Nad Niemnem
Motyw arkadii w literaturze.
Wstęp do motywu ARKADIA Naturalna tęsknota człowieka za beztroskim i szczęśliwym życiem ma długą tradycję. Już w czasach starożytnych istniała pamięć o mitycznym „złotym wieku” i utraconych na zawsze krainach szczę ścia, gdzie człowiek beztroski...
"Jednego serca! Tak mało. Tak mało. Jednego serca mi trzeba na ziemi." Sonet II Adam Asnyk. Słowa te uczyń mottem swoich rozważań na temat miłości odwołując się do najpiękniejszych przykładów literatury.
„Jednego serca! Tak mało. Tak mało. Jednego serca mi trzeba na ziemi.”Miłość w życiu każdego człowieka odgrywa podstawowe znaczenie dla prawidłowego rozwoju jednostki i społeczeństwa, ponieważ jednostka, która nie kocha, ani nie jest kochana,...
Człowiek sam musi określić, co w życiu jest najważniejsze. Świat, jakich wartości - ważnych dla ciebie - odnajdujesz w utworach literackich?
Literatura od swych zaczątków stała się źródłem ideałów, postaw i wzorców osobowych. W utworach powstałych po utracie przez Polskę niepodległości można odnaleźć wiele wartości, które należy cenić, gdyż prezentują idee godne naśladownictwa. Zarówno...
Ojczyzna jako temat rozmów dwóch powieści- omów na podstawie "Nad Niemnem" Elizy Orzeszkowej i "Trans-Atlantyku" Witolda Gombrowicza.
W obydwu powieściach toczą się podobne rozmowy dotyczące ojczyzny i najważniejszych kategorii jej dotyczących. Są one zderzeniem dwóch przeciwstawnych postaw Andrzejowa oraz Gombrowicz są przekonani, że ojczyzna jest najważniejszą wartością, a w...
Esej interpretacyjny „Legendy o Janie i Cecylii” z powieści E. Orzeszkowej pt. „Nad Niemnem”
Esej interpretacyjny „Legendy o Janie i Cecylii” z powieści E. Orzeszkowej pt. „Nad Niemnem” Tematem legendy opowiedzianej przez Anzelma są losy założycieli rodu Bohatyrowiczów. Mogiła Jana i Cecylii była bardzo stara. Para młodych ludzi...
Arkadie i utopie – literackie krainy szczęścia w utworach różnych epok i sposoby ich kreowania.
Tęsknota człowieka za beztroskim i szczęśliwym życiem to naturalny odruch mający długą tradycję. Już w starożytności istniała pamięć o utraconych na zawsze krainach szczęścia, gdzie człowiek beztroski i niewinny żył w zgodzie z naturą .Taką...
Człowiek sam musi określić, co w życiu jest najważniejsze. Świat jakich wartości - ważnych dla ciebie - odnajdujesz w utworach literackich ?
Literatura od swych zaczątków stała się źródłem ideałów, postaw i wzorców osobowych. W utworach powstałych po utracie przez Polskę niepodległości można odnaleźć wiele wartości, które należy cenić, gdyż prezentują idee godne naśladownictwa. Zarówno...
Dworek w literaturze
KONSPEKT Dworek w literaturze. - W literaturze polskiej dworek szlachecki i życie jego mieszkańców jest więc obecny w każdej epoce. - Literatura przynosi albo wielbienie, albo krytykę ziemiańskiego stylu życia. Dworków szlacheckich znaleźć...
Znani mi bohaterowie w literaturze XIX i XX wieku
Proces kształtowania się bohatera wieków XIX i XX ulegał ciągłym zmianom, wynikającym z zachodzących na świecie przemian społecznych, ustrojowych i politycznych. Z perspektywy losów Polski okres ten był szczególny, wymagający wyjątkowego...
Jakie kryteria oceny wartości człowieka proponuje Eliza Orzeszkowa w powieści "Nad Niemnem".
Bohaterów powieści „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej możemy podzielić na dwie zasadnicze grupy: pozytywnych i negatywnych. Czytając książkę podświadomie czujemy, którzy są dobrzy, a którzy nie bardzo. Należy się jednak zastanowić, co o tym decyduje?...
Na przykładzie romantyzmu i pozytywizmu rozważ problem służebności literatury.
Zarówno twórczość romantyczna jak i pozytywistyczna mają funkcje utylitarne, twórcy tak romantyczni jak i pozytywistyczni mają misję do spełnienia. Koncepcja poety i poezji w romantyzmie Poezja jako absolut, głos wnętrza, akt twórczy - niemal...
Kryteria oceny człowieka w powieści Elizy Orzeszkowej.
Nad Niemnem powstało w latach 1885 - 1886, a w roku 1887 drukował je Tygodnik Ilustrowany. Do rąk czytelników trafiło w przededniu 25 rocznicy Powstania Styczniowego. Było więc nie tylko przypomnieniem i uczczeniem wielkiego...
Dwór szlachecki - ostoja polskości czy przyczyna klęski narodowej i rozkładu społecznego? Zaprezentuj swoje stanowisko, odwołując się do wybranych przykładów z literatury polskiej.
TEMAT: Dwór szlachecki - ostoja polskosci czy przyczyna kleski narodowej i rozkladu spolecznego. Zaprezentuj swoje stanowisko, odwolujac sie do wybranych przykladów z literatury polskiej. Dwór to w dawnej Polsce szlacheckiej dom mieszkalny...
Powieść jako gatunek.
Powieść pozytywistyczna brała wzorce z realistycznych powieści romantycznych Józefa Ignacego Kraszewskiego i Józefa Korzeniowskiego. Początkowo miała charakter tendencyjny; ograniczona założeniami utylitaryzmu i schematyczna w środkach wyrazu....
Porównanie Justyny Orzelskiej, Emilii Korczyńskiej i Teresy Plińskiej - "Nad Niemnem"
Justyna Orzelska jest dwudziestokilkuletnią dziewczyną. Nie miała szczęśliwego dzieciństwa. Żyła skromnie. Przez krótki czas mieszkała u niej Francuska, która nauczyła Justynę gry na pianinie i podstaw francuskiego. Po śmierci matki, w wieku 4...
"Żaden utwór literacki nie przerobi ludzi, są wszakże takie, które pobudzają do przetwarzania się…" Myśl Aleksandra Świętochowskiego uczyń mottem rozważań nad rolą literatury.
"Żaden utwór literacki nie przerobi ludzi, są wszakże takie, które pobudzają do przetwarzania się…" Myśl Aleksandra Świętochowskiego uczyń mottem rozważań nad rolą literatury. Weź pod uwagę, kim był Świętochowski i w jakiej epoce...
Natura i człowiek w powieści Elizy Orzeszkowej "Nad Niemnem".
Eliza Orzeszkowa to polska pisarka tworząca w dobie pozytywizmu. Jednym z jej najbardziej znanych utworów jest powieść „Nad Niemnem”. Abstrahując od problematyki utworu, spróbuję przyjrzeć się relacjom natura – człowiek w dziele. Czytając „Nad...
Jaki obraz społeczeństwa polskiego drugiej połowy XIX wieku prezentuje proza pozytywistyczna?
Twórcy epoki pozytywizmu traktowali, przynajmniej w początkowym okresie swe utwory literackie jako narzędzie społecznej edukacji. Poprzez odpowiednio dobrane treści, sylwetki i perypetie bohaterów kreślili obraz polskiego społeczeństwa, wskazując...
Nad Niemnem.
Epoka Pozytywizm Odnajdziemy w utworze cechy realizmu, z elementami realizmu tendencyjnego. Od obiegowej ideologii epoki powieść odchodzi w zakresie oceny powstania styczniowego. Dzieło Słynna epopeja szlachecka, nazywana też „powieścią...
Obrazy walk powstańczych w "Nad Niemnem" i "Gloria victis"
Eliza Orzeszkowa posłużyła sie symbolem mogił w swoich dzielach i staly sie one wowczas pretekstem do wyrazenia uczuć patriotycznych. Dwukrotnie pojawiła sie zbiorowa mogila powstańców w takich utworach, jak: "gloria victis" i "Nad...
Ideały odziedziczone po minionych epokach? Które z nich uważasz za ważne i nieprzemijające?
W obecnych czasach coraz mniej osób wierzy w jakiekolwiek ideały. Ludzie nie mają czasu zastanawiać się nad dobrem ogółu, a zamiast wszechobecnego niegdyś patriotyzmu coraz bardziej powszechny jest egoizm i walka o swoją, a nie wspólną sprawę....
Bohaterowie Nad Niemnem
W \"Nad Niemnem\" wszyscy bohaterowie należą do warstwy szlacheckiej. Orzeszkowa podejmuje próbę analizy zmian jakie zaszły w społeczeństwie polskim po powstaniu styczniowym. W sytuacji konkurencji ekonomicznej odchodzą w zapomnienie wielkie...
Motyw pracy w "Ludziach bezdomnych" i "Nad Niemnem".Porównanie dwóch fragmentów z uwzgłednieniem przedstawienia postaci i kontektami historyczno-literackimi.
FRAGMENTY: Stefan Żeromski, Ludzie bezdomni Judym wszedł w bramę i zwrócił się do szwajcara z zapytaniem, czyby nie można zobaczyć się z robotnicą nazwiskiem Judymowa. Stróż nie chciał słuchać o niczym, dopóki nie uczuł w garści...
Różne oblicza heroizmu na podstawie opisu dwóch mogił z "Nad Niemnem" Elizy Orzeszkowej.
Powieść Elizy Orzeszkowej jest obrazem szlachty polskiej po powstaniu styczniowym. Ukazuje zarówno życie najbogatszych z szlachty dworskiej jak zaścianek, bardzo ważnym elementem powieści jest także starcie ideałów romantycznych z...
Charakterystyka ziemiaństwa w „Nad Niemnem” i arystokracji w „Lalce”.
„Nad Niemnem” i „Lalka” to dwie wielkie powieści pozytywistyczne, w których autorzy scharakteryzowali główne grupy społeczne tego okresu. W „Nad Niemnem” Eliza Orzeszkowa przedstawiła szlachtę polską po klęsce powstania styczniowego. Jest ona...
Omówienie lektury "Nad Niemnem"
"Nad Niemnem" Powieść ma ciekawą konstrukcję czasoprzestrzeni: teraźniejszość przeszłość dalsza przeszłość bliższa lata osiemdziesiąte XIX wieku, w których toczy się główny wątek konfliktu dworu z zaściankiem, a na jego tle...
Patriotyzm w literaturze
Charles Dickens powiedział „Prawdziwym patriotą jest ten, który nie ze wszystkiego jest zadowolony w swej ojczyźnie, to człowiek, który pragnie i walczy o to, by w niej było lepiej.” Dla jednych patriotą jest człowiek, który za ojczyznę gotów...
Śmierć jako temat i motyw w literaturze dawnych wieków i w polskich utworach o drugiej wojnie światowej.
Śmierć jako temat i motyw w literaturze i sztuce przewijała się poprzez wszystkie epoki literackie. Jej obraz i znaczenie ewoluowały razem z rozwojem szeroko rozumianej kultury i sztuki. Wraz ze zmianami kulturowymi szły zmiany cywilizacyjne – i...
Przegląd epok.
Starożytność. Spis pytań: 1. Omów postawę stoicką i epikurejską. 2. Przedstaw dokładnie budowę tragedii antycznej. 3. Omów cechy epopei. 4. Wyjaśnij pochodzenie i znaczenie wyrażeń: "nić Ariadny", "stajnia Augiasza",...
Uzasadnij tezę, że literatura różnych epok uczy odróżniać piękno od brzydoty i dobro od zła.
Świat oparty jest na przeciwieństwach, takich jak: dobro i zło, piękno i brzydota, niebo i piekło i wielu innych. Granica pomiędzy tymi niezgodnościami wydaje się być trwała, widoczna i banalna. Niestety często różne sytuacje oraz uczucia nie...
Pozytywizm - wiecej niż ogólnie o epoce..
Teorie filozoficzne uczonych zachodnioeuropejskich. John Stuart Mill - przedstawiciel empiryzmu, Herbert Spencer - twórca filozofii ewolucjonizmu - twierdził, że rozwojowi podlega cały wszechświat a przemiany dokonują się stale i stopniowo....
Jakie uniwersalne postawy, wartości i uczucia przydatne człowiekowi XXI wieku znajdziemy w Biblii?
Biblia, czyli pismo święte, jest to wielka opowieść o Bogu i człowieku. Zawiera ona w sobie treści ponadczasowe, płynące z nich nauki można przypisać ludzkości w każdej chwili i sytuacji, treści religijno - moralna: przykazania dekalogu stanowią...
Wyjaśnij, co powoduje, że „Nad Niemnem” kończy się happy endem, a „Lalka” katastrofą
Niewątpliwie najwybitniejszymi dziełami literackimi polskiego pozytywizmu, dziełami, które przedstawiają realia epoki postyczniowej, są Nad Niemnem E. Orzeszkowej i Lalka B. Prusa. Ciekawe, że chociaż tak jeden, jak i drugi utwór powstał w latach...
Ziemia, planeta ludzi czy jedna z gwiazd prowincjonalnych... – motyw ziemi w historii, literaturze i kulturze.
Ziemia jest naszym źródłem, miejscem, domem, matką... Z niej się wywodzimy, tu mamy swój początek i najprawdopodobniej będziemy mieć koniec. Pozostaje ona dla nas zagadką i choć wciąż odkrywamy kolejne „wielkie tajemnice”, to tak naprawdę nie...
Na podstawie wybranych utworów literackich wyjaśnij, czym może być dom rodzinny – oazą spokoju, miejscem konfliktów, wspomnieniem.
Dzieła pisarzy na przestrzeni epok przynoszą bardzo różne obrazy domu i rodziny. Jedne są spokojne i pogodne, pełne harmonii i przyjemności, a ukazują dom i rodzinę jako ucieleśnienie najwyższego dobra dla człowieka, do innych zaś zakrada się...
Znani mi bohaterowie w literaturze XIX i XX wieku.
Proces kształtowania się bohatera wieków XIX i XX ulegał cigłym zmianom, wynikajcym z zachodzcych na wiecie przemian społecznych, ustrojowych i politycznych. Z perspektywy losów Polski okres ten był szczególny, wymagajcy wyjtkowego zaangażowania...
Justyna Orzelska.
Justyna Orzelska to jedna z głównych bohaterek Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej. Przedstawicielka zbiedniałej szlachty, rezydentka w domu swojego wuja. Kobieta niemal idealna – jedna z niewielu tego typu bohaterek w naszej literaturze – może poza...
Napisz esej interpretacyjny legendy o Janie i Cecylii. Uwzględnij zawarte w niej drogowskazy moralne i system wartości
Tematem fragmentu powieści Elizy Orzeszkowej zatytułowanej "Nad Niemnem" jest historia założycieli rodu Bohatyrowiczów. We fragmencie swojej powieści autorka kreuje sytuacje opowiadania historii swoich przodków przez Anzelma. Justyna Orzelska...
„Każdy ma swoja jedyną melodię istnienia"- poszukiwania sensu życia wpisane w świat wybranych bohaterów literackich, a twoje refleksje o istocie egzystencji.
Ludzie od początku istnienia na Ziemi zastanawiali się nad sensem swojego bytu. "Kim jest człowiek?" i "Jaki jest sens życia ludzkiego?" – odpowiedzi na te pytania szukano w religii, filozofii, psychologii, socjologii i w literaturze. I były one...
Obrazy obrzędów ludowych w literaturze polskiej i ich funkcje
W swojej wypowiedzi chciałabym przedstawić obrzędy ludowe i ich funkcje w literaturze, które opisywane są w wielu dziełach polskiej literatury. Takimi obrzędami będą: obrzęd dziadów z „Dziadów cz. II ” A Mickiewicza, dwa obyczaje z...
Pytania na ustny polski 2005 z gramatyką
STAROŻYTNOŚĆ 1.Etymologiczne i realne znaczenie stałych związków frazeologicznych wywodzących się z Mitologii i z Biblii. Mitologia: ZŁOTE JABŁKO- jabłko, które było przyczyną kłótni Hery, Ateny, Afrodyty; rzucone na stół przez Eris z...
"Celem ludzkiego życia jest szczęście, któż jednak z nas wie, jak je osiągnąć" (Rousseau) – bohaterowie literatury pozytywizmu.
Celem ludzkiego życia, jak trafnie określił Rousseau, faktycznie jest szczęście. Jednakże szczęście owo jest wartością jak najbardziej relatywną. Dla jednych szczęściem może być miłość, dla innych dostatek rozrywek i zbytków, a dla jeszcze innych...
Różne obrazy przyrody w literaturze - sposób ich kreowania i funkcje w wybranych utworach.
Renesansowy antropocentryzm skupił uwagę poetów, humanistów, nie tylko na człowieku , ale też na świecie otaczającym go. Bogactwo świata akcentuje niejednokrotnie w swojej poezji Jan Kochanowski Pieśń XXV z księgi wtórej – ‘Czego chcesz od nas...
Wieś nie jest taka prosta jak by się zdawało.
Wieś istniała od zawsze. Jest to pierwsza ludzka osada, to stamtąd wywodzą się miasta. Więc oczywiście, że „Wieś nie jest taka prosta jak by się zdawało”. To na wsi istnieje rolnictwo, gotowe nas wyżywić, na wsi żyli i tworzyli poeci ludowi np.:...
Różne obrazy przyrody w literaturze. Przedstaw sposoby kreowania i ich funkcje
Przyroda jako nieodzowny składnik tworzący wraz z innymi świat towarzyszyła człowiekowi od jego początków. To dzięki niej żyjemy, to ona uwalnia zmysły, pozwala czuć się nam wolnymi. Dzięki niej odrywamy się od rzeczywistości pławiąc się w jej...
Pejzaż rodzimy w "Panu Tadeuszu" i jego kontynuacje w "Nad Niemnem" i w "Przedwiośniu".
Opisy przyrody w "Panu Tadeuszu" są z reguły związane z akcją i podporządkowane są sprawom ludzkim. Wschody i zachody słońca stanowią zatem ramę dla całodziennych wypadków, uwydatniając kompozycję utworu. Stosunkom między ludźmi odpowiada stan...
Bohaterowie lektur szkolnych - przebrzmiałe czy wciąż aktualne wzory postaw i wartości? Omów problem charakteryzując postaci wybranych epok.
Pierwszymi książkami, które czytamy w naszym życiu są przede wszystkim bajki i baśnie. Postacie, których losy opisuje autor podzielić można na złych i dobrych, uczynnych i leniwych, pracowitych i zuchwałych. Każda baśń zawiera morał, który...
Etos romantyka i etos pozytywisty z perspektywy czytelnika naszego wieku.
Patrząc na literaturę, z perspektywy czlowieka naszego wieku, możemy z łatwością zauważyć jak olbrzymie zmiany przechodził styl życia społeczności danych epok i okresów literackich. Pod wplywem przeróżnych wydarzeń politycznych i społecznych...
Idealiści w literaturze - przykłady (notatka)
Powieść Elizy Orzeszkowej pod tytułem „Nad Niemnem” jest powieścią pozytywistyczną. W pozytywizmie powstało wiele utworów, które opisywały różnice między romantykami i pozytywistami, spojrzenie realistyczne i romantyczne na sytuacje polityczne,...
Obrzędy i obyczaje ludowe w literaturze - omów sposoby ich przedstawiania i funkcje w wybranych utworach
Obyczaj, to powszechnie przyjęty, umowny, utwierdzony tradycją sposób postępowania w danych okolicznościach, właściwy dla danej grupy (np. obyczaje ludowe, obyczaje kurpiowskie, obyczaje słowiańskie). Obyczaje to także zachowania danego człowieka,...