profil

Teksty 302
Zadania 0
Słowniki 10
Grafika 0
Filmy 0

Szlachta

polecab/d
Słownik motywów literackich

Polowanie jako wyznacznik pozycji społecznej

Polują władcy i szlachta. W filmie Wielka miłość Balzaka jest scena, w której mąż pani Hańskiej karze chłopa za zabicie dzika – nie jest rzeczą chłopa polowanie w pańskich lasach na grubą zwierzynę, nawet jeśli wchodzi w szkodę. Polują też królowie, zapuszczając się w niedostępne knieje.Przy okazji napotykają cudowne źródła, zakładają miasta i uzdrowiska – mówi o tym niejedna legenda. Jednym z takich podań o łowach króla jest legenda o Janie i Cecylii utrwalona w Nad Niemnem Elizy...

polecab/d
Słownik motywów literackich

„A szlachta niech sobie tańcuje” – taniec rewolucji

Bywał też taniec symbolem przewrotu, rzezi rewolucji. „Ja z tobą potańcuję” –mówimy, grożąc w języku potocznym i do tego powiedzenia odwołuje się Gustaw Ehrenberg w romantycznym, pełnym gróźb wierszu: O! Kiedy wybije godzina powstania, Magnatom lud ucztę zgotuje; On miecze i stryczki zaprosi do grania, A szlachta niech sobie tańcuje. (Gustaw Ehrenberg, Szlachta w roku 1831 )

poleca100%
Słownik motywów literackich

Ubożenie szlachty

Odrębnym zagadnieniem jest ubożenie szlachty, między innymi w wyniku carskich represji po powstaniu styczniowym. Biednieją Niechcicowie z Nocy i dni Marii Dąbrowskiej, zmuszeni do zarządzania cudzymi majątkami, Orzelscy z Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej, rezydenci u bogatszych kuzynów, i Korczyńscy, coraz biedniejsi posiadacze majątku z tej samej powieści. Salomea Brynicka, bohaterka Wiernej rzeki , i jej sługa cierpią głód, zamknięci w dworze w czasach, gdy dogorywa powstanie. Biednieją...

poleca84%
Słownik motywów literackich

Wyznacznik pozycji społecznej, ale i symbol zbratania

Taniec bywa symbolem pozycji społecznej – w sferach szlacheckich czy na dworze królewskim tańczy się co innego niż wśród ludu, tańcem akcentującym pozycję społeczną jest np. menuet czy walc (walca tańczy dama z wiersza Czesława Miłosza Walc ; co innego tańczy szkocki lud, co innego najbogatsi na pokładzie „Titanica” w superprodukcji Titanic ). Bywa też, jak w średniowiecznych tańcach śmierci, że taniec zrównuje różne stany. Wspólny taniec chłopów i panów na weselu ( Wesele Stanisława...

poleca42%
Słownik motywów literackich

Praca wyznacznikiem miejsca w hierarchii społecznej; przekleństwo warstw niższych

Już w literaturze i sztuce antyku i średniowiecza praca jest wyznacznikiem pozycji społecznej. Pracują ponad siły niewolnicy ( Faraon Bolesława Prusa), nie od nich zależy ich miejsce pobytu, są jedynie sługami wykonującymi rozkazy swych panów ( Quo vadis Henryka Sienkiewicza). W tekstach kultury średniowiecza, renesan su czy sentymentalizmu praca chłopa jest czasem idealizowana (utwory Kochanowskiego), jednakże zdarzają się też utwory, w których mowa o krwi, pocie i upokorzeniach chłopów...

poleca100%
Słownik motywów literackich

Szlachta trwoniąca majątki

Zarówno podupadająca drobna szlachta, jak i arystokracja żyją ponad stan. Utracjuszem okazuje się Kazimierz Starski z Lalki Bolesława Prusa. Żyje jak pasożyt, nieustannie podróżując, bawiąc się, romansując i czyhając na jakiś spadek po krewnych. W powieści widzimy także inne postaci marnujące majątki. Rozkapryszoną arystokratką, ponoszącą wielkie wydatki, jest córka mającego kłopoty finansowe Tomasza Łęckiego, panna Izabela. Oboje Łęccy żyją ponad stan, podróżując po Europie, wydając wiele...

poleca100%
Słownik motywów literackich

Zaścianek

Tu z prawicą wyciągniętą nad zdumiałym ludem król donośnym głosem wypowiedział: „Oto ten ród, idący od człowieka z kondycji pospolitego urodzenia, idzie w porównanie ze szlachtą rodowitą krajową i wszystkich praw stanowi rycerskiemu odpowiednich odtąd aż do wygaśnięcia swego używać ma i takowe wykonywać. Nobilituję was i nakazuję, abyście nosili nazwisko Bohatyrowiczów, a pieczętowali się klejnotem Pomian, który jest żubrzą głową na żółtym polu osadzoną, jako pierwszy rodziciel wasz pokonał...

poleca35%
Słownik motywów literackich

Bohatyrowicze

W Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej ukazany zostaje zaścianek Bohatyrowiczów sąsiadujący z dworem w Korczynie. Jego mieszkańcy, podobnie jak Dobrzyńscy z Pana Tadeusza , zbiednieli, schłopieli, ale pielęgnują tradycję, czują się szlachtą, mówią po polsku, chlubią się herbem i bogatą historią. Legenda mówi, że protoplastami rodu byli Jan i Cecylia – on chłop, ona szlachcianka, którzy pobrali się, osiedli w puszczy, wykarczowali ją i na jej miejscu wraz z dziećmi i ich rodzinami założyli osadę....

poleca58%
Słownik motywów literackich

Zaściankowa szlachta laudańska

W Potopie Henryka Sienkiewicza ukazana została przede wszystkim szlachta laudańska, złożona z kilku znanych rodów (takich jak Billewiczowie), które zamieszkiwały dwory, oraz z mieszkańców zaścianków (np. Butrymowie). Gdy umiera stary Billewicz, dziadek Oleńki, w testamencie zleca opiekę nad wnuczką całej szlachcie laudańskiej. I rzeczywiście, pogrążonej w żałobie dziewczynie ziemianie z poszczególnych zaścianków zwożą ryby, zboże, inne dary. Przedstawicielstwo szlachty laudańskiej zajmuje...

poleca64%
Słownik motywów literackich

Polowanie – rytuał

O rytuałach szlacheckich związanych z polowaniem wiele pisze Adam Mickiewicz w Panu Tadeuszu . Wielkie polowanie na niedźwiedzia wymaga wielu przygotowań – broni, sprzętu, strojów, ludzi, psów. Psy są dumą myśliwych i chętnie rozprawia się o nich przy stole (np. słynny spór Asesora z Rejentem o Kusego i Sokoła). Przed wielkimi łowami odprawia się w leśnej kaplicy specjalną krótką mszę dla polujących (tzw. mszę świętego Huberta – patrona myśliwych). W polowaniu prócz ziemian biorą udział...



poleca85%
Historia

Podobieństwa i różnice między polityką merkantylistyczną a polityką ekonomiczną polskiej szlachty - notatka

1.) MERKANTYLIZM- patrz def. przy poprzednim temacie 2.) RÓŻNICE: - w Polsce to szlachta a nie państwo(czy też władca) była podmiotem gospodarczym - skarb państwa tracił, ponieważ szlachta była zwolniona z ceł zarówno wywozowych jak i wwozowych...



poleca85%
Historia

Przyczyny upadku I Rzeczypospolitej.

- usterki w działalności państwa w drugiej połowie XVII wieku, gdzie magnateria manipulowała sprawami państwa(posiadała zbyt dużo przywilejów) - w 1652r. po raz pierwszy padło na sejmie LIBERUM VETO-od tego momentu prawie każdy sejm był zrywany...



poleca85%
Wiedza o społeczeństwie

Demokracja

Rozwój demokracji: * demokracja ateńska V-IV w.- demokracja polisowa, demokracja bezpośrednia- wszyscy obywatele zbierali się na agorach. Nie było zasady przedstawicielstwa. Była to demokracja pełnoprawnych obywateli, tj. w zgromadzeniach nie...



poleca85%
Wiedza o społeczeństwie

Czy proces globalizacji zagraża kulturze narodowej?

Kultura narodowa stanowi o różnorodności i bogactwie kultury. Styl życia i mentalność Polaków kształtowały się przez ponad tysiąc lat. Narodowa kultura rodziła się pod wpływem zarówno tradycji świata łacińskiego, jak i bizantyjskiego - w wyniku...



poleca91%
Wiedza o społeczeństwie

Paszkwil na UE

Na przestrzeni wieków nasz kraj,nasza III Rzeczpospolita Polska,wchodziła w liczne układy i unie z obcymi państwami.Owe unie lub przymierza miały charakter zarówno personalny jak i realny.Sadząc po niektórych skutkach uni realnych ich treść bez...



poleca85%
Język polski

Kartka z pamiętnika XVI wiecznej szlachcianki.

Kochany pamiętniczku! Dobrze, że Cię mam. Tylko ty mi zostałeś na tem świecie. Opowiem Ci pewną historyję, żebyś wiedzieć mógł jak jestem biedna i jak niesprawiedliwie mi się dzieje. Wielce nie kontenta dziś byłam, kiedym w zwierciadle...



poleca85%
Język polski

Indywidualizm – wyraz dumy i wielkości człowieka, przejaw jego pychy, manifestacja inności. Oceń postawy wybranych bohaterów romantycznych.

Bohater romantyczny to najprościej mówiąc bojownik, rycerz walczący o wolność narodu. Postać romantyczna zmienia się w zależności od potrzeb chwili, w bardzo różny sposób potrafi realizować swoje zamierzenia, zmienia poglądy, pokazuje swoje...



poleca85%
Historia

Demokracja Parlamentarna w Polsce.

1. Uchwalenie konstytucji narodowej 20.3.1921 20.3.1921 Sejm ustawodawczy uchwala konstytucję, która składała się z 7 rozdziałów: a) Rzeczpospolita Należała do sejmu i senatu w pięciu przymiotnikowych wyborach, co 5 lat. Przez obywateli 21...



poleca85%
Język polski

Inteligent w literaturze XX wieku – jaki jest?

Po rewolucji przemysłowej, a najbardziej po powstaniu styczniowym zaczęła w Polsce wzrastać liczba mieszkańców miast oraz rola mieszczaństwa i inteligencji w społeczeństwie. Myśląc o przyszłej, niepodległej Polsce szuka się warstwy społecznej,...



poleca85%
Język polski

Polaków portret własny "Potop".

Przez wiele stuleci kronikarze i pisarze umieszczali Polskę i Polaków w swoich dziełach. Utrwalając historie czy też ustanawiając społeczeństwo Polskie tłem dla fikcyjnych wydarzeń. Dziś nawet ktoś nie znający historii naszego narodu, po...



poleca85%
Wiedza o społeczeństwie

Demokracja

DEMOKRACJA Demokracja, ludowładztwo, termin określający rodzaj rządów, w którym władza należy do ogółu obywateli danego państwa. Za kolebkę demokracji uważana jest Grecja. W Atenach pierwsze podwaliny państwa demokratycznego dał w 594 p.n.e....



poleca85%
Język polski

„Czymże jest człowiek?” – William Shakespeare. Jaką odpowiedź na to pytanie odnajdujesz w wybranych utworach literatury? (antyk, średniowiecze, renesans, barok)

Człowiek od początku swego bytowania na Ziemi zastanawiał się nad sensem swojego istnienia. Pytania „Kim jesteśmy i skąd się tu wzięliśmy?” zadajemy sobie od zawsze. I zaczynając od czasów najdawniejszych, a kończąc na dniu dzisiejszym, udzielamy...



poleca85%
Język polski

Streszczenie Potopu

Druk utworu trwał prawie dwa lata (1884 - 1886). Jednocześnie w krakowskim „Czasie”, warszawskim „Słowie”, wielkopolskim „Dzienniku Poznańskim”. W ten sposób wszystkie trzy zabory poznawały równocześnie nową powieść. Książkowe wydanie „Potopu”...



poleca85%
Socjologia

Czym jest społeczeństwo i od czego zależą jego przemiany (nawiązanie np. do wojny, zabory „Solidarność”).

Według Szczepańskiego Społeczeństwo to wszystkie formy życia zbiorowego współistniejące, krzyżujące się tzn. mające część wspólnych członków, uzupełniające się w ramach jednego narodu, państwa czy konfiguracji kulturowej, mające określoną zasadę...



poleca87%
Historia

Parlamentaryzm Rzeczypospolitej Szlacheckiej

Temat: Parlamentaryzm Rzeczypospolitej Szlacheckiej Rzeczpospolita wkraczając w renesans dotarła do swojego punktu kulminacyjnego. Królestwo Polskie i Litwa doby XVI w. Przeżywało okres największego rozkwitu, jakiego nie zaznało nigdy wcześniej...



poleca85%
Język polski

Bohater romantyczny - opowiadanie.

Historia to niesłychana – „Miłość i jej następstwa w Lilianowie” Jan Dobrzyński. Bogaty szlachcic, właściciel ogromnej posiadłości z jeszcze większym gospodarstwem w Lilanowie oraz niezliczonej ilości ziem. Człowiek zacny, broniący dobra i...



poleca85%
Język polski

Obraz Polaków XVII wieku w "Potopie" H. Sienkiewicza.

Jaki obraz Polaków XVII wieku wyłania się z „Potopu” Henryka Sienkiewicza? Punktem wyjścia swoich rozważań uczyń wnioski z analizy danych fragmentów powieści. Zwróć uwagę na ich znaczenie dla całości utworu. Henryk Sienkiewicz w ,,Potopie”...



poleca85%
Historia

Odrodzenie

ODRODZENIE Epoka pojawiła się w Europie w XIV i trwała do XVI. Za jej kolebkę uznaje się Włochy. Główne przyczyny dla których odrodzenie – epoka tak skrajnie różniąca się poglądami od średniowiecza mogła się rozwijać- mogło się rozwijać to...



poleca85%
Język polski

Scharakteryzuj wzór "szlachcica poczciwego" nakreślony przez M. Reja.

Mikołaj Rej słusznie został nazwany "ojcem literatury polskiej". Jego dzieła są oryginalne, bo odbija się w nich życie narodu, zaś utwory adresowane są do przedstawicieli tego narodu. Czytała go przede wszystkim szlachta - wówczas była to warstwa...



poleca85%
Historia

Dwa obrazy polskiej szlachty- u Jana Chryzostoma Paska i Henryka Sienkiewicza- podobne czy różne? Wykorzystaj stosowne fragmenty.

W literaturze polskiej możemy spotkać się z różnymi obrazami, które przedstawiają polską szlachtę. Czy są one jednak do siebie podobne? Ja uważam, że nie. Dlaczego? Postaram się to uzasadnić porównując dwa fragmenty ukazujące polską szlachtę....



poleca88%
Język polski

Obraz Polaków XVII wieku w Potopie Henryka Sienkiewicza.

Jaki obraz Polaków XVII wieku wyłania sie z Potopu Henryka Sienkiewicza? Punktem wyjścia swoich rozważań uczyń wnioski z analizy fragmentów powieści. Zwróć uwagę na ich znaczenie dla całościu utworu. „Potop” jest powieścią historyczną napisaną...



poleca85%
Język polski

Skomentuj opinię Ireneusza Opackiego o Panu Tadeuszu (esej)

Niezwykła jest ta naprawdę polska romantyczna epopeja (…). Taka radosna i taka gorzka. Taka jasna i taka bezlitośnie rozpaczliwa. Tak łagodnie rozmarzona – i tak okrutnie prawdomówna. Przez znawców Pan Tadeusz jest uważany za największe dzieło...



poleca85%
Historia

Król suweren czy pierwszy urzędnik Rzeczypospolitej – rola władzy centralnej w Rzeczpospolitej

Król suweren czy pierwszy urzędnik Rzeczypospolitej – rola władzy centralnej w Rzeczpospolitej Od początku XVI wieku, a nawet od końca XV, kształtował się w Polsce ustrój, zgodnie z którym mieszkańcy Rzeczpospolitej (a w szczególności szlachta)...



poleca88%
Historia

System zależności i stany

Co to jest system zależności? Ludzie epoki średniowiecza różnili się przede wszystkim ze względu na posiadana majątek. Ilość posiadanej ziemi decydowała o pozycji zajmowanej w społeczeństwie. Największy majątek posiadał król...



poleca85%
Historia

Przyczyny upadku I RP

Wraz ze śmiercią Jana III Sobieskiego, przychodzi dla Polski okres ciężki i okrutny, naznaczony zarzewiem kryzysu. Sytuacja jest na tyle niestabilna, że Rzeczypospolita upada w 1795 pod ciężarem bezwzględnych zaborców, by na mapach pojawić się...



poleca87%
Język polski

Udowodnij, że "Pan Tadeusz" jest oryginalnym eposem w literaturze polskiej.

Epos jest pierwszym gatunkiem literackim. Jego nazwa wywodzi się od greckiego słowa „polein”, co znaczy tworzyć, układać, zaś sam „epos” oznacza słowo, opowieść, pieśń. Znany był już w czasach antycznych – eposy stworzył już Homer („Iliada”,...



poleca85%
Język polski

Model człowieka i obywatela w twórczości M. Reja, A.F. Modrzewskiego i J. Kochanowskiego.

M. Rej w dialogu "Krótka rozprawa między trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem" krytykuje stosunki międzyludzkie. Wstęp zachęca czytelnika do refleksji. Autor zarzuca du-chowieństwu pychę, lenistwo, chciwość, zaniedbywanie obowiązków, nie...



poleca85%
Język polski

Dydaktyczny charakter literatury Oświecenia. Jakie były przyczyny takiej funkcji literatury?

Dydaktyzm jest jedną z najważniejszych zadań literatury oświeceniowej i najwięcej na to zużyto papieru; przyczyny tego stanu były proste: Zagrożenie dla integralności Polski płynące z zewnątrz, nasiliło się zwłaszcza po I rozbiorze; to...



poleca85%
Język polski

"Lalka".

"Lalka" jest to powieść dojrzałego realizmu - ze względu na skomplikowany obraz przedstawionego świata i jego wieloznaczną koncepcję, kształtuje odmiennie niż dotąd rodzaj fabuły. Konwencjom tradycyjnego romansu, uproszczonym...



poleca85%
Historia

KSZTAŁTOWANIE SIĘ DEMOKRACJI SZLACHECKIEJ.

W każdym ustroju istnieją dwa elementy: uprawnienia osoby i sposób sprawowania władzy. W prawie rzymskim na bazie którego ukształtowały się systemy ustrojowe Europy zach. i środkowej rozróżnia się dwa elementy: własność prywatną i władzę...



poleca90%
Historia

Ostatnie przygotowania do powstania

a. Ostatnie przygotowania do powstania. Tymczasem Komitet Centralny zaczął przygotowywać powstanie i uwłaszczenie chłopów. We wrześniu zarządał od społeczeństwa posłuchu dla tajnego rządu, rozpisał podatek narodowy i rozbudował organizację...



poleca85%
Język polski

Mity obalone, mity zbudowane - "Wesele" Wyspiańskiego.

"Wesele" Wyspiańskiego uznawane jest za pierwszy utwór, w którym obalone zostają odwieczne mity funkcjonujące w polskim społeczeństwie. Czy tak jest naprawdę? Jeżeli tak, to jakie wyobrażenia zostają w tym dramacie zmienione? Pod...



poleca89%
Język polski

Refleksje na temat postępowania wybranych bohaterów "Potopu".

Bliżej szabli i kielicha, dalej od rozwagi.Twoje refleksje na temat postępowania wybranycch bohaterów "Potopu" „Potop”, druga część trylogii Henryka Sienkiewicza, jest po-wieścią historyczną, a więc większość zdarzeń opisanych w...



poleca87%
Język polski

Sarmackie samozadowolenie, a kompleksy narodowe.

Ustosunkowanie się do tak sformułowanego tematu jest trudne przede wszystkim dlatego, że żadnej z dwu wymienionych postaw nie można ocenić jednoznacznie. Sądzę, że w celu ich właściwego porównania powinniśmy odpowiedzieć na pytanie "która...



poleca85%
Historia

Powstanie Krakowskie

Od 1831 mówiono o wybuchu rewolucji, partie miały różne programy- plany utopijne. W Polsce rozpoczynają się przygotowania do trójzaborowego powstanie (Mierosławski) - była propozycja zaangażowania chłopów którym trzeba było coś dać by chcieli...



poleca85%
Język polski

Reportaż z zajazdu na Soplicowo.

Nastał świt, kiedy ruszyłem z Gerwazym i szlachtą dobrzyńską na Sopliców. Pojechałem szybciej niż Gerwazy, ponieważ mieliśmy silniejsze konie. Sędzia wyszedł na ganek, podchodząc do niego powiedziałem: "Soplico odwieczny wrogu mej rodziny..."....



poleca85%
Język polski

Postawa pisarzy polskiego Odrodzenia wobec problemów społecznych i politycznych epoki.

W utworach pisarzy polskiego Renesansu poruszane były rozmaite problemy społeczne i polityczne epoki. Często rozważano, jaka powinna być struktura państwa, jego prawa i obowiązki obywateli. Jako pierwszy, problemy tego typu poruszał Mikołaj...



poleca85%
Historia

XV/XVI wiek... do Batorego

Folwarki pańszczyźniane. Drogi Europy rozchodzą się – na wschód i zachód – dualizm, na zachodzie zręby kapitalizmu, a na wschodzie króluje rolnictwo (warsztaty, rzemiosło, pierwsze banki, nowoczesne rolnictwo). Szlachta powiększa swoje majątki...



poleca88%
Historia

Demokracja szlachecka XV-XVIII

DEMOKRACJA SZLACHECKA. POCZATEK: Pod koniec XV w. w Europie zaszły poważne zmiany ustrojowe. Ujawnił się kryzys monarchii stanowej, coraz częściej pojawiały się głosy mówiące o potrzebie głębokich zmian ustrojowych. Zachodnia Europa podążała w...



poleca85%
Historia

Demokracja szlachecka w Polsce i jej ocena.

Pod koniec XV, a na początku XVI wieku wykształcił się w Polsce ustrój demokracji szlacheckiej. Szlachta zaczęła odgrywać dominującą rolę w państwie, kosztem króla i magnaterii. Polska szlachta była wyjątkowo zaangażowana w politykę, sprawy kraju...