Rodzaje zdań podrzędnych
Zdanie podrzędne zastępuje lub rozwija jedną z części zdania nadrzędnego i odpowiada na takie samo pytanie jak część zdania, które zastępuje. I. Zdania podrzędne podmiotowe (odpowiadają na pytania: kto? co?) W zdaniu nadrzędnym podmiotem...
Liczebnik
Liczebnik to część mowy oznaczająca liczbę lub kolejność osób, zwierząt, roślin, rzeczy, zjawisk itd. Podział liczebników: - główne - oznaczają liczbę (wskazują ilość np. przedmiotów) i odpowiadają na pytanie ile?, odmieniają się przez przypadki...
Zbiór związków frazeologicznych
Frazeologia jest to nauka o związkach wyrazów. Związek frazeologiczny jest to nierozłączne połączenie kilku wyrazów o przenośnym znaczeniu. Być po słowie - zaręczyć się Biały kruk - unikat, rarytas Budować zamki na lodzie - mieć nie realne...
Słowotwórstwo
Słowotwórstwo - dział nauki o języku, zajmujący się analogiczną budową wyrazu oraz opisem sposobu ich tworzenia. Wyraz podstawowy - tworzymy od niego nowy wyraz, jest niepodzielny słowotwórczo. Wyraz pochodny - wyraz utworzony od...
Wykresy
Aby poprawnie sporządzić wykres zdania złożonego, należy: *w analizowanym zdaniu podkreślić orzeczenia Krytyk obejrzał przedstawienie i napisał recenzję. ------------ ----------- Krytyk obejrzał...
Odmiana rzeczownika, liczebnika i przymiotnika.
1. Rzeczowniki, przymiotniki, liczbniki to odmienne części mowy. 2. Deklinacja to odmiana przymiotnika, rzeczownika, liczbnika przez przypadki. 3. Przypadki: Mianownik (M.) kto? co? (jest) Dopełniacz...
Nazwy rzeczowników
Rzeczowniki to nazwy: - osób np. lekarz - zwierząt np. pies - roślin np. kwiat - rzeczy np. stół - cech np. mądrość - uczuć np. radość - czynności np. bieganie - pojęć np. synteza (łączenie) Odpowiadają na pytania: kto? co?
Środki poetyckie - wyjaśnienia pojęć.
Aliteracja - powtarzanie tych samych liter lub sylab na początku kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers, służące do uwydatnienia treści wyrazów i całych wypowiedzi, np. Bura burza od boru. Onomatopeja - wyrazy dźwiękonaśladowcze;...
Przymiotnik
Przymiotnik to część mowy służąca do określania cech i właściwości ludzi, zwierząt, roślin, rzeczy, zjawisk. W językach indoeuropejskich przymiotniki są zwykle odmienne przez liczby, rodzaje, a często też przypadki, podlegają stopniowaniu....
Liczebniki
1. Rzeczownik w związku z liczebnikiem a) Rzeczowniki mogą być określane przez wyrazy, które oznaczają liczbę lub kolejność osób, zwierząt i rzeczy, np.: pięciu zawodników, trzy konie, dziesięć domów, piąty zawodnik, trzeci koń, dziesiąty dom...
Sprawdzian z fonetyki
Sprawdzian z fonetyki 1. Policz głoski w podanych wyrazach: (4 p.) nieszczęście - …. ognisko - … ostrzeżenie - … roziskrzyć - … posprzątalibyśmy - … dziennik - … uciszyć - … nici - … 2. Podziel podane wyrazy zgodnie z zasadami...
Zaimek
Zaimek jest częścią mowy zastępującą rzeczownik (np. ja), przymiotnik (np. mój), liczebnik (np. tyle) lub przysłówek (np. tam). Typy i odmiana zaimków w języku polskim: 1) Odmiana zaimka zależy od tego, którą część mowy on zastępuje. Ze...
Co to jest podmiot?
Podmiot to główna część zdania. Odpowiada na pytania - co robi? lub co się z kimś (czymś) dzieje? Są różne rodzaje podmiotów: w mianowniku - gramatyczny, w dopełniaczu (logiczny), szeregowy i domyślny. W MIANOWNIKU (GRAMATYCZNY) jest...
Przymiotnik
Przykłady przymiotnika : ładny, zły, miły Funkcja : przydawka Odmiana przez : przypadki, liczby i rodzaje Pytania : jaki? jaka? jakie? Określa : (wyraża) cechy
Część mowy - czasownik - z przykładami
Czasownik to część mowy samodzielna i odmienna odpowiada na pytania: - CO ROBI? - CO SIĘ Z NIM DZIEJE? ODMIENIA SIĘ PRZEZ : - osoby - tryby - liczby - czasy - strony - aspekty - rodzaje FORMY FORMY - nieosobowe czasownika są...
Rzeczownik
Rzeczownik – nazwa części mowy oznaczającej większość występujących statycznie obiektów i zjawisk oraz pojęć abstrakcyjnych, tworzącej podmiot w zdaniu. Rzeczowniki mogą odmieniać się według liczb i przypadków. Odmianę rzeczowników nazywamy...
Podstawowe środki stylistyczne
Epitet – wyraz (najczęściej jest nim przymiotnik) określający rzeczownik: "brzydkie kaczątko", "słodki całus", "zły bandyta", epitet jest również środkiem poetyckim. Ma on wpływ na znaczenie wyrazu, do którego się...
Fonetyka
Z języka "fonia" - znaczy dźwięk, głos. Znasz wyrazy: - telefon (przekazuje dźwięk na odległość) - magnetofon (zapisuje dźwięk na taśmie magnetycznej). Fonetyka to nauka o głoskach, najmniejszych elementach dźwiękowej formy wyrazu....
Zasady pisowni ch i h
PISOWNIA WYRAZÓW z "CH" "CH" piszemy, gdy wymienia się na SZ: - mucha - muszka, piechota - pieszo, ruchomy - ruszać, blacha - blaszka "CH" piszemy w wyrazach: - chory, chlustać, chwalić, chować, echo, chaos, chór, cholesterol, charakter,...
Odmiana rzeczownika
1) Rodzaj rzeczownika Rzeczowniki występują w jednym z trzech rodzajów: męskim, żeńskim lub nijakim, np. (ten) mały chłopiec, (ta) mała dziewczynka, (to) małe dziecko. Najczęściej możemy rozpoznać rodzaj rzeczownika na podstawie jego...
Części mowy - sprawdzian wiadomości
1. Wymień odmienne części mowy 2. O jaką część mowy chodzi? Napisz: Czytam, pisze, rysuje - ……………………………….. Ojej! Hej! Witam! - ………………………………..…... Niebieski, miła, spokojnie - ……………………….… Miło, przykro, biało - ………………………………..…. 3....
Odmiana czasownika "zacząć" w czasie przeszłym
l. poj. Ja - zaczęłam/zacząłem Ty - zaczęłaś/zacząłeś On - zaczął Ona - zaczęła Ono - zaczęło l. mn. My - zaczęłyśmy/zaczęliśmy Wy - zaczęłyście/zaczęli Oni - zaczęli One - zaczęły W formach czasu przeszłego czasowników, które w...
Czasownik - sprawdzian
1. W podanych zdaniach podkreśl czasowniki, określ ich liczbę, osobę, rodzaj, czas, tryb. a) Mama kupiła prezent synowi, który ma urodziny. b) Cieszę się, że jadę na wakacje. c) Idź do domu i posprzątaj. d) Czy miałbyś ochotę iść na lody? e)...
Zdania złożone podrzędnie i współrzędnie
Zdania złożone podrzędnie a) podmiotowe pytania: kto? co? np. Ten dostanie nagrodę, kto pierwszy zadzwoni. b) orzecznikowe pytania: kim jest? czym jest? jaki jest? jaka jest? jakie jest? np. Mróz był taki, że po Wiśle można było...
Odmiana czasownika
Formy odmiany czasowników Czasownik jest częścią mowy charakteryzującą się bogactwem form fleksyjnych. Wyróżniamy następujące formy czasownika: a) Formy osobowe, odmieniające się przez osoby, liczby, czasy, tryby i strony. Niektóre z form...
Osobowe i nieosobowe formy czasownika
1. Czasownik może przybierać nieosobową formę czasownika: - bezokoliczniki np. jeść, iść - formy zakończone na: -na, -to, np. umyto - niektóre konstrukcje z "się", np. mówi się o wojnie - imiesłowy 2. Imiesłowy dzielimy na: a)....
Odmienne i nieodmienne części mowy
Części mowy możemy podzielić na: 1. ODMIENNE - należą do nich: - rzeczownik - przymiotnik - czasownik - liczebnik - zaimek (rzeczowny, przymiotny, liczebny) 2. NIEODMIENNE - należą do nich: - przysłówek - zaimek przysłowny -...
Imiesłów przysłówkowy
NIEODMIENNY - jak? gdzie? kiedy? WSPÓŁCZESNY (czynność trwa, ndk.) - ąc, np.: pisać: pisz - ąc, grać: graj - ąc, mieć: maj - ąc, malować: maluj - ąc, czyścić: czyszcz - ąc UPRZEDNI (czynność zakończona, dok.) - łszy (po...
Czasownik - gramatyka
Czasownik - odmienna część mowy określająca czynność lub stan. Odpowiada na pytania: "co robi?" i "co się z nim dzieje?". 1. Czasownik odmienia się przez: a) czasy: teraźniejszy, przyszły, przeszły b) osoby: pierwsza (ja), druga (ty),...
Związki frazeologiczne - biblizmy
1). Faryzeusz - nieuczciwy, fałszywy, kłamliwy 2). Judasz - zdrajca 3). Niewierny Tomasz - niedowiarek 4). Trąba jerychońska - gapa, ciamajda 5). Wilk w owczej skórze - podstępny 6). Goliat - silny, potężny 7). Niebieski ptak - lekko duch...
Zdania współrzędnie i podrzędnie złożone
Współrzędnie złożone 1. Zdania łączne, treść zdań składowych łączy się i są najczęściej połączone spójnikami: i, a, oraz, ani, ni, również, jak również Wykres do tego zdania wygląda tak ________ ... _________ 2. Zdanie rozłączne jest to...
Interpunkcja
Interpunkcja w zdaniu - Gdzie postawić przecinek? znaki interpunkcyjne = znaki przestankowe 1. Spójniki współrzędne, przed którymi zawsze stawiamy ",": - przeciwstawne: a, ale, lecz, jednak, zaś, jednakże, natomiast, przecież, mimo to,...
Cząstki bym, byś, by, byśmy, byście
Cząstki bym, byś, by, byśmy, byście występują także jako połączenie spójnika by z końcówkami -(e)m, -(e)ś, -(e)śmy, -(e)ście. Spójnik by jest równoważny spójnikom aby, ażeby, żeby, np. - Zaprosił go, by wystąpił z odczytem (= aby wystąpił z...
Środki stylistyczne w języku polskim – klasyfikacja i przykłady
I. ŚRODKI FONETYCZNE a) Wyrazy dźwiękonaśladowcze (onomatopeja) – wyrazy, które imitują dźwięki otoczenia, naśladując naturalne brzmienia. Onomatopeje stosuje się, aby nadać tekstowi większą ekspresję i realizm. Przykład: „brzęk”,...
Gramatyka - podstawowe informacje
1. Podmiot kto? co? 2. Orzeczenie co robi? co się z nim dzieje? w jakim jest stanie? 3. Dopełnienie (wszystkie przypadki oprócz mianownika). 4. Przydawka jaki? jaka? jakie? czyj? który? ile? czego? z czego? 5. Okolicznik : -...
Rymy i gramatyka
PATOS - podniosłość, uroczystość HIPERBOLA - wyolbrzymienia, przesadnia WYRAZY POTOCZNE NIE MOŻNA TEGO DO KOŃCA WYTŁUMACZYĆ ALE MOŻNA PODAĆ PRZYKŁAD TAKI JAK: ŁEB, WARIAT I TO WŁAŚNIE SĄ WYRAZY POTOCZNE KONTRAST - zestawienie przeciwieństw...
Akcent i intonacja w języku polskim
1. AKCENT - polega na podkreśleniu głosem niektórych składników wypowiedzi: sylab w wyrazie lub wyrazów w zdaniu. Dokonuje się to za pośrednictwem siły lub melodii głosu, albo przez wydłużenie czasu brzmienia samogłosek. 2. AKCENT WYRAZOWY...
Rodzaje zdań złożonych współrzędnie
1. łączne (i, oraz, ani, ni, tudzież, także, zarazem) wykres zdania: 1....2 2. wynikowe (więc, to też, zatem, przeto) wykres zdania: --> 1 2 >-- np: Jestem zdolna uczennicą | więc dostaje same 5. 3. przeciwstawne...
Problemy z powtarzającymi się wyrazami
Powtarzające się wyrazy to problem dotyczący wszystkich, którzy piszą po polsku. W innych językach nie trzeba na to zwracać uwagi. Język polski jest jednak językiem bardzo bogatym w synonimy, którymi możemy zastąpić powtarzające się wyrazy oraz...
Wskaż zależności między treścią i zakresem wyrazu. Zdefiniuj pojęcia
Treść wyrazu – zespół cech, na podstawie których potrafimy określić, co ten wyraz znaczy. Jest to suma charakterystycznych cech przedmiotów, które tym wyrazem nazywamy (ogół cech charakterystycznych, za pomocą których ten wyraz nazywamy,...
Przysłowia ze świata - do rozprawek
Bezużyteczną rzeczą jest uczyć się, lecz nie myśleć, a niebezpieczną myśleć, a nie uczyć się niczego. Przysłowie chińskie Biedny boi się krewnych, a bogaty złodziei. Przysłowie chińskie Jeśli mieszkasz w szklanym domu, nie rzucaj kamieniami....
Środki stylistyczne
1) FONETYCZNE - dotyczące warstwy brzmieniowej tekstu: Aliteracja - polega na stosowaniu tych samych głosek na początku sąsiadujących ze sobą wyrazów. Eufonia - polega na stosowaniu zasad harmonijnego współbrzmienia głosek. Onomatopeja -...
Środki stylistyczne - ściąga
I. Fonetyczne: 1. Wyrazy dźwiękonaśladowcze - używany w poezji środek artystyczny polegający na takim dobieraniu wyrazów, że naśladują swym brzmieniem opisywane zjawisko lub dźwięki wydawane przez opisywany przedmiot. np. I dudni, i stuka,...
Przyimki
Jak nie mylić pojęcia przyimek z zaimkiem? Skojarz to z budą dla psa. Śmieszne, ale prawdziwe! Pomyśl, przyimki to np. w, na, do itp. WIĘC... Pies może być: W budzie NA budzie NAD budą OBOK budy POD budą PRZY budzie OBOK budy...
Części mowy
Rzeczownik Kto? Co? - rzeczowniki oznaczają: • nazwy ludzi, zwierząt, roślin, przedmiotów. (np. mama, pies, drzewo, róża, tablica) • nazwy geograficzne, planet i gwiazd (np. Bałtyk, Tatry, Wisła, Kraków, Jowisz, Słońce) • nazwy...
Dlaczego jedne wyrazy wychodzą z użycia, a inne pojawiają sie?
Moim zdaniem jedne wyrazy wychodzą z użycia, a inne pojawiają się, gdyż z upływem czasu powstają nowe znaczenia słów idące wraz z postępem cywilizacji. Na język polski coraz częściej oddziaływają inne języki, co za tym idzie zmiana warunków życia....
Imiesłów przymiotnikowy
ODMIENNY - jaki? czyj? który? CZYNNY (podmiot wykonuje czynność, która trwa) - ący, np.: pisać - piszący - ąca, np.: mówić - mówiąca - ące, np.: iść - idące BIERNY (podmiot jest bierny) - ny, na, ne, np.: przeczytać - przeczytany - ty,...
Czasownik
Czasowniki określają czynność lub stan. Tylko czasowniki mogą występować jako orzeczenie zdania. W języku polskim występuje wiele form czasowników. Czasowniki polskie podlegają koniugacji, czyli odmianie przez osoby i czasy. W Wikisłowniku...
Niesamodzielne części mowy
1. Nie odmieniają się. 2. Nie pełnią funkcji w zdaniu. 3. Nie wchodzą w związki składniowe. SPÓJNIK PRZYIMEK PARTYKUŁA WYKRZYKNIK SPÓJNIK 1. Nie stawiamy przecinka: a) i, oraz, ani, ni, a (zdania współrzędne łączne)...
Duże litery, znaki interpunkcyjne, zasady pisowni
Duże litery piszemy na początku zdania, przy nazwach własnych (czyli imionach, nazwach państw, miast). Znaki interpunkcyjne a) kropka (.) Kropkę wstawiamy na końcu zdania, po skrótach (np., itp., itd.) b) przecinek (,) stawiamy przed...