profil

Teksty 393
Zadania 0
Słowniki 20
Grafika 0
Filmy 0

Barok

poleca59%
Słownik motywów literackich

Renesansowe i barokowe obrazy nędzy chłopskiej

Utwory średniowieczne, a także renesansowe, takie jak Pieśń świętojańska o Sobótce czy inne teksty Jana Kochanowskiego tuszują krzywdę chłopów.Odważnym utworem poruszającym temat biedy wśród włościan jest  Mikołaja Reja. Utwór ten pokazuje stosunki panujące na wsi: „Ksiądz pana wini, pan księdza,/A nam prostym zewsząd nędza”. Chłopi ukazani zostają jako warstwa ciemiężona zarówno przez duchowieństwo, jak i szlachtę. Straszliwe warunki pracy w polu opisuje Szymon Szymonowic w sielance...

poleca62%
Literatura

Barok : Co nam zostało?

• Misterne, kunsztowne budowanie poezji (kilka nurtów poetyckich, które „bawiły się” słowem). • Pamiętniki Paska jako najlepszy z epoki zapis obyczajów. • Arcydzieło epistolografii, czyli zbiór listów króla Jana III Sobieskiego do królowej Marysieńki.

poleca29%
Literatura

BAROK

poleca34%
Literatura

Gatunki literackie baroku

Diariusz – dziennik, w którym na bieżąco, bez zbytniej dbałości o formę notowane są kolejne wydarzenia. Są ciekawym źródłem dla badaczy historii i kultury tamtej epoki. Emblemat – połączenie obrazu i słowa; wypowiedzi tworzące formę charakterystyczną dla XVII w. Emblemat składa się z trzech części: motta, ilustracji i wiersza. Madrygał – krótki wiersz miłosny należący do poezji dworskiej, który wynosił na piedestał piękno i zalety kobiecości. Madrygały pisał np. Morsztyn....

poleca77%
Słownik motywów literackich

Barokowe rozdarcie między urokami świata a nakazami Bożymi

W wierszach współczesnego Kochanowskiemu Mikołaja Sępa-Szarzyńskiego ujawnia się rozdarcie między rozkoszami ziemskimi, miłością „rzeczy świata tego” a miłością do Boga. Mówiący w wierszach wybiera oczywiście wartości wieczne. Jednak szkicowany przez niego w sonetach świat przypomina pole ciągłej walki, jaką prowadzimy „z szatanem, światem i ciałem”. Trzeba być bardzo czujnym, by wybierać zawsze to, co trwałe i nieprzemijalne, a gardzić sławą, pieniędzmi, miłością tego świata...

poleca67%
Słownik motywów literackich

Metafizyczne klimaty baroku i nie tylko

Epoką lubującą się w tematyce przemijania jest barok. Barokowa poezja metafizyczna chętnie odwołuje się do Księgi Hioba i Księgi Koheleta . Współczesny Kochanowskiemu Mikołaj Sęp-Szarzyński w swych sonetach daje wyraz kruchości i niepewności bytu człowieka na ziemi: Ehej, jak gwałtem obrotne obłoki I Tytan prędki lotne czasy pędzą! A chciwa może odciąć rozkosz nędzą Śmierć tuż za nami spore czyni kroki! (Mikołaj Sęp-Szarzyński, Sonet I, O krótkości i niepewności na świecie żywota...

poleca46%
Słownik motywów literackich

Późniejsze nawiązania do bohatera

Ta postać inspirowała poetów. Metafizyczny twórca polskiego baroku (czy raczej przełomu renesansu i baroku) Mikołaj Sęp-Szarzyński parafrazował w Sonecie II słowa z Księgi Hioba . Wyeksponował tak typowe dla swojej poezji i wrażliwości baroku motywy, jak marność naszego ziemskiego życia, nietrwałość rzeczy cielesnych, trwałość duchowych i niepokój w dążeniu do Boga oraz barokowe paradoksy („O Święty Panie, daj, niech i my mamy/To, co mieć każesz, i tobie oddamy!”). Do postaci największego...

poleca71%
Literatura

Barok : Zapamiętaj te pojęcia

• Konserwatyzm – kurczowe trzymanie się tradycji i niedopuszczanie do reform czy wprowadzenia pojedynczych nowości. • Kosmopolityzm – zapatrzenie w kulturę zagraniczną i przez to lekceważenie dorobku swojego kraju. Kosmopolita znaczy po prostu „obywatel świata”. • Rokoko – ostatnia faza baroku, kojarzona z lekkością i ulotnością.Stosunkowo mało znacząca w literaturze, najmocniej odcisnęła swój ślad w malarstwie i sztuce użytkowej. • Sarmatyzm – cała kultura szlachecka z XVII...

poleca50%
Słownik motywów literackich

Taniec śmierci

W średniowieczu zarówno w utworach literackich, jak i przede wszystkim plastycznych pojawia się motyw tańca śmierci. Średniowieczne, ale i barokowe ilustracje przedstawiają upersonifikowaną śmierć, wciągającą w taneczny korowód l udzi wszystkich stanów. Symbolizuje to bezwzględność śmierci i fakt, iż zrównuje ona wszystkich, bez względu na pozycję majątkową, wieki status społeczny... Motyw ten występuje również w średniowiecznej Rozmowie Mistrza Polikarpa ze Śmiercią : [Mors dicit] (......

poleca29%
Słownik motywów literackich

Przemijanie, vanitas

jestem z upływającej wody z liści które drżą trącane dźwiękiem wiatru przelatującego pospiesznie (...) jestem schrypłym głosem milczącym głucho nade mną dni o wielkich pustych skrzydłach mijają... (Halina Poświatowska, jestem z upływającej wody... ) Godzina za godziną niepojęcie chodzi: Był przodek, byłeś ty, potomek się rodzi. Krótka rozprawa: jutro – coś dziś jest, nie będziesz, A żeś był, nieboszczyka imienia nabędziesz. (Daniel Naborowski, Krótkość żywota ) Zaledwie...

poleca75%
Literatura

Bilbia : Co nam zostało?

Nawiązania do tematów i bohaterów biblijnych, jak i do samej księgi są obecne w każdej następnej epoce literackiej. • Średniowiecze – z tradycją biblijną związane są takie gatunki,jak misterium, jasełka, kazania, pieśni. Ważne są pierwsze tłumaczenia Biblii ( Psałterz floriański , Psałterz puławski ). • Renesans – tłumaczenia psalmów, które wykorzystywano jako modlitwy (Jan Kochanowski, Mikołaj Rej, Mikołaj Sęp-Szarzyński). Postacie biblijne przywołuje w swoich Kazaniach...

poleca46%
Literatura

Prądy literackie Baroku

Gongoryzm – hiszpański rodzaj poezji barokowej, od nazwiska twórcy Luisa de Gongory. Równie kunsztowna w formie, ale dodatkowo trudna w odbiorze, bo najczęściej filozoficzna w treści. Taką poezję nazywano kultyzmem, bo jej odbiorcami byli ludzie dobrze wykształceni, pochodzący z wyższych warstw społecznych. Klasycyzm – nurt francuski, który przywoływał antyczne wzorce, autorytety; powstał nawet podręcznik – Sztuka poetycka – dla poetów, którzy chcieli tworzyć w klasycystycznym duchu....

poleca13%
Literatura

Barok : Ważni bohaterowie literaccy

Jan Chryzostom Pasek – bohater i autor Pamiętników , rycerz i ziemianin z całym zbiorem wad charakterystycznych dla tych stanów.

poleca63%
Literatura

Barok : Zapamiętaj tych pisarzy

Józef Baka (1707-1780) – przez długie lata uważany za grafomana; jezuita, poeta piszący głównie o śmierci. Używał poetyki późnego baroku, choć chronologicznie pisał już w czasach saskich. Jan III Sobieski (1629-1696) – listy króla do królowej Marysieńki to najsłynniejszy przykład epistolografii barkowej. Oprócz wyznań miłosnych król pisze też o zdarzeniach wojennych, co pozwala je traktować jako dokument historyczny. Wespazjan Kochowski (1633-1700) – poeta, sarmata tęskniący za...

poleca56%
Literatura

Barok : Nazwa epoki i ramy czasowe

Nazwa pochodzi z wł. barocco – dziwny. Tak właśnie nazywano rzadki gatunek perły łowionej u wybrzeży Portugalii. Miała rzadko spotykany oryginalny kształt, przez co była bardzo cenna. Jest to okres trwający od schyłku lat 80. XVI w. do lat 30. XVIII w. Współcześnie w polskim baroku wyróżnia się trzy fazy: • wczesny barok – od lat 80. XVI w. po lata 20. XVII w.; w tym czasie powstaje najwięcej poetyckich utworów mistyczno-metafizycznych; • barok dojrzały – od poł. XVII w. do schyłku...

poleca66%
Literatura

Barok : Literatura polska

• Do trupa (Jan Andrzej Morsztyn) – sonet oparty na porównaniu spokoju trupa z cierpieniami zakochanego. Oczywiście pointą jest stwierdzenie, że lepiej jest być trupem niż nieszczęśliwie się zakochać. • Liryki Daniela Naborowskiego Jego wiersze zalicza się do nurtu poezji dworskiej, ale jest jednocześnie autorem, który najdobitniej wyrażał barokową ideologię. Zastanawia się nad przemijaniem, kruchością życia i tym, jak w tej niepewności odnajduje się człowiek. — Cnota grunt...

poleca57%
Literatura

Barok : Najważniejsze motywy i tematy

Miłość – dworska, lekka, flirt, ale też pokazywana jako uczucie ogarniające całe życie, uczucie, które można przeciwstawić nawet śmierci. Miłość pokazywano także w intymnej relacji z Bogiem. Mit Sarmaty – ten motyw wiąże się z szerszym widzeniem– z troską o ojczyznę. Efektem jest negatywna ocena ówczesnej rzeczywistości i, w odpowiedzi na taki stan, wskrzeszenie przez twórców postaci Sarmaty jako idealnego patrioty (np. Pamiętniki Paska, ale też Niepróżnujące próżnowanie...

poleca27%
poleca65%
Literatura

Środki poezji barokowej

budowanie obrazu na kontraście, epatowanie brzydotą, paradoksy, oksymorony, np. gorący lód, zimny ogień, hiperbola, czyli przesadne kreowanie jakiegoś zjawiska, anafora, czyli rozpoczynanie kolejnych wersów od tego samego zwrotu lub słowa, przestawny szyk wyrazów w zdaniu.

poleca72%
Literatura

Główne nurty literackie Baroku

Barok sarmacki – miał charakter bardzo swojski, bo wiązał się z kulturą ludową. Popierano i promowano krajową obyczajowość, szczycono się tak pojętym patriotyzmem. Barok sarmacki reprezentują: Wacław Potocki, Szymon Szymonowic i Jan Chryzostom Pasek. Poezja światowych rozkoszy – opiera się na myśli,że wszystkich dotyczy przemijanie, ale skoro dostaliśmy życie, to musimy z niego jak najpełniej korzystać. Przeciwstawiać smutkowi radość, a śmierci – afirmację życia i miłość. W tym duchu...



poleca84%
Język polski

Literatura staropolska - średniowiecze, renesans, barok - poczucie obcości, fascynacja, czy obojętność?

Współczesny czytelnik postawiony przed wyborem lektury - czy to na długie, zimowe wieczory, czy też do czytania w tramwaju - z pewnością nie może narzekać na ubogą ofertę tytułów proponowanych mu przez księgarnie i biblioteki. Przeprowadzone...



poleca84%
Język polski

Epoki Literacki - filozofia i najważniejsze utwory bezcenne do matury

ANTYK: Filozofia: -Heraklit, Sokrates V w.p.n.e., Platon V w. p.n.e., Arystoteles IV w. p.n.e., Dionizos – cynizm, Zenon z Kition II w. p.n.e. – stoicyzm, Epikur III w. p.n.e. Literatura: Epika – Grecja: Homer VIII w. p.n.e. - „Iliada” i...



poleca83%
Język polski

Sciąga z lektur epokami

Antyk: Horacy-Egzeni monumentum, O co poeta prosi Apollina; Safona-(Zazdrość, Pogarda dla nieznanej poezji); Owidiusz-Przemiany, Sztuka kochania;Homer-Iliada, Odyseja;Sofokles-Antygona; Biblia: Symonides-Lamentacje; Salomon-Pieśń...



poleca83%
Język polski

Matura ustna z J.Polskiego

ANTYK, BIBLIA 1. W czym tkwi istota tragizmu "Antygony" Sofoklesa? 2. Wybrane przykłady z mitologii inspiracją dla twórców różnych epok. 3. Motywy biblijne w znanych Ci utworach literatury polskiej. ŚREDNIOWIECZE 4. Dokonaj klasyfikacji...



poleca84%
Język polski

Motyw Boga w literaturze

Myślicie, że przyszedłem przynieść pokój na Ziemię. Ja jednak nie przyszedłem przynieść pokoju, ale MIECZ. Przybyłem po to, aby poróżnić człowieka z jego ojcem, córkę z jej matką i synową z teściową. Bo ktokolwiek miłuje ojca swego lub matkę...



poleca84%
Język polski

Analiza i interpretacja wiersza Daniela Naborowskiego "Krótkość żywota".

Dokonując analizy i interpretacji wiersza Daniela Naborowskiego "Krótkość żywota" oraz odwołując się do innych utworów tej epoki przedstaw barokowe spojrzenie na ludzkie życie. Punkty potrzebne w pracy: 1) Określenie podmiotu...



poleca90%
Język polski

Cytaty.

STAROŻYTNOŚĆ Ksiega Genesis "Uczynmy czlowieka na wyobrazenie nasze (...) i niech panuje nad wszystka ziemia" Ksiega Hioba "Czlowiek zrodzony z niewiasty dni krotkich jest pelen klopotu" Ksiega Koheleta "Marnosc nad...



poleca84%
Język polski

List Barokowy

Wielce wielmożny, ulubiony mój przyjacielu, towarzyszu uczt i zabaw wszelkich Marcinie. Rad jestem niezmiernie, z powodu tego, że mogę w dniu dzisiejszym list wystosować, który będzie pierwszym moim odzewem do Ciebie od lat kilku, jak nie...



poleca84%
Język polski

Człowiek i jego wartości.

Człowiek i jego świat wartości. Człowiek zawsze szukał w literaturze odpowiedzi na pytania o sens własnej egzystencji, o sposób rozumienia świata i samego siebie, o ideały, ku którym ma dążyć, o system wartości, jaki powinien wyznawać. Literatura...



poleca85%
Język polski

Obraz Polaka XVII i XXI wieku.

W XVII w Polak przedstawiony jest jako sarmata. Sarmatyzm jednak było to zjawisko pozytywne, do lat siedemdziesiątych XVI wieku, związane z głęboką religijnością, kultem dawności, rodzimości, gloryfikacją dawnych praw, obyczajów, czy też...



poleca85%
Język polski

Odwołując się do wybranych lektur oraz utworów spoza kanonu wykaż stałą obecność egzystencjalnego widzenia świata w różnych epokach kulturowych.

Egzystencjalizm to kierunek filozoficzny powstały w XX wieku. Podstawowym założeniem tego prądu myślowego jest pogląd głoszący, że każda jednostka ma wolny wybór, decyduje o sensie własnego istnienia (egzystencja poprzedza esencję), jest...



poleca85%
Język polski

Jakie treści i postawy zawarte w literaturze przedrozbiorowej mogą pomóc w kształtowaniu wzorca osobowego współczesnego człowieka - Polaka.

Człowiek współczesny wraca myślami w przeszłość. Zastanawia się nad początkiem swego istnienia, skąd pochodzi, jacy byli jego przodkowie, jak kształtowało się jego życie. Powraca do literatury, która powstała przed jego narodzeniem. Pragnie...



poleca85%
Język polski

Motyw młodości

Młodość - młodzi ludzie, których obserwujemy podczas nabywania przez nich życiowego doświadczenia, dorzewania do dorosłości. Pierwsza kategoria: dorastający zwyczajnie, w realiach swojego świata. Jest to dorastanie klasyczne, zawierające to,...



poleca93%
Język polski

„Zadziwić oto cel poety”. Hasło Mariniego, odnieś do twórczości J. A. Morsztyna i D. Naborowskiego.

Celem poezji barokowej jest zaszokować, zaskoczyć odbiorcę. Dlatego twórcza praca poetów skupia się na poszukiwaniu nowych form wyrazu, na oryginalności pomysłu - czyli konceptyzmie. Najpopularniejszą techniką baroku była metoda twórcza...



poleca80%
Język polski

Barok - charakterystyka epoki.

Nazwa epoki i granice czasowe Nazwa "barok" pochodzi prawdopodobnie od portugalskiego słowa "barocco", oznaczającego rzadką i cenną perłę o nieregularnym kształcie. Miano epoki byłoby więc zarazem metaforą jej samej:...



poleca80%
Język polski

Różne oblicza sarmatyzmu w literaturze i kulturze polskiego baroku – Wacław Potocki i Jan Chryzostom Pasek

Czym w ogóle jest sarmatyzm i dlaczego można przedstawić jego różne odcienie tylko w literaturze i kulturze polskiego baroku? Sarmatyzm jest pojęciem złożonym. Określa obyczajowość oraz kulturę duchową i umysłową Rzeczypospolitej szlacheckiej od...



poleca82%
Język polski

Muzyka i kompozytorzy Baroku.

Okres Baroku zamyka się w latach 1597 (powstanie pierwszej opery)-1750 (śmierć Jana Sebastiana Bacha). Na początku epoki dominowała jeszcze muzyka religijna, jako pozostałość po Średniowieczu i Renesansie; natomiast koniec epoki oznacza już zmianę...



poleca84%
Język polski

Teatr i muzyka baroku

Teatr baroku Teatr to miejsce gdzie utwory literackie napisane zwykle w formie dialogów – rozmowy między dwiema lub kilkoma osobami – „oblekają się w ciało” – zostają przed nami odegrane przez aktorów w specjalnie przystosowanym do tego...



poleca85%
Język polski

Motyw naprawy Rzeczypospolitej.

Twórczością staropolską nazywamy utwory napisane w epokach polskiego renesansu, baroku jak i oświecenia. Jest to odpowiednio XVI, XVII i XVIII wiek. Polska, w XVI wieku, była "spichlerzem Europy", co świadczyło o jej potędze gospodarczej. Na tak...



poleca86%
Język polski

Otworzyć wiersze Mikołaja Sępa–Szarzyńskiego tym słowem – kluczem.

Bóg pojawia się w każdym utworze Mikołaja Sępa-Szarzyńskiego i jest właśnie owym słowem-kluczem, którym można otworzyć jego poezję. We wszystkich jego utworach Bóg unosi się nad światem, ale człowiek, stojący na dole, go nie widzi, co poeta...



poleca85%
Język polski

Rubens.

Rubens Peter Paul (1577-1640), malarz flamandzki. Czołowy artysta okresu baroku, skupiający w swojej twórczości takie cechy epoki jak: wybujałość, żywiołowość, dynamika, niepokój i zmysłowość. Dzięki niezwykłej indywidualności narzucił swój styl...



poleca85%
Język polski

Wartości literatury staropolskiej dla następnych pokoleń.

Jakie wartości zawarte w literaturze staropolskiej należy przekazać następnym pokoleniom jako najcenniejsze dziedzictwo? „Twórczość staropolska obejmuje okres od XII do połowy XVIII w. Czyli trzy epoki literackie: średniowiecze, renesans i...



poleca82%
Język polski

Kim jest człowiek w twórczości renesansu i baroku?

Próbuję sobie przypomnieć kiedy to się zaczęło. Zwykle dzieje się tak, że problematyka i potencjalny autor jakoś przypadają sobie do gustu. Tymczasem patrzę na arkusze wciąż białego papieru, z nadzieją, że w końcu zobaczę te wyimaginowane...



poleca83%
Historia

Wpływ antyku na rozwój cywilizacji europejskiej

Starożytna Grecja i Rzym, ich dokonania kulturowe i cywilizacyjne miały olbrzymi wpływ na rozwój całej Europy. Wiele późniejszych epok korzystało z dorobku tych cywilizacji, sięgało po wypróbowane wzory, nie tylko korzystało z tematów, motywów,...



poleca85%
Język polski

Starożytność

Periodyzacja epoki starożytnej. Periodyzacja to podział na okresy i podokresy. Epokę starożytną określiły dwie cywilizacje: świat starożytnej Grecji i Imperium Rzymskiego. Literaturę starożytną dzielimy na okresy według powstania: VIII...



poleca85%
Język polski

Barok.

Barok jest kierunkiem we wszystkich dziedzinach sztuki, występujący w Europie, a następnie w Ameryce Łacińskiej od końca XVI do I połowy XVIII wieku. Najwcześniej został ukształtowany we Włoszech (manieryzm, marinizm) i w Hiszpanii (konceptyzm,...



poleca85%
Język polski

Antropologia poetycka: kim jest człowiek w twórczości renesansu i baroku?

Żeby najpełniej określić, kim i jakim był człowiek w twórczości renesansu i baroku należy najpierw odpowiedzieć na pytanie, kim właściwie jest człowiek. Niewątpliwie jest to istota żywa, tak bardzo podobna do wielu innych, a przecież tak od nich...



poleca79%
Język polski

Powtórka z epok - barok i oświecenie.

1. Styl barokowy w sztuce (Malarstwo, architektura) · Termin barok pochodzi z języka portugalskiego „barocco” oznacza nieregularną perłę o dziwnym kształcie, włosi używali tego słowa do określenia czegoś przesadnego. · Termin oznacza wszystkie...



poleca85%
Język polski

Krakowskie kościoły barokowe

Po drodze mijamy ulicę Szewską i ulicę św. Anny, gdzie przy Plantach wznosi się monumentalny gmach barokowego kościoła św. Anny zbudowany na przełomie XVII i XVIII w. przez holenderskiego architekta Tylmana z Gameren, na zamówienie profesorów...



poleca84%
Język polski

Scharakteryzuj nurty poezji barokowej wykorzystując twórczość J.A Morsztyna, Daniela Naborowskiego, Wacława Potockiego.

Barok był epoką trwającą od końca XVI w. do połowy wieku XVIII. Był to ciężki okres dla Polski. W Rzeczypospolitej zauważyć można było nasilające się zróżnicowania religijne i społeczne pomiędzy poszczególnymi warstwami, np. chłopami a szlachtą,...