profil

Upadek republiki rzymskiej

drukuj
poleca 60% 277 głosów

Od II wieku p.n.e. republika rzymska przeżywała kryzys, który doprowadził do jej upadku i powstania cesarstwa w Rzymie. Wydarzeniami, które świadczyły o kryzysie ustroju republikańskiego w Rzymie, były gwałtowne konflikty społeczne (walki pomiędzy zwolennikami reform – popularami – a konserwatystami– optymatami, powstania niewolników) oraz rywalizacja pomiędzy politykami o wpływy i władzę, która to rywalizacja przekształciła się w wojny domowe.

W wyniku I wojny domowej dyktaturę w latach 82-79 p.n.e. objął Sulla. W 60 roku p.n.e. trójka polityków– Pompejusz, Gajusz Juliusz Cezar i Krassus – zawarli porozumienie, zwane pierwszym triumwiratem, na mocy którego ustalili, iż nic nie może się stać w państwie bez ich zgody. Po śmierci Krassusa i zwycięstwie nad Pompejuszem w II wojnie domowej (49-45 p.n.e.) jedynym władcą państwa rzymskiego z tytułem dożywotniego dyktatora został Gajusz Juliusz Cezar. W 44 roku p.n.e. został on jednak zamordowany w senacie przez grupę spiskowców wywodzących się spośród senatorów chcących chronić republikę przed jednowładztwem. Po śmieci Cezara wybuchły walki o władzę w państwie. Ostatnim aktem tych walk była bitwa u przylądka Akcjum w 31 roku p.n.e., w której wojska Gajusza Oktawiusza (Augusta) pokonały armię Marka Antoniusza. Data ta uznawana jest przez część historyków za koniec republiki rzymskiej i początek cesarstwa.

Bitwa pod Akcjum, Lorenzo A. Castro.
Bitwa pod Akcjum, Lorenzo A. Castro.

Warto pamiętać

Najważniejsze wydarzenia z życia Gajusza Juliusza Cezara (101-44 rok p.n.e.):
– 58-51 rok p.n.e. – podbój Galii, która została kolejną prowincją rzymską,
– 55 i 54 rok p.n.e. – dwie wyprawy do Brytanii,
– 49-45 rok p.n.e. – w wyniku II wojny domowej Cezar staje się jednowładcą imperium rzymskiego,
– 46 rok p.n.e. – reforma kalendarza; kalendarz juliański obowiązywał w większości krajów europejskich do 1582 roku, w Rosji zaś do 1917 roku.

Literatura

M. Cary, H.H. Scullard: Dzieje Rzymu od czasów najdawniejszych do Konstantyna. Tom 1. Warszawa 1992.
K. Kumaniecki: Cyceron i jego współcześni. Warszawa 1959.
W. Gérard: Cezar. Warszawa 1983.
A. Krawczuk: Gajusz Juliusz Cezar. Wrocław 1990.
A. Keaveney: Lukullus. Warszawa 1998.

Daty

133-30 rok p.n.e. - schyłkowy okres republiki rzymskiej
60 rok p.n.e. - zawarcie triumwiratu
31 rok p.n.e. - Oktawian August pokonuje w bitwie pod Akcjum Marka Antoniusza – data uznawana przez wielu historyków za koniec republiki rzymskiej

Oś czasu

750-670 p.n.e. - połączenie osad na 7 wzgórzach w Rzymie w jeden organizm miejski
612 p.n.e. - budowa urządzeń kanalizacyjnych w Rzymie
481 - 221 p.n.e. - epoka Walczących Królestw w Chinach

Przydatne hasło? Tak Nie