Asceza
Legenda o św. Aleksym
Historia św. Aleksego przedstawia losy młodego człowieka, który był synem króla Eufamijana i w czas nocy poślubnej ze swoją "świeżo upieczoną" żoną - Famijaną, poczuł, że to właśnie teraz wzywa go Bóg. Tak więc św. Aleksy opuszcza swój rodzinny...
Człowiek średniowiecza, a człowiek XXI wieku.
Średniowiecze jest okresem w kulturze i sztuce przypadającym na czasy od XV do XV wieku. Dla nas ludzi XXI wieku jest epoką raczej odległą wręcz obcą, przez niektórych uważana jako lata zacofania w sposobie myślenia i w tworzeniu, inni natomiast...
Średniowiecze - charakterystyka epoki
Nazwa epoki Średniowiecze - z łac. medium aevum, media aetas - wieki średnie. Nazwa epoki powstała w XV – XVI wieku, kiedy to (błędnie) sądzono, iż epoka ta jest tylko okresem przejściowym pomiędzy dwiema wielkimi epokami – Starożytnością...
"Sąd ostateczny" (obraz)- znaczenie poszczególnych rzeczy i roślin
TĘCZA- tron Chrystusa- znak Bożego miłosierdzia i symbol boskości, chwały, umów między Bogiem, a ludźmi; symbolizuje też Trójcę Świętą. POTRÓJNA AUREOLA- otaczająca głowę Chrystusa, symbol wiecznej Trójcy Świętej. KULA- podnużek Chrystusa. Pan...
"Czy św. Aleksy może być wzorem wartości cenionych również dzisiaj?"
Zanim odpowiem na pytanie zawarte powyżej, chciałabym najpierw bliżej przedstawić postać św. Aleksego i jego życiorys. Pochodzi on z bogatej rodziny rzymskiej. Jest synem pobożnego Eufamijana i miłosiernej, dla ubogich Aglijas. Św. Aleksy...
Leganda o św. Aleksym- charakterystyka dzieła.
„Legenda o św. Aleksym” powstała na przełomie V i VI w w Syrii. Później została przetłumaczona na łacinę, a w XV w powstała polska przeróbka tekstu łacińskiego. Legenda należy do hagiografii- dział piśmiennictwa, który obejmuje żywoty świętych....
Informacje na sprawdzian ze starożytności. Od system feudalny do kultura i nauka wieków średnich
senior -osoba obdarowująca ziemią wasal-osoba obdarowywana ziemią system feudalny- system w którym wasal otrzymuje ziemię od seniora,a senior daje ziemię wasalowi. Nazwa pochodzi od słowa ''lenno'' co oznacza majątek ziemski. STANY SPOLECZNE w...
Średniowiecze - wstęp do epoki.
Daty: 476(upadek cesarstwa zachodniorzymskiego) – 1453(upadek cesarstwa wchodniorzymskiego) /1492(odkrycie Ameryki) historiografia – spisywanie historii, kronika Galla Anonima, Wincentego Kadłubka, Jana Długosza misterium – utwór dramatyczny...
Motyw wędrówki w literaturze antyku i średniowiecza
Wędrówka od zawsze stanowiła nieodzowną część życia człowieka. Czy to cielesna, czy to duchowa, była i jest wyrazem poszukiwań. Wędrowanie nie łączyło się tylko i wyłącznie z celem, wędrówka uczyła, poszerzała ludzką świadomość, kształciła...
Porównanie postaw św. Franciszka i św. Aleksego
Porównaj postawy św. Franciszka i św. Aleksego. Jakie widzisz podobieństwa i różnice? Czym różnił się święty Franciszek od średniowiecznych ascetów? Okres średniowiecza jest przepełniony wielką ilością wzorów, co do zachowania się człowieka. Są...
Wzory i antywzory w wybranych dziełach różnych epok literackich.
Każda nowo nastała epoka w dziejach kultury posiada swój cel, idee, filozofię. W zależności od zdarzeń losowych, sytuacji politycznej i społecznej kraju kształtują się nowe światopoglądy, prądy ideowe, modele postępowania. Ludzie żyją według...
Jak kształtowały się relacje Bóg – człowiek w tradycji antycznej, średniowiecznej i współczesnej?
Bóg w życiu człowieka odgrywał zawsze bardzo ważną rolę, począwszy od antyku poprzez średniowiecze, aż do czasów współczesnych. W czasach antycznych główną księgą, która opowiadała o przygodach ówczesnych herosów była mitologia. Mitologia...
Historia do matury, notatki, daty, pojęcia, wszystko co potrzeba umieć aby dobrze zdać maturę
Historia daty Mezopotamia • VI i V wiek p.n.e. – pojawienie się osad na terenie Mezopotamii • Połowa IV wieku p.n.e. – pojawienie się Sumerów na terenie Mezopotamii • Koniec IV tysiąclecia p.n.e. – postawnie pisma, które wynaleźli Sumerowie,...
Hasło "Memento mori" w literaturze Średniowiecza.
Teocentryzm był jedną z charakterystycznych cech okresu Średniowiecza. Był to pogląd filozoficzny, który w centrum zainteresowania stawiał Boga, jako stwórcę świata, uznawano wyższość dóbr duchowych nad materialnymi, w filozofii natomiast...
Średniowiecze jako epoka odrodzenia cywilizacji
Temat, który postaram się rozwinąć dotyczy epoki średniowiecza - jej kultury, sfery gospodarczej, politycznej oraz religijnej. Średniowiecze (jak się oficjalnie uważa) trwało od wieku V do XV, ja jednak będę rozpatrywał okres krótszy, do...
Średniowiecze - powtórka.
1.Średniowiecze- to epoka w historii Europy miedzy V a XV stuleciem. Za jej datę początkowo uznaje się upadek starożytnego Rzymu(476). Zmierzch cesarstwa zachodniego rzymskiego otwiera więc epokę średniowiecza, a koniec epoki są podawane trzy...
Wzorce osobowe epoki średniowiecza odbiciem idei epoki
Epoka średniowiecza ukształtowała kilka poglądów, którym ludzie tej epoki podporządkowali swoje życie. Poglądy te związane były z wiarą i z Bogiem. Według teocentryzmu centrum zainteresowań i uwagi człowieka stanowił Bóg. Augustynizm ujmuje...
List Św. Aleksego do Familiany.
Droga Familiano, Siedzę tutaj, ja- mąż twój, czując jak zbliża się mój czas spotkania z Wielkim Panem. Tkwię tak- w łachmanach pod schodami, po których niegdyś stąpałem jako ich właściciel- ponad lat szesnaście. Dostrzegając jak wychodzisz ty,...
Symboliczne opisy śmierci, jako monumentu zamykającego ludzkie życie
Symboliczne opisy śmierci, jako monumentu zamykającego ludzkie życie? Czy dla bohaterów był to koniec życia? Zarówno dla Rolanda jak i dla Boryny był to początek życia wiecznego, godne uwieńczenie ziemskich losów. Fragment „Pieśni o Rolandzie”...
Antyk, Biblia i średniowiecze - najważniejsze informacje
Starożytność 1. Refleksja o poezji i poecie w odzie Horacego Exegi monumentum. Motyw non omnis moriar. (Rzym Iw. pne) ODA - utwór liryczny; pierwotnie przeznaczony do śpiewania, później jakby oderwał się od melodii; tematyka: pochwała...
Legenda o świętym Aleksym - plan wydarzeń
1. Narodziny Aleksego. 2. Dorastanie Aleksego w bogatej rzymskiej rodzinie. 3. Ślub Aleksego na prośbę ojca, który pragnął, aby Aleksy pojął za żonę kobietę z równego stanu, co podkreśla kontrast między jego życiem jako bogatego młodzieńca a...
Wzorce parenetyczne
1. ASCETA - żyje w ubóstwie - przyjmuje pogardę i cierpienie z pokorą - ucieka od sławy, rozgłosu - modli się do Boga - umartwia swoją duszę i ciało - anonimowość - pokora 2. ŚWIĘTY ALEKSY Rozdał swój majątek i ruszył na wędrówkę...
Pojęcia związena ze Średniowieczem.
Teocentryzm – pogląd sprowadzający wszystkie sprawy ludzkie do Boga, Bóg w centrum uwagi. Uniwersalizm – jednolitość epoki średniowiecza(podobna forma, język, filozofia, sztuka, itp.) Motyw Deesis – kompozycja w sztuce przedstawiająca 3...
Legenda o św. Aleksym
Aleksy w wieku 24 lat ożenił się, w noc poślubną pozostawił swoją młodą żonę w dziewictwie i poszedł za Bogiem. Rozdał cały swój majątek i przybrał szaty nędzarza. Podróżował, za jego życia dokonały się liczne cuda, np.: Matka Boska zeszła z...
Opracowanie epoki Średniowiecza.
Asceta i rycerz, jako dwie różne średniowieczne postawy (parenetyczny charakter lit. średniowiecza) - asceta i rycerz stanowią dwa podstawowe wzorce osobowe propagowane w parenetycznej literaturze średniowiecznej, obok postawy franciszkańskiej;...
Człowiek współczesny o postawie Świętego Franciszka
O Świętym słów kilka...dziesiąt Święty Franciszek przyszedł na świat w roku 1182 w Asyżu, jako jedyny syn w bogatej kupieckiej rodzinie. Największym pragnieniem jego rodziców był awans syna z klasy mieszczańskiej, do stanu rycerskiego. Marzenie...
Środki stylistyczne.
Aluzja literacka – świadome ,znaczące nawiązanie do innego dzieła literackiego, odwołujące się do wiedzy i dociekliwości czytelnika, który powinien dostrzec i zinterpretować to nawiązanie. Anafora – retoryczny środek stylistyczny...
Tematy do matury ustnej z języka polskiego.
1. Udowodnij na wybranych przykładach, że starożytność jest źródłem tematów literackich. Starożytność, inaczej antyk, to kultura Greków i Rzymian oraz Biblia. Uznaje sieje za dwa źródła cywilizacji i kultury śródziemnomorskiej, w której kręgu...
Cechy charakterystyczne Średniowiecza
Nazwę średniowiecze, czyli "wieki średnie" wprowadzili twórcy następnej w dziejach epoki - renesansu. Określili w ten sposób okres przejściowy, rozciągający się między epoką starożytną, a nowymi czasami odrodzenia. W renesansie uważano...
Czy słusznie Średniowiecze nazwane jest epoką ciemnoty i zacofania.
To Uratowało Moje Półrocze ^^ :P Czy słusznie można nazywać Średniowiecze epoką „Ciemnoty i Zacofania”? Są argumenty, które potwierdzają tą tezę, tyczą się one głównie początków tej epoki, ale schyłek wieków średnich mógłby wybronić całą...
Średniowiecze - pełny opis epoki
Średniowieczem nazywamy epokę historii i kultury europejskiej między czasami starożytnymi a nowożytnymi. Nazwy tej używano już w XVI w. Początek średniowiecza wiąże się najczęściej z 476 r. n.e. tj. z upadkiem cesarstwa zachodnio - rzymskiego,...
Osiągnięcia kultury średniowiecza w Europie i Polsce
Kultura w średniowieczu rozwijała się na dwóch podstawowych wzorcach. Były to wzorce świętych (najczęściej ascetów) oraz rycerstwo. Szczególny rozwój kultury i oświaty zaczął się dopiero pod koniec tej epoki, dopiero między XIII-XIV w., gdy jako...
Rola Kościoła w kształtowaniu sie średniowiecznej Europy
Analizując i oceniając wkład Kościoła w kształtowanie się średniowiecznej Europy pragnę sprecyzować znaczenie pojęcia Kościół, odnosząc je do religii chrześcijańskiej. Wiara chrześcijańska narodziła się w I w. n.e. na Bliskim Wschodzie,...
Ideały osobowe epoki średniowiecza - rycerza, świętego i władcy.
To oczywiste, że w każdej epoce tworzą się pewne wzorce osobowe, które rozpowszechniane są przez literaturę. Epoka wieków średnich ukształtowała trzy takie godne naśladowania wzorce – rycerza, dobrego władcy oraz postać świętego – ascety....
"Pytasz co w moim życiu ze wszystkich rzeczą główną" - o potrzebie autorytetów.
Człowiek w swoim życiu nieustannie boryka się z problemami. Niektóre dotyczą codziennych, prozaicznych spraw, inne są wręcz życiowymi tragediami. Jednostka ludzka często jest na tyle słaba, ze nie potrafi poradzić sobie z niezrozumiałą...
Pokora i bunt jako dominujące postawy człowieka wobec Boga w poznanych utworach
M I T O L O G I A I B I B L I A Literatura mitologiczna prezentuje bogów greckich, którzy są ogromnie podobni do ludzi, mają te same pragnienia, namiętności, rywalizują o względy Zeusa, zazdroszczą sobie, snują intrygi, dokonują zemsty,...
Bóg
Tysiące lat temu Bóg stworzył człowieka na Swoje podobieństwo. Był on prawie doskonały... Prawie, bo nie potrafił się przeciwstawić pokusom. W Raju Ewa zerwała jabłko z zakazanego drzewa i tak człowiek poznał, co to grzech, gniew Boski, wstyd......
„Bo nie ma gorszej dla ludzi potęgi Jak pieniądz (...) On prawe dusze krzywi i popycha Do szpetnych kroków i nieprawych czynów.”
We współczesnym świecie pieniądz odgrywa bardzo dużą rolę. Jest miernikiem wartości, pośrednikiem w wymianie, środkiem płatniczym, służy również do gromadzenia bogactwa. Sofokles przez słowa:”Bo nie ma gorszej dla ludzi potęgi Jak pieniądz (...)...
Tybyet, Buddyzm
Tybet jest autonomicznym regionem w Chinach, graniczy z Indiami, Nepalem, Bhutanem i Birmą. Tybet nazywany jest dachem świata. zajmuje on zachodnią część Wyżyny Tybetańskiej oraz część Himalajów z najwyższym szczytem Świata- Moun Everest (przez...
Służyć temu, cóż Ci jest w niebie (legenda o św. Aleksym) jako dewiza sztuki i literatury średniowiecznej
SŁUŻYĆ TEMU, CÓŻ CI JEST W NIEBIE (LEGENDA O ŚW. ALEKSYM) JAKO DEWIZA SZTUKI I LITERATURY ŚREDNIOWIECZNEJ. W bardzo słownikowy sposób średniowieczem możemy nazwać epokę rozciągającą się między starożytnością, a czasami odrodzenia. Dokładne...
Przedstaw argumenty przemawiające za dydaktyzmem literatury średniowiecza.(matura ustna)
Cechą literatury średniowiecznej jest zaangażowanie w kwestie religijne, świeckie, duchowe, społeczne. Utwory pisane były po to, aby służyć określonym celom: aby zbudować ład moralny, wychowywać, nauczać, potępić zło, afirmować dobro. W utworach...
Charakterystyka i ocena ideałów życia spopularyzowanych przez literaturę Średniowiecza.
W okresie średniowiecza panował ustrój feudalny, społeczeństwo dzieliło się na klasy: duchowieństwo, rycerstwo, mieszczaństwo i chłopstwo. Tylko dwie pierwsze miały prawa polityczne, mogły zatem wpłynąć na rządy państwa. Kościół głosił, iż wszelka...
Bóg, życie i śmierć w literaturze średniowiecza, baroku i romantyzmu
Bóg, życie, śmierć. Te trzy słowa zawierają w sobie niemal cały sens istnienia człowieka. Nasze życie, to po prostu czekanie na śmierć, która jest końcem wszystkiego, a jednocześnie początkiem nowego życia, już po tamtej stronie, według większości...
Jaki wizerunek człowieka średniowiecza pozwala odtworzyć poznana literatura tej epoki zarówno parenetyczna jak i krytyczna? Jak dziś odbieramy ten wizerunek?
Natura człowieka zawsze była i jest jedną wielką zagadką. Jak wiele zmieniło się w hierarchii wartości tejże istoty na przestrzeni lat. Czytając wielkie dzieła pisane w tak odległych nam latach mamy wrażenie jakby była to inna bajka, zastanawiamy...
Żyć życiem innym niż większość... Twoje refleksje o wybranych bohaterach literackich idących własną drogą.
Na początku XXI wieku niemal wszyscy żyją podobnie. Prawie każdy młody człowiek uczy się, by mieć w przyszłości dobrą pracę. Dorośli natomiast pracują często ponad siły, aby zarabiać jak najwięcej pieniędzy i zapewnić sobie godną starość. Ludzie...
Sposoby służenia Bogu w Średniowieczu.
Średniowiecze jako długa epoka trwająca X wieków nie była jednolitym okresem. Charakteryzuje się ona tym, że ludzie Boga stawiali na pierwszym miejscu, był najważniejszy i nic ponad nim. Wszyscy i wszystko pochodziło od Stwórcy i do niego dążyło....
Miłość w literaturze różnych epok.
Miłość towarzyszy człowiekowi od zarania dziejów. Wywiera ogromne znaczenie w jego życiu. To ona pobudza go do działania, kształtuje jego postawę, skłania do poświęceń. Jest natchnieniem dla artystów i pisarzy. H. Sienkiewicz w powieści...
Terminy średniowieczne.
Pośrednictwo, umowa, w której jedna strona (pośrednik) zobowiązuje się wobec drugiej strony nastręczyć sposobność do zawarcia umowy albo pośredniczyć przy zawarciu takiej umowy. Z reguły odpłatne. Hierarchia, uszeregowanie stanowisk lub władz...
Problem śmierci w literaturze średniowiecza
Problem śmierci w literaturze średniowiecza Śmierć. Czym jest śmierć? Pytanie to zadawali już starożytni filozofowie. Przez wieki ludzie próbowali wyobrazić sobie śmierć. Powstały w ten sposób różne jej wizerunki: od kobiety o skrzydłach...
Bóg, czas i śmierć w Średniowieczu.
Rodzimy się, zaczynamy oddychać, a nawet się dławić. Egzystujemy. Czyż nie jest to najwspanialsza i jednocześnie najtragiczniejsza zagadka naszego trwania? Co nas zmusza do tego bezustannego wysiłku i pcha w tę nieokreśloną otchłań? Musimy...