profil

Teksty 344
Zadania 0
Słowniki 21
Obrazy 0
Wideo 0

Wolność

polecab/d
Słownik motywów literackich

Głupi komunista

Polski film wykreował też postać głupiego służbisty, którego jest w stanie oszukać inteligentny człowiek – opozycjonista. Takie postaci komunistów wojskowych znajdziemy w głośnej komedii Kazimierza Kutza Pułkownik Kwiatkowski , której bohater – sprytny człowiek z zasadami i fantazją, lekarz wojskowy– ułatwia koledze zwolnienie z wojska, sam ucieka i wypożycza wojskowy samochód, kreując się na komunistycznego wojskowego dygnitarza. Dzięki swym wyczynom uwalnia niesprawiedliwie więzionych,...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Lekarz outsider

Prócz lekarzy dziwaków literatura portretuje lekarzy outsiderów skazanych na wyobcowanie z powodów np. politycznych. Takim jest bohater Łuku triumfalnego Ericha Marii Remarque’a, Ludwik Fresenburg, ukrywający się w Paryżu jako nielegalny emigrant, uciekinier z hitlerowskich Niemiec. Poznajemy go jako przystojnego mężczyznę, świetnego chirurga, który ukrywa się pod fałszywym nazwiskiem Ravic. Zmory przeszłości nie dają mu jednak spokoju, posuwa się nawet do zabicia dawnego oprawcy z...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Marzenia patriotów

Na ogół piękne są marzenia patriotów – żyjących pod zaborami lub w czasie okupacji – o wolnej ojczyźnie. Za te marzenia przychodzi im płacić śmiercią, poświęceniem życia prywatnego. Tak jest w przypadku marzącego o wolnej ojczyźnie Konrada Wallenroda, bohatera utworu Adama Mickiewicza. Wybór walki z Krzyżakami o wolność Litwy przypłaca szczęściem osobistym, rycerską sławą, a w końcu życiem (idzie na daleko posunięte kompromisy moralne). Marzenia patriotów powstańców też kończą się osobistą...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Poeta – przywódca narodu

Inny dylemat poetów dotyczył roli społecznej twórcy. Wielokrotnie pytano,czy poezja ma dotyczyć tematyki narodowej, czy nie, czy ma się angażować w sprawy społeczne, czy pozostać na nie obojętną. Wedle tradycji tyrtejskiej (nazwa pochodzi od greckiego poety Tyrteusza, który zagrzewał Greków do walki i... prowadził ich do zwycięstw) poeta ma zagrzewać do walki. Taką rolę odgrywa Gustaw-Konrad w III części Dziadów , pragnący stanąć na czele narodu i doprowadzić go do wolności. Podobnie...

poleca40%
Słownik motywów literackich

Polowanie z punktu widzenia... zwierzyny – smak utraconej wolności

Niekiedy, rzadko, zdarza się w utworze literackim, że pisarz (poeta) ukazuje polowanie nie z punktu widzenia myśliwych, lecz... zwierzyny. Wówczas polowanie staje się symbolem gwałtu na zwierzęciu, przemocy, utraconej wolności. Tak dzieje się w słynnej piosence Jacka Kaczmarskiego, inspirowanej utworem Włodzimierza Wysockiego: Skulony w jakiejś ciemnej jamie smaczniem sobie spał I spały małe wilczki dwa – zupełnie ślepe jeszcze Wtem stary wilk przewodnik co życie dobrze znał Łeb...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Samotność buntownika

Wielu nieszczęśliwych kochanków zabija się, wielu znajduje sobie szczytne cele. W III części Dziadów „kochanek Maryli” staje się „kochankiem ojczyzny”, z nieszczęśliwie zakochanego młodzieńca przeradza się w buntownika i bojownika o wolność kraju (badacze literatury nie są zgodni, czy Gustaw z IV części Dziadów i Gustaw-Konrad to ta sama, czy tylko podobna postać o tak samo zawikłanej romantycznej biografii, faktem jednak pozostaje, że bohater III części dramatu przechodzi wewnętrzną...

poleca60%
Słownik motywów literackich

Egipscy kapłani i rzymscy niewolnicy

Przedstawieni np. w Faraonie Bolesława Prusa kapłani sprawują władzę nad społeczeństwem. Prowadzą badania, mają większą wiedzę, dzięki temu mogą np. manipulować ludem, przedstawiając susze czy zaćmienia słońca jako kary bogów (mając wiedzę z dziedziny meteorologii, mogą przewidywać takie zjawiska). A więc znów – kto ma wiedzę, ten ma władzę. Nie zawsze jednak: liczni niewolnicy rzymscy,na ogół rodem z Grecji, to artyści i uczeni zwykle mądrzejsi od swych panów, ale całkowicie od nich...

polecab/d
Słownik etymologiczny języka polskiego

wolność

poleca50%
Słownik motywów literackich

Matka Polka

Motyw macierzyńskiego cierpienia w specyficzny sposób przejmie polska literatura patriotyczna, kreująca mit matki Polki, wychowującej syna do nierównej walki z wrogiem. Bohaterka taka jest świadoma, że syna może stracić, a jednak obowiązek patriotyczny nakazuje jej przygotowanie go do roli bojownika o wolność ojczyzny. Ten model macierzyństwa eksponuje Adam Mickiewicz w wierszu Do matki Polki , opisującym w obrazowy sposób ból rodzicielki przyszłego patrioty, która od najmłodszych lat...

poleca47%
Słownik motywów literackich

Samotność umierającego

Szczególny rodzaj samotności to samotność umierających. O niej traktuje wiele dzieł, np. genialna sztuka Dowcip Margaret Edson, mówiąca o odchodzeniu chłodnej, surowej profesor umierającej na raka. Samotność umierającego pokazał też w swoim filmie Życie jako śmiertelna choroba przenoszona drogą płciową Krzysztof Zanussi. Upokorzenia, strachu, cierpienia umierających nie jest w stanie podzielić nikt. W znanym wierszu Campo di Fiori Czesław Miłosz– ukazując iskry i strzępy ubrań,...

poleca34%
Słownik motywów literackich

Ogród

Zakwitały marcinki przy drewnianym płotku Tyś się temu przyglądał mój szanowny kotku Tyś widział martwą osę i dwie muchy w locie I brzozę tę co zmarła tuż przy owym płocie Ja tam dół wykopałem tyś zasnął w tym dole Krążyły nad nim osy w swoim wielkim kole (...) Brzozy żaby marcinki wszystko jest tożsame Wszystko wchodzi wychodzi przez ogromną bramę Przez bramę brzóz marcinków i gnijących jeży Może tam coś jest jeszcze – coś w co nikt nie wierzy (Jarosław Marek Rymkiewicz, Ogród...

poleca84%
Słownik motywów literackich

Artysta – zła profesja

Villon zapoczątkowuje linię pisarzy, którzy kreowali się na wyrzutków społecznych albo faktycznie nimi byli. Autor Wielkiego testamentu , złodziej, uczestnik morderczych bójek, odsiadujący wyrok w więzieniu, a potem skazany na śmierć (wyrok ten zamieniono na wygnanie) niewątpliwie miał powody, by czuć się wyobcowany. Młodopolscy poeci i symboliści nie byli rozpieszczani przez mieszczańskie społeczeństwo, jednak w ich postawie możemy również odnaleźć liczne elementy autokreacji (na „tych...

poleca100%
Słownik motywów literackich

Taniec radości życia

Warto wreszcie wspomnieć o tańcu jako wyznaczniku tożsamości narodowej i... wyrazie radości życia. Te dwa aspekty znaczenia tańca splatają się w słynnej postaci Greka Zorby – bohatera powieści Nikosa Kazandzakisa, sfilmowanej przez Michalisa Kakojanisa (słynna kreacja Anthony’ego Quinna w roli Zorby). Zorba tańczy zawsze: kiedy się cieszy i kiedy rozpacza, gdy umiera jego synek i kiedy zawala się kolejka, którą szalony Macedończyk budował w pocie czoła. Bohater jest ucieleśnieniem takich...

poleca67%
Słownik motywów literackich

Komunista – rewolucjonista, męczennik

Wiersze Władysława Broniewskiego dokumentują postaci i postawy komunistów. Są wśród tych wierszy Na śmierć rewolucjonisty i Elegia o śmierci Ludwika Waryńskiego . Kreują one nowych komunistycznych bohaterów – męczenników za sprawę, idealistów kochających robotnicze masy i wolność, umierających za innych. Jednocześnie programowy wiersz Broniewskiego o poezji ( Poezja ) stawia przed nią zadania tyrtejskie: ma zagrzewać do walki, także rewolucyjnej („Ty masz werbel nam zagrać do...

poleca42%
Słownik motywów literackich

Praca artysty

Odrębny rozdział stanowi praca artystów, ukazywana przez nich samych jako natchniona misja (Mickiewicz w Dziadach cz. III), solidne rzemiosło (Horacy, Norwid) lub wyraz wolności, pozwalającej na tworzenie dzieł wielkich, ale i łamanie konwencji społecznych, szokowanie (zwłaszcza twórczość symbolistów francuskich czy polskich modernistów). Postaci artystów jako próżniaków przedstawia z odrazą literatura tworzona przez pozytywistów ( Nad Niemnem Orzeszkowej, Bez dogmatu Sienkiewicza)....

poleca50%
Słownik motywów literackich

Samotność geniusza

Istotną cechą śpiewaka, barda, wieszcza (z Murów czy Wielkiej Improwizacji ) jest geniusz. Ów geniusz porywa tłumy, ale i odcina wybitną jednostkę od szarej gawiedzi.O samotności niepokornego geniusza, stworzonego do wyższych celów, łamiącego ko nwencje społeczne pisali, na przekór filistrom, symboliści francuscy czy twórcy młodopolscy, eksponując jego samotność i talent, ale także jego nieprzystawalność do społecznych wzorców, okupioną cierpieniem; wolność, niejednokrotnie okupioną...

poleca67%
Słownik motywów literackich

Matka Boska romantyków

Imię Maryi pojawia się też w utworach romantycznych. Echa kultu maryjnego pobrzmiewają w Inwokacji do Pana Tadeusza Adama Mickiewicza, w której poeta dziękuje Matce Boskiej Ostrobramskiej za cudowne uzdrowienie w dzieciństwie oraz błaga ją o „powrócenie cudem na ojczyzny łono” lub choćby przeniesienie „duszy utęsknionej/do tych pagórków leśnych, do tych łąk zielonych”. W III części Dziadów czytamy o tym, jak Gustaw-Konrad (bluźnierca) broni imienia Maryi przed obrazą: JANKOWSKI (...)...

poleca50%
Słownik motywów literackich

Cygan – artysta

Cyganeria warszawska – XIX-wieczna grupa skupiająca poetów i malarzy – działała w latach 1838–1843 w Warszawie. Blisko związany z nią był m.in. Cyprian Kamil Norwid. „Cyganie warszawscy” wydawali oficjalne pisma: „Nadwiślanin” (1841–1842) i „Jaskółka” (1843). Gardzili salonowym stylem życia, konwencjami i głosili idee demokratyczne. Modernistycznym artystom, nawiązującym do romantycznych tradycji, życie Cygana wydawało się atrakcyjne, dlatego tak często nazywali siebie cyganami – bezdomnymi,...

poleca47%
Słownik motywów literackich

Podróże Pana Cogito

Odrębną kategorię stanowią podróże opisane przez Adama Zagajewskiego czy Zbigniewa Herberta. Te pielgrzymki do świata kultury, związane z poznawaniem zabytków, wnoszą do poezji tych twórców czy do esejów (Herbert) poczucie łączności ze światem kultury śródziemnomorskiej. Mijane miasta, opisane w wierszach Zagajewskiego, kuszą obcością lub mieszanką swojskości i obcości. Problemy napotykane w nich przez podróżnika nie są tak do końca jego problemami. Pozwala mu to zyskać wolność i dystans do...

poleca58%
Wiedza o społeczeństwie

Wartości demokratyczne

Określenie wszystkich wartości demokratycznych jest o tyle trudnym zadaniem,że sposób ich doboru zawsze budził kontrowersje. Można jednak wyznaczyć te podstawowe, które posłużą jako punkt wyjścia do dyskusji na temat ich miejsca w systemie demokracji. Wartości demokratyczne wolność prawo do godnego i bezpiecznego życia, do myślenia, wiary i wyrażania własnych przekonań: prawo do aktywnego uczestniczenia w tworzeniu rządowych praw i instytucji bez strachu, przymusu...

poleca29%
Słownik motywów literackich

Powstanie kościuszkowskie

Motyw insurekcji kościuszkowskiej także często pojawia się w tekstach kultury, np. w Panu Tadeuszu w postaci wyraźnej aluzji. Na ścianie w Soplicowie wisi portret Kościuszki, któremu przygląda się Tadeusz po powrocie do domu. Również imię otrzymał tytułowy bohater epopei na cześć wodza. W powstaniu kościuszkowskim brał też udział kaleki żołnierz utrwalony w Kordianie Juliusza Słowackiego jako osoba niepokornie śpiewająca podczas koronacji cara na króla Polski: „Boże, pochowaj nam króla”....



poleca89%
Język polski

Renesans - Nie ma nic bardziej pięknego i godnego niż należycie spełniać role człowieka

W renesansie nastąpiło odkrycie człowieka. Zostało to nazwane antropocentryzmem i polegało na wywyższeniu pozycji człowieka i zniżeniu miejsca Boga w świecie. Koncepcja człowieka wyglądała następująco. Człowiek jest istotą wybitną, szlachetną - w...



poleca79%
Język polski

Sarmatyzm.

Sarmatyzm stanowi podstawę polskiej obyczajowości, religijności, polityki. Zaczyna się w XV wieku. Szlachta polska w dobie swej świetności poszukiwała swych korzeni - znalazła je w starożytnym ludzie Sarmatów (w rzeczywistości był to koczowniczy...



poleca84%
Język polski

Sarmatyzm współczesny - czyli co zostało z tamtych lat

Sarmatyzm to pogląd o szczególnym pochodzeniu szlachty polskiej. Opierając się na XVI - wiecznych historykach twierdzono, że szlachta polska wywodzi się od Sarmatów, starożytnego plemienia, zamieszkującego przed wiekami ziemie polskie. Sarmatom...



poleca85%
Język polski

Problematyka "Zbrodni i kary" Fiodora Dostojewskiego.

Fiodor Dostojewski (1821-1881) był jednym z najbardziej interesujących pisarzy rosyjskich XIX w. Życie miał ciekawe i burzliwe - był skazany na karę śmierci, popadał w długi (hazard), kontaktował się z rosyjskimi rewolucjonistami. Pozostawił po...



poleca85%
Język polski

Interpretacja epizodu z księdzem oraz przypowieści o odźwiernym. ("Proces" F. Kafki)

Józef K. został poproszony o pokazanie kilku zabytków sztuki pewnemu włoskiemu klientowi banku, który po raz pierwszy przebywał w tym mieście, a na którego przyjaźni bardzo bankowi zależało. Po dotarciu do katedry, gdzie byli umówieni okazuje się,...



poleca85%
Język polski

Wykaż, że wojna miała niszczący wpływ na psychikę człowieka.

Każda wojna była, jest i będzie koszmarem i okrucieństwem wobec jej bezpośrednich uczestników. Niezależnie od metod, rodzaju używanej broni, coraz nowocześniejszego i bardziej precyzyjnego sprzętu zawsze niesie ze sobą śmierć, zniszczenie i...



poleca85%
Historia

Rola okresu napoleońskiego w dziejach Europy .

Okres napoleoński przyniósł Europie szereg nowych idei i rozwiązań ustrojowych. Jedną z najważniejszych zmian było wprowadzenie przez Napoleona nowego Kodeksu Cywilnego . 1. Wszyscy obywatele byli równi wobec prawa 2. Wszyscy byli wolni...



poleca89%
Język polski

Pogląd pisarzy na rewolucję społeczną w utworach różnych epok.

Rewolucja zawsze budziła grozę, ale zarazem fascynowała. Może właśnie dlatego inspirowała tak wielu artystów pisarzy i filozofów. Z pasją malował ją Eugene Delacroix. Jego obraz „Wolność wiodąca ludzi na barykady” tematycznie nawiązuje do...



poleca84%
Język polski

Koncepcja poezji i poety w wybranych utworach romantycznych.

Romantyzm znajdował swoje źródła w literaturze i sztuce. Poeci zainspirowali się poezją ludową , historiozofią i kultem natury. Podstawą estetyki romantycznej było : zerwanie z normami klasycznymi, swobodny styl wypowiedzi , możliwość...



poleca85%
Wiedza o społeczeństwie

Eutanazja

Pewien czas temu, cały świat obiegła przerażająca wieść. Niczym ptak zagłady przeleciała nad kościołami świata, paskudząc wiernym w ich strwożone dusze. Kościoły biły w dzwony na znak żałoby. Watykan zareagował pierwszy, potępiając wydarzenie,...



poleca83%
Psychologia

Trafność dokonywania wyborów w życiu każdego człowieka.

„Uczyniwszy na wieki wybór, w każdej chwili wybierać muszę” - Jerzy Liebert W życiu każdego człowieka, w życiu każdego z nas są chwile i sytuacje wymuszające dokonania wyboru. Częstokroć jest to wybór decydujący o przyszłości, jak również...



poleca85%
Język polski

Problemy życia współczesnego w poezji; emigracja, wolność itp.

Średniowiecze: Przecław Słota- O zachowaniu się przy stole Renesans: Mikołaj Rej: Prawe szlachectwo jakie ma być, Żywot człowieka poczciwego, Krótka rozprawa między trzema osobami Piotr Skarga: Kazania sejmowe, Andrzej Frycz Modrzewski:...



poleca84%
Język polski

Rewolucja, wynalazek techniczny czy żmudna codzienna praca.

W 1918r., po I wojnie światowej, Polska po przeszło stuletniej niewoli odzyskała niepodległość. Naród polski ogarną szał radości, że wreszcie, po tylu latach Polska znowu jest krajem wolnym. Jednakże większość Polaków szybko się rozczarowała. Nie...



poleca85%
Język polski

Sarmatyzm.

1. Wielu kronikarzy, nie tylko polskich, ale i obcych, dla określenia ziem dawnej Rzeczypospolitej używało nazwy „Sarmacja”, wywodzącej się od legendarnych Sarmatów – ludów, które zamieszkiwały w połowie pierwszego tysiąclecia p.n.e. tereny nad...



poleca86%
Język polski

Interpretacja wiersza Krzysztofa K. Baczyńskiego

Wiersza Krzysztofa Kamila Baczyńskiego pod tytułem „Swoboda” nie możemy zakwalifikować do utworów o treści wojennej ani do erotyków. A te dwa nurty tematyczne są jakby wizytówką całej twórczości Baczyńskiego. Tytuł „Swoboda” daje czytelnikowi...



poleca85%
Język polski

Złudzenie rozczarowanie i nadzieje Polaków u progu niepodległości.

Wolność to dla każdego człowieka (jednostki) wewnętrzna siła ,coś co sprawia ,że człowiek we własnym kraju bez względu na kolor skóry czy pochodzenie czyje się bezpieczny i szczęśliwy. Tak samo było w 1918 kiedy polska odzyskała niepodległość po...



poleca85%
Wiedza o społeczeństwie

Prawa człowieka

Artykuł 3-ci: „Każdy człowiek ma prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa” Otóż czytając ten artykuł wszystko wydaje nam się takie proste i logiczne.Ponieważ wiadomo, że każdy chce żyć i żyje w bezpieczeństwie i poczuciu własnej wartości na...



poleca85%
Język polski

Czy pieniądze są kluczem do wolności?

Każda żywa istota dożywsza sędziwych lat, zastanawia się nad sensem swojego życia. Budzą się wtedy w człowieku refleksie i odżywają wspomnienia minionych lat. Lat, które minęły bezpowrotnie, które już nigdy więcej nie powrócą. Rozważamy jakie ono...



poleca82%
Wiedza o społeczeństwie

Co dla mnie oznacza słowo „wolność”?

Znaczenie tego słowa jest bardzo szerokie. Oznacza niezależność, niezawisłość, niepodległość np. jednego państwa od drugiego. „Wolność” oznacza również możliwość podejmowania decyzji zgodnie z własną wolą. „Wolność” to także prawa obywatelskie...



poleca85%
Język polski

Juliusz Słowacki - "Grób Agamemnona".

Wiersz ten został napisany w Paryżu w 1839 roku, po powrocie z podróży na wschód i jest to dygresja VIII "Podróży do Ziemi Świętej z Neapolu". Jest on szczególnie związny z pobytem poety w Grecji, w której zwiedzał grobowiec króla...



poleca85%
Język polski

Dlaczego o wybranych bohaterach literackich powiedziałbyś „ludzie wolni”.

Wolność jest to pojęcie bardzo szeroko rozumiane. Słownik języka polskiego podaje znaczenie wolności jako niezależność, niepodległość, swoboda i samodzielność. „Wolność” oznacza również możliwość podejmowania decyzji zgodnie z własną wolą, to...



poleca84%
Filozofia

Postmodernizm

W kulturze i filozofii II połowy XX wieku, bardzo wyraźnie zaznaczył się wpływ postmodernizmu. Ten kierunek w filozofii współczesnej i ruch kulturalny jest reakcją na kulturę nowoczesną. Nazwa postmodernizmu odnosi się głównie do zjawisk, które...



poleca84%
Język polski

Tolerancja

Tolerancja jest to bardzo potrzebna wartość w człowieku. Jest to uznanie prawa drugiej osoby do różnienia się z innym człowiekiem. To zdolność przetrwania w niesprzyjających warunkach zachowaniach. Oznacza, że niezależnie na indywidualną godność...



poleca85%
Język polski

Żyć to wybierać, próba eseju o wolności i odpowiedzialności

Wolność znaczy odpowiedzialność i właśnie dlatego ludzie boją się wolności." - G.B. Shaw Życie jest to jedno ogromne drzewo. Ugina się pod wpływem wiatru, który czasami jest tak mocny i potężny, że je łamie. Jednak nie zawsze. Drzewo może...



poleca82%
Wiedza o społeczeństwie

Ideały anarchistyczne, czyli w co wierzą anarchiści.

Anarchiści wierzą, że każdy ma prawo do wolności; że celem społeczeństwa jest rozszerzanie indywidualnej swobody jej członków. Wokół tych założeń obraca się cała idea anarchizmu. Człowiek żyjący od początku samotnie (dla przykładu pustelnik),...



poleca85%
Język polski

Rozważania o wolności inspirowane lekturą "Giaura".

Wolność – pojęcie indywidualne, jedno z podstawowych pojęć politycznych, mające równierz odniesienia filozoficzne, religijne i ekonomiczne. Wolność to brak zewnętrznego przymusu. Jest różnie rozumiana przez filozofów. Pochwała idei wolności...



poleca84%
Język polski

Interpretacja wiersza "Poeta jest twoim bratem"

Poeta jest towim bratem – Janusz stanisław Pasierb Wiersz Janusza Stanisława Pasierba pt. „Poeta jest twoim bratem” poświęcony jest funkcji poezji, jak i samego poety we współczesnym świecie. Twórca tego tekstu był księdzem, filozofem i...



poleca90%
Wiedza o społeczeństwie

Amnesty International

Wszyscy ludzie rodzą się wolni i równi w swej godności i w swoich prawach. Są obdarzeni rozumem oraz powinni postępować wobec innych w duchu braterstwa” głosi pierwszy artykuł Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka uchwalonej przez Organizacje...



poleca83%
Język polski

Jak rozumiem szczęście?

Każdy z nas, każdy człowiek potrafi doznawać wielu uczuć, co wywołuje u niego czasem śmiech, czasem przygnębienie, czasem pozytywne, lub negatywne wspomnienia, a czasem wiele, wiele innych reakcji. Gama uczuć jest bardzo szeroka, od tych...