profil

Teksty 303
Zadania 0
Słowniki 10
Obrazy 0
Wideo 0

Szlachta

polecab/d
Słownik motywów literackich

Polowanie jako wyznacznik pozycji społecznej

Polują władcy i szlachta. W filmie Wielka miłość Balzaka jest scena, w której mąż pani Hańskiej karze chłopa za zabicie dzika – nie jest rzeczą chłopa polowanie w pańskich lasach na grubą zwierzynę, nawet jeśli wchodzi w szkodę. Polują też królowie, zapuszczając się w niedostępne knieje.Przy okazji napotykają cudowne źródła, zakładają miasta i uzdrowiska – mówi o tym niejedna legenda. Jednym z takich podań o łowach króla jest legenda o Janie i Cecylii utrwalona w Nad Niemnem Elizy...

polecab/d
Słownik motywów literackich

„A szlachta niech sobie tańcuje” – taniec rewolucji

Bywał też taniec symbolem przewrotu, rzezi rewolucji. „Ja z tobą potańcuję” –mówimy, grożąc w języku potocznym i do tego powiedzenia odwołuje się Gustaw Ehrenberg w romantycznym, pełnym gróźb wierszu: O! Kiedy wybije godzina powstania, Magnatom lud ucztę zgotuje; On miecze i stryczki zaprosi do grania, A szlachta niech sobie tańcuje. (Gustaw Ehrenberg, Szlachta w roku 1831 )

poleca100%
Słownik motywów literackich

Ubożenie szlachty

Odrębnym zagadnieniem jest ubożenie szlachty, między innymi w wyniku carskich represji po powstaniu styczniowym. Biednieją Niechcicowie z Nocy i dni Marii Dąbrowskiej, zmuszeni do zarządzania cudzymi majątkami, Orzelscy z Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej, rezydenci u bogatszych kuzynów, i Korczyńscy, coraz biedniejsi posiadacze majątku z tej samej powieści. Salomea Brynicka, bohaterka Wiernej rzeki , i jej sługa cierpią głód, zamknięci w dworze w czasach, gdy dogorywa powstanie. Biednieją...

poleca84%
Słownik motywów literackich

Wyznacznik pozycji społecznej, ale i symbol zbratania

Taniec bywa symbolem pozycji społecznej – w sferach szlacheckich czy na dworze królewskim tańczy się co innego niż wśród ludu, tańcem akcentującym pozycję społeczną jest np. menuet czy walc (walca tańczy dama z wiersza Czesława Miłosza Walc ; co innego tańczy szkocki lud, co innego najbogatsi na pokładzie „Titanica” w superprodukcji Titanic ). Bywa też, jak w średniowiecznych tańcach śmierci, że taniec zrównuje różne stany. Wspólny taniec chłopów i panów na weselu ( Wesele Stanisława...

poleca42%
Słownik motywów literackich

Praca wyznacznikiem miejsca w hierarchii społecznej; przekleństwo warstw niższych

Już w literaturze i sztuce antyku i średniowiecza praca jest wyznacznikiem pozycji społecznej. Pracują ponad siły niewolnicy ( Faraon Bolesława Prusa), nie od nich zależy ich miejsce pobytu, są jedynie sługami wykonującymi rozkazy swych panów ( Quo vadis Henryka Sienkiewicza). W tekstach kultury średniowiecza, renesan su czy sentymentalizmu praca chłopa jest czasem idealizowana (utwory Kochanowskiego), jednakże zdarzają się też utwory, w których mowa o krwi, pocie i upokorzeniach chłopów...

poleca100%
Słownik motywów literackich

Szlachta trwoniąca majątki

Zarówno podupadająca drobna szlachta, jak i arystokracja żyją ponad stan. Utracjuszem okazuje się Kazimierz Starski z Lalki Bolesława Prusa. Żyje jak pasożyt, nieustannie podróżując, bawiąc się, romansując i czyhając na jakiś spadek po krewnych. W powieści widzimy także inne postaci marnujące majątki. Rozkapryszoną arystokratką, ponoszącą wielkie wydatki, jest córka mającego kłopoty finansowe Tomasza Łęckiego, panna Izabela. Oboje Łęccy żyją ponad stan, podróżując po Europie, wydając wiele...

poleca100%
Słownik motywów literackich

Zaścianek

Tu z prawicą wyciągniętą nad zdumiałym ludem król donośnym głosem wypowiedział: „Oto ten ród, idący od człowieka z kondycji pospolitego urodzenia, idzie w porównanie ze szlachtą rodowitą krajową i wszystkich praw stanowi rycerskiemu odpowiednich odtąd aż do wygaśnięcia swego używać ma i takowe wykonywać. Nobilituję was i nakazuję, abyście nosili nazwisko Bohatyrowiczów, a pieczętowali się klejnotem Pomian, który jest żubrzą głową na żółtym polu osadzoną, jako pierwszy rodziciel wasz pokonał...

poleca34%
Słownik motywów literackich

Bohatyrowicze

W Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej ukazany zostaje zaścianek Bohatyrowiczów sąsiadujący z dworem w Korczynie. Jego mieszkańcy, podobnie jak Dobrzyńscy z Pana Tadeusza , zbiednieli, schłopieli, ale pielęgnują tradycję, czują się szlachtą, mówią po polsku, chlubią się herbem i bogatą historią. Legenda mówi, że protoplastami rodu byli Jan i Cecylia – on chłop, ona szlachcianka, którzy pobrali się, osiedli w puszczy, wykarczowali ją i na jej miejscu wraz z dziećmi i ich rodzinami założyli osadę....

poleca52%
Słownik motywów literackich

Polowanie – rytuał

O rytuałach szlacheckich związanych z polowaniem wiele pisze Adam Mickiewicz w Panu Tadeuszu . Wielkie polowanie na niedźwiedzia wymaga wielu przygotowań – broni, sprzętu, strojów, ludzi, psów. Psy są dumą myśliwych i chętnie rozprawia się o nich przy stole (np. słynny spór Asesora z Rejentem o Kusego i Sokoła). Przed wielkimi łowami odprawia się w leśnej kaplicy specjalną krótką mszę dla polujących (tzw. mszę świętego Huberta – patrona myśliwych). W polowaniu prócz ziemian biorą udział...

poleca54%
Słownik motywów literackich

Zaściankowa szlachta laudańska

W Potopie Henryka Sienkiewicza ukazana została przede wszystkim szlachta laudańska, złożona z kilku znanych rodów (takich jak Billewiczowie), które zamieszkiwały dwory, oraz z mieszkańców zaścianków (np. Butrymowie). Gdy umiera stary Billewicz, dziadek Oleńki, w testamencie zleca opiekę nad wnuczką całej szlachcie laudańskiej. I rzeczywiście, pogrążonej w żałobie dziewczynie ziemianie z poszczególnych zaścianków zwożą ryby, zboże, inne dary. Przedstawicielstwo szlachty laudańskiej zajmuje...



poleca84%
Język polski

Rejowski człowiek poczciwy.

Mikołaj Rej urodził się w 1505 roku, w zamożnej rodzinie szlacheckiej. W młodo?ci nie zdobył odpowiedniego wykształcenia, gdyż wolał zabawiać się polowaniem i rozrywkami w gronie przyjaciół, niż trudzić się nauk. Dopiero jako dwudziestoletni...



poleca85%
Język polski

Model człowieka i obywatela w twórczości M. Reja, A.F. Modrzewskiego i J. Kochanowskiego.

M. Rej w dialogu "Krótka rozprawa między trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem" krytykuje stosunki międzyludzkie. Wstęp zachęca czytelnika do refleksji. Autor zarzuca du-chowieństwu pychę, lenistwo, chciwość, zaniedbywanie obowiązków, nie...



poleca85%
Język polski

Postawa pisarzy polskiego Odrodzenia wobec problemów społecznych i politycznych epoki.

W utworach pisarzy polskiego Renesansu poruszane były rozmaite problemy społeczne i polityczne epoki. Często rozważano, jaka powinna być struktura państwa, jego prawa i obowiązki obywateli. Jako pierwszy, problemy tego typu poruszał Mikołaj...



poleca85%
Język polski

Dydaktyczny charakter literatury Oświecenia. Jakie były przyczyny takiej funkcji literatury?

Dydaktyzm jest jedną z najważniejszych zadań literatury oświeceniowej i najwięcej na to zużyto papieru; przyczyny tego stanu były proste: Zagrożenie dla integralności Polski płynące z zewnątrz, nasiliło się zwłaszcza po I rozbiorze; to...



poleca84%
Język polski

Myśl reformatorska w twórczości I. Krasickiego.

Druga połowa XVIII wieku stanowi w dziejach Polski okres obfitujący w wydarzenia niezwykle dramatyczne. Były to bowiem czasy wielkich przeobrażeń gospodarczych, społecznych, politycznych i kulturalnych, które jednak nie uchroniły kraju przed...



poleca88%
Język polski

Stosunek do przeszłości szlacheckiej w literaturze polskiego romantyzmu.

Jako, że w początkowej fazie romantyzmu nastąpił odwrót od wszelkich przejawów oświecenia, tak więc odstąpiono również od krytyki szlachty; krytyki, bo właśnie ten wątek dominuje, jeżeli w ogóle się pojawia; potem jednak, w wyniku rozwoju wydarzeń...



poleca83%
Język polski

Twórczość powieściowa J. I. Kraszewskiego. Problem krzywdy społecznej w "Ułanie".

Najbardziej zasłużonym dla rozwoju naszej kultury i narodowej świadomości powieściopisarzem okresu romantyzmu jest Józef Ignacy Kraszewski. W okresie narodowej niewoli i ucisku jego wszechstronna twórczość oraz wszelka działalność społeczna była...



poleca85%
Język polski

Czy Jacek Soplica jest postacią pozytywną czy negatywną?

Jacek Soplica jest jednym z głównych bohaterów epopei Adama Mickiewicza „Pan Tadeusz czyli ostatni zjazd na Litwie historia szlachecka z r. 1811 i 1812 we dwunastu księgach wierszem”. Jego życiorys można przedstawić na podstawie przemiany z...



poleca84%
Język polski

Historia zamku Horeszków.

Pod czas kilku ostatnich lekcji języka polskiego zajmowaliśmy się analizą utworu Adama Mickiewicza pt. „Pan Tadeusz” . Jednym z ostatnich rozważanych zagadnień były miejsca, w których miała miejsce akcja poematu. Szczególną uwagę zwróciliśmy na...



poleca85%
Język polski

"Lalka".

"Lalka" jest to powieść dojrzałego realizmu - ze względu na skomplikowany obraz przedstawionego świata i jego wieloznaczną koncepcję, kształtuje odmiennie niż dotąd rodzaj fabuły. Konwencjom tradycyjnego romansu, uproszczonym...



poleca82%
Język polski

"Pan Tadeusz" - recenzja filmu.

We wtorek 9 Listopada 1999 roku w Dąbrowskim Pałacu Kultury i Sztuki odbyła się projekcja filmu "Pan Tadeusz". Jest to adaptacja epopei Adama Mickiewicza z 1834 roku .Film ukazuje nam życie szlachty na przełomie1811 i 1812 roku .W...



poleca85%
Historia

KSZTAŁTOWANIE SIĘ DEMOKRACJI SZLACHECKIEJ.

W każdym ustroju istnieją dwa elementy: uprawnienia osoby i sposób sprawowania władzy. W prawie rzymskim na bazie którego ukształtowały się systemy ustrojowe Europy zach. i środkowej rozróżnia się dwa elementy: własność prywatną i władzę...



poleca84%
Historia

Rada Nieustająca

Rada Nieustająca Rada Nieustająca godziła zarówno w prerogatywy królewskie, jak i hamowała samowole magnackich ministrów, zaś wzmacniając administrację odpowiadała po części ideom Stanisława Augusta. Król potrafił podporządkować sobie Radę i...



poleca88%
Historia

Demokracja szlachecka XV-XVIII

DEMOKRACJA SZLACHECKA. POCZATEK: Pod koniec XV w. w Europie zaszły poważne zmiany ustrojowe. Ujawnił się kryzys monarchii stanowej, coraz częściej pojawiały się głosy mówiące o potrzebie głębokich zmian ustrojowych. Zachodnia Europa podążała w...



poleca83%
Historia

Demokracja

DEMOKRACJA Dwudziestowieczne rozumienie demokracji. Demokracja to ustrój polityczny, w którym władza państwowa spoczywa w rękach wszystkich obywateli. Obywatele ci mają prawo uczestniczyć w życiu politycznym, podejmować ogólnonarodowe...



poleca90%
Historia

Ostatnie przygotowania do powstania

a. Ostatnie przygotowania do powstania. Tymczasem Komitet Centralny zaczął przygotowywać powstanie i uwłaszczenie chłopów. We wrześniu zarządał od społeczeństwa posłuchu dla tajnego rządu, rozpisał podatek narodowy i rozbudował organizację...



poleca85%
Historia

XV/XVI wiek... do Batorego

Folwarki pańszczyźniane. Drogi Europy rozchodzą się – na wschód i zachód – dualizm, na zachodzie zręby kapitalizmu, a na wschodzie króluje rolnictwo (warsztaty, rzemiosło, pierwsze banki, nowoczesne rolnictwo). Szlachta powiększa swoje majątki...



poleca80%
Historia

GENEZA I TYPOLOGIA PARTII POLITYCZNYCH W XIX WIEKU

XIX wiek to wiek wielkich przyrostów ludzi na świecie. Dokonały się przekształcenia w rolnictwie i przemyśle, dlatego, że zwiększona liczba ludności spełniała większe wymagania. W rolnictwie aby zaspokoić wszelkie potrzeby żywnościowe trzeba...



poleca85%
Język polski

Mity obalone, mity zbudowane - "Wesele" Wyspiańskiego.

"Wesele" Wyspiańskiego uznawane jest za pierwszy utwór, w którym obalone zostają odwieczne mity funkcjonujące w polskim społeczeństwie. Czy tak jest naprawdę? Jeżeli tak, to jakie wyobrażenia zostają w tym dramacie zmienione? Pod...



poleca85%
Historia

Na zamówienie redakcji „ National Geographic ”, napisz szkic o obyczajowości siedemnastowiecznej szlachty polskiej.

W Polsce szlachta wyodrębniła się na przełomie XIV i XV wieku Przynależność do szlachty określało kilka czynników: służba wojskowa, własność ziemi na „prawie rycerskim”, a zwłaszcza urodzenie, które z czasem nabrało decydującego znaczenia....



poleca81%
Wiedza o społeczeństwie

Polskie tradycje demokratyczne

Na liczące już ponad tysiąc lat dzieje Polski składają się najrozmaitsze doświadczenia. Wejście, wraz z przyjęciem chrztu w roku 966, w „krąg łacińskiej cywilizacji” . Stworzenie przez rodzimą dynastię, Piastów, silnego państwa. Dramatyczny czas...



poleca77%
Historia

Przywileje szlacheckie

Przywileje szlacheckie SZLACHTA W Polsce nie było prawnego podziału na utytułowaną arystokrację „panów” i niższą szlachtę: a) gołota – zajmowała najniższą pozycję; była to szlachta nie posiadająca ziemi; w XVI w. często żyjąca w...



poleca89%
Język polski

Refleksje na temat postępowania wybranych bohaterów "Potopu".

Bliżej szabli i kielicha, dalej od rozwagi.Twoje refleksje na temat postępowania wybranycch bohaterów "Potopu" „Potop”, druga część trylogii Henryka Sienkiewicza, jest po-wieścią historyczną, a więc większość zdarzeń opisanych w...



poleca83%
Historia

Początki parlamentaryzmu

Ważne przemiany dokonały się w XIII wieku w strukturze społeczeństwa polskiego. Ich istotą był proces niwelacji różnic w grupach społecznych podporządkowanych prawu książęcemu i równocześnie wytwarzania się większych grup typu stanowego. Przez...



poleca81%
Język polski

Przedstawiciele świata szlacheckiego w "Panu Tadeuszu" A. Mickiewicza

Pan Tadeusz jest utworem realistycznym. Jednym z elementów, który składa się na realizm tego dzieła jest obraz społeczeństwa. Mickiewicz scharakteryzował w tym dziele wszystkie niemal warstwy ówczesnego społeczeństwa polskiego, a przede wszystkim...



poleca82%
Język polski

Świat szlachecki w "Panu Tadeuszu" Adama Mickiewicza.

„Pan Tadeusz” miał być pociechą dla Mickiewicza i całej emigracji. Intencją autora było, aby pozwolił on oderwać się od intryg i waśni dnia codziennego. Utwór ten był pomostem łączącym emigracje z ojczyzną. Poeta przywrócił w nim Polskę...



poleca85%
Język polski

Koncepcje patriotyzmu i służby ojczyźnie w polskiej literaturze Pozytywizmu.

Upadek powstania styczniowego to tragedia narodowa, przekreślenie nadziei na odzyskanie niepodległości na drodze zbrojnej. Jest to także klęska romantycznej ideologii „wybicia się Polski na niepodległość”. Nie sprawdziła się mickiewiczowska...



poleca81%
Historia

Tolerancja religijna w Polsce, w XVI w.

Przestańmy rozdymać fikcyjne wielkości naszej przeszłości i wmawiać sobie, że my mieliśmy wszystko i sztukę, i naukę, i heretyków morowych, i filozofię, i technikę, i diabli wiedzą co, bo w gruncie rzeczy mieliśmy to przeważnie urządzone, a w...



poleca81%
Język polski

Czy bohaterowie Henryka Sienkiewicza byli prawdziwymi Sarmatami.

Ja, Polak, jako orzeł bez pętlic na swej przyrodzonej pod królewskim swym bujam swobodzie. Stanisław Orzechowski1 Czy bohaterów takich jak Jan Skrzetuski, Michał Wołodyjowski, Longin Podbipięta czy Onufry Zagłoba możemy nazwać prawdziwymi...



poleca87%
Język polski

Sarmackie samozadowolenie, a kompleksy narodowe.

Ustosunkowanie się do tak sformułowanego tematu jest trudne przede wszystkim dlatego, że żadnej z dwu wymienionych postaw nie można ocenić jednoznacznie. Sądzę, że w celu ich właściwego porównania powinniśmy odpowiedzieć na pytanie "która...



poleca85%
Historia

Powstanie Krakowskie

Od 1831 mówiono o wybuchu rewolucji, partie miały różne programy- plany utopijne. W Polsce rozpoczynają się przygotowania do trójzaborowego powstanie (Mierosławski) - była propozycja zaangażowania chłopów którym trzeba było coś dać by chcieli...



poleca84%
Język polski

"Pan Tadeusz" czyli Ostatni zajazd na Litwie. Historia szlachecka z roku 1811 i 1812 we dwunastu księgach wierszem.

Najwybitniejsze dzieło polskiego romantyka powstało w Paryżu, a praca nad nim trwała przez około dwa lata i została ukończona w 1834 r. Pomysł "poematu sielskiego" zrodził się zapewne w okresie pobytu Mickiewicza w Wielkopolsce, a jego realizacja...



poleca83%
Język polski

Analiza "Lalki" Bolesława Prusa.

1. „charakterystyka utworu. Akcja powieści rozgrywa się przede wszystkim w Warszawie, poza tym w Zasławku i w Paryżu czas akcji początek 1878 do październik 1879 - czas akcji uprzedniej 1840 - 1878 - narrator I - autor; narrator II stary...



poleca86%
Język polski

Jacek Soplica – bohater czy zdrajca.

Głównym bohaterem utworu A. Mickiewicza pt: "Pan Tadeusz" jest Jacek Soplica. Bohater to przedstawiciel średniozamożnej, drobnej szlachty, ulubieniec okolicznego społeczeństwa i jednocześnie przywódca tzw. szlachty zaściankowej....



poleca83%
Historia

Przyczyny upadku Rzeczpospolitej od pierwszej połowy XVII w. do XVIII w.

Odkąd sięgnąć pamięcią w poznaną przez nas historię... przypomina mi się Rzeczpospolita za panowania Jagiellonów. Ukazuje mi się kraj w którym panował dobrobyt materialny, sprzyjający bujnemu rozwojowi kultury, sztuki i nauki. Podczas gdy w...



poleca84%
Język polski

Stanisław Wyspiański w „Weselu” pokazuje „Co się komu w duszy gra, co kto w swoich widzi snach”.

Słynny austriacki neurolog i psychiatra, Sigmund Freud dokonał analizy snów, każdemu z nich przypisując odpowiednie znaczenie. Udowadniał, że sny odzwierciedlają nasze ukryte marzenia, pragnienia, do których nie potrafimy głośno się...



poleca81%
Język polski

Opisz obyczaje z przełomu XIV/XV wieku (ubiory i jadło).

W dawnych czasach o stroju człowieka i o jego jadłospisie w znacznie większym stopniu niż dzisiaj decydowało urodzenie. Istniały ubiory typowe dla szlachty lub dla rycerstwa, po stroju można też było od razu odróżnić chłopów i mieszczan; co...



poleca85%
Język polski

Motyw naprawy Rzeczypospolitej.

Twórczością staropolską nazywamy utwory napisane w epokach polskiego renesansu, baroku jak i oświecenia. Jest to odpowiednio XVI, XVII i XVIII wiek. Polska, w XVI wieku, była "spichlerzem Europy", co świadczyło o jej potędze gospodarczej. Na tak...



poleca85%
Język polski

Indywidualizm – wyraz dumy i wielkości człowieka, przejaw jego pychy, manifestacja inności. Oceń postawy wybranych bohaterów romantycznych.

Bohater romantyczny to najprościej mówiąc bojownik, rycerz walczący o wolność narodu. Postać romantyczna zmienia się w zależności od potrzeb chwili, w bardzo różny sposób potrafi realizować swoje zamierzenia, zmienia poglądy, pokazuje swoje...



poleca81%
Język polski

Tradycja szlachecka w "Panu Tadeuszu".

Przełom XVIII/XIX wieku to okres szczególnie trudny dla polski, wiąże się on z utratą wolności i popadnięcie przez nią w niewolę narodową. Dopiero wtedy Polacy przekonali się, jak bardzo ważna jest tradycja szlachecka, przekazywana z pokolenia na...