Ściąga - człowiek
bodziec => receptor(odbiornik bodźca, w narządzie zmysłów) => układ nerwowy => narząd wykonujący polecenie ukł. nerw. => reakcja organizmu - neuron-dendryty: odbiór informacji docierających do narządów zmysłów lub od innych neuronów; -...
Komórkowa budowa organizmów.
Komórka jest podstawowym elementem budowy wszystkich żywych organizmów roślinnych i zwierzęcych. Istnieją organizmy zbudowane tylko z jednej komórki ( jednokomórkowce , np.pantofelek) lub z wielu komórek (wielokomórkowce , czyli...
Cechy populacji.
Grupa osobników tego samego gatunku, żyjących na określonym obszarze w tym samym czasie, to populacja. Organizmy jednego gatunku tworzą wiele populacji. Przykładowo dzięcioły czarne z Borów Tucholskich stanowią inną populację niż dzięcioły czarne...
Nasiona - rozsiewanie nasion - podstawowe informacje
Nasiona nasion muszą zostać rozsiane dla zachowania zróżnicowania w przyrodzie. Gdyby każda roślina rozsiewała kwiaty tylko wokół siebie, nie mielibyśmy możliwości obserwowania tak wielu różnych roślin zgromadzonych w jednym skupisku....
Lasy.
Lasy pokrywają około 30% powierzchni kontynentów. Dawniej było ich o wiele więcej. Działająca przy ONZ Organizacja do Spraw Rolnictwa i Wyżywienia podała informacje o powierzchni jaką zajmują lasy na poszczególnych kontynentach. Istotne znaczenie...
Wzrost i rozwój.
Większość organizmów rozpoczyna swoje życie jako pojedyncza komórka nie większa od kropki. Dzieli się ona wkrótce na dwie komórki, potem cztery, osiem i tak dalej, aż maleńkie ciało zacznie przyjmować kształty. Zarodek rośnie, zmienia swój kształt...
Ryś , Felis Iynx
Ryś pospolity z wyglądu przypomina dużego kota . Cechuje się jednak dłuższymi i mocniej zbudowanymi kończynami oraz pędzelkami na końcach trójkątnych uszu. Sierść jest długa , miękka i gęsta. Ryś jest zwierzęciem prowadzącym samotny i nocny...
Przegląd wybranych ekosystemów lądowych
Ekosystem tworzą organizmy żywe i składniki nieożywione, które łączą ze sobą zależności pokarmowe, przepływ energii i krążenie pierwiastków chemicznych. Wyróżniamy ekosystemy wodne oraz lądowe. Przykładem ekosystemu lądowego jest las. Tworzą...
Efekt cieplarniany
Efekt szklarniowy (cieplarniany) wydaje się najgroźniejszym problemem środowiskowym, któremu ludzkość musi w najbliższym czasie stawić czoła. Efekt cieplarniany wywołuje nagromadzenie gazów szklarniowych: Dwutlenek węgla - CO2 (stanowi ponad 50%...
Pestycydy, skutki dla człowieka i sposoby walki
Skutki: - zatrucia pokarmowe ludzi - różnego rodzaju choroby, które mogą prowadzić nawet do śmierci człowieka - śmierć zwierząt, które zatruły się pestycydami - śmierć innych zwierząt, które zjadły chore zwierzęta - wymieranie zwierząt np....
Wykorzystanie niekonwencjonalnych źródeł energii
Energia jest bardzo potrzebna człowiekowi do życia. Potrzebujemy jej do transportu, produkcji przemysłowej, ogrzewania domów czy oświetlania. Pogarszający się stan środowiska i wyeksploatowanie złóż substancji używanych tradycyjnie do produkcji...
Ekologia
1. Elementem krajobrazu naturalnego jest: A) droga asfaltowa B) las mieszany C) sad D) wysypisko śmieci 2. Międzynarodowy skrót SW oznacza kierunek: A) południowo-zachodni. B) wschodni. C) południowo-wschodni. D) północny. 3....
Grzyby.
Jeszcze przed II wojną światową jeden z naszych najwybitniejszych znawców grzybów, profesor dr Teofil Teodorowicz utrzymywał, że po Syberii Polska jest obszarem najbogatszym w grzyby, ale że nie są one należycie u nas wykorzystywane. Przy czym dla...
Wydalanie u człowieka
Wydalanie – usuwanie zbędnych produktów przemiany materii – Dwutlenek węgla, woda i związki zawierające azot. Dwutlenek wydalany jest przez płuca, natomiast woda i związki azotowe przez układ wydalniczy. Człowiek wydala związki azotowe w...
Remiz i wilga.
Remiz. W niezwykłym miejscu umieszczone i kunsztownie zbudowane gniazdo remiza można zobaczyć jedynie na terenach nizinnych nad brzegami stawów i rzek. Jest uwite tak misternie, że żaden inny spośród żyjących u nas ptaków nie jest do tego zdolny....
Szkodniki i chwasty
Szkodniki są to zwierzęta i rośliny, które szkodzą ludziom, uprawom lub zwierzętom hodowlanym. Szkodliwe rośliny nazywa się często chwastami. Szkodniki można podzielić na dwie zasadnicze grupy; jedne wywołują choroby u człowieka, np. malarię, a...
Od sierpa do kombajnu - ekologiczne fakty i ciekawostki
Czy widziałeś kiedyś rolnika, który orze pole za pomocą konika zaprzężonego do pługa ? W naszym kraju nie jest to jeszcze widok rzadki, zwłaszcza w okolicach podgórskich. Trudno natomiast spotkać kogoś, kto sieje zmoże ręcznie, czerpiąc ziarno z...
Ptasie miesiące.
Niektóre ptaki towarzyszą nam przez cały rok, inne- zależnie od pór roku, a nawet miesięcy. Wielu ptasich gości możemy spotkać tylko w ściśle określonym czasie. Większość ptaków ma okresy godowe wiosną i dlatego właśnie wtedy lasy i pola, ogrody i...
Efekt cieplarniany
KOSZYKÓWKA Mecz składa się z czterech kwart po dziesięć minut. Przerwy dwu minutowe maja miejsce pomiędzy kwartą pierwszą i drugą oraz trzecią i czwartą jak również przed każdą dogrywką. Przerwa pomiędzy połowami meczu wynosi piętnaście...
Zanieczyszczenia wody
¾ powierzchni Ziemi pokrywa woda,97% to woda słona,tylko 3% to woda słodka. Woda jest niezbędna do życia.Zanieczyszczenia wody powodują choroby a następnie śmierć organizmów żywych.Jest to problem wagi światowej,wraz ze wzrostem zaludnienia ziemi...
Pełzaki
Tryb życia, budowa i poruszanie się pełzaka Pełzak, czyli ameba występuje w mule na dnie stawów z zanieczyszczona woda. Podobny jest do malej, ledwie widocznej okiem nieuzbrojonym galaretowej grudki, ciągle zmieniającej kształt. Wyraz "ameba"...
Układ pokarmowy - opis
Układ pokarmowy rozpoczyna się tzw. rąbkiem czerwieni wargowej. W jamie ustnej znajduje się język, na powierzchni którego ulokowane są kubki smakowe. Przejdźmy do uzębienia. Wzór zębowy człowieka wygląda następująco : [2,1,2,3] na każdą ćwierć,...
Narząd wzroku
Narząd wzroku składa się z gałki ocznej, mięśni oka i aparatu ochronnego. Rogówka- przezroczysta błona zewnętrzna, znajdująca się z przodu gałki ocznej, przepuszcza i zatrzymuje światło. Twardówka- to nieprzezroczysta błona otaczająca...
Sposoby rozmnażania się bezpłóciowo
ROZMNAŻANIE BEZPŁCIOWE *Podział komórki Podział komórki rozpoczyna się od podziału jądra komórkowego. Następnie pomiędzy dwoma nowymi jądrami zaczyna tworzyć się błona, która stopniowo dzieli komórkę na dwie równe, niezależne od siebie...
Magurski park narodowy
Magurski Park Narodowy położony jest w południowej Polsce, ok. 80 km na wschód od Nowego Sącza i 90 km na południe od Tarnowa. Park pokrywa część Beskidu Niskiego, gór pozornie zwyczajnych. Że nie są to góry imponujące rozmiarem można wywnioskować...
Rozmnażanie roślin
Rozmnażanie mchów. Przemiana pokoleń jest to cykl rozmnażania, w którym występują kolejno po sobie rozmnażanie płciowe i bezpłciowe. Rozmnażanie roślin nagozalążkowych. Ukryte w osłonach ziaren pyłku plemniki są przenoszone przez wiatr...
Układ pokarmowy kręgowców
Układ pokarmowy kręgowców składa się z przewodu pokarmowego z otworem gębowym i odbytem oraz dodatkowych gruczołów, wspomagających trawienie. W przewodzie pokarmowym można wyróżnić m. in.: -wątrobę (produkuje zółć, która powoduje rozbijanie...
Parki Narodowe w Polsce
L.p. ? Nazwa parku narodowego Rok utworzenia ? Powierzchnia (km?) ? Lokalizacja siedziby Uwagi ? 1. Babiogórski Park Narodowy 1954 (1933)/(1921) 33,91 Zawoja rezerwat biosfery UNESCO 2. Białowieski Park Narodowy 1947 (1932)...
Dieta zrównoważona
Zrównoważona dieta to taka, która jest złożona z białek, tłuszczów i węglowodanów. Dostarcza ona organizmowi niezbędnych substancji odżywczych, wykorzystywanych do wzrostu, produkcji energii oraz procesów naprawczych. Powinna ona zawierać...
Sprawdzenie wiadomości - zmysły (skóra)
SKÓRA 1. Omów funkcje skóry. 2. Omów budowę skóry a) naskórek b) skóra właściwa - gruczoł potowy - gruczoł łojowy 3. Co wchodzi w skład potu? 4. Jaka jest funkcja gruczołów łojowych? 5. Co wchodzi w skład łoju? 6. Higiena skóry –...
Zespół Downa
Zespół Downa (dawniej nazywany mongolizmem) - najbardziej rozpowszechniona wada genotypu człowieka, która spowodowana jest trisomią (obecnością dodatkowego trzeciego chromosomu) chromosomu 21. W 95% przypadków dodatkowy chromosom występuje we...
Wpływ alkoholu na zdrowie człowieka
Negatywny: -przyspiesza bicie serca, -zmienia ciśnienie krwi, - jest silnym obciążeniem dla wątroby, - prowadzi często do choroby zwanej marskością wątroby, -zakłóca funkcjonowanie komórek nerwowych i mózgu, - powoduje zaburzenie pamięci, -...
Kontrola i regulacja procesów życiowych u organizmów
Bodźce mogą być: świetlne, dotykowe, grawitacyjne i chemiczne Tropizmy to ruchy wzrostowe, zachodzą pod wpływem działania kierunkowych bodźców. • Fototropizmy- wyciąganie pędu w kierunku światła • Geotropizmy- reakcje na przyciąganie ziemskie...
Narząd wzroku
Człowiek nieustannie odbiera i przetwarza informacje docierające z otoczenia. Mogą to być : bodźce świetlne, na przykład światło słoneczne, bodźce mechaniczne, takie jak dotyk, oraz bodźce cieplne, na przykład temperatura. Organizm reaguje też na...
Oddziaływania antagoistyczne
Neutralizm - jedna z nieantagonistycznych zależności międzygatunkowych (choć w niektórych źródłach zaliczana jest jako osobna grupa zależności), w której jeden gatunek nie wpływa w żaden sposób na drugi inny gatunek. W zasadzie neutralizm jest...
"Energia człowieka i wszystko co się z tym łączy"
Często zadajemy sobie wiele pytań dotyczących naszego odżywania się. Korzystając ze zdobytej wiedzy oraz programów o tej tematyce, spróbuje przybliżyć oraz odpowiedzieć na często zadawane pytania. Wiele z nas marzy, aby mieć lepsze wyniki w...
List do wody
Wiem, że nie wszyscy Cię szanują, ba, oni nawet nie wiedzą jak trudno uzyskać tak czystą wodę. Ile jest przecież zanieczyszczeń? Ścieki komunalne, ścieki przemysłowe, ścieki z kopalń… To wszystko zanieczyszcza tak potrzebną do życia wodę. Bez wody...
Dzięcioł duży i dymówka
Dzięcioł duży Ptaki z rodziny dzięciołowatych, do których należy również dzięcioł duży, pokarm zdobywają w ten sposób wymagający dużo wysiłku. Niczym alpiniści wspinają się nawet po gładkich pniach drzew i ostrym dłutowatym dziobem opiekują...
Zagrożone rośliny
Zagłada grozi jednej czwartej wszystkich roślin na Ziemi. Faktyczna liczba ta jest jednak prawdopodobnie znacznie wyższa, ponieważ tysięcy gatunków jeszcze nie opisano. Główne zagrożenie to degradacja środowiska naturalnego, urbanizacja oraz...
Serce
SERCE – umieszczone jest w worku osierdziowym, wypełnionym niewielką ilością płynu. Ściana pokryta jest cienką błonką, na której leżą naczynia wieńcowe, tworzące układ wieńcowy – odpowiedzialny za odprowadzanie i doprowadzanie różnych...
Grzyby niedoceniane.
Czubajka kania, należy do największych grzybów. Cienkie nóżki kani odcina się, a używa same kapelusze. Umyć, oczyścić, sparzyć wrzącą wodą, a potem dobrze ocieknięte maczać w rozbitym jajku i bułce tartej. Smażyć z obu stron, aż do zrumienienia....
Algi.
Algi , czyli glony , to spora rodzina roślin o wielu rozmaitych gatunkach. Niemal wszystkie żyją w środowisku wodnym lub wilgotnych miejscach. Wiele glonów to maleńkie organizmy jednokomórkowe. Z kolei inne , dużo większe ( wielokomórkowe ) ,...
Potrawy z dzika i zająca.
Przypomnijmy, że mięso dzika trzeba najpierw zabejcować. Szynki dzika marynuje się jak szynki wieprzowe. Wędzone przez 3 tygodnie w zimnym dymie są szczególnie smaczne i chętnie jadane także na surowo. Ze świeżego schabu można smażyć kotlety jak...
Anoreksja
Anoreksja Inaczej jadłowstręt psychiczny. Choroba polega na utracie wagi wywołanej przez osobę chorą, z objawami dysmorfofobii, w której odczuwa ona lęk, ponieważ nie spełnia wymogów współczesnego świata co do własnego wyglądu oraz w sposób...
Choroba Alzheimera.
Choroba Alzheimera Jest to postępująca, degeneracyjna choroba ośrodkowego układu nerwowego, charakteryzująca się występowaniem otępienia. Nazwa choroby pochodzi od nazwiska niemieckiego psychiatry i neuropatologa Aloisa Alzheimera, który opisał...
Choroby
Anoreksja Zaburzenia odżywiania występują pod dwiema postaciami: jadłowstrętu psychicznego - zwanego anoreksją (anorexia nervosa), oraz żarłoczności psychicznej - zwanego bulimią (bulimia nervosa). Obydwie postacie są groźne dla zdrowia, a...
Skrzywienia i uszkodzenia szkieletu
Zwichnięcia- Zwichnięciem nazywamy takie uszkodzenie stawu, w którym tworzące go kości przestają się ze sobą stykać. Podwichnięcie stawu to uszkodzenie lżejsze - powierzchnie stawowe stykają się ze sobą, ale ich wzajemna pozycja jest...
Układ nerwowy- najważniejsze punkty.
1.układ nerwowy a) centralny -mózg -rdzeń kręgowy b) obwodowy -nerwy czuciowe -nerwy ruchome -nerwy czuciowo-ruchome c) autonomiczny -współczulny (sympatyczny)- przyspiesza akcje serca, podnosi ciśnienie -przywsółczulny...
Układy
1.Jakie są rodzaje układu nerwowego? -centralny/ mózg, rdzeń kręgowy -obwodowy/ podlega naszej woli(nerwy obwodowe dochodzą do mięśni szkieletowych) -autonomiczny czyli wegetatywny/ nie podlega naszej woli(nerwy dochodzą do narządów...
