Asceza
Motyw wędrówki w literaturze antyku i średniowiecza
Wędrówka od zawsze stanowiła nieodzowną część życia człowieka. Czy to cielesna, czy to duchowa, była i jest wyrazem poszukiwań. Wędrowanie nie łączyło się tylko i wyłącznie z celem, wędrówka uczyła, poszerzała ludzką świadomość, kształciła...
Porównanie postaw św. Franciszka i św. Aleksego
Porównaj postawy św. Franciszka i św. Aleksego. Jakie widzisz podobieństwa i różnice? Czym różnił się święty Franciszek od średniowiecznych ascetów? Okres średniowiecza jest przepełniony wielką ilością wzorów, co do zachowania się człowieka. Są...
Wzory i antywzory w wybranych dziełach różnych epok literackich.
Każda nowo nastała epoka w dziejach kultury posiada swój cel, idee, filozofię. W zależności od zdarzeń losowych, sytuacji politycznej i społecznej kraju kształtują się nowe światopoglądy, prądy ideowe, modele postępowania. Ludzie żyją według...
Jak kształtowały się relacje Bóg – człowiek w tradycji antycznej, średniowiecznej i współczesnej?
Bóg w życiu człowieka odgrywał zawsze bardzo ważną rolę, począwszy od antyku poprzez średniowiecze, aż do czasów współczesnych. W czasach antycznych główną księgą, która opowiadała o przygodach ówczesnych herosów była mitologia. Mitologia...
Hasło "Memento mori" w literaturze Średniowiecza.
Teocentryzm był jedną z charakterystycznych cech okresu Średniowiecza. Był to pogląd filozoficzny, który w centrum zainteresowania stawiał Boga, jako stwórcę świata, uznawano wyższość dóbr duchowych nad materialnymi, w filozofii natomiast...
Średniowiecze - powtórka.
1.Średniowiecze- to epoka w historii Europy miedzy V a XV stuleciem. Za jej datę początkowo uznaje się upadek starożytnego Rzymu(476). Zmierzch cesarstwa zachodniego rzymskiego otwiera więc epokę średniowiecza, a koniec epoki są podawane trzy...
List Św. Aleksego do Familiany.
Droga Familiano, Siedzę tutaj, ja- mąż twój, czując jak zbliża się mój czas spotkania z Wielkim Panem. Tkwię tak- w łachmanach pod schodami, po których niegdyś stąpałem jako ich właściciel- ponad lat szesnaście. Dostrzegając jak wychodzisz ty,...
Wzorce osobowe epoki średniowiecza odbiciem idei epoki
Epoka średniowiecza ukształtowała kilka poglądów, którym ludzie tej epoki podporządkowali swoje życie. Poglądy te związane były z wiarą i z Bogiem. Według teocentryzmu centrum zainteresowań i uwagi człowieka stanowił Bóg. Augustynizm ujmuje...
Symboliczne opisy śmierci, jako monumentu zamykającego ludzkie życie
Symboliczne opisy śmierci, jako monumentu zamykającego ludzkie życie? Czy dla bohaterów był to koniec życia? Zarówno dla Rolanda jak i dla Boryny był to początek życia wiecznego, godne uwieńczenie ziemskich losów. Fragment „Pieśni o Rolandzie”...
Antyk, Biblia i średniowiecze - najważniejsze informacje
Starożytność 1. Refleksja o poezji i poecie w odzie Horacego Exegi monumentum. Motyw non omnis moriar. (Rzym Iw. pne) ODA - utwór liryczny; pierwotnie przeznaczony do śpiewania, później jakby oderwał się od melodii; tematyka: pochwała...
Wzorce parenetyczne
1. ASCETA - żyje w ubóstwie - przyjmuje pogardę i cierpienie z pokorą - ucieka od sławy, rozgłosu - modli się do Boga - umartwia swoją duszę i ciało - anonimowość - pokora 2. ŚWIĘTY ALEKSY Rozdał swój majątek i ruszył na wędrówkę...
Człowiek współczesny o postawie Świętego Franciszka
O Świętym słów kilka...dziesiąt Święty Franciszek przyszedł na świat w roku 1182 w Asyżu, jako jedyny syn w bogatej kupieckiej rodzinie. Największym pragnieniem jego rodziców był awans syna z klasy mieszczańskiej, do stanu rycerskiego. Marzenie...
Cechy charakterystyczne Średniowiecza
Nazwę średniowiecze, czyli "wieki średnie" wprowadzili twórcy następnej w dziejach epoki - renesansu. Określili w ten sposób okres przejściowy, rozciągający się między epoką starożytną, a nowymi czasami odrodzenia. W renesansie uważano...
Czy słusznie Średniowiecze nazwane jest epoką ciemnoty i zacofania.
To Uratowało Moje Półrocze ^^ :P Czy słusznie można nazywać Średniowiecze epoką „Ciemnoty i Zacofania”? Są argumenty, które potwierdzają tą tezę, tyczą się one głównie początków tej epoki, ale schyłek wieków średnich mógłby wybronić całą...
Legenda o św. Aleksym
Aleksy w wieku 24 lat ożenił się, w noc poślubną pozostawił swoją młodą żonę w dziewictwie i poszedł za Bogiem. Rozdał cały swój majątek i przybrał szaty nędzarza. Podróżował, za jego życia dokonały się liczne cuda, np.: Matka Boska zeszła z...
Średniowiecze - pełny opis epoki
Średniowieczem nazywamy epokę historii i kultury europejskiej między czasami starożytnymi a nowożytnymi. Nazwy tej używano już w XVI w. Początek średniowiecza wiąże się najczęściej z 476 r. n.e. tj. z upadkiem cesarstwa zachodnio - rzymskiego,...
Pojęcia związena ze Średniowieczem.
Teocentryzm – pogląd sprowadzający wszystkie sprawy ludzkie do Boga, Bóg w centrum uwagi. Uniwersalizm – jednolitość epoki średniowiecza(podobna forma, język, filozofia, sztuka, itp.) Motyw Deesis – kompozycja w sztuce przedstawiająca 3...
Środki stylistyczne.
Aluzja literacka – świadome ,znaczące nawiązanie do innego dzieła literackiego, odwołujące się do wiedzy i dociekliwości czytelnika, który powinien dostrzec i zinterpretować to nawiązanie. Anafora – retoryczny środek stylistyczny...
Legenda o świętym Aleksym - plan wydarzeń
1. Narodziny Aleksego. 2. Dorastanie Aleksego w bogatej rzymskiej rodzinie. 3. Ślub Aleksego na prośbę ojca, który pragnął, aby Aleksy pojął za żonę kobietę z równego stanu, co podkreśla kontrast między jego życiem jako bogatego młodzieńca a...
Opracowanie epoki Średniowiecza.
Asceta i rycerz, jako dwie różne średniowieczne postawy (parenetyczny charakter lit. średniowiecza) - asceta i rycerz stanowią dwa podstawowe wzorce osobowe propagowane w parenetycznej literaturze średniowiecznej, obok postawy franciszkańskiej;...
Ideały osobowe epoki średniowiecza - rycerza, świętego i władcy.
To oczywiste, że w każdej epoce tworzą się pewne wzorce osobowe, które rozpowszechniane są przez literaturę. Epoka wieków średnich ukształtowała trzy takie godne naśladowania wzorce – rycerza, dobrego władcy oraz postać świętego – ascety....
Tematy do matury ustnej z języka polskiego.
1. Udowodnij na wybranych przykładach, że starożytność jest źródłem tematów literackich. Starożytność, inaczej antyk, to kultura Greków i Rzymian oraz Biblia. Uznaje sieje za dwa źródła cywilizacji i kultury śródziemnomorskiej, w której kręgu...
"Pytasz co w moim życiu ze wszystkich rzeczą główną" - o potrzebie autorytetów.
Człowiek w swoim życiu nieustannie boryka się z problemami. Niektóre dotyczą codziennych, prozaicznych spraw, inne są wręcz życiowymi tragediami. Jednostka ludzka często jest na tyle słaba, ze nie potrafi poradzić sobie z niezrozumiałą...
Pokora i bunt jako dominujące postawy człowieka wobec Boga w poznanych utworach
M I T O L O G I A I B I B L I A Literatura mitologiczna prezentuje bogów greckich, którzy są ogromnie podobni do ludzi, mają te same pragnienia, namiętności, rywalizują o względy Zeusa, zazdroszczą sobie, snują intrygi, dokonują zemsty,...
Bóg
Tysiące lat temu Bóg stworzył człowieka na Swoje podobieństwo. Był on prawie doskonały... Prawie, bo nie potrafił się przeciwstawić pokusom. W Raju Ewa zerwała jabłko z zakazanego drzewa i tak człowiek poznał, co to grzech, gniew Boski, wstyd......
„Bo nie ma gorszej dla ludzi potęgi Jak pieniądz (...) On prawe dusze krzywi i popycha Do szpetnych kroków i nieprawych czynów.”
We współczesnym świecie pieniądz odgrywa bardzo dużą rolę. Jest miernikiem wartości, pośrednikiem w wymianie, środkiem płatniczym, służy również do gromadzenia bogactwa. Sofokles przez słowa:”Bo nie ma gorszej dla ludzi potęgi Jak pieniądz (...)...
Służyć temu, cóż Ci jest w niebie (legenda o św. Aleksym) jako dewiza sztuki i literatury średniowiecznej
SŁUŻYĆ TEMU, CÓŻ CI JEST W NIEBIE (LEGENDA O ŚW. ALEKSYM) JAKO DEWIZA SZTUKI I LITERATURY ŚREDNIOWIECZNEJ. W bardzo słownikowy sposób średniowieczem możemy nazwać epokę rozciągającą się między starożytnością, a czasami odrodzenia. Dokładne...
Przedstaw argumenty przemawiające za dydaktyzmem literatury średniowiecza.(matura ustna)
Cechą literatury średniowiecznej jest zaangażowanie w kwestie religijne, świeckie, duchowe, społeczne. Utwory pisane były po to, aby służyć określonym celom: aby zbudować ład moralny, wychowywać, nauczać, potępić zło, afirmować dobro. W utworach...
Charakterystyka i ocena ideałów życia spopularyzowanych przez literaturę Średniowiecza.
W okresie średniowiecza panował ustrój feudalny, społeczeństwo dzieliło się na klasy: duchowieństwo, rycerstwo, mieszczaństwo i chłopstwo. Tylko dwie pierwsze miały prawa polityczne, mogły zatem wpłynąć na rządy państwa. Kościół głosił, iż wszelka...
Bóg, życie i śmierć w literaturze średniowiecza, baroku i romantyzmu
Bóg, życie, śmierć. Te trzy słowa zawierają w sobie niemal cały sens istnienia człowieka. Nasze życie, to po prostu czekanie na śmierć, która jest końcem wszystkiego, a jednocześnie początkiem nowego życia, już po tamtej stronie, według większości...
Jaki wizerunek człowieka średniowiecza pozwala odtworzyć poznana literatura tej epoki zarówno parenetyczna jak i krytyczna? Jak dziś odbieramy ten wizerunek?
Natura człowieka zawsze była i jest jedną wielką zagadką. Jak wiele zmieniło się w hierarchii wartości tejże istoty na przestrzeni lat. Czytając wielkie dzieła pisane w tak odległych nam latach mamy wrażenie jakby była to inna bajka, zastanawiamy...
Żyć życiem innym niż większość... Twoje refleksje o wybranych bohaterach literackich idących własną drogą.
Na początku XXI wieku niemal wszyscy żyją podobnie. Prawie każdy młody człowiek uczy się, by mieć w przyszłości dobrą pracę. Dorośli natomiast pracują często ponad siły, aby zarabiać jak najwięcej pieniędzy i zapewnić sobie godną starość. Ludzie...
Sposoby służenia Bogu w Średniowieczu.
Średniowiecze jako długa epoka trwająca X wieków nie była jednolitym okresem. Charakteryzuje się ona tym, że ludzie Boga stawiali na pierwszym miejscu, był najważniejszy i nic ponad nim. Wszyscy i wszystko pochodziło od Stwórcy i do niego dążyło....
Miłość w literaturze różnych epok.
Miłość towarzyszy człowiekowi od zarania dziejów. Wywiera ogromne znaczenie w jego życiu. To ona pobudza go do działania, kształtuje jego postawę, skłania do poświęceń. Jest natchnieniem dla artystów i pisarzy. H. Sienkiewicz w powieści...
Terminy średniowieczne.
Pośrednictwo, umowa, w której jedna strona (pośrednik) zobowiązuje się wobec drugiej strony nastręczyć sposobność do zawarcia umowy albo pośredniczyć przy zawarciu takiej umowy. Z reguły odpłatne. Hierarchia, uszeregowanie stanowisk lub władz...
Problem śmierci w literaturze średniowiecza
Problem śmierci w literaturze średniowiecza Śmierć. Czym jest śmierć? Pytanie to zadawali już starożytni filozofowie. Przez wieki ludzie próbowali wyobrazić sobie śmierć. Powstały w ten sposób różne jej wizerunki: od kobiety o skrzydłach...
Bóg, czas i śmierć w Średniowieczu.
Rodzimy się, zaczynamy oddychać, a nawet się dławić. Egzystujemy. Czyż nie jest to najwspanialsza i jednocześnie najtragiczniejsza zagadka naszego trwania? Co nas zmusza do tego bezustannego wysiłku i pcha w tę nieokreśloną otchłań? Musimy...
Analiza wiersza S. Grochowiaka „Św. Szymon Słupiak” w kontekście kultury epoki.
We wnioskach odpowiedz, jak współcześni poeci oceniają postawę bohatera tekstu. Średniowiecze kojarzy nam się jako okres ciemny, mroczny i bezpłodny. Taki jest też w dziedzinie literatury, ale to właśnie w tej epoce wykształciły się wzorce...
Motyw śmierci w średniowieczu i baroku. Określ funkcje motywu odwołując się do wybranych tekstów literackich.
Kolejność prezentowanych treści: a. Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią krótkie streszczenie, równość wszystkich stworzeń wobec śmierci, czym jest danse macabre, memento mori b. Pieśń o Rolandzie krótkie streszczenie, czy...
Biblia w literaturze polskiej.
ŚREDNIOWIECZE I. „Bogurodzica”: a) pieśń religijna b) jest to ciąg próśb modlitewnych: - do Matki Boskiej aby pośredniczyła u swego Syna - do Syna Bożego o wysłuchanie modlitwy, o dobrobyt w życiu ziemskim i wieczne życie po śmierci...
Średniowiecze - pojęcia ogólne, filozofia.
Światopogląd teocentryczny- nauki teologiczne; uniwersalny charakter kościoła; język łaciński; opiera się na autorytecie kościoła; Asceza; kościelny charakter kultury Medium aevum- wieki średnie Mediewista- historyk badający średniowiecze Cechy...
Ideały osobowe średniowiecza, a dążenia epoki.
Dwa dominujące w społecznościach całej Europy stany społeczne: duchowieństwo i rycerstwo wpłynęły na dwutorowość literatury, która podejmowała przede wszystkim kwestie związane z religią i z życiem dworów rycersko-magnackich. Wybijającą się na...
Analiza porównawcza scen śmierci św. Aleksego i Rolanda
W kulturze średniowiecznej motyw śmierci był przedstawiany na dwa różne sposoby. Pierwszy z nich ukazywany był w formie realistycznej, który artyści ukazują jako obraz rozkładającego się ciała, czyli taki samym naturalnym sposobem jak nasz . drugi...
Czy asceza jest drogą jaką może podążać współczesny człowiek?
Asceza jako idea życiowa, która powstała w średniowieczu stawiała przed człowiekiem nagrodę zbawienia, za cenę dobrowolnego wyrzeczenia się przyjemności, unikania uciech życiowych, prowadzenia bardzo skromny trybu życia, wstrzemięźliwości, a nawet...
Literatura średniowieczna.
Gatunki. ŚWIECKIE - tematyka świecka. Powieści bretońskie - (X w.) utwory, których fabuła oparta jest na bardzo starych legendach, baśniach i mitach celtyckich: - romanse "Tristan i Izolda" - przygodowe "O rycerzach...
"By czas nie zaćmił, i niepamięć" - co z dorobku literatury staropolskiej uważasz za godne ocalenia, utrwalenia w świadomości pokoleń?
"By czas nie zacmil, i niepamiec" - co z dorobku literatury staropolskiej sredniowiecze - oswiecenie) uwazasz za godne ocalenia, utrwalenia w swiadomosci pokolen? Trzeba przyznac, ze ktos, kto zdecydowal sie odpowiedziec na pytanie zawarte w...
Czy ludzi średniowiecznych możemy uznać za szczęśliwych?
Czy ludzie byli wtedy szczęśliwi?... Tak naprawdę, nie możemy tego dokładnie odkreślić, a jedynie snuć pewne domysły. Szczęście, nie jest rzeczą materialną- dla każdego może znaczyć coś innego. Tak, więc szczęście człowieka współczesnego a...
Co Ja, współczesny czytelnik miałbym do powiedzenia Rolandowi, Bolesławowi Chrobremu, św. Franciszkowi, Tristanowi oraz św. Aleksemu?
Przed rozpoczęciem polemiki z życiorysami i poglądami naszych bohaterów należy ich wcześniej przedstawić. Roland to główny bohater francuskiej epopei pt.: „Pieśń o Rolandzie”. Jest to jedna z najstarszych i najsłynniejszych epopei wywodzących...
Znane ci wzorce literackie a ludzkie dążenie do doskonałości. Pokaż historyczną zmienność pojmowania doskonałości.
DOSKONAŁOŚĆ, czyli jak podaje definicja: * „najwyższy stopień cech dodatnich, bycie doskonałym, brak wad; idealność, wzorowość”, tak naprawdę nie może odnosić się do człowieka. Nie można użyć tego określenia, gdy mówimy o nas – ludziach, gdyż...
Rycerz, święty, kochanek jako bohaterowie charakterystyczni dla literatury średniowiecza.
Rycerz, święty i kochanek są typowymi bohaterami literatury średniowiecznej; rycerz jest opisany w "chansons de geste", takich jak "Pieśń o Rolandzie" (punkt 1), "O królu Arturze i rycerzach Okrągłego Stołu"; asceta,...