Eliza Orzeszkowa
Motyw cierpienia w literaturze
CIERPIENIE - kwestią podstawową jest pytanie o jego sens. W chrześcijaństwie nie traktuje się cierpienia jako kary za grzechy. Czy więc rzeczywiście cierpienie uświęca (jak pisali w średniowieczu)? Może ono być fizyczne i psychiczne. Można...
Różne oblicza wsi w literaturze polskiej
Różne oblicza wsi w literaturze polskiej Wieś staje się tematem literackim już w literaturze staropolskiej. Od samego początku można też wyodrębnić dwa różne spojrzenia na wieś i tematykę wiejską. Już w mitologii znany był motyw Arkadii krainy...
Motyw arkadii w literaturze.
Wstęp do motywu ARKADIA Naturalna tęsknota człowieka za beztroskim i szczęśliwym życiem ma długą tradycję. Już w czasach starożytnych istniała pamięć o mitycznym „złotym wieku” i utraconych na zawsze krainach szczę ścia, gdzie człowiek beztroski...
"Jednego serca! Tak mało. Tak mało. Jednego serca mi trzeba na ziemi." Sonet II Adam Asnyk. Słowa te uczyń mottem swoich rozważań na temat miłości odwołując się do najpiękniejszych przykładów literatury.
„Jednego serca! Tak mało. Tak mało. Jednego serca mi trzeba na ziemi.”Miłość w życiu każdego człowieka odgrywa podstawowe znaczenie dla prawidłowego rozwoju jednostki i społeczeństwa, ponieważ jednostka, która nie kocha, ani nie jest kochana,...
Człowiek sam musi określić, co w życiu jest najważniejsze. Świat, jakich wartości - ważnych dla ciebie - odnajdujesz w utworach literackich?
Literatura od swych zaczątków stała się źródłem ideałów, postaw i wzorców osobowych. W utworach powstałych po utracie przez Polskę niepodległości można odnaleźć wiele wartości, które należy cenić, gdyż prezentują idee godne naśladownictwa. Zarówno...
Obraz dziecka w nowelistyce polskiego pozytywizmu
W epoce pozytywizmu powstało najwięcej nowel wywodzących się z ducha utylitaryzmu. Przedstawiano w nich problemy, losy dzieci i ich punkt widzenia na cały zewnętrzny świat. Ukazywany był obraz dziecka cierpiącego, wyzyskiwanego, pozostawionego na...
Ojczyzna jako temat rozmów dwóch powieści- omów na podstawie "Nad Niemnem" Elizy Orzeszkowej i "Trans-Atlantyku" Witolda Gombrowicza.
W obydwu powieściach toczą się podobne rozmowy dotyczące ojczyzny i najważniejszych kategorii jej dotyczących. Są one zderzeniem dwóch przeciwstawnych postaw Andrzejowa oraz Gombrowicz są przekonani, że ojczyzna jest najważniejszą wartością, a w...
Esej interpretacyjny „Legendy o Janie i Cecylii” z powieści E. Orzeszkowej pt. „Nad Niemnem”
Esej interpretacyjny „Legendy o Janie i Cecylii” z powieści E. Orzeszkowej pt. „Nad Niemnem” Tematem legendy opowiedzianej przez Anzelma są losy założycieli rodu Bohatyrowiczów. Mogiła Jana i Cecylii była bardzo stara. Para młodych ludzi...
Arkadie i utopie – literackie krainy szczęścia w utworach różnych epok i sposoby ich kreowania.
Tęsknota człowieka za beztroskim i szczęśliwym życiem to naturalny odruch mający długą tradycję. Już w starożytności istniała pamięć o utraconych na zawsze krainach szczęścia, gdzie człowiek beztroski i niewinny żył w zgodzie z naturą .Taką...
Człowiek sam musi określić, co w życiu jest najważniejsze. Świat jakich wartości - ważnych dla ciebie - odnajdujesz w utworach literackich ?
Literatura od swych zaczątków stała się źródłem ideałów, postaw i wzorców osobowych. W utworach powstałych po utracie przez Polskę niepodległości można odnaleźć wiele wartości, które należy cenić, gdyż prezentują idee godne naśladownictwa. Zarówno...
Dworek w literaturze
KONSPEKT Dworek w literaturze. - W literaturze polskiej dworek szlachecki i życie jego mieszkańców jest więc obecny w każdej epoce. - Literatura przynosi albo wielbienie, albo krytykę ziemiańskiego stylu życia. Dworków szlacheckich znaleźć...
Problem dziecka w literaturze pozytywistycznej.
Na przestrzeni wieków problem dziecka pojawiał się sporadycznie. Dopiero w pozytywizmie motyw ten został dostrzeżony przez pisarzy epoki. W epoce pozytywizmu powstało najwięcej nowel wywodzących się z ducha utylitaryzmu. Przedstawiano w nich...
Literackie ujęcie bohatera w ujęciu Konwickiego i Orzeszkowej.
Dwa literackie sposoby ujęcia osoby Romualda Traugutta są skrajnie różne. Konwicki buduje postać przez detale: druciane okulary, stary zegarek. Dzięki szczegółowemu ujęciu rzeczywistości, w której bohater się znalazł czytelnik postrzega sytuację...
Znani mi bohaterowie w literaturze XIX i XX wieku
Proces kształtowania się bohatera wieków XIX i XX ulegał ciągłym zmianom, wynikającym z zachodzących na świecie przemian społecznych, ustrojowych i politycznych. Z perspektywy losów Polski okres ten był szczególny, wymagający wyjątkowego...
Jakie kryteria oceny wartości człowieka proponuje Eliza Orzeszkowa w powieści "Nad Niemnem".
Bohaterów powieści „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej możemy podzielić na dwie zasadnicze grupy: pozytywnych i negatywnych. Czytając książkę podświadomie czujemy, którzy są dobrzy, a którzy nie bardzo. Należy się jednak zastanowić, co o tym decyduje?...
Pora na pozytywizm - esej.
Henryk Markiewicz w swoim Pozytywizmie tak przedstawił wzorzec człowieka pozytywistycznego: „Jest to jednostka, w której władze intelektualne i wolicjonalne górują nad wyobraźnią i uczuciem, człowiek starannie wykształcony (…). Pracowity,...
Kreacje literackie bohaterów - porównanie "Glorii victis" Orzeszkowej i "Kompleksu polskiego" Konwickiego.
Dwa sposoby literackiego kreowania bohatera – analiza i interpretacja porównawcza fragmentów Gloria victis Elizy Orzeszkowej i Kompleksu polskiego Tadeusza Konwickiego Wiele postaci z historii lub literatury było opisywanych przez kilku różnych...
Kryteria oceny człowieka w powieści Elizy Orzeszkowej.
Nad Niemnem powstało w latach 1885 - 1886, a w roku 1887 drukował je Tygodnik Ilustrowany. Do rąk czytelników trafiło w przededniu 25 rocznicy Powstania Styczniowego. Było więc nie tylko przypomnieniem i uczczeniem wielkiego...
Dwór szlachecki - ostoja polskości czy przyczyna klęski narodowej i rozkładu społecznego? Zaprezentuj swoje stanowisko, odwołując się do wybranych przykładów z literatury polskiej.
TEMAT: Dwór szlachecki - ostoja polskosci czy przyczyna kleski narodowej i rozkladu spolecznego. Zaprezentuj swoje stanowisko, odwolujac sie do wybranych przykladów z literatury polskiej. Dwór to w dawnej Polsce szlacheckiej dom mieszkalny...
: Dwa sposoby literackiego kreowania bohatera - analiza i interpretacja porównawcza fragmentów \
Romuald Traugutt- olbrzymi bohater narodowy, heros, „święty”, a z drugiej strony zwykły człowiek kierujący się w życiu ideałami, gotowy walczyć o nie bardzo zaciekle i wytrwale. Ostatni dyktator powstania styczniowego; początkowo walczył na...
Kultura polska w ostatnim półwieczu niewoli
Kultura polska w ostatnim półwieczu niewoli o Pozytywizm – wiara w pozytywną naukę, postęp i pracę. Jego przedstawiciele to Bolesław Prus, Aleksander Świętochowski, Henryk Sienkiewicz, Eliza Orzeszkowa. Pozytywiści starali się szerzyć oświatę i...
Hiob w wybranych utworach literackich
Hiob i opowieść o jego losach jest próbą odpowiedzi na pytania od lat gnębiące ludzkość. Dlaczego cierpimy niewinnie? Skąd na człowieka spadają nieszczęścia i choroby, choć jest on prawy i bogobojny? Czy warto być niewinnym i bezgrzesznym tak jak...
Odbicie haseł pozytywizmu w nowelach tego okresu.
Pozytywizm jest to okres w dziejach literatury polskiej, uformowany po roku 1863, czyli po upadku powstania styczniowego, zakończony około roku 1890. Nazwa okresu zaczerpnięta została od nazwy kierunku filozoficznego, którego podstawy sformułował...
Porównanie Justyny Orzelskiej, Emilii Korczyńskiej i Teresy Plińskiej - "Nad Niemnem"
Justyna Orzelska jest dwudziestokilkuletnią dziewczyną. Nie miała szczęśliwego dzieciństwa. Żyła skromnie. Przez krótki czas mieszkała u niej Francuska, która nauczyła Justynę gry na pianinie i podstaw francuskiego. Po śmierci matki, w wieku 4...
"Żaden utwór literacki nie przerobi ludzi, są wszakże takie, które pobudzają do przetwarzania się…" Myśl Aleksandra Świętochowskiego uczyń mottem rozważań nad rolą literatury.
"Żaden utwór literacki nie przerobi ludzi, są wszakże takie, które pobudzają do przetwarzania się…" Myśl Aleksandra Świętochowskiego uczyń mottem rozważań nad rolą literatury. Weź pod uwagę, kim był Świętochowski i w jakiej epoce...
Natura i człowiek w powieści Elizy Orzeszkowej "Nad Niemnem".
Eliza Orzeszkowa to polska pisarka tworząca w dobie pozytywizmu. Jednym z jej najbardziej znanych utworów jest powieść „Nad Niemnem”. Abstrahując od problematyki utworu, spróbuję przyjrzeć się relacjom natura – człowiek w dziele. Czytając „Nad...
Jaki obraz społeczeństwa polskiego drugiej połowy XIX wieku prezentuje proza pozytywistyczna?
Twórcy epoki pozytywizmu traktowali, przynajmniej w początkowym okresie swe utwory literackie jako narzędzie społecznej edukacji. Poprzez odpowiednio dobrane treści, sylwetki i perypetie bohaterów kreślili obraz polskiego społeczeństwa, wskazując...
Nad Niemnem.
Epoka Pozytywizm Odnajdziemy w utworze cechy realizmu, z elementami realizmu tendencyjnego. Od obiegowej ideologii epoki powieść odchodzi w zakresie oceny powstania styczniowego. Dzieło Słynna epopeja szlachecka, nazywana też „powieścią...
Obrazy walk powstańczych w "Nad Niemnem" i "Gloria victis"
Eliza Orzeszkowa posłużyła sie symbolem mogił w swoich dzielach i staly sie one wowczas pretekstem do wyrazenia uczuć patriotycznych. Dwukrotnie pojawiła sie zbiorowa mogila powstańców w takich utworach, jak: "gloria victis" i "Nad...
Ideały odziedziczone po minionych epokach? Które z nich uważasz za ważne i nieprzemijające?
W obecnych czasach coraz mniej osób wierzy w jakiekolwiek ideały. Ludzie nie mają czasu zastanawiać się nad dobrem ogółu, a zamiast wszechobecnego niegdyś patriotyzmu coraz bardziej powszechny jest egoizm i walka o swoją, a nie wspólną sprawę....
Bohaterowie Nad Niemnem
W \"Nad Niemnem\" wszyscy bohaterowie należą do warstwy szlacheckiej. Orzeszkowa podejmuje próbę analizy zmian jakie zaszły w społeczeństwie polskim po powstaniu styczniowym. W sytuacji konkurencji ekonomicznej odchodzą w zapomnienie wielkie...
Patriotyzm - od romantyzmu do współczesności
PATRIOTYZM „Patria” znaczy z greckiego - ojczyzna. Patriota to człowiek, który kocha swoją ojczyznę, jest gotów walczyć o nią i zawsze poświęci dobro prywatne na rzecz swojego kraju. Literatura polska zawiera wiele przejawów patriotyzmu i ukazuje...
Motyw pracy w "Ludziach bezdomnych" i "Nad Niemnem".Porównanie dwóch fragmentów z uwzgłednieniem przedstawienia postaci i kontektami historyczno-literackimi.
FRAGMENTY: Stefan Żeromski, Ludzie bezdomni Judym wszedł w bramę i zwrócił się do szwajcara z zapytaniem, czyby nie można zobaczyć się z robotnicą nazwiskiem Judymowa. Stróż nie chciał słuchać o niczym, dopóki nie uczuł w garści...
Dwa ujęcia motywu pracy. Porównaj fragmenty „Nad Niemnem” oraz „Ludzi bezdomnych”. Zwróć uwagę na sposób przedstawienia postaci. Wykorzystaj również kontekst historyczno-literacki.
Praca od zawsze stanowiła o poziomie życia człowieka. Zastanawiając się nad jej sensem, możemy wziąć pod uwagę różne aspekty wpływające na wydajność pracy oraz czynniki motywujące społeczeństwo do rzetelnego wykonywania jej. Kontrastujące ze sobą...
Różne oblicza heroizmu na podstawie opisu dwóch mogił z "Nad Niemnem" Elizy Orzeszkowej.
Powieść Elizy Orzeszkowej jest obrazem szlachty polskiej po powstaniu styczniowym. Ukazuje zarówno życie najbogatszych z szlachty dworskiej jak zaścianek, bardzo ważnym elementem powieści jest także starcie ideałów romantycznych z...
Maria Konopnicka o kwestii asymilacji Żydów. Żydzi polscy. Co o kwestii asymilacji Żydów sądziła Maria Konopnicka (fragment noweli Mendel Gdański) oraz inni znani Ci polscy twórcy XIX-wieczni?
Co kryje się za pojęciem "asymilacja Żydów"? Co na ten temat miała do powiedzenia Maria Konopnicka oraz inni XIX – wieczni twórcy? Otóż asymilacja Żydów to nic innego jak włączenie ludności żydowskiej w życie narodu polskiego jak również...
Charakterystyka ziemiaństwa w „Nad Niemnem” i arystokracji w „Lalce”.
„Nad Niemnem” i „Lalka” to dwie wielkie powieści pozytywistyczne, w których autorzy scharakteryzowali główne grupy społeczne tego okresu. W „Nad Niemnem” Eliza Orzeszkowa przedstawiła szlachtę polską po klęsce powstania styczniowego. Jest ona...
Omówienie lektury "Nad Niemnem"
"Nad Niemnem" Powieść ma ciekawą konstrukcję czasoprzestrzeni: teraźniejszość przeszłość dalsza przeszłość bliższa lata osiemdziesiąte XIX wieku, w których toczy się główny wątek konfliktu dworu z zaściankiem, a na jego tle...
Patriotyzm w literaturze
Charles Dickens powiedział „Prawdziwym patriotą jest ten, który nie ze wszystkiego jest zadowolony w swej ojczyźnie, to człowiek, który pragnie i walczy o to, by w niej było lepiej.” Dla jednych patriotą jest człowiek, który za ojczyznę gotów...
"Nie miecz, nie tarcza - bronią języka, lecz arcydzieła." C. K. Norwid.
Patrząc zarówno w przeszłość, jak i niestety przyglądając się współczesnemu światu, ciężko doszukać się pełnej sprawiedliwości. Wciąż, bowiem, oglądając mapę znajdujemy obszary, których ludność czuje się zniewolona. Choć nie zawsze roszczenia te...
Publicystyka w Pozytywiźmie.
Stefan Kieniewicz „Praca organiczna” Na wstępie autor wyjaśnia pochodzenie terminu „praca organiczna”. Zaczął on być używany po upadku powstania styczniowego. Wtedy to prasa burżuazyjna widziała ją jako jedyną drogę ratowania polskości....
Pozytywizm Warszawski.
Pozytywizm najsilniej odznaczył się na terenie zaboru rosyjskiego a dokładnie w Warszawie. Ponieważ dynamicznie rozwinął się przemysł, przez co w konsekwencji i samo miasto, Warszawa była miejscem gdzie wydawano gazety propagujące pozytywistyczne...
Eliza Orzeszkowa.
6 VII 1841 - 18 V 1910Niemal całe jej życie upłynęło na Grodzieńszczyźnie. Tu urodziła się (we dworze w Miłkowszczyźnie ok. 40 km od Grodna) i tu wychowywała do 10 roku życia, tu był grób jej ojca Benedykta Pawłowskiego (zmarł, gdy miała 3 lata),...
Uzasadnij tezę, że literatura różnych epok uczy odróżniać piękno od brzydoty i dobro od zła.
Świat oparty jest na przeciwieństwach, takich jak: dobro i zło, piękno i brzydota, niebo i piekło i wielu innych. Granica pomiędzy tymi niezgodnościami wydaje się być trwała, widoczna i banalna. Niestety często różne sytuacje oraz uczucia nie...
Pozytywizm - wiecej niż ogólnie o epoce..
Teorie filozoficzne uczonych zachodnioeuropejskich. John Stuart Mill - przedstawiciel empiryzmu, Herbert Spencer - twórca filozofii ewolucjonizmu - twierdził, że rozwojowi podlega cały wszechświat a przemiany dokonują się stale i stopniowo....
Chłop i wieś w znanych utworach XIX i początku XX wieku.
Chłop i wieś w znanych utworach XIX i początku XX wieku. Na przełomie XIX i XX wieku we wszystkich dziedzinach życia polskiego przenikało głębokie niezadowolenie z panujących stosunków społeczno – politycznych i kulturalnych. Niektórzy poeci...
Jakie uniwersalne postawy, wartości i uczucia przydatne człowiekowi XXI wieku znajdziemy w Biblii?
Biblia, czyli pismo święte, jest to wielka opowieść o Bogu i człowieku. Zawiera ona w sobie treści ponadczasowe, płynące z nich nauki można przypisać ludzkości w każdej chwili i sytuacji, treści religijno - moralna: przykazania dekalogu stanowią...
Wyjaśnij, co powoduje, że „Nad Niemnem” kończy się happy endem, a „Lalka” katastrofą
Niewątpliwie najwybitniejszymi dziełami literackimi polskiego pozytywizmu, dziełami, które przedstawiają realia epoki postyczniowej, są Nad Niemnem E. Orzeszkowej i Lalka B. Prusa. Ciekawe, że chociaż tak jeden, jak i drugi utwór powstał w latach...
Ziemia, planeta ludzi czy jedna z gwiazd prowincjonalnych... – motyw ziemi w historii, literaturze i kulturze.
Ziemia jest naszym źródłem, miejscem, domem, matką... Z niej się wywodzimy, tu mamy swój początek i najprawdopodobniej będziemy mieć koniec. Pozostaje ona dla nas zagadką i choć wciąż odkrywamy kolejne „wielkie tajemnice”, to tak naprawdę nie...
Na podstawie wybranych utworów literackich wyjaśnij, czym może być dom rodzinny – oazą spokoju, miejscem konfliktów, wspomnieniem.
Dzieła pisarzy na przestrzeni epok przynoszą bardzo różne obrazy domu i rodziny. Jedne są spokojne i pogodne, pełne harmonii i przyjemności, a ukazują dom i rodzinę jako ucieleśnienie najwyższego dobra dla człowieka, do innych zaś zakrada się...