profil

Barok : Literatura polska

poleca 67% 145 głosów

Do trupa (Jan Andrzej Morsztyn) – sonet oparty na porównaniu spokoju trupa z cierpieniami zakochanego. Oczywiście pointą jest stwierdzenie, że lepiej jest być trupem niż nieszczęśliwie się zakochać.

Liryki Daniela Naborowskiego Jego wiersze zalicza się do nurtu poezji dworskiej, ale jest jednocześnie autorem, który najdobitniej wyrażał barokową ideologię. Zastanawia się nad przemijaniem, kruchością życia i tym, jak w tej niepewności odnajduje się człowiek.
— Cnota grunt wszystkiemu – 16 wersów zaczynających się od słów „Nic to...” i gromadzących zaszczyty i splendory życia. Ale nic one nie znaczą, bo przemijają – tylko życie cnotliwe gwarantuje życie wieczne.
— Do Anny – przykład wyrafinowanej poezji konceptyzmu. Naborowski znów przekonuje, że wszystko przemija. Wszystko z wyjątkiem uczucia do ukochanej Anny.
— Krótkość żywota – Naborowski jako mistrz syntez w każdym wersie dowodzi znikomości życia. Aby lepiej zobrazować przemijalność, używa ciągu nazw abstrakcyjnych i ulotnych zjawisk: cień, dym, błysk, punkt, dźwięk.
Moralia (Wacław Potocki) – jest to zbiór ponad 2000 wierszy, które są komentarzem łacińskich przysłów. Tekst nie był przeznaczony do druku, więc komentarze są dość ostre – przebija z nich zwątpienie w jakikolwiek skutek reform i przemian społecznych.
O sobie (Jan Andrzej Morsztyn) – poeta opisuje miłość przez porównanie jej do 23 różnych zjawisk, które okazują się niczym w zestawieniu z uczuciem do Katarzyny. Tekst raczej bawi i widać, że powstał w kręgu kultury dworskiej, aby stanowić źródło niezbędnych tam komplementów.
Pamiętniki (Jan Chryzostom Pasek) – uznaje się je za przykład gawędy szlacheckiej. Zawierają portret (autoportret) XVII-wiecznego Sarmaty. Składają się z dwóch części: pierwsza obejmuje lata 1656-1666 (etap żołnierski i tułaczy w życiu pisarza), a druga to czas ziemiański (lata 1667-1688). Napisane wartkim, bogatym w opisy językiem.
Pospolite ruszenie (Wacław Potocki) – obrazek pokazujący polską szlachtę podczas pospolitego ruszenia przeciw Kozakom. Zamiast walczyć, śpią w namiotach – tak Potocki kpi z Sarmatów.
Transakcja wojny chocimskiej (Wacław Potocki) – XVII-wieczny epos, którego tematem jest wojna z Turkami z 1621 r.i zwycięska bitwa pod Chocimiem. Utwór jest dość swobodnym przekładem dziennika prowadzonego przez uczestnika wojny, Jakuba Sobieskiego, ojca króla Jana III Sobieskiego. Epos propaguje wzorzec wodza-Sarmaty, którym jest hetman Chodkiewicz.

Podoba się? Tak Nie

Materiał opracowany przez eksperta

Czas czytania: 2 minuty

Spis treści