profil

Bizancjum – ustrój i dzieje polityczne

drukuj
poleca 68% 55 głosów

Cesarstwo wschodniorzymskie w wyniku przemian w okresie V-VIII wieku umocniło swą gospodarkę oraz ustrój polityczny. Pozwoliło to odeprzeć liczne najazdy (Słowianie, Awarowie, Persowie, Arabowie) i obronić jego istnienie.

Okres największej świetności Bizancjum to lata 867--1081, czyli okres rządów tzw. dynastii macedońskiej. W okresie tym państwo to stanowiło potęgę militarną i polityczną, odnosząc zwycięstwa w walkach z Arabami oraz podporządkowując sobie tereny Półwyspu Bałkańskiego. Odpołowy XI wieku cesarstwo bizantyjskie rozpoczęło walki z Turkami.

Wielkim ciosem dla państwa bizantyjskiego było zdobycie przez uczestników IV krucjaty Konstantynopola i likwidacja przez nich tego państwa. W miejsce cesarstwa bizantyjskiego powstało cesarstwo łacińskie, które przetrwało do1261 roku. Wydarzenia te osłabiły Bizancjum, które straciło kontrolę nad terenami Półwyspu Bałkańskiego (Bułgaria, Serbia), a także zostało pozbawione środków do obrony przed ekspansją Turków osmańskich. Zagarnęli oni wszystkie tereny azjatyckie oraz europejskie należące do cesarstwa. Kres istnieniu cesarstwa bizantyjskiego położyło zdobycie Konstantynopola przez wojska tureckie pod wodzą sułtana Mehmeda II w 1453 roku.

Władza cesarza bizantyjskiego, który nosił od VI wieku tytuł basileusa, była absolutna. Podkreślał to zwłaszcza wschodni ceremoniał dworski, w którym cesarz odbierał cześć niemal boską. Swą władzę cesarz sprawował za pośrednictwem sprawnej i dobrze zorganizowanej administracji. W sferze religii cesarz był uznawany za namiestnika bożego oraz osobę równą apostołom.

Ogień bizantyjski
Ogień bizantyjski

Warto pamiętać

Ostatnim cesarzem Bizancjum był Konstantyn XI Dragasz z dynastii Paleologów. W czasie ostatniego dnia walk o Konstantynopol (29 V 1453), kiedy Turcy przerwali już obronę jego mieszkańców, zrzucił on swe insygnia cesarskie i zginął, walcząc w obronie jednej z bram stolicy. Nieznane jest miejsce pochówku szczątków ostatniego cesarza Bizancjum. Obecni w Konstantynopolu, którzy relacjonowali zdobycie miasta przez Turków, podają sprzeczne wersje wydarzeń – od wersji, iż ciała Konstantyna nigdy nie znaleziono, do wersji, iż jego głowa została wypchana przez Turków i wystawiona na jednej z kolumn Forum Augusta.

Pojęcia

Bizancjum – nazwa państwa istniejącego w średniowieczu, które powstało z przekształcenia wschodniej części imperium rzymskiego w państwo feudalne

Literatura

R. Browning: Cesarstwo bizantyjskie. Warszawa 1997.
C. Mango: Historia Bizancjum. Gdańsk 1997.
G. Ostrogorski: Dzieje Bizancjum. Warszawa 1980.
A. Krawczuk: Poczet cesarzy bizantyjskich. Wczesne Bizancjum. Warszawa 1992.
S. Runciman: Upadek Konstantynopola 1453. Warszawa 1994.
K. Zakrzewski: Bizancjum w średniowieczu. Kraków 1995.

Daty

lata 867-1081 - okres największej świetności Bizancjum
1453 rok - wojska tureckie zdobywają Konstantynopol
VI/VII wiek - ostateczne przekształcenie antycznego cesarstwa wschodniorzymskiego w monarchię średniowieczną (Bizancjum)

Przydatne hasło? Tak Nie