Wszystkie Opracowania

zakasać rękawy

‘zabrać się energicznie, z zapałem do pracy’; zwrot; Kiedy dostaliśmy ten obiekt, wszyscy zakasaliśmy rękawy i zaczęliśmy go remontować.

Czasowniki rozdzielnie złożone (Trennbare Verben)

Czasowniki rozdzielnie złożone są to czasowniki, w których akcent pada na przedrostek. Przedrostki mają samodzielne znaczenie i najczęściej są przyimkami. Przedrostek Przykład czasownika rozdzielnie złożonego ab- ab holen ( odebrać ) Um 14 Uhr holt Anne ihre Schwester ab . an- an kommen ( przybyć ) Der Zug kam in Berlin an . auf- auf stehen ( wstawać ) Stehst du morgen früh auf ? aus- aus...

Sądy powszechne

Pod nadzorem Sądu Najwyższego działają sądy powszechne, które rozpatrują sprawy z zakresu karnego, cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy i ubezpieczeń społecznych z wyłączeniem spraw ustawowo przewidzianych dla innych sądów. Na sądownictwo powszechne składają się sądy rejonowe, sądy wojewódzkie i sądy apelacyjne. Rodzaje sądów Sądy apelacyjne Są sądami odwoławczymi od orzeczeń wydanych przez sądy okręgowe w pierwszej instancji. Sądy apelacyjne...

mieć serce na dłoni

‘być szczerym, otwartym, serdecznym’; zwrot; (…) książka pisana jest, można rzec, z sercem na dłoni. – W. Łysiak

Horacy

Rzymski poeta liryczny. Był synem wyzwoleńca.Otrzymał staranne i wszechstronne wykształcenie– studiował w Grecji i Rzymie, m.in. filozofię. Był zwolennikiem republiki. Po zamachu na Juliusza Cezara służył w armii dowodzonej przez Brutusa. Po klęsce, którą poniosła ona w bitwie pod Filippi (42 p.n.e.), kilka lat nie mógł wrócić do Rzymu. Okazało się, że jego majątek został skonfiskowany, więc pracował u kwestarza. Później zyskał pomoc Mecenasa, hojnego protektora artystów, który ofiarował mu...

rzucać/miotać perły między/przed wieprze/świnie

‘dawać komuś coś (cennego), czego ten nie umie docenić, ocenić właściwie’; zwrot, bibl. (MT 7, 6: „Nie dawajcie psom tego, co święte, i nie rzucajcie swych pereł przed świnie, by ich nie podeptały nogami, i obróciwszy się, nie poszarpały was samych.”).

twardy orzech do zgryzienia

‘trudny problem do rozwiązania, rozstrzygnięcia, trudna sprawa do załatwienia, niełatwe zadanie do wykonania’; wyr. rzecz. (zwykle w połączeniu z czas. mieć), kalka z ang.; Nowe władze SLD mają twardy orzech do zgryzienia. – TVN.

Starożytność : Zapamiêtaj te pojêcia

Herkulesowa praca – mówimy tak o ciężkim, przekraczającym ludzkie siły zajęciu. Wyrażenie pochodzi oczywiście od 12 prac Herkulesa. Jabłko niezgody – oznacza powód do kłótni. Bogini niezgody rzuciła na stół jabłko z napisem „dla najpiękniejszej”, a Parys miał zdecydować, do której bogini trafi owoc. Kompleks Edypa – tego wyrażenia zaczął używać Freud na określenie skomplikowanych relacji pomiędzy matką a synem i na stałe weszło do języka psychologii. Pochodzi z mitu o Edypie,...

rządzić się jak szara gęś

‘rządzić się, nie licząc się z nikim ani z niczym, narzucać wszystkim swoją wolę, postępować samowolnie, komenderować kimś, nie oglądać się na innych’; podobnie szarogęsić się – ‘wprowadzać gdzieś własne porządki, nie licząc się z innymi i często nadużywając swoich kompetencji’; zwrot, przyr. Porównanie oparte jest na trafnej obserwacji przyrody – wbrew stereotypom gęsi są inteligentnymi ptakami, ich niezwykła ruchliwość umysłu jest przyczyną, dla której gęsi domowe tak często sprawiają...

wdowi grosz/grosik

‘niewielka suma dana przez ubogą osobę kosztem wyrzeczeń, ale z dobroci serca’; wyr. rzecz., bibl. Wyrażenie pochodzi z przypowieści ewang. o ubogiej wdowie, która wrzuciła do skarbonki „dwa drobne pieniążki” – wszystko, co miała (Mk 12, 41-44, Łk 21, 1-4).

spełznąć na niczym

‘nie dać żadnych wyników, rezultatów, nie dojść do skutku, zostać zmarnowanym’; zwrot; Plany pruskiego powiernictwa spełzły na niczym. – „Wprost”.

Zjednoczenie Włoch

Zakończona niepowodzeniem próba zjednoczenia Włoch podczas <Wiosny Ludów> nie oznaczała zaniechania dalszych działań zmierzających do osiągnięcia tego celu. Centrum włoskiego ruchu narodowego stało się Królestwo Sardynii (Piemont), rządzone przez Wiktora Emanuela II z dynastii sabaudzkiej. Zwolennikiem zjednoczenia przynajmniej północnych Włoch i odebrania równocześnie Austrii Lombardii i Wenecji był także premier rządu Sardynii, Camillo Cavour. Widział w tym przede wszystkim...

judaszowe srebrniki

‘zapłata otrzymana za zdradę, haniebnie zarobione pieniądze za sprzeniewierzenie się czemuś’; wyr. rzecz., bibl. (30 srebrników, które obiecano Judaszowi za zdradę Jezusa – Mt 26, 14-15: „Wtedy jeden z Dwunastu, imieniem Judasz Iskariota, udał się do arcykapłanów i rzekł: „Co chcecie mi dać, a ja wam Go wydam?” A oni wyznaczyli mu trzydzieści srebrników.”).

Zastosowanie rzeczownika odczasownikowego

jako podmiot zdania: Sunbathing is very relaxing for me. Tell me why running is something you hate. Watching too much television is very harmful for your eyes. po przyimkach: Is she interested in reading books? What do you think of moving abroad? I’m not very keen on playing tennis. po czasownikach wyrażających ogólne preferencje, upodobania: like, hate, love, enjoy, prefer : We have never enjoyed playing computer games....

spać jak zając pod miedzą

‘spać bardzo czujnie’; zwrot, przyr. Zające słyną z ostrożności i płochliwości, są bardzo czujne, w każdej chwili gotowe do ucieczki.

zerwać się na równe nogi

‘gwałtownie podnieść się, bardzo szybko wstać i dojść do siebie’; zwrot; Zerwałem się na równe nogi,/Przed wysokimi stanąłem schodami. – L. Staff; (...) nawet gdyby się paliło nie zrywają się na równe nogi (...) – J. Twardowski.

Dewotki z bajek Krasickiego

W polskiej literaturze dotkliwie wyśmiał dewocję mistrz elegancji, znakomity poeta i... biskup Ignacy Krasicki. Bohaterka jednej z jego bajek ( Na nabożną ) twierdzi, że nie grzeszy, ale... często się spowiada. Jest więc grzeszną kobietą udającą świętoszkę, pokrywa grzechy pobożnością? To zdaje się sugerować autor. Obnoszenie się z pobożnością potępia już wprost poeta-biskup w utworze Dewotka . Surowa pani, spędzająca wiele czasu na modlitwach w domu, okazuje się bardzo niewyrozumiała dla...

trzymać rękę na pulsie

uważnie śledzić rozwój wypadków, być w czymś zorientowanym na bieżąco, czuwać nad czymś’; zwrot, medyc.; Korohoda słał pieniądze, regularnie dzwonił, zapraszał dzieci na wakacje, słowem – trzymał rękę na pulsie. – „Nowy Dzień”.

psim swędem

‘bez większego nakładu pracy, tanim kosztem, bez wysiłku, dzięki szczęśliwemu przypadkowi, zaskakująco, nieoczekiwanie łatwo, nie wiadomo jak’; wyr. określ., przyr.; Na stały radiowy felieton w audycji „Muzyka i Aktualności” udało jej się załapać psim swędem po przypadkowym spotkaniu z byłym szefem TVP Ryszardem Miazkiem. – „Ozon”.

miecz Damoklesa

‘nieustanne niebezpieczeństwo zagrażające komuś’; wyr.rzecz., hist. Damokles był faworytem na dworze tyrana Syrakuz. Kiedy nieustannie wychwalał szczęśliwe życie władcy, ten zaprosił go na ucztę i posadził przy stole pod zawieszonym u sufitu na końskim włosie obnażonym mieczem; Ten sprawdzian wisiał nad naszą klasą jak miecz Damoklesa. – „Cogito”.

szczęście się do kogoś uśmiechnęło

‘komuś się poszczęściło w czymś, komuś spełniają się/spełniły się marzenia; ktoś odnosi sukcesy’; zwrot; I uśmiechnęło się do niej szczęście.

niedźwiedzia przysługa

‘wyrządzenie komuś przykrości, krzywdy wbrew intencjom; narażenie na szkodę tego, komu chciano się przysłużyć’; wyr. rzecz., liter. Związek pochodzi z bajki o pustelniku, którego niedźwiedź zabił, chcąc spędzić mu muchę z czoła; Czasami dobre chęci nie wystarczą – łatwo bowiem wyświadczyć komuś niedźwiedzią przysługę . – „Victor G”.

pod egidą

‘pod opieką, przewodnictwem, patronatem’; pierw. znaczenie ‘pod osłoną, puklerzem’; wyr. określ., mitol. Egida była tarczą sporządzoną przez Hefajstosa z metalu i pokryta skórą kozy Amaltei; cudowny atrybut Zeusa, później Ateny i Apollina; Internet.

Ze względu na skutki wyróżnia się mutacje

– mutacje niekorzystne – zmniejszają zdolność przystosowawczą do środowiska, są letalne lub półletalne; – mutacje korzystne – zwiększają zdolności adaptacyjne organizmu do środowiska; – mutacje neutralne – nie mają wpływu na zdolności przystosowawcze organizmu do środowiska, gdyż na ogół nie ujawniają się w fenotypie (mogą mieć charakter milczących mutacji punktowych, zachodzić w częściach intronowych genów, prowadzić do powstawania tzw. pseudogenów lub dotyczyć materiału...

Fazy przejścia demograficznego

Faza I (wysokostacjonarna) – charakteryzuje się wysokimi wartościami współczynników urodzeń i zgonów; w efekcie tego przyrost naturalny jest niewielki, wahający się w okolicy zera. W fazie tej notuje się wysokie wartości współczynnika dzietności (ilość dzieci przypadająca na kobietę w wieku rozrodczym). Wśród dzieci notowana jest jednak największa śmiertelność ze względu na brak higieny i opieki medycznej. Niski poziom rozwoju gospodarczego, częste niedobory żywności i klęski głodu w...

Nomenklatura

Nazwy wybranych alkinów zestawiono w tabeli. wzór sumaryczny nazwa wzór sumaryczny nazwa C 2 H 2 etyn C 8 H 14 oktyn C 3 H 4 propyn C 9 H 16 nonyn C 4 H 6 butyn C 10 H 18 decyn C 5 H 8 pentyn C 11 H 20 undecyn C 6 H 10 heksyn C 12 H 22 dodecyn C 7 H 12 heptyn C 15 H 28 pentadecyn Nazwy systematyczne alkinów tworzy się, zamieniając w...

Polityka zagraniczna Kazimierza Wielkiego

Głównymi celami polityki zagranicznej Kazimierza Wielkiego było odzyskanie na drodze pokojowej utraconych w czasie rozbicia dzielnicowego ziem oraz ekspansja na ziemie wschodnie (Ruś Halicka). Spór z zakonem krzyżackim Kazimierz Wielki usiłował rozwiązać na drodze mediacji monarchów Czech i Węgier (1335 – zjazd w Wyszehradzie: Polska odzyska ziemię dobrzyńską i Kujawy pod warunkiem zrzeczenia się praw do Pomorza i ziemi chełmińskiej), a następnie poprzez sąd papieski (1339 – sąd w...

ziemia obiecana

‘miejsce najbardziej pożądane, wydające się rajem; kraj szczęśliwości i bogactwa’; wyr. rzecz., bibl. (Hbr 11, 9: „Dzięki wierze przywędrował do Ziemi Obiecanej, jako ziemi obcej (…).”); tyt. powieści W. Reymonta; (…) na koniec Żerdek jak do ziemi obiecanej prowadził wszystkich do wyjścia.

Liczba pojedyncza i mnoga (Singular and plural nouns)

Liczbę mnogą rzeczowników tworzymy przez dodanie końcówki -s do liczby pojedynczej rzeczownika: a boy – boys a girl – girls a son – sons a brother – brothers a mother – mothers Rzeczowniki zakończone w liczbie pojedynczej literami -s, -ss,-sh, -ch, -x tworzą liczbę mnogą przez dodanie końcówki -es : a beach – beaches a bus – buses a box – boxes a boss – bosses a bush – bushes Końcówkę -es otrzymują niektóre rzeczowniki zakończone w...

stanąć na wysokości zadania

‘wykonać coś dobrze, sprostać czemuś; zachować się, postąpić właściwie, odpowiednio do sytuacji’; zwrot; Uważa, że Polacy w ważnych chwilach potrafią stanąć na wysokości zadania (…). – D. Nowak.

Eskalacja

rzecz. ż, br. lm narastanie, zwiększanie się czegoś; słowo używane dla określenia podsycania niepokojów, prowadzących często do konfliktów (także o charakterze zbrojnym).   Dużo miejsca w mediach zajmuje sprawa eskalacji (D. lp, ident. w C. i Ms. lp) konfliktu palestyńsko-izraelskiego w Strefie Gazy.

nie zasypiać gruszek w popiele

‘nie zaniedbywać ważnych spraw, pilnować ich’; zwrot; dawn. siadano przy suszących się w popiele gruszkach i pilnowano, aby się nie spaliły; Komitet wyborczy Cimoszewicza nie zasypia gruszek w popiele. – TVN.

Tarcie statyczne

Tarcie statyczne to siła działająca między ciałem spoczywającym na powierzchni, a tą powierzchnią. Siła tarcia statycznego rośnie wraz z siłą, która chce wprawić ciało w ruch. Maksymalna wartość siły tarcia statycznego zależy od rodzaju powierzchni i siły nacisku ciała na powierzchnię. Ciało zacznie się poruszać dopiero wtedy, gdy siła zewnętrzna pokona maksymalną siłę tarcia statycznego.

Przykładowe amidy i ich nazwy

Zdania okolicznikowe (Clauses)

Zdania podrzędne okolicznikowe wskazują na okoliczności towarzyszące czynności lub na cechy tej czynności. Odpowiadają one na pytania: kiedy? dlaczego? w jakim celu? gdzie? w jaki sposób? , itd. Zdania podrzędne okolicznikowe dzielimy na:

Najważniejsze cele Unii Europejskiej

Główne cele, jakie stawia sobie Unia Europejska, można podzielić na kilka najważniejszych grup. Należą do nich: Wspieranie i przyczynianie się do rozwoju gospodarczego i społecznego - jednolity rynek wewnętrzny - wspólna waluta Zapewnienie jednolitej tożsamości UE - programy pomocy humanitarnej - wspólna polityka zagraniczna - wspólne stanowiska wobec organizacji międzynarodowych Stworzenie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i...

Wzór sumaryczny i strukturalny związku chemicznego

Wzór sumaryczny określa skład jakościowy i ilościowy związku chemicznego. Wzór strukturalny (wzór kreskowy) określa skład jakościowy i ilościowy oraz sposób powiązania poszczególnych atomów w cząsteczce (kreska obrazuje wiązanie chemiczne). Jeżeli we wzorze strukturalnym przy symbolach poszczególnych atomów zaznaczone zostaną wolne (niewiążące) pary elektronowe, to wzór taki nosi nazwę wzoru elektronowego lub wzoru Lewisa .

Starożytność : Zapamiętaj tych pisarzy

Ajschylos (525-456 p.n.e.) – twórca tragedii greckiej,którego twórczość poprzedziła dzieła Sofoklesa i Eurypidesa. Jego utwory zawierają tematykę religijną z elementami nacechowanymi moralizmem. W 484 r. p.n.e. wygrał pierwszy konkurs dramatyczny, a potem jeszcze 13 razy zdobywał główną nagrodę ateńskich igrzysk teatralnych. Wprowadził to teatru drugiego aktora, ograniczył rolę chóru i wprowadził do tragedii akcję dziejącą się poza sceną. Arystoteles (384-322 p.n.e.) – obok Platona...

choroba dyplomatyczna

‘choroba symulowana, udawana, aby uniknąć odpowiedzialności za coś lub wyjść z twarzą z niewygodnej, trudnej sytuacji’; wyr.rzecz., public.; Okazało się, że już od poniedziałku nie pojawił się w ministerstwie, żartowano, że to choroba dyplomatyczna.

wystrychnąć na dudka

‘oszukać kogoś, ośmieszyć, zrobić z kogoś durnia’; zwrot, przyr.; dudek ‘ptak’, przen. ‘głupiec, niedołęga, safanduła’, ponieważ ptakowi temu przypisywano głupotę; wystrychnąć ‘wykierować na kogoś’; Wystrychnięty na Dudka.

Przysłówkowe

Przysłówkowe – to inna grupa imiesłowów, które oznaczają czynność lub stan, mają właściwości czasowników, ale są nieodmienne (podobnie jak przysłówki), ten rodzaj imiesłowów możemy również podzielić na dwie grupy: • współczesne – określają one czynność lub stan istniejący jednocześnie (współcześnie) z czynnością opisaną przez czasownik w formie osobowej, tworzymy je od tematu 3 os. l. mnogiej czasu teraźniejszego czasowników niedokonanych za pomocą przyrostka -ąc : maluj-ąc...

karczemna awantura

‘ordynarna, prostacka kłótnia’; wyr. rzecz., obycz. stp. karczma ‘gospoda, zajazd’; W odpowiedzi Stephenie urządzi jej karczemną awanturę.

Zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe sposobu

Zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe sposobu – odpowiada na pytania: jak?, w jaki sposób?, jakim sposobem? Mama w nowej sukni wyglądała tak – zdanie nadrzędne -> (jak? ) – że na jej widok wszyscy zaniemówili – zdanie podrzędne 2:1 – zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe sposobu 1N                                                   2P Mama w nowej sukni wyglądała tak, że na jej widok wszyscy zaniemówili . W letnie noce bywa tak duszno – zdanie nadrzędne -> (jak?...

coś idzie jak krew z nosa

‘coś przychodzi bardzo ciężko, z trudem, z dużym wysiłkiem’; zwrot; Niestety, to wszystko strasznie się wlecze, można powiedzieć idzie jak krew z nosa. – Internet.

na wariackich papierach

‘bez przygotowania i w pośpiechu, bez planu, porządku, omijając typowe drogi postępowania; nietypowo, ryzykując’; wyr. określ.

gadać/pleść trzy po trzy

‘mówić bez sensu, wygadywać, pleść głupstwa, bzdury, zmyślać’; zwrot; Plotłem trzy po trzy. – AG1; Najzabawniejsze, że plotąc tak trzy po trzy, myślałem przez cały czas o czymś innym.

wbić/zabić komuś ćwieka

‘sprawić kłopot, zmuszając do szukania rozwiązania, do podjęcia decyzji, postawić kogoś w krępującej sytuacji’; zwrot; stp. ćwiek ‘gwóźdź, też szewska szpilka do przybijania podeszew’; Jęz.

przełamać (pierwsze) lody

‘podjąć działanie, które mają przezwyciężyć pierwsze trudności, nawiązać kontakt, poczynić pierwsze kroki’; zwrot.

mieć coś na końcu języka

‘być bliskim przypomnienia sobie czegoś; chcieć coś powiedzieć, ale zrezygnować z tego’; zwrot; Oczywiście powiedział Niggle, choć na końcu języka miał zupełnie inne słowa. – J.R. Tolkien.

Starożytność : Wielkie dzieła

Antygona (Sofokles) – sprzeciwia się rozkazowi stryja, władcy Teb, i postanawia pogrzebać zwłoki brata, uznając wyższość prawa boskiego nad ludzkim. Tak zarysowany został konflikt dramatyczny w utworze. Antygona jest symbolem buntu, odwagi i braku pokory, a Kreon uosabia dumę, upór i nieustępliwość. Iliada (Homer) – epos nawiązujący do wydarzeń z lat 1194-84 p.n.e. (ostatnie dziesięciolecie wojny trojańskiej). Bohaterowie są heroiczni i wyidealizowani, a bogowie amoralni i...