profil

Teksty 180
Zadania 0
Słowniki 22
Grafika 0
Filmy 0

Choroba

polecab/d
Słownik motywów literackich

Pracowita histeryczka

Histeryczką, w odróżnieniu od pani Emilii pracowitą i inteligentną, jest Barbara Niechcicowa z Ostrzeńskich – bohaterka Nocy i dni Marii Dąbrowskiej. Histeria pani Barbary przejawia się w czarnowidztwie i nadmiernie emocjonalnym stosunku do życia, nadinterpretacji faktów. Barbara zawsze spodziewa się wszystkiego, co najgorsze, wiecznie zamartwia się przyszłością dzieci, choroba każdego z nich wydaje się jej straszna i szczególnie groźna, martwią ją też jej własne dolegliwości – nierzadko...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Ojciec pobłażliwy

Przykładem ojca zbyt pobłażliwego jest z kolei bohater Powracającej fali Bolesława Prusa – Gotlieb Adler. Toleruje on lekki styl życia jedynego syna Ferdynanda, utracjusza. Ma do niego słabość i by sprostać jego zachciankom, przeznacza dla niego wszystkie swe fundusze, zaniedbując np. bezpieczeństwo robotników w fabryce, redukując wydatki na bezpieczeństwo i higienę pracy i nie zatrudniając lekarza. Lekkomyślnie rozpieszcza swe córki tytułowy bohater powieści Honoriusza Balzaka Ojciec...

poleca50%
Słownik motywów literackich

Opieka ojca nad córką

Szczególna jest rola ojca w życiu kobiety. Andrzej Jurewicz skrzywdził w dzieciństwie Mariannę, odrzucając ją i traktując jak nienormalną oraz narażając na dokuczanie i wyśmiewanie przez rodzeństwo. Przez resztę życia Marianna będzie walczyć z kompleksami, których nabawiła się w dzieciństwie. W końcu jednak ojciec wydaje ją za mąż za sędziego, co jest pomyśli dziewczyny (fascynuje ją rola żony inteligenta, samodzielne życie w mieście, dopóki nie przekona się o zdradach wybranka). Zwłaszcza w...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Trędowaty

Najbardziej zaciekawiły mnie długie wypisy z dokumentów o życiu trędowatych od średniowiecza po XVII wiek, które Ambroise Paré znalazł w archiwach Hotel Dieu w Paryżu. Był tam średniowieczny dekalog trędowatego, zabraniający mu z rozkazu króla wszystkiego, co mogłoby go pośrednio choćby zbliżyć do ludzi, czyli wszystkiego z wyjątkiem samego pozostawania przy życiu i oddychania (a i tu jeden z punktów pozwalał mu odpowiadać na pytania tylko z twarzą odwróconą w kierunku wiatru). Potem opis...

poleca100%
Słownik motywów literackich

Marzenia o innym życiu i miłości

Marzenia o innym, lepszym życiu były też udziałem Emmy Bovary, bohaterki powieści Gustawa Flauberta. Naczytawszy się romansów, spodziewała się życia jak z romansu: wspaniałych przeżyć, cudownej miłości – tego właśnie oczekiwała od małżeństwa, tymczasem znalazła w nim tylko nudę i szarość. By spełniać marze nia o miłości i życiu w luksusie, zaciągała długi, zdradzała męża i popychała Karola do robienia kariery. Wszystkie jej plany spaliły na panewce: Karol nie został wielkim lekarzem,...

poleca30%
Słownik motywów literackich

„Choroba mistyczna”

W tym samym opowiadaniu Gustaw Herling-Grudziński przytacza uwagę Octave’aMirbeau, iż „Trąd jest chorobą, z której ani się człowiek nie leczy, ani na nią nie umiera”. Przypomina też, że trąd był traktowany jako „choroba mistyczna”. Chory miał świadomość, że jego stan wciąż się pogarsza i nie ma nadziei na wyzdrowienie ani powrót do społeczeństwa – w tej sytuacji jedyną nadzieją była śmierć, a rozpacz była „brakiem nadziei, że można umrzeć”. Przytacza też Grudziński słowa z Księgi...

poleca100%
Słownik Frazeologiczny

choroba dyplomatyczna

‘choroba symulowana, udawana, aby uniknąć odpowiedzialności za coś lub wyjść z twarzą z niewygodnej, trudnej sytuacji’; wyr.rzecz., public.; Okazało się, że już od poniedziałku nie pojawił się w ministerstwie, żartowano, że to choroba dyplomatyczna.

polecab/d
Słownik motywów literackich

Epidemia jako pretekst do snucia opowieści

Jeszcze inni opuszczają miasto i spędzają czas na pod florenckiej wsi, licząc na to, że unikną śmierci. To właśnie ich przymusowy wyjazd, ucieczka na prowincję, odosobnienie i spotkanie stały się okazją do snucia opowieści, często nieprzyzwoitych, pikantnych, dotyczących miłości. W historiach ludzi, którzy niejako cudem uniknęli śmierci, odnajdziemy niezwykły apetyt na życie, głód wrażeń typowy dla tych, którzy nieoczekiwanie poznali wartość życia. Dotyczące trędowatych mity i legendy także...

poleca56%
Słownik etymologiczny języka polskiego

choroba

1. ‘niedomaganie, niemoc, brak zdrowia’; 2. jako przekleństwo, wyzwisko;od XIV w.; płnsłow. (czes. choroba, ros. dialektalne i regionalne chvoróba) < psłow. dialektalne *chvoroba ‘niedomaganie, niemoc, choroba’

polecab/d
Słownik motywów literackich

Nieszczęśliwe, chore, biedne

Obraz nieszczęśliwej prostytutki, która umrze na skutek wyniszczenia organizmu po wypiciu trującego płynu, wywołującego poronienia, będzie już towarzyszył doktorowi Larchowi do końca życia. Potem trafi do doktora jej nieszczęśliwa córka, również kokota, która zresztą była mimowolnym świadkiem seksualnej inicjacji Larcha (matka, wprowadzająca chłopaka w sprawy seksu, dzieliła z nią bowiem pokój). Córka obłudnej mieszczki, pani Eames, która starała się udawać elegancką panią (swój zawód...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Szalona inna

Za niezbyt rozgarniętą uchodzi córka Jurewiczów, Marianna, bohaterka Bożej podszewki Teresy Lubkiewicz-Urbanowicz. Fakt, iż urodziła się przedwcześnie, skłania rodzinę do obaw o to, czy dziewczyna jest normalna. Niestety, te obawy przekształcają się w dyskryminację Marianny w rodzinie: słabsza od innych dzieci i mająca opinię dziwnej wciąż czuje się pokrzywdzona i niekochana przez rodziców. Rodzeństwo również nie traktuje jej dobrze. Jeden z braci powoduje wypadek, którego dziewczyna omal...

poleca100%
Słownik motywów literackich

Lebbroso – „dobry trędowaty”

Opowiadanie Gustawa Herlinga-Grudzińskiego Wieża przynosi obraz „dobrego trędowatego”, który nie tylko nie ulega niskim żądzom, ale wręcz wydaje się święty. Może stanowić wzór pobożności, łagodności i pokory. Jest współczesnym Hiobem. Człowiek ten godnie, w milczeniu znosi swe cierpienie. Szuka sobie małych przyjemności, takich jak hodowanie kwiatów, oglądanie pięknych widoków czy zabawy z pieskiem Miracolo. Siły dodaje mu modlitwa i obecność za murem mniej chorej, jak wydaje się...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Pustelnicy wbrew własnej woli

Przymusową pustelnią można nazwać wieżę trędowatego Lebbroso – bohatera Wieży Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. Do życia w odosobnieniu zmusza go choroba – trąd. Przez pewien czas chory mieszka wraz z siostrą (a raczej w jej bezpośrednim sąsiedztwie – rodzeństwo stara się wzajemnie nie oglądać, Lebbroso pragnie ochronić kobietę i obcych przed widokiem swej oszpeconej przez trąd twarzy). Oboje modlą się, rozmawiają, a Lebbroso w wolnych chwilach także podziwia piękne widoki i hoduje kwiaty,...

poleca78%
Słownik motywów literackich

Żona niewierna

Wdzięczny materiał dla literatury stanowią żony niewierne. Chyba najbardziej znane z nich to Emma Bovary i Anna Karenina. Pierwsza z nich, bohaterka powieści Flauberta, jest marzycielką, rozczytaną w literaturze i pragnącą lepszego życia. Wychodzi za mąż, by wyrwać się z rodzinnego domu, myśli o wielkiej miłości i niezwykłym życiu. Niestety, jej oczekiwania nie zostają spełnione. Przypadkowa wizyta w pałacu arystokraty wywołuje u niej marzenia o innym życiu, pełnym przepychu. Mąż...

poleca50%
Słownik motywów literackich

Zdrada małżeńska

Przykładem nielojalności i naruszenia umowy pomiędzy ludźmi jest zdrada małżeńska. Zdradza żonę wielokrotnie bohater mitów greckich Zeus. Afrodyta zdradza męża – nudnego, kulawego, wiecznie brudnego i zajętego pracą w kuźni Hefajstosa. Mitologia to cała siatka zdrad... Zdrada jest też przyczyną wojny trojańskiej. Piękna Helena, porwana przez księcia trojańskiego Parysa, najbardziej pożądana kobieta grecka, zdradza z trojańskim księciem męża Menelaosa. Wraz z wojskami przybywa on upomnieć się...

poleca60%
Słownik motywów literackich

Zbrodnia wynikająca z pychy

Zdarza się też, że ktoś popełnia zbrodnię, bo wydaje mu się, że sam może,jako wybitna jednostka, stanowić prawa i wymierzyć sprawiedliwość. Tak jest np. w przypadku bohatera Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego. Raskolnikow sądzi, że może sam wydać i wykonać wyrok na starej lichwiarce– pieniądze zabrane starej umożliwiłyby bowiem przetrwanie rodzinie Rodiona, a także niesienie pomocy innym cierpiącym. Rodi on samodzielnie, także opierając się na sądach innych, ocenia lichwiarkę jako...

poleca15%
Słownik motywów literackich

Pustelnik

Pustelnik zapłakał i uwielbił Boga: Boże, dobry królu Wszytskomogący! Dzięki ci składam, iż pozwoliłeś mi żyć dość długo, aby przyjść z pomocą tym dwojgu!” Udzielił im mądrych rad, po czym wziął inkaust i pergamin i wypisał pismo, w którym Tristan ofiarował jednanie Bogu. Skoro pomieścił wszystkie słowa, które Tristan mu powiedział, ów przypieczętował je swoim pierścieniem. ( Dzieje Tristana i Izoldy – odtworzył Joseph Bédier; tłum. Tadeusz Żeleński-Boy) Postać pustelnika...

poleca40%
Słownik motywów literackich

Poetka miłości i... śmierci

W poezji polskiej przemijanie rejestruje z przerażeniem poetka miłości i śmierci, ciężko chora, ale próbująca żyć pełnią Halina Poświatowska. Jej Koniugacja sprowadza się do: „ja minę – ty miniesz – mijamy”. Streszczenie życia i twórczości w jej wykonaniu wygląda tak: kto potrafi pomiędzy miłość i śmierć wpleść anegdotę o istnieniu (Halina Poświatowska, kto potrafi... ) Poetą rejestrującym przemijanie jest też Stanisław Grochowiak, w swych wierszach nieustannie kojarzący miłość i...

poleca24%
Słownik motywów literackich

Kobiety – wojenne zgwałcone anioły

Niewinne anioły w białych czepkach przypominają bohaterki filmu Jerzego Wójcika Wrota Europy – młodziutkie pielęgniarki, ochotniczki ze szpitala polowego, gwałcone i zabijane przez bolszewików. Jako zgwałcony anioł zostaje też pokazana idąca przez salę pełną ludzi upokorzona dziewczyna w jasnej sukience – bohaterka filmu Andrzeja Wajdy Pierścionek z orłem w koronie , skrzywdzona przez sowieckich żołnierzy. Podobnym zgwałconym aniołem, uosobieniem skrzywdzonej niewinności, jest niezwykle...

poleca32%
Słownik motywów literackich

Samotność chorego

Odrębnym rodzajem samotności jest samotność człowieka chorego. Wyizolowany,cierpiący, często odrzucony przez społeczeństwo sam musi radzić sobie ze swoim cierpieniem, niepełnosprawnością, a niekiedy i z poczuciem ciągłego zagrożenia śmiercią. Taką postacią jest Hiob, a także bohater opowiadania Wieża Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, trędowaty Lebbroso, czy chory na AIDS bohater filmu Filadelfia oraz stający w obliczu epidemii dżumy mieszkańcy odizolowanego od świata Oranu ( Dżuma Alberta...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Ocalenie przez zaręczyny

O zaręczynach mowa np. w Krzyżakach Henryka Sienkiewicza. Bardzo młoda „dama serca” Zbyszka z Bogdańca, Danuśka, córka rycerza Juranda ze Spychowa, deklaruje, że wyjdzie za mąż za swojego wybranka, by ocalić mu życie. Nieszczęsny Zbyszko, który ślubował Danusi zdobycie dla niej pawich czubów (z racji tego, że matka Danuśki skonała na powrozie krzyżackiego rycerza mającego właśnie taką ozdobę przy hełmie), atakuje Krzyżaka Kunovon Lichtensteina, nie zauważając, że to poseł – człowiek, z...

poleca36%
Słownik motywów literackich

Motyw Romea i Julii

Losy kochanków z Werony, dzieci dwóch skłóconych rodów, inspirowały wielu twórców. Cyprian Kamil Norwid napisał słynny wiersz W Weronie , utrwalający przewrotnie nie pamięć o kochankach, lecz... zapomnienie o nich. Niebo w Weronie zrzuca „łzę znad planety” – może to meteoryt? Przyroda mówi, że to łza nieba „dla Julietty”, lecz „ludzie mówią, i mówią uczenie,/Że to nie łzy są, ale że kamienie,/I – że nikt na nie nie czeka”. Postać Julii pojawia się w utworze poetki miłości i śmierci – chorej...



poleca83%
Wiedza o społeczeństwie

Wszystko o zdrowiu, uzależnieniach i groźnych chorobach

NIE MA BEZPIECZNYCH NARKOTYKÓW Nie dajcie się oszukać, osoby proponujące Wam narkotyki albo są nieświadome swoich czynów (ktoś zrobił im pranie mózgu wmawiając, że narkotyki nie stanowią zagrożenia) albo próbują Was wykorzystać - często...



poleca84%
Wiedza o społeczeństwie

Zagrożenia współczesnego świata

Na przelomie lat można wyliczyc wiele groźnych zagrożeń swiata. Zagrożeniami współczesnego swiata sa choroby, wojny terroryzm, środowisko naturalne i wiele innych.. Świat końca XX w. umownie dziś dzielony jest na tzw. bogatą...



poleca85%
Historia

Wędrówki czarnej śmierci - dżuma

W weneckim archiwum znajduje się niezwykły dokument: Wenecja, 7 sierpnia 1348r: „Uchwałą Wielkiej Rady Republiki Wenecji zabrania się od zaraz do noszenia odzieży żałobnej. Burza się skończyła, nadszedł czas radości i szczęśliwości”. Cóż to za...



poleca85%
Język polski

„Człowiek nosi w sobie większego od siebie”- rozważ kategorie cierpienia i jego wpływu na zachowania ludzkie w wybranych przez siebie utworach literackich.

Czy zastanawiałeś się kiedykolwiek jaki sens ma cierpienie w twoim życiu? Dlaczego występuje i czemu służy? Do czego prowadzi? A przecież cierpienie jest integralną częścią twojego życia, życia każdego człowieka. Już pierwszy moment pojawienia...



poleca89%
Biologia

Nowotwory

Rak jest wynikiem nieuporządkowanego i niekontrolowanego rozrostu komórek. Ludzki organizm jest zbudowany z wielu różnych tkanek, a każda z nich składa się z milionów komórek. We wszystkich tkankach komórki nieustannie zużywają się i giną. Są one...



poleca93%
Pedagogika

Pedofilia - choroba czy zboczenie

I. PRZEMOC SEKSUALNA WOBEC DZIECI 1. Pojęcie przemocy seksualnej. Istnieje wiele definicji przemocy seksualnej wobec dzieci, które nie zawsze są zgodne ze sobą. W literaturze przedmiotu obok "przemocy seksualnej wobec dzieci" stosuje się...



poleca91%
Pedagogika

Postawy wobec śmierci

SOCJOLOGIA ZDROWIA I CHOROBY POSTAWY WOBEC ŚMIERCI • Stara definicja śmierci – ustanie krążenia krwi • Nowa definicja – śmierć mózgu, lub pnia mózgowego jest czynnikiem decydującym na stwierdzenie zgonu • Śmierć przestałą być traktowana w...



poleca83%
Psychologia

Rozwój człowieka od poczęcia do okresu starczego.

Polecam otworzenie załącznika w którym to praca jest odpowiednio sformatowana i zawiera ryciny. ROZWÓJ CZŁOWIEKA 1. Pojęcie rozwoju: Rozwój są to zmiany zachodzące w rozwoju człowieka mają wyraźnie określony kierunek, prowadzący do coraz...



poleca87%
Biologia

Nowotwory

Nowotworem nazywamy nieprawidłową tkankę, która rozrasta się nadmiernie i w sposób nieskoordynowany z sąsiadującymi tkankami. Nadmierny rozrost spowodowany jest niepohamowaną proliferacją komórek, nieustającą nawet po wyeliminowaniu czynnika,...



poleca89%
Wiedza o społeczeństwie

Opowiadanie na temat powstania zapoczątkowania nowego ustroju

Odysa jak co dzień obudziła chłodna dłoń Kaliope. Nie wiedział, jak to robiła, że zawsze wstawała przed poranną zmianą wartowników – podejrzewał, że od śmierci Luny w ogóle nie sypiała. Pamiętał jeszcze jak wyglądała rankiem tamtego dnia,...



poleca85%
Administracja

Pomoc społeczna

I. Pomoc społeczna w Polsce - historia. Pomoc społeczną lub też jej zalążki można odnaleźć w Polsce już w średniowieczu. W ówczesnych czasach powstawały już sławne fundacje, Władysława Hermana, Odrowążów. Dość wcześnie pojawiły się szpitale,...



poleca85%
Pedagogika

Biologiczno - antropologiczne i pedagogiczne aspekty promocji zdrowia

Na różnych terytoriach świata występują różne uwarunkowania zdrowia i choroby w wymiarze populacyjnym i jednostkowym. W teraźniejszych czasach życie nie szczędzi nam stresów i napięć spowodowanych rozwojem cywilizacji. Na wskaźniki zdrowia rzutują...



poleca90%
Biologia

Choroba Alzheimera.

Choroba Alzheimera Jest to postępująca, degeneracyjna choroba ośrodkowego układu nerwowego, charakteryzująca się występowaniem otępienia. Nazwa choroby pochodzi od nazwiska niemieckiego psychiatry i neuropatologa Aloisa Alzheimera, który opisał...



poleca85%
Język polski

Trudne wybory moralne bohaterów literackich mające wpływ na życie innych ludzi i ich własne.

Żyjemy w półtonach, w półcieniach i w szarościach. Dobre intencje nakładają się na wątpliwej wartości czyny, z jasnymi zamiarami łączą się fałszywe podteksty. Poświęcenie zamienia się w wyrachowanie, roztropność w spryt, prawdomówność w...



poleca85%
Pedagogika

Pedagogika terapeutyczna - wykłady

Pedagogika terapeutyczna ZDROWIE - jest to stan całkowitej fizycznej, społecznej, psychicznej pomyślności. - jest to stan równowagi fizycznej i psychicznej określony w 4 kategoriach: ? istnienie chorób ? częstość zachorowań ? poziom rozwoju...



poleca85%
Język polski

Charakterystyka koncepcji miłości romantycznej na podstawie "Cierpień młodego Wertera".

Ludzie od wieków zadają sobie pytanie,które często wychodzi z naszych ust- czym jest miłość?Pojęcie miłości jest trudne do wytłumaczenia.Pojawia się ona wszędzie i pod różnymi postaciami,miłość człowieka do Boga,dzieci do rodziców,lecz...



poleca87%
Język polski

Pomoc koleżeńska jest zwyczajem pięknym i pożytecznym.

Temat zakłada, że pomoc koleżeńska jest zwyczajem pięknym i pożytecznym. Zgadzam się z tą tezą. Na pewno każdy z nas, nawet ten najzdolniejszy, znalazł się w sytuacji, że potrzebował czyjejś pomocy. W związku z tym posłużę się...



poleca87%
Psychologia

Samobójstwa

Samobójstwa Samobójstwo ? świadome odebranie samemu sobie życia, najczęściej po to, by uwolnić się od sytuacji, której nie da się dłużej znosić. Samobójstwo spotkać można we wszystkich bez mała społeczeństwach. Trudno ustalić liczbę samobójców,...



poleca85%
Język polski

Czy pieniądze są siłą niszczącą czy budującą?

W XXI wieku głównym celem każdego człowieka jest chęć posiadania. Świat jest przepełniony zawiścią, chytrością oraz zwykłą ludzką zazdrością. Jednym z głównych czynników które tak źle wpływają na społeczeństwo są pieniądze. To właśnie one...



poleca84%
Język polski

Czy obraz współczesnego świata i rozwój nauki potwierdzają wizję Huxleya?

Świat ciągle się rozwija. Codziennie możemy poznać nowe urządzenia, które mogą coś zmienić. Przynieść rozwiązania, które ułatwia nam życie. Rzeczywistość z każdym dniem się przekształca. Jest inna, bardziej unowocześniona. Z czego my mamy...



poleca85%
Język polski

Bunt w literaturze.

Bunt to aktywny wyraz sprzeciwu wobec otaczającego nas stanu rzeczy, panujących praw, porządku społecznego, religijnego lub obyczajowego. Jest wrodzony w naturę każdego z nas. Ukazuje się w chwili gdy coś działa na naszą niekorzyść lub gdy...



poleca85%
Język polski

Rola miłości w życiu bohaterów.

Rola miłości w życiu bohaterów. Omów różne jej aspekty na przykładzie podanych niżej utworów: ?Lalka? ? do kobiety, do nauki, do ojczyzny ?Nad Niemnem? ? do ojczyzny, do ziemi (praca) ?Gloria victis? - do ojczyzny ?Kamizelka? ? w małżeństwie...



poleca80%
Wiedza o społeczeństwie

Z jakimi problemami borykają się mieszkańcy wsi i miasta w Polsce.

Życie w dużych miastach jest bardzo wygodne i niesie ze sobą dużo korzyści, jednakże ich mieszkańcy mają równie wiele problemów tak samo jak mieszkańcy wsi. Wydaje się, że problemem w największym stopniu dotykającym większość dużych ośrodków...



poleca86%
Wiedza o społeczeństwie

Jak świat poradzi sobie z świńską grypą?

Świńska Grypa. Początek czy koniec "rozwoju"? Świńska grypa (lub grypa świń) – zakaźna choroba układu oddechowego świń, którą powodują wirusy grypy typu A lub (rzadziej) wirusy grypy typu C. Nieściśle (i formalnie niepoprawnie) świńską grypą...



poleca84%
Wiedza o społeczeństwie

Aborcja jako problem społeczny

Nie zabijaj. Jedno z najważniejszych wśród dziesięciu przykazań. Żeby kogoś zabić, mnie osobiście, nie mieści się w głowie. A ileż się słyszy i czyta codziennie o tym, że ktoś kogoś zamordował. Różne są rodzaje zabójstw. Jednym z nich jest...



poleca84%
Język polski

Motyw odpowiedzialności za kraj w literaturze renesansowej.

Renesans inaczej odrodzenie antyku i przede wszystkim człowieka, rozwijał się pod wpływem prądów umysłowych: humanizmu i reformacji. Przeświadczenie, że "nic, co ludzkie", nie może być obce człowiekowi, połączone z dążeniem do...



poleca83%
Język polski

Pamiątka rodzinna

Kiedyś, a było to bardzo dawno, do pewnego domu wprowadziła się zwykła rodzina. Można powiedzieć, że nie zwracała na siebie uwagi niczym szczególnym – po prostu szczęśliwi ludzie, nieprzejmujący się problemami. Matka pracowała w szkole jako...



poleca85%
Język polski

Czy człowiek może być mocniejszy od dżumy?

Czy człowiek może być mocniejszy od dżumy? Pytanie, czy człowiek może być mocniejszy od dżumy, jest stare jak człowiek i dżuma. I to nie ta, którą znają pod specjalistyczną, łacińską nazwą medycy, ale dżuma sumienia i woli, choroba najgorsza z...