profil

Teksty 270
Zadania 0
Słowniki 7
Obrazy 0
Wideo 0

Asceza

polecab/d
Słownik motywów literackich

Sprzeciw twórców współczesnych wobec modelu średniowiecznej ascezy

Praktyki średniowiecznych ascetów budzą sprzeciw twórców współczesnych. Jako dialog z modelem ascezy reprezentowanym przez św. Aleksego można odczytać między innymi wiersz Stanisława Grochowiaka Święty Szymon Słupnik . Mówiący w wierszu funkcjonuje w zupełnie innym świecie niż średniowieczny święty (który prz eżył zaledwie 27 lat!). To świat „stryków”, palenia na stosie, życia na słupie i bezwzględnego zgadzania się z wolą Bożą. Słowa „powołał mnie Pan/Na bunt” być może brzmią ironicznie i...

poleca73%
Słownik języka polskiego

Asceza

rzecz. ż, br. lm odrzucenie dóbr materialnych i wygód połączone często z umartwieniem ciała.   Pustelnik żył wiele lat w całkowitej ascezie (Ms. lp, ident w C. lp). Miał niewielką chatkę w środku puszczy, którą opalał znalezionym drewnem, a żywił się wyłącznie owocami leśnymi i grzybami, które suszył na zimę.   KOMENTARZ Asceza często wynika z pobudek religijnych. Wyrzekanie się jakiejkolwiek wygody, spożywanie pokarmów w absolutnie niezbędnych ilościach, umartwianie ciała...

poleca33%
Słownik motywów literackich

Asceci średniowiecza

Święty był wzorcem osobowym hagiograficznej literatury średniowiecza.Pisano wówczas, według określonego, sztampowego schematu, liczne żywoty świętych. Najbardziej popularne były te wychwalające ascezę lub męczeńską śmierć. Święty na ogół był zakonnikiem, a jeśli nawet jako osoba świecka zawierał związek małżeński, zachowywał czystość, jak św. Kinga, która ubłagała męża, władcę Polski, by nie żyli ze sobą jak mąż z żoną. Aleksy uciekł z domu w noc poślubną ( Legenda o św. Aleksym ). Na ogół...

poleca73%
Słownik motywów literackich

Franciszkański model ascezy

Innym, łagodniejszym wobec ciała, modelem ascetycznego życia było to, co proponował św. Franciszek z Asyżu: wyrzeczenie się bogactw, rozdanie majątku ubogim i skromne, ale radosne, wędrowne żebracze życie. Do franciszkańskiego modelu życia powracało wielu poetów, np. Leopold Staff przełoży łi wydał Kwiatki św. Franciszka z Asyżu , a jednocześnie we własnej twórczości przywoływał motywy franciszkańskie.

poleca69%
Słownik motywów literackich

Asceta – wzorzec parenetyczny w literaturze średniowiecznej

Asceta jest bohaterem wielu średniowiecznych utworów hagiograficznych. Święty – umartwiający się, ślubujący czystość i za nic mający majątek i swoje marne ciało – był wzorcem osobowym. Utwory o ascetach podporządkowywano na ogół jednemu modelowi, eksponującemu niebywałe zalety świętego oraz cuda dokonane z jego udziałem. Typowy wzorzec średniowiecznego żywota świętego zawiera następujące elementy: prolog wyjaśniający co skłania autora do pisania żywotu świętego, właściwy „życiorys świętego”...

poleca13%
Słownik motywów literackich

Asceta, asceza

Powołał go Pan Na słup. Na słupie miał dom i grób. A ludzie chłopaka na szafot przywiedli, Unieśli mu głowę w muskularnej pętli. Powołał go Pan na stryk. (Stanisław Grochowiak, Święty Szymon Słupnik )

poleca76%
Literatura

Średniowiecze : Zapamiętaj te pojęcia

• Alegoria – takie uosobienie cnoty albo grzechu i tak często występujące w różnych utworach, że staje się symbolem czytelnym dla wszystkich. • Apokryfy – utwory nawiązujące do Biblii , ale nieuznawane przez Kościół. Pochodzące z nich motywy, często przemieszane z fantastyką, pojawiały się w tekstach hagiograficznych. • Asceza – unikanie radości życia, umartwianie się w celu doskonalenia duszy i zasłużenia na zbawienie. Początkowo miała formę intensywnego samoudręczenia, ale...



poleca84%
Język polski

„Serce ma swoje racje, których rozum nie ma." Motyw miłości.

„Miłość, która nie uśpiła rozumu, jest tylko pozorem miłości" Wł. Szewczuk Każdy z nas już przynajmniej raz w życiu, jeśli nie więcej, przekonał się o prawdziwości słów Władysława Szewczuka. Miłość to chyba najmniej racjonalne uczucie ze...



poleca84%
Język polski

Ideały osobowe w literaturze średniowiecznej.

Wśród głównych propagowanych wzorców były: - ideał ascety (świętego) - ideał rycerza - ideał władcy - ideał kochanka Ideał ascety. Wzorce te powstawały w klimacie teocentryzmu. Człowiek wybierający drogę ascezy świadomie rezygnuje z uciech...



poleca85%
Język polski

Literatura średniowieczna - gatunki.

Gatunki: ŚWIECKIE - tematyka świecka. Powieści bretońskie - (X w.) utwory, których fabuła oparta jest na bardzo starych legendach, baśniach i mitach celtyckich: - romanse "Tristan i Izolda" - przygodowe "O rycerzach...



poleca84%
Język polski

Filozofia średniowieczna.

Kierunki filozoficzne. AUGUSTYNIZM - Kierunek filozof.-teolog. nawiązujący do koncepcji Św. Augustyna z Hippony (354-430). Był oficjalną doktryną chrześcijańską przed tomizmem. Cała filozofia Św. Augustyna była ześrodkowana w BOGU, jedynym...



poleca67%
Język polski

Cechy charakterystyczne Średniowiecza.

Nazwę średniowiecze, czyli "wieki średnie" wprowadzili twórcy następnej w dziejach epoki - renesansu. Określili w ten sposób okres przejściowy, rozciągający się między epoką starożytną, a nowymi czasami odrodzenia. W renesansie uważano...



poleca85%
Język polski

Człowiek wobec Boga, życia i śmierci.

Literatura średniowieczna miała charakter moralizatorski. Jej głów-nym zadaniem było pouczanie ludzi w jaki sposób mają żyć, w utwo-rach szukano wzorców do naśladowania. Literatura ukazywała życie ludzkie, tajemnicę śmierci i Boga - jako sens...



poleca78%
Język polski

Literatura Średniowiecza

W jakich granicach czasowych zamyka się średniowiecze w Europie i w Polsce? Średniowiecze w Europie początek 476r upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego, koniec XV w 1453 - upadek Konstantynopola 1450r wynalazek Gutenberga - druk 1492 - odkrycie...



poleca85%
Język polski

Świat średniowieczny

Jacy byli ludzie w średniowieczu? Jakie mieli wzorce osobowe? Co było dla nich najważniejsze? W tamtych, tak odległych od nas czasach, ludzie mieli całkiem inne poglądy na życie po śmierci i warunki, które należy spełnić aby dostać się do...



poleca84%
Język polski

Świętość.

Święty - co rozumiemy pod tym pojęciem? Cóż to za osoba? Jakie były i są warunki uzyskania kanonizacji (bo tylko z tym mi się to kojarzy)? Przyjrzyjmy się może niektórym postaciom i spróbujmy w ten sposób odpowiedzieć na powyższe pytania....



poleca82%
Język polski

Wzorce osobowe epoki średniowiecza odbiciem idei epoki.

Epoka średniowiecza ukształtowała kilka poglądów, którym ludzie tej epoki podporządkowali swoje życie. Poglądy te związane były z wiarą i z Bogiem. Według teocentryzmu centrum zainteresowań i uwagi człowieka stanowił Bóg. Augustynizm ujmuje...



poleca84%
Język polski

Scharakteryzuj wzorce osobowe występujące w literaturze Średniowiecza.

Średniowiecze to termin na określenie dziejów w kulturze i historii , obejmujących czasy między starożytnością a nowożytnością . W tej epoce mamy do czynienia z przenikaniem się barbarzyńskich i pogańskich społeczeństw oraz chrześcijańskiej...



poleca85%
Język polski

Wzorce parenetyczne

1. ASCETA - żyje w ubóstwie - przyjmuje pogardę i cierpienie z pokorą - ucieka od sławy, rozgłosu - modli się do Boga - umartwia swoją duszę i ciało - anonimowość - pokora 2. św. ALEKSY Rozdał swój majątek i ruszył na wędrówkę po...



poleca85%
Język polski

Ideały epoki - święci.

Hagiografia-"żywoty świętych" dla świętych? Idealne wzorce dla pobożnych czy raczej unikaty- " wyborowy korpus, który bronił stale od wewnątrz zagrożonych fortpoczt chrześcijaństwa, tarcza chroniąca miasta odpierająca...



poleca83%
Psychologia

Trafność dokonywania wyborów w życiu każdego człowieka.

„Uczyniwszy na wieki wybór, w każdej chwili wybierać muszę” - Jerzy Liebert W życiu każdego człowieka, w życiu każdego z nas są chwile i sytuacje wymuszające dokonania wyboru. Częstokroć jest to wybór decydujący o przyszłości, jak również...



poleca85%
Język polski

Obrazy i funkcje śmierci w kulturze i literaturze wieków średnich.

Średniowiecze miało dość abstrakcyjne wyobrażenie śmierci. Istniał ona głównie jako ostatni etap życia wzorcowych bohaterów i sama w sobie nie budziła lęku. Z czasem jednak Kościół zauważył, że strach jest doskonałym środkiem wychowawczym, a obawa...



poleca85%
Język polski

Ideał ascezy i świętości

Jaki cel przyświecał człowiekowi, który postanowił wstąpić na drogę ascezy? Na co mu to było i co w ten sposób osiągnął? Wiekuiste zbawienie? Tak! Jeżeli patrząc na to z perspektywy średniowiecza. Nie! Jeżeli patrząc z pozycji człowieka...



poleca86%
Język polski

Ideał osobowy Średniowiesza, a postawa człowieka Renesansu

W Polsce ?redniowiecznej literatur? zajmowali si? niemal wy??cznie duchowni, oni bowiem posiadali odpowiedni stopie? wykszta?cenia i kultury literackiej oraz znali sztuk? pisania. Zasadniczym rysem literatury ?redniowiecznej by? alegoryzm. Epok?...



poleca83%
Język polski

Człowiek średniowiecza, a człowiek XXI wieku.

Średniowiecze jest okresem w kulturze i sztuce przypadającym na czasy od XV do XV wieku. Dla nas ludzi XXI wieku jest epoką raczej odległą wręcz obcą, przez niektórych uważana jako lata zacofania w sposobie myślenia i w tworzeniu, inni natomiast...



poleca84%
Język polski

Jak ludzie średniowiecza wyobrażali sobie śmierć i jakie odczucia, skojarzenia, refleksje ona w nich wywoływała?

Większość wydanych i pisanych utworów w średniowieczu była anonimowa. Tematem dzieł było życie duchowne człowieka wierzącego w Boga. Przedstawiały go w chwilach śmierci, miłości i walki, jednak religia była najważniejsza. Ludzie zdawali sobie...



poleca83%
Język polski

Czy kultura średniowiecza potrafi zainteresować współczesnego człowieka?

Z pewnością kultura średniowiecza różni się od naszej współczesnej epoki. Pomimo tego, że już dawno minęła, kryje przed nami wiele tajemnic, które człowiek próbuje odkryć. Sięgamy do niej, aby znaleźć odpowiedzi na wiele trapiących nas pytań....



poleca84%
Język polski

Wierność sobie, innym, ideom. To szansa, czy trudny do wykonania obowiązek?

Powszechnie mówimy o znieczulicy społeczeństwa, o tym, że nie reagujemy na cierpienie innych. Jest nam obojętna sytuacja drugiego człowieka, jeśli tylko nam jest dobrze. Często żyjemy jak pasożyty, kosztem kogoś innego. Nie bacząc na jego...



poleca84%
Język polski

Dążenie do ideału etycznego w literaturze Średniowiecza.

Krzyż i miecz były symbolami ideałów średniowiecznego człowieka. Wytyczne dla życia duchowego i materialnego człowieka tworzyły dwór i kościół. Tu zrodziły się ideały etyczne: rycerza i świętego. Teocentryczny system średniowiecza stworzył...



poleca84%
Język polski

Ideał ascety w świetle "Legendy o św. Aleksym".

W Średniowieczu pojawiło się wiele wzorców parenetycznych, czyli wzorów osobowych związanych z pewnymi wyraznie okreslonymi rolami spolecznymi. Wzorce parenetyczne zawieraly opisy podstawowych zalet i cnót, którymi powinni odznaczac sie ludzie...



poleca84%
Język polski

Wierność idei, sobie i drugiemu człowiekowi.

Słowo wierność oznacza oddanie, przywiązanie. Motyw wierności pojawia się w niemal każdej epoce literackiej. Bohaterowie są wierni Bogu, ludziom bądź głoszonym przez siebie ideałom. Dla niech gotowi są poświęcić swoje życie, marzenia i...



poleca83%
Język polski

Analiza i interpretacja wiersza "Święty Szymon Słupnik".

Wiersz Stanisława Grochowiaka pt. Święty Szymon Słupnik nawiązuje do historii św Szymona, który spędził 68 lat mieszkając na kolumnie pogańskiej świątynii. Codziennie dotykały go inne cierpienia. Raz świeciło palące słońce, innym razem padał...



poleca84%
Język polski

"Cierpienie jest nauczycielem" Ajschylos . Rozważ różne aspekty cierpienia w oparciu o dzieła literatury.

Od początku stworzenia świata od momentu pojawienia się pierwszych ludzi na Ziemi mamy do czynienia z cierpieniem. Każdy człowiek wielokrotnie w swoim życiu doznał cierpienia i poczuł jego gorzki smak. Cierpienie jest wszędzie , jest częścią...



poleca85%
Język polski

Czy po spotkanie z literatura i sztuką średniowiecza jest to wciąż dla Ciebie epoka mroku i zacofania?

Średniowiecze to dla mnie najbardziej niezwykła epoka, jaka kiedykolwiek była na ziemi i nigdy nie powiedziałabym iż była to epoka upadku kulturowego. Jej jakże oryginalne zestawienie zostało zapamiętane aż do naszych czasów. Była ona niezmiernie...



poleca85%
Język polski

Motyw wędrówki w literaturze antyku i średniowiecza

Wędrówka od zawsze stanowiła nieodzowną część życia człowieka. Czy to cielesna, czy to duchowa, była i jest wyrazem poszukiwań. Wędrowanie nie łączyło się tylko i wyłącznie z celem, wędrówka uczyła, poszerzała ludzką świadomość, kształciła...



poleca85%
Język polski

Średniowiecze

1. Ramy czasowe, pojęcia: uniwersalizm, teocentryzm, augustynizm, franciszkanizm, tomizm, scholastyka, asceza, hagiografia, memento mori, dans makabr, (taniec śmierci). 2. ” Legenda o św. Aleksym" - wzór ascety. 3. „Pieśn o Rolandzie"...



poleca81%
Język polski

Średniowiecze - pełny opis epoki

ŚREDNIOWIECZE Średniowieczem nazywamy epokę historii i kultury europejskiej miedzy czasami starożytnymi a nowożytnymi. Nazwy tej używano już w XVI w. Początek średniowiecza wiąże się najczęściej z 476 r. n.e. tj. z upadkiem cesarstwa zachodnio -...



poleca86%
Język polski

Ideał człowieka i obywatela w literaturze staropolskiej

Stosunek człowieka do świata zmieniał się na przestrzeni wieków. Na kształtowanie się ludzkich poglądów miały (i nadal mają) wpływ wiele czynników. Poszczególne epoki oraz literatura i sztuka tworzona w czasie ich trwania odwzorowują różne...



poleca85%
Język polski

Człowiek wobec Boga, życia i śmierci w literaturze średniowiecza

Głównym założeniem filozofii średniowiecznej był teocentryzm, który w centrum wszechświata i ludzkiego zainteresowania umieszczał Boga. Stąd w literaturze i sztuce dominowały tematy sakralne. Ludzie byli bezwzględnie podporządkowani Kościołowi, a...



poleca85%
Język polski

Postawy bohaterów dawnych to dla Twojego pokolenia - przebrzmiałe słowa, temat do dyskusji, wzory zachowań...

Postawy bohaterów dawnych budzą dzisiaj wśród młodych ludzi różne emocje i uczucia. Jedne z nich są odrzucane, inne akceptowane, natomiast niektóre stanowią temat licznych dyskusji. Znaczna część młodego pokolenia akceptuje te postawy, które są...



poleca85%
Język polski

„Czymże jest człowiek?” – William Shakespeare. Jaką odpowiedź na to pytanie odnajdujesz w wybranych utworach literatury? (antyk, średniowiecze, renesans, barok)

Człowiek od początku swego bytowania na Ziemi zastanawiał się nad sensem swojego istnienia. Pytania „Kim jesteśmy i skąd się tu wzięliśmy?” zadajemy sobie od zawsze. I zaczynając od czasów najdawniejszych, a kończąc na dniu dzisiejszym, udzielamy...



poleca81%
Język polski

Ideał św. ascety na przykładzie Legendy o św. Aleksym

W panującej podczas średniowiecza ascezie najważniejsze było całkowite oddanie się Bogu. Asceta porzucał wszystko, co ziemskie i materialne. Zrzakał się majątku na rzecz biedniejszych od siebie, przekazywał władze innym, życie miejskie zamieniał...



poleca85%
Język polski

Wzory i antywzory w wybranych dziełach różnych epok literackich.

Każda nowo nastała epoka w dziejach kultury posiada swój cel, idee, filozofię. W zależności od zdarzeń losowych, sytuacji politycznej i społecznej kraju kształtują się nowe światopoglądy, prądy ideowe, modele postępowania. Ludzie żyją według...



poleca86%
Język polski

Wizerunek świętych i rycerzy w literaturze.

Rycerze i święci, to często wykorzystywani bohaterowie bajek. Spotkać się z nimi możemy także w różnego rodzaju legendach i filmach. Najwięcej wiadomości znaleźć o nich możemy w literaturze. Już w najdawniejszych czasach o rycerzach mówiło się z...



poleca83%
Historia

Średniowiecze jako epoka odrodzenia cywilizacji

Temat, który postaram się rozwinąć dotyczy epoki średniowiecza - jej kultury, sfery gospodarczej, politycznej oraz religijnej. Średniowiecze (jak się oficjalnie uważa) trwało od wieku V do XV, ja jednak będę rozpatrywał okres krótszy, do...



poleca84%
Język polski

Które wartości prezentowane przez wzorce osobowe średniowiecza, przetrwały do czasów współczesnych. Uzasadnij swoją odpowiedź.

Każda epoka wykształciła pewne wzorce osobowe według których należało żyć. Średniowiecze również posiadało wzorce osobowe. Do których ludzie starali się ustosunkować, podporządkowywali im swoje życie. Średniowiecze jako epoka ogromnej wiary w Boga...



poleca85%
Historia

Jagiellonowie

Krzyżacy w XIII w. podbili Prusy, stworzyli silne państwo ze stolicą w Malborku, podzielone na konturie. Zakon chciał podbić Żmudź i połączyć się z zakonem kawalerów mieczowych. Unia w Krewie (1385)-unia obronna, warunki: chrzest Litwy,...



poleca85%
Język polski

Średniowieczna hagiografia

Hagiografia (żywoty świętych) Legendy o życiu świętych i męczenników oraz o ich czynach i cudach należą do najważniejszych gatunków piśmiennictwa średniowiecznego. Autorzy utworów hagiograficznych – najczęściej anonimowi – pisali swoje...



poleca85%
Język polski

Czy ludzi średniowiecznych możemy uznać za szczęśliwych?

Dzisiejsze rozumienie szczęścia jest zupełnie inne niż niegdyś. Różni filozofowie różnie wyobrażali sobie łaskę losu. Każda epoka miała swoją własną teorię na ten temat. Powstawało wiele prac, ale wszystkie docierały do jednego stwierdzenia:...



poleca84%
Język polski

Cena świętości - co na ten temat pisze Kazimiera Iłłakowiczówna w wierszu "Opowieść małżonki św. Alexa".

Kazimiera Iłłakiewiczówna, w swoim, pochodzącym z okresu dwudziestolecia międzywojennego, wierszu, pt. ?Opowieść małżonki świętego Aleksego?, nawiązuje do średniowiecznej ?Legendy o świętym Aleksym?. Tematem obu utworów jest życie i osoba świętego...