Gramatyka, części mowy.
1. Rzeczownik - odmienia się przez przypadki (tzw. deklinacja), liczby (liczba pojedyncza i mnoga) i rodzaje (męski, żeński, nijaki). 2. Czasownik - odmienia się przez osoby, liczby, czasy (przeszły, teraźniejszy i przyszły), tryby (orzekający,...
Części mowy
CZĘŚCI MOWY I. Odmienne 1. Rzeczownik - kto? co? np. malarz, artysta, zabawka, malowanie, czytanie 2. Czasownik - co robi? co się z nim dzieje? np. maluje, zachwyca się, śpi 3. Przymiotnik - jaki? jaka? jakie? np. wybitny,...
Części mowy
Rzeczowniki – imiona istot, zjawisk, stanów i pojęć, Rzeczownik odpowiada na pytanie: kto, co, Rzeczowniki dzielimy na różne kategorie znaczeniowe: • osobowe – ojciec, uczeń, sportowiec, Włoch, • nieosobowe – wszystkie poza nazwami osób, •...
Zdania złożone współrzędnie i podrzędnie
1. Zdania złożone współrzędnie dzielą się na: - łączne; spójniki: i, oraz, ni, ani, jak, również, że; (_..._) - przeciwstawne; spójniki: ale, a, lecz, jednak, zaś, natomiast; (->... -) - wynikowe; spójniki: więc, zatem, toteż, dlatego;...
Odmiana czasownika "zacząć" w czasie przeszłym
l. poj. Ja - zaczęłam/zacząłem Ty - zaczęłaś/zacząłeś On - zaczął Ona - zaczęła Ono - zaczęło l. mn. My - zaczęłyśmy/zaczęliśmy Wy - zaczęłyście/zaczęli Oni - zaczęli One - zaczęły W formach czasu przeszłego czasowników, które w...
Reguły i zasady stawiania przecinków w języku polskim
Stawianie przecinków (reguły): - przed: "że", "ale", "gdyż","albowiem" Przykład: "W prognozie pogody mówili, że jutro będzie padał deszcz". - przed: "który" Przykład:...
Części mowy odmienne i nieodmienne
Części odmienne - rzeczownik, - przysłówek, - przymiotnik, - zaimek przysłowny, - czasownik, - przyimek, Części nieodmienne - liczebnik - spójnik, - zaimek: wykrzyknik, - rzeczowy; partykuła. - przymiotny; - liczebny....
Błędy ortograficzne, frazeologiczne, językowe
We współczesnym języku polskim można dostrzec bardzo wiele faktów świadczących o niedbalstwie, nawet niechlujstwie i bezmyślności mówiących i piszących po polsku. Nie można jednak wywrzeć istotnego wpływu na rozwój języka przez samo wytykanie...
Odmienne części mowy
Odmiana rzeczowników: (deklinacja) przez przypadki (mianownik, dopełniacz, celownik, biernik, narzędnik, miejscownik, wołacz) w l. poj. i l. mn. Rzeczowniki występują w zdaniu samodzielnie lub w połączeniu z przyimkami w różnych częściach zdania...
Formanty
Istnieją różne rodzaje formantów. Formanty, to tak jakby dodatek do podstawy słowotwórczej Wyróżniamy cztery rodzaje formantów: - Jeżeli dodajemy go przed podstawą słowotwórczą, to mówimy o przedrostku. - Jeżeli dodajemy go po podstawie...
Środki stylistyczne
Metafora - inaczej przenośnia, jest to takie połączenie wyrazów które zmienia ich podstawowe znaczenie. Przykład serce z kamienia - serce nieczułe, niekochające, bez uczuć. Porównanie - porównujemy coś do czegoś, najczęściej używane...
Środki poetyckie.
Alegoria - rodzaj metafory, której znaczenie odczytujemy w sposób jednoznaczny poprzez odwołanie się do tradycji kulturowej, literackiej, religijnej. Na alegorii opierają się często bajki Przykład : lis - to spryt, zuchwałość. Aliteracja - to...
Analiza składniowa zdania
Rodzaje podmiotów a) Podmiot gramatyczny - wyrażony rzeczownikiem w mianowniku lub zaimkiem rzeczownym również w mianowniku np: - kto? co? NAUCZYCIELKA DYKTUJE NOTATKĘ - Kto?co? Oni piszą notatkę. b) Podmiot domyślny - poznajemy go...
Rzeczownikowe określenia czasowników - krótko
Rzeczownikowe określenia czasowników występują w przypadku wymaganym przez te czasowniki. Możemy powiedzieć, że czasownik rządzi przypadkiem określającego go rzeczownika. Wiele czasowników wymaga określenia rzeczownikowego w bierniku, np....
Sprawdzian ze słowotwórstwa
Grupa I 1. W którym szeregu znajdują się wyrazy tylko o znaczeniu obojętnym? a) dom, zupa, łycha b) klasa, szkoła, sprawdzian c) mamusia, siostra, słodycze d) tato, dziadek, milutki 2. Uzupełnij tabelę i podkreśl formanty w wyrazach...
Części mowy
Dopełnienie – określenie czasownika, uzupełniające jego treść (kogo? Czego? Komu? Czemu? Kogo? Co? Kim? Czym? O kim? O czym?) Orzecznik – (jaki jest? Jaka jest? Jakie jest? Kim jest? Kim był? Kim się stał? Kim został?) Okolicznik – określenie...
Pisownia "i" "ji"
Pisownia "-ji", "-i" w dopełniaczu, celowniku i miejscowniku rzeczowników żeńskich zakończonych: 1) na "-ja" a) występującym po s, z, c, mają w tych przypadkach zakończenie "-ji" np. Rosja — Rosji,...
Rodzaje zdań podrzędnych
Zdanie podrzędne zastępuje lub rozwija jedną z części zdania nadrzędnego i odpowiada na takie samo pytanie jak część zdania, które zastępuje. I. Zdania podrzędne podmiotowe (odpowiadają na pytania: kto? co?) W zdaniu nadrzędnym podmiotem...
Środki poetyckie - wyjaśnienia pojęć.
Aliteracja - powtarzanie tych samych liter lub sylab na początku kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers, służące do uwydatnienia treści wyrazów i całych wypowiedzi, np. Bura burza od boru. Onomatopeja - wyrazy dźwiękonaśladowcze;...
Test z środkow stylistycznych.
Środki stylistyczne ………………………………………. Imię i nazwisko Przeczytaj uważnie tekst wiersza, a następnie wykonaj polecenia z nimi związane. Powodzenia. Dzieci się kąpią Dzieci się kąpią! O, wodo i słońce! Srebrzyste pluski i swawolne...
Test gramatyczny o formach czasownika
Test przeznaczony jest dla uczniów klasy I gimnazjalnej. Sprawdza funkcjonalne zastosowanie wiadomości i umiejętności dotyczących czasownika. Jest to sprawdzian poziomu zapamiętywania i rozumienia wiadomości oraz stosowania ich w sytuacjach...
Zdania złożone współrzędnie
Definicja - Zdania złożone to zdania, które są na wspólnym rzędzie Przykłady 1. Jestem w szkole, więc muszę się dobrze zachowywać. 2. Przechodzę przez ulicę i muszę uważać. 3. Rycerz jedzie na wojnę, więc bierze ze sobą giermka. 4. Karol...
Związki frazeologiczne o tematyce rycerskiej
Związki frazeologiczne o tematyce rycerskiej: - "śpiący rycerz" - "polegaj jak na Zawiszy" - "błędny rycerz" - "czyn rycerski" - "rycerz na białym koniu" - "walka z wiatrakami" -...
Zdania złożone podrzędnie i współrzędnie
Zdania złożone podrzędnie a) podmiotowe pytania: kto? co? np. Ten dostanie nagrodę, kto pierwszy zadzwoni. b) orzecznikowe pytania: kim jest? czym jest? jaki jest? jaka jest? jakie jest? np. Mróz był taki, że po Wiśle można było...
Liczebnik
Liczebnik to część mowy oznaczająca liczbę lub kolejność osób, zwierząt, roślin, rzeczy, zjawisk itd. Podział liczebników: - główne - oznaczają liczbę (wskazują ilość np. przedmiotów) i odpowiadają na pytanie ile?, odmieniają się przez przypadki...
Najpopularniejsze związki frazeologiczne
- Alfa i Omega: początek i koniec; - Ani mru-mru: wykrzyknienie mające skłonić do zachowania ciszy lub tajemnicy; - Achillesowa pięta (pięta Achillesa): to miejsce, które jest wrażliwe na śmierć; - Bać się jak diabeł święconej wody: unikać,...
Podmiot - rodzaje
PODMIOT GRAMATYCZNY (w mianowniku) - jest wyrażony rzeczownikiem lub zaimkiem rzeczownym w mianowniku. PODMIOT LOGICZNY (w dopełniaczu) - to podmiot wyrażony rzeczownikiem lub zaimkiem rzeczowym w dopełniaczu. Występuje on wraz z...
Budowa wypowiedzeń złożonych
Wypowiedzenie złożone zawiera dwa lub więcej orzeczeń. Zdania wchodzące w skład wypowiedzenia złożonego nazywają się zdaniami składowymi. Zdaniem składowym może być zdanie pojedyncze lub równoważnik zdania. Zdanie złożone podrzędnie składa się...
Elementy komunikacji językowej
Elementy komunikacji językowej: - nadawca komunikatu - odbiorca wypowiedzi - kanał komunikacyjny (bezpośrednia rozmowa, list, rozmowa telefoniczna) - tekst (wypowiedź ustna lub pisemna) - intencja komunikacyjna - sytuacja komunikacyjna -...
Słowotwórstwo
Działy nauki o języku: a) Fonetyka – głoski i litery b) Słowotwórstwo – powstawanie nowych wyrazów c) Składnia – budowa i rodzaje zdań d) Fleksja – części mowy Powstawanie nowych wyrazów: a) Tworzenie nowego wyrazu od dwóch słów np. sam +...
Słowotwórstwo
Słowotwórstwo - dział nauki o języku, zajmujący się analogiczną budową wyrazu oraz opisem sposobu ich tworzenia. Wyraz podstawowy - tworzymy od niego nowy wyraz, jest niepodzielny słowotwórczo. Wyraz pochodny - wyraz utworzony od...
Pisownia partykuł (z zeszytu szkolnego)
1. Pisownia partykuł: a) łączna: -że, -ż, -li -by z czasownikami osobowymi, partykułami, spójnikami b) rozdzielna: no, niech, nie, czy -by po czasownikach bezosobowych, wyrazach funkcji czasownikowej: można, niepodobna, trzeba, warto, wolno...
Upodobnienia i uproszczenia grup spółgłoskowych
Czym są upodobnienia grup spółgłoskowych? Rzecz najistotniejsza przy temacie upodobnień: sprawa dotyczy dwóch spółgłosek sąsiadujących ze sobą, np. spółgłoski dźwięcznej i bezdźwięcznej. Upodobnienie to zmiana jednej z nich, dostosowanie się do...
Wykresy
Aby poprawnie sporządzić wykres zdania złożonego, należy: *w analizowanym zdaniu podkreślić orzeczenia Krytyk obejrzał przedstawienie i napisał recenzję. ------------ ----------- Krytyk obejrzał...
Nazwy rzeczowników
Rzeczowniki to nazwy: - osób np. lekarz - zwierząt np. pies - roślin np. kwiat - rzeczy np. stół - cech np. mądrość - uczuć np. radość - czynności np. bieganie - pojęć np. synteza (łączenie) Odpowiadają na pytania: kto? co?
Przymiotnik
Przymiotnik to część mowy służąca do określania cech i właściwości ludzi, zwierząt, roślin, rzeczy, zjawisk. W językach indoeuropejskich przymiotniki są zwykle odmienne przez liczby, rodzaje, a często też przypadki, podlegają stopniowaniu....
Zasady interpunkcji
Zdanie pojedyncze a) w zdaniu pojedynczym przecinkiem rozdzielamy: - jednorodne części zdania, to jest podmioty lub określenia, zestawione bezspójnikowo np. Wierzby, topole, graby rosły tuż nad wodą. Szyby, grusze, jabłonie rosły w...
Tryby czasownika
Omówimy trzy rodzaje trybów, które za pomocą formy osobowej wyrażają, jak przedstawia się czynność (lub stan): Tryb orzekający , bo orzeka, informuje o czynnościach (lub stanach), które mają miejsce w teraźniejszości, zaistniały w przeszłości...
Zaimek
Zaimek jest częścią mowy zastępującą rzeczownik (np. ja), przymiotnik (np. mój), liczebnik (np. tyle) lub przysłówek (np. tam). Typy i odmiana zaimków w języku polskim: 1) Odmiana zaimka zależy od tego, którą część mowy on zastępuje. Ze...
Czasowniki - bez czasownika nie ma zdania
Czasowniki nazywają a) czynności, np.: pisać, jeść, czytać, pływać, biegać; b) stany, np.: chorować, siedzieć, spać, cierpieć, wisieć; c) procesy, np.: mądrzeć, dorastać, dojrzewać, myśleć, być, żyć, pamiętać; d) zdarzenia, np.: potknąć...
Zaimek
Zaimek to odmienna i samodzielna część mowy. Wskazuje na osoby, cechy, lecz bez dokładnego ich określenia. To znaczy, że pełni w zdaniu taką samą rolę jak rzeczownik, przymiotnik, liczebnik czy przysłówek i, co najważniejsze, może je zastępować....
Frazeologizmy mitologiczne
Pięta Achillesa - słaby, czuły punkt Pochodzenie: Matka Achillesa, bogini Tetyda, po urodzeniu syna wykąpała go w Styksie, aby uczynić jego ciało odpornym na zranienia. Trzymała go za piętę i ten fragment ciała Achillesa był nieodporny na...
Analiza zdaniowa i składniowa wypowiedzeń złożonych - gramatyka
Wypowiedzenia dzielimy na zdania (zawierające orzeczenie) i równoważniki zdań, inaczej oznajmienia (nie zawierające orzeczenia). Wypowiedzenia, których nie można uzupełnić w ten sposób, to zawiadomienia lub wykrzyknienia. Zdania: 1. pojedyncze...
Zasady pisowni "ó".
-- "Ó" wymienne -- "Ó" piszemy gdy wymienia sie na: O,A,E. W tkim przypadku jest to "Ó" wymienne....
Związki frazeologiczne
Podział ze względu na budowę gramatyczną a) zwroty - to związki frazeologiczne, które pełnią w zdaniu funkcje czasownika np. zbijać bąki, brać nogi za pas, patrzeć się jak sroka w gnat b) wyrażenia - to związki frazeologiczne, które...
Napisz 15 zdaniową charakterystykę swojego najlepszego kolegi lub koleżanki. Użyj 5 orzeczeń czasownikowych i 5 imiennych.
Olga XXXXXXXXX, bo tak brzmi jej imię i nazwisko, to wspaniała dziewczyna. Poznałem ją na moim osiedlu. Znamy się już bardzo długo. Olga ma wysmukłą sylwetkę, trzyma się zawsze prosto. Moja koleżanka ma interesującą twarz, w której dominują duże...
Rzeczownik
Rzeczownik – nazwa części mowy oznaczającej większość występujących statycznie obiektów i zjawisk oraz pojęć abstrakcyjnych, tworzącej podmiot w zdaniu. Rzeczowniki mogą odmieniać się według liczb i przypadków. Odmianę rzeczowników nazywamy...
Sprawdzian z fonetyki
Sprawdzian z fonetyki 1. Policz głoski w podanych wyrazach: (4 p.) nieszczęście - …. ognisko - … ostrzeżenie - … roziskrzyć - … posprzątalibyśmy - … dziennik - … uciszyć - … nici - … 2. Podziel podane wyrazy zgodnie z zasadami...
Co to jest podmiot?
Podmiot to główna część zdania. Odpowiada na pytania - co robi? lub co się z kimś (czymś) dzieje? Są różne rodzaje podmiotów: w mianowniku - gramatyczny, w dopełniaczu (logiczny), szeregowy i domyślny. W MIANOWNIKU (GRAMATYCZNY) jest...
Odmiana rzeczownika, liczebnika i przymiotnika.
1. Rzeczowniki, przymiotniki, liczbniki to odmienne części mowy. 2. Deklinacja to odmiana przymiotnika, rzeczownika, liczbnika przez przypadki. 3. Przypadki: Mianownik (M.) kto? co? (jest) Dopełniacz...
