profil

Teksty 39
Zadania 0
Słowniki 22
Obrazy 0
Wideo 0

polecab/d
Słownik motywów literackich

Sława świętego

Kategoria: Sława

Pozornie nie dbali o sławę święci. Zauważmy jednak, że św. Szymon Słupnik opisany w wierszu Grochowiaka gromadził wokół siebie tłumy, a św. Aleksy ( Legenda o św. Aleksym ) pozostawił list, w którym opisał swoje życie i motywy postępowania. Dbałość o sławę, a może nawet tanią popularność można zauważyć w postępowaniu pragnącej zostać świętą przeoryszy klasztoru – tytułowej bohaterki opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza Matka Joanna od Aniołów .

poleca100%
Słownik motywów literackich

Wojenni święci

Kategoria: Święty

Portret bezkompromisowego współczesnego męczennika za wiarę szkicuje w swych esejach Jan Józef Szczepański – ojciec Maksymilian Kolbe oddaje swoje życie za życie współwięźnia ( Święty ). O tym samym bohaterskim zakonniku opowiada film Krzysztofa Zanussiego Życie za życie. „Żydowskim świętym” nazywa się niekiedy dobrego doktora, utrwalonego w wielu tekstach kultury, m.in. w filmie Andrzeja Wajdy Korczak czy Pianiście Szpilmana.

poleca100%
Słownik motywów literackich

Święty w nietypowej roli

Kategoria: Święty

W filmie Krzysztofa Kieślowskiego Życie jako śmiertelna choroba przenoszona drogą płciową święty objawia się w nietypowej roli. Jest bohaterem filmu, na planie którego przypadkowo znajduje się Tomasz. Akcja owego filmu rozgrywa się w średniowiecznej Francji. Na rynku mają wieszać zlęknionego koniokrada. I właśnie na tę egzekucję trafia św. Bernard z Clairvaux, mistyk, założyciel zakonu cystersów. Zabiera skazanego ze sobą,a po jakimś czasie wraca, aby go wydać sprawiedliwości. Tym razem...

polecab/d
Słownik postaci historycznych

Ludwik IX

Koronowany w 1226 po śmierci ojca, Ludwika VIII. Do czasu uzyskania pełnoletności rządy w jego imieniu sprawowała matka, Blanka Kastylijska. W czasie długiego panowania dążył do wzmocnienia państwa i władzy królewskiej.W latach 1236 i 1243 stłumił bunty wasali. Zreformował administrację i sądownictwo (ustawy z 1254 i 1256), powołał organy centralne państwa: Kurię Królewską, Radę Królewską oraz parlament. Wprowadził jednolity w całym państwie system monetarny (ustawy z 1263 i 1265). Zmusił...

poleca94%
Słownik postaci historycznych

Paweł z Tarsu

Urodził się w Tarsie w rodzinie żydowskiej, po ojcu przejął obywatelstwo rzymskie. Uczył się u Gamaliela,jednego z najlepszych nauczycieli w Jerozolimie. Brał udział w prześladowaniu chrześcijan. Ok. 36 przeżył objawienie na drodze do Damaszku i nawrócił się na chrześcijaństwo. Odtąd stał się niezwykle gorliwym misjonarzem nowej wiary. Odbył trzy podróże misyjne (45–49, 50–52, 53–58), które objęły m.in. Cypr, Grecję, Macedonię, Azję Mniejszą. W czasie ich trwania założył wiele gmin...

poleca17%
Słownik motywów literackich

Król, władca

– To jest król! – Na Boga żywego! – zawołał Kmicic. Lecz w tejże chwili król się podniósł, bo ksiądz zaczął właśnie czytać ewangelię. Pan Andrzej ujrzał twarz wymizerowaną, żółtą i przezroczystą jak wosk kościelny. Oczy królewskie były wilgotne, a powieki zaczerwienione. Rzekłbyś, całe losy kraju odbiły się na tej szlachetnej twarzy, tyle w niej było bólu, cierpienia, troski. Noce bezsenne, rozdzielane między modlitwę a zmartwienie, zawody okrutne, tułactwo, opuszczenie, upokorzony...

poleca77%
Słownik postaci historycznych

Grzegorz I Wielki

Urodził się w rodzinie arystokratycznej. Ok. 570 został pretorem (namiestnikiem) Rzymu. Zrezygnował z urzędu po dwóch latach, poświęcając się życiu religijnemu,swój majątek oddał Kościołowi. Spędził sześć lat na dworze cesarza w Konstantynopolu jako wysłannik papieża, gdzie żył jak mnich. W 590 wybrano go na papieża. Uporządkował posiadłości ziemskie Kościoła (Patrymonium św. Piotra), tworząc jego bazę materialną, pozwalającą odgrywać znaczącą rolę w Rzymie i Italii. Podjął starania o...

polecab/d
Słownik etymologiczny języka polskiego

Święty

1. ‘osoba kanonizowana’; 2. ‘cnotliwy, sprawiedliwy, bardzo dobry’; 3. ‘będący przedmiotem czci religijnej, należący do przedmiotów kultu’; 4. ‘taki, przeciw któremu nie można występować, nietykalny, nienaruszalny’.

Sprawdź także
poleca72%
Słownik postaci historycznych

Benedykt z Nursji

Pochodził z bogatej rodziny rzymskiej Anicjuszów, studiował w Rzymie, naukę przerwał i następnie trzy lata żył jako pustelnik w górach koło Subiacowe Włoszech. Wkrótce powstała wokół niego grupa naśladowców.W 529 przeniósł się z nimi do Monte Cassino. Zbudował tam klasztor i ułożył przepisy organizujące tryb życia klasztornego, które stały się podstawą reguły zakonu benedyktynów, a zarazem całego ruchu monastycznego w Europie. Za przewodnie zasady nowej reguły uznał: ubóstwo, czystość i...

poleca86%
Słownik postaci historycznych

Franciszek z Asyżu

Syn bogatego kupca, walczył jako żołnierz w wojnie z Perugią (1202), następnie w niewoli. Po powrocie do Asyżu stał się wędrownym kaznodzieją, prowadził życie wypełnione modlitwą, ascezą, służeniem ubogim, miłością bliźniego i całego świata. Wydziedziczony przez ojca. W 1210 wraz z 12 towarzyszami uzyskał w Rzymie od papieża Innocentego III zgodę na założenia nowego zakonu. Jego reguła, potwierdzona jedynie ustnie, zakładała wyrzeczenie się wszelkiej własności zarówno przez całą...

poleca100%
Słownik motywów literackich

Lebbroso – „dobry trędowaty”

Kategoria: Trędowaty

Opowiadanie Gustawa Herlinga-Grudzińskiego Wieża przynosi obraz „dobrego trędowatego”, który nie tylko nie ulega niskim żądzom, ale wręcz wydaje się święty. Może stanowić wzór pobożności, łagodności i pokory. Jest współczesnym Hiobem. Człowiek ten godnie, w milczeniu znosi swe cierpienie. Szuka sobie małych przyjemności, takich jak hodowanie kwiatów, oglądanie pięknych widoków czy zabawy z pieskiem Miracolo. Siły dodaje mu modlitwa i obecność za murem mniej chorej, jak wydaje się...

poleca44%
Słownik motywów literackich

Święci męczennicy Rzymu

Kategoria: Święty

Postaci apostołów, męczenników pojawiają się w licznych filmach poświęconych Chrystusowi. Pierwsi chrześcijanie – historyczni święci (Piotr i Paweł) i postaci fikcyjne pojawiają się w powieści Henryka Sienkiewicza Quo vadis oraz wielu jej współczesnych ekranizacjach (ostatniej dokonał Jerzy Kawalerowicz). Zostają oni ukazani jako ludzie wierzący swemu Bogu, spotykający się potajemnie, bo są prześladowani przez cesarza; szlachetni i faktycznie wcielający w życie zasady swej religii:...

poleca85%
Słownik motywów literackich

Święty

A gdy się s nią pokładał, Tej nocy s nią gadał. Wrócił zasię pirścień jej, A rzekł tako do niej: „Ostawiam cię przy twym dziewstwie, Wróć mi ji, gdy będziewa oba w niebieskim krolewstwie. Jutroć się bierzę od ciebie Służyć temu, coż ci jest w niebie”. (Legenda o św. Aleksym) Motyw świętości w dzisiejszych czasach? Też. Ale zaczęło się od kreacji wczesnośredniowiecznych...

poleca37%
Słownik postaci historycznych

Grzegorz VII

W młodości wstąpił do zakonu benedyktyńskiego na Awentynie, następnie przebywał w klasztorze w Cluny.Doradzał pięciu biskupom Rzymu. Wybrany na papieża w 1073 dzięki poparciu ludu rzymskiego, bez uzgodnienia kandydatury z królem niemieckim. Na synodach w 1074 i 1074 potwierdził wcześniej ogłoszone dekrety o zakazie symonii i nakazie celibatu. Autor notatki zwanej Dictatus papae, nie ujętej w formę urzędowego dokumentu, zawierającej postulaty zwierzchności władzy papieskiej nad cesarską,...

poleca25%
Słownik postaci historycznych

Włodzimierz Wielki

Po podziale w 970 Rusi Kijowskiej między synów przez księcia Świętosława, jako najmłodszy z braciotrzymał Nowogród. Po śmierci ojca w 972 został wygnany przez najstarszego Jaropełka. Kilka lat spędził na emigracji. Wrócił i stanął na czele opozycji, pokonał i zabił Jaropełka, w 980 władał już całą Rusią Kijowską. Prowadził politykę ekspansji terytorialnej i wzmacniania władzy książęcej. Zjednoczył plemiona wschodniosłowiańskie, wytyczył zachodnie i wschodnie granice państwa.W 981 zdobył...

poleca46%
Słownik motywów literackich

Świętość epoki współczesnej

Kategoria: Święty

W późniejszych tekstach kultury świętość wyrasta na wartość bardziej skomplikowaną i wielowymiarową. Mniej jest obrazów czy filmów sztampowych, realizujących ten sam schemat. Filmy współczesne pokazują świętych jako ludzi, którzy przeżywali swoje dramaty i wątpliwości, musieli do świętości dążyć, a nie po prostu byli święci. Film Jerzego Łukaszewicza Faustyna obrazuje odkrywanie powołania przez ubogą, pochodzącą z chłopskiej rodziny dziewczynę. Z kolei o drodze Żydówki Edyty Stein do...

poleca35%
Literatura

Średniowiecze : Ważni bohaterowie literaccy

Kategoria: ŚREDNIOWIECZE

Rycerz – jest wierny słowom, które wypowiedział, i wybrance swego serca; kieruje się w życiu honorem i odwagą, jest mistrzem w walkach rycerskich. I, oczywiście, jest także pobożny (tak jak tytułowy bohater Pieśni o Rolandzie). Święty – wyrzeka się przyjemności ziemskich i cielesnych, jego życie sprowadza się do ascezy, umartwiania ciała, ubóstwa, pobożności w połączeniu z medytacją. Święty ma też zdolność czynienia cudów. Takie życie wiedli św. Aleksy, św. Kinga i św. Jerzy walczący...

poleca21%
Słownik motywów literackich

Święty bez Boga

Kategoria: Święty

Nad możliwością zostania świętym bez Boga zastanawia się bohater egzystencjalistycznej powieści Dżuma Alberta Camusa, ateista Jean Tarrou. Chce on postępować szlachetnie, nie spodziewając się wiecznej nagrody w niebie (zgodnie z zasadami większości egzystencjalistów). Udaje mu się to. Umiera z godnością. Świętym bez Boga można też chyba nazwać innego bohatera Dżumy – doktora Bernarda Rieux.

poleca33%
Słownik motywów literackich

Asceci średniowiecza

Kategoria: Święty

Święty był wzorcem osobowym hagiograficznej literatury średniowiecza.Pisano wówczas, według określonego, sztampowego schematu, liczne żywoty świętych. Najbardziej popularne były te wychwalające ascezę lub męczeńską śmierć. Święty na ogół był zakonnikiem, a jeśli nawet jako osoba świecka zawierał związek małżeński, zachowywał czystość, jak św. Kinga, która ubłagała męża, władcę Polski, by nie żyli ze sobą jak mąż z żoną. Aleksy uciekł z domu w noc poślubną ( Legenda o św. Aleksym ). Na ogół...

poleca67%
Słownik postaci historycznych

Mikołaj II Romanow

Zasiadł na tronie w 1894 po śmierci ojca Aleksandra III. Kontynuator zachowawczej polityki, przeciwnik reform. Ulegał wpływom osób o podejrzanej reputacji, m.in. od 1906 G. Rasputina. Próbował stłumić rozwój niezależnego życia politycznego, represjonował działaczy powstałych nielegalnie partii i organizacji. Sprowokował przegraną wojnę z Japonią 1904–05. Odpowiedzialny za masakrę manifestantów w Petersburgu 1905 (tzw. krwawa niedziela). Jej następstwem była rewolucja 1905–07. Zmuszony do...

poleca75%
Słownik postaci historycznych

Loyola Ignacy

Urodzony i wychowany w szlacheckiej rodzinie. Oficer w służbie wicekróla Nawarry podczas wojny z Francją. W czasie leczenia ciężkiej rany przeżył przemianę duchową. Lata 1920–22spędził w grocie koło Manresy medytując i prowadząc surowe ćwiczenia pokutne. Wówczas napisał Ćwiczenia duchowe. Odbył pielgrzymkę do Ziemi Świętej, studiował w Paryżu, gdzie wokół niego zgromadziła się grupa towarzyszy. W 1534 wraz z nimi założył wspólnotę, składając śluby czystości i ubóstwa. Od 1537 prowadził we...