniedbywać ważnych spraw, pilnować ich’; zwrot; dawn. siadano przy suszących się w popiele gruszkach i pilnowano, aby się nie spaliły; Komitet wyborczy Cimoszewicza nie zasypia gruszek w popiele. – TVN.
mierzyć siły na zamiary
‘brać pod uwagę cele, a nie możliwości’; zwrot, liter.; Mierz siły na zamiary,//Nie zamiar podług sił. – fragm. „Pieśni Filaretów” A. Mickiewicza.
Horacy
Rzymski poeta liryczny. Był synem wyzwoleńca.Otrzymał staranne i wszechstronne wykształcenie– studiował w Grecji i Rzymie, m.in. filozofię. Był zwolennikiem republiki. Po zamachu na Juliusza Cezara służył w armii dowodzonej przez Brutusa. Po klęsce, którą poniosła ona w bitwie pod Filippi (42 p.n.e.), kilka lat nie mógł wrócić do Rzymu. Okazało się, że jego majątek został skonfiskowany, więc pracował u kwestarza. Później zyskał pomoc Mecenasa, hojnego protektora artystów, który ofiarował mu...
choroba dyplomatyczna
‘choroba symulowana, udawana, aby uniknąć odpowiedzialności za coś lub wyjść z twarzą z niewygodnej, trudnej sytuacji’; wyr.rzecz., public.; Okazało się, że już od poniedziałku nie pojawił się w ministerstwie, żartowano, że to choroba dyplomatyczna.
pod egidą
‘pod opieką, przewodnictwem, patronatem’; pierw. znaczenie ‘pod osłoną, puklerzem’; wyr. określ., mitol. Egida była tarczą sporządzoną przez Hefajstosa z metalu i pokryta skórą kozy Amaltei; cudowny atrybut Zeusa, później Ateny i Apollina; Internet.
spać jak zając pod miedzą
‘spać bardzo czujnie’; zwrot, przyr. Zające słyną z ostrożności i płochliwości, są bardzo czujne, w każdej chwili gotowe do ucieczki.
Aldehydy
Są to związki zawierające grupę funkcyjną – CHO, zwaną grupą aldehydową . Grupa ta składa się z grupy karbonylowej i atomu wodoru: R-CHO gdzie: R- atom wodoru, grupa alkilowa lub arylowa Poniżej zamieszczono wzory wybranych aldehydów: nasycone: nienasycone: aromatyczne: cykliczne: zawierające np. 2 grupy funkcyjne: Biorąc pod uwagę nasycone aldehydy łańcuchowe zauważono, że ich temperatury wrzenia są niższe niż odpowiednich alkoholi. Fakt...
Zdania okolicznikowe (Clauses)
Zdania podrzędne okolicznikowe wskazują na okoliczności towarzyszące czynności lub na cechy tej czynności. Odpowiadają one na pytania: kiedy? dlaczego? w jakim celu? gdzie? w jaki sposób? , itd. Zdania podrzędne okolicznikowe dzielimy na:
- Zdania podrzędne okolicznikowe sposobu (clauses of manner)
- zdania okolicznikowe skutku (clauses of result)
- Zdania podrzędne okolicznikowe miejsca (clauses of place)
- Zdania podrzędne okolicznikowe przyczyny (clauses of reason)
- Zdania podrzędne okolicznikowe celu (clauses of purpose)
- Zdania podrzędne okolicznikowe czasu (time clauses)
wystrychnąć na dudka
‘oszukać kogoś, ośmieszyć, zrobić z kogoś durnia’; zwrot, przyr.; dudek ‘ptak’, przen. ‘głupiec, niedołęga, safanduła’, ponieważ ptakowi temu przypisywano głupotę; wystrychnąć ‘wykierować na kogoś’; Wystrychnięty na Dudka.
Starożytność : Zapamiętaj tych pisarzy
Ajschylos (525-456 p.n.e.) – twórca tragedii greckiej,którego twórczość poprzedziła dzieła Sofoklesa i Eurypidesa. Jego utwory zawierają tematykę religijną z elementami nacechowanymi moralizmem. W 484 r. p.n.e. wygrał pierwszy konkurs dramatyczny, a potem jeszcze 13 razy zdobywał główną nagrodę ateńskich igrzysk teatralnych. Wprowadził to teatru drugiego aktora, ograniczył rolę chóru i wprowadził do tragedii akcję dziejącą się poza sceną. Arystoteles (384-322 p.n.e.) – obok Platona...
Liczba pojedyncza i mnoga (Singular and plural nouns)
Liczbę mnogą rzeczowników tworzymy przez dodanie końcówki -s do liczby pojedynczej rzeczownika: a boy – boys a girl – girls a son – sons a brother – brothers a mother – mothers Rzeczowniki zakończone w liczbie pojedynczej literami -s, -ss,-sh, -ch, -x tworzą liczbę mnogą przez dodanie końcówki -es : a beach – beaches a bus – buses a box – boxes a boss – bosses a bush – bushes Końcówkę -es otrzymują niektóre rzeczowniki zakończone w...
Najważniejsze cele Unii Europejskiej
Główne cele, jakie stawia sobie Unia Europejska, można podzielić na kilka najważniejszych grup. Należą do nich: Wspieranie i przyczynianie się do rozwoju gospodarczego i społecznego - jednolity rynek wewnętrzny - wspólna waluta Zapewnienie jednolitej tożsamości UE - programy pomocy humanitarnej - wspólna polityka zagraniczna - wspólne stanowiska wobec organizacji międzynarodowych Stworzenie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i...
hart/moc/siła ducha
‘odwaga, męstwo, siła woli, panowanie nad sobą; niepoddawanie się przeciwnościom’; wyr. rzecz.; Dziewczynka przeżyła dzięki hartowi ducha i wspaniałej opiece.
być zerem
‘nie mieć żadnej wartości, żadnego znaczenia, być nikim’; zwrot; Dla mnie on jest już zerem. – „Victor G”.
szczęście się do kogoś uśmiechnęło
‘komuś się poszczęściło w czymś, komuś spełniają się/spełniły się marzenia; ktoś odnosi sukcesy’; zwrot; I uśmiechnęło się do niej szczęście.
Przysłówkowe
Przysłówkowe – to inna grupa imiesłowów, które oznaczają czynność lub stan, mają właściwości czasowników, ale są nieodmienne (podobnie jak przysłówki), ten rodzaj imiesłowów możemy również podzielić na dwie grupy: • współczesne – określają one czynność lub stan istniejący jednocześnie (współcześnie) z czynnością opisaną przez czasownik w formie osobowej, tworzymy je od tematu 3 os. l. mnogiej czasu teraźniejszego czasowników niedokonanych za pomocą przyrostka -ąc : maluj-ąc...
na wariackich papierach
‘bez przygotowania i w pośpiechu, bez planu, porządku, omijając typowe drogi postępowania; nietypowo, ryzykując’; wyr. określ.
wbić/zabić komuś ćwieka
‘sprawić kłopot, zmuszając do szukania rozwiązania, do podjęcia decyzji, postawić kogoś w krępującej sytuacji’; zwrot; stp. ćwiek ‘gwóźdź, też szewska szpilka do przybijania podeszew’; Jęz.
Wzór sumaryczny i strukturalny związku chemicznego
Wzór sumaryczny określa skład jakościowy i ilościowy związku chemicznego. Wzór strukturalny (wzór kreskowy) określa skład jakościowy i ilościowy oraz sposób powiązania poszczególnych atomów w cząsteczce (kreska obrazuje wiązanie chemiczne). Jeżeli we wzorze strukturalnym przy symbolach poszczególnych atomów zaznaczone zostaną wolne (niewiążące) pary elektronowe, to wzór taki nosi nazwę wzoru elektronowego lub wzoru Lewisa .
kiedy nie wiadomo o co chodzi, chodzi o pieniądze
‘kiedy mówi się długo i zawile i nie bezpośrednio o jakichś interesach, to zachodzi podejrzenie, że idzie o sprawy finansowe’; fraza; Kiedy nie wiadomo o co chodzi, chodzi o pieniądze. – W. Łysiak
coś idzie jak krew z nosa
‘coś przychodzi bardzo ciężko, z trudem, z dużym wysiłkiem’; zwrot; Niestety, to wszystko strasznie się wlecze, można powiedzieć idzie jak krew z nosa. – Internet.
wyjść z cienia
‘stać się kimś znanym, sławnym, popularnym, ujawnić się, pokazać inną twarz’; zwrot; Dorota Rogaczewska – dopiero teraz wyszła z cienia własnych skandali na muzyczną scenę.
gadać/pleść trzy po trzy
‘mówić bez sensu, wygadywać, pleść głupstwa, bzdury, zmyślać’; zwrot; Plotłem trzy po trzy. – AG1; Najzabawniejsze, że plotąc tak trzy po trzy, myślałem przez cały czas o czymś innym.
przełamać (pierwsze) lody
‘podjąć działanie, które mają przezwyciężyć pierwsze trudności, nawiązać kontakt, poczynić pierwsze kroki’; zwrot.
Starożytność : Wielkie dzieła
Antygona (Sofokles) – sprzeciwia się rozkazowi stryja, władcy Teb, i postanawia pogrzebać zwłoki brata, uznając wyższość prawa boskiego nad ludzkim. Tak zarysowany został konflikt dramatyczny w utworze. Antygona jest symbolem buntu, odwagi i braku pokory, a Kreon uosabia dumę, upór i nieustępliwość. Iliada (Homer) – epos nawiązujący do wydarzeń z lat 1194-84 p.n.e. (ostatnie dziesięciolecie wojny trojańskiej). Bohaterowie są heroiczni i wyidealizowani, a bogowie amoralni i...
mieć coś na końcu języka
‘być bliskim przypomnienia sobie czegoś; chcieć coś powiedzieć, ale zrezygnować z tego’; zwrot; Oczywiście powiedział Niggle, choć na końcu języka miał zupełnie inne słowa. – J.R. Tolkien.
Całkowity opór w obwodach prądu przemiennego: RC, RL, RLC
Obwód RL Obwód RC Opór omowy związany z opornikiem R. Opór omowy związany z opornikiem R. Opór indukcyjny związany z cewką: R L = ω L . ω – częstość kołowa prądu płynącego przez obwód RL. Opór pojemnościowy związany z kondensatorem: ω – częstość kołowa prądu płynącego przez obwód RC. Całkowity opór obwodu RL – zawada: Całkowity opór obwodu RC – zawada: Obwód RLC W obwodzie RLC...
Krzem i jego związki
Krzem jest pierwiastkiem występującym w postaci wielu różnych związków chemicznych, a najpopularniejszym z nich jest tlenek krzemu(IV), będący głównym składnikiem piasku. Kwarc jest najczęściej spotykaną odmianą krystaliczną SiO 2 , ale występują też inne: kryształ górski (bezbarwny), opal (biały lub wielobarwny), agat (różne barwy), ametyst (fioletowy). Konfiguracja elektronowa atomu krzemu: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 2 . Stopnie utlenienia krzemu w związkach: II, IV. Krzem jest...
Fazy przejścia demograficznego
Faza I (wysokostacjonarna) – charakteryzuje się wysokimi wartościami współczynników urodzeń i zgonów; w efekcie tego przyrost naturalny jest niewielki, wahający się w okolicy zera. W fazie tej notuje się wysokie wartości współczynnika dzietności (ilość dzieci przypadająca na kobietę w wieku rozrodczym). Wśród dzieci notowana jest jednak największa śmiertelność ze względu na brak higieny i opieki medycznej. Niski poziom rozwoju gospodarczego, częste niedobory żywności i klęski głodu w...
Tarcie statyczne
Tarcie statyczne to siła działająca między ciałem spoczywającym na powierzchni, a tą powierzchnią. Siła tarcia statycznego rośnie wraz z siłą, która chce wprawić ciało w ruch. Maksymalna wartość siły tarcia statycznego zależy od rodzaju powierzchni i siły nacisku ciała na powierzchnię. Ciało zacznie się poruszać dopiero wtedy, gdy siła zewnętrzna pokona maksymalną siłę tarcia statycznego.