Sarmatyzm
Sarmatyzm.
Polską szlachtę wieku XVII i XVIII cechowało poczucie narodowej potęgi, świadomość tradycji i przekonanie o pochodzeniu Polaków od starożytnych Sarmatów. Duma była nieodłączną cechą barokowej mentalności. Z czasem pojęcie sarmatyzmu nabrało...
Oświecenie jako epoka polemiki z sarmantyzmem.
Geneza oświecenia w Polsce związana jest z kryzysem sarmatyzmu oraz jego politycznymi i kulturalnymi skutkami. Należy do nich zaliczyć szlachecki republikanizm i parlamentaryzm za wszystkimi narosłymi przez wieki deformacjami. Krytykowano także...
Sarmatyzm dawny czy współczesny?
Sarmatyzm to pogląd o szczególnym pochodzeniu szlachty polskiej. Opierając się na szesnastowiecznych historykach twierdzono, że szlachta polska wywodzi się od Sarmatów, starożytnego plemienia, zamieszkującego przed wiekami ziemie polskie. W...
Wacław Potocki - sarmata w dobrym tego słowa znaczeniu.
Szlachcicem - ziemianinem , osiadłym w odległym zakątku Podkarpacia , we wsi Łużyna , był najwybitniejszy satyryk polski XVII wieku , pisarz Sarmata , Wacław Potocki . Arianin , jak spora część szlachty w tych stronach , po wydaniu edyktu przeciw...
Barok w Polsce.
W kulturze polskiej wyróżniamy: wczesny barok (prebarok) od roku 1580 po 1620 schyłek panowania Stefana Batorego (1576-1586) i większa część panowania Zygmunta III Wazy (1587 - 1632); jest to czas poszukiwań i zróżnicowania kierunków poezji. w...
Polskie, arcypolskie. Podejmij dyskusję o tradycji narodowej jako szansie i wyzwaniu dla sztuki.
Tradycja odgrywała i odgrywa niezwykle ważną rolę w życiu człowieka. Zasady postępowania oraz obyczaje, przekazywane z pokolenia na pokolenie, ukształtowały polską kulturę. Posiadamy wspaniały skarbiec narodowych pamiątek. Dzieje naszego narodu...
Matura z polakiego ustny
1.Charakterystyka zjawiska Sarmaty na podstawie „Pamiętników” J. Ch. Paska i utworów W. Potockiego. Ideologia sarmatyzmu oparta była na tezie renesansowych kronikarzy – historyków Miechowity i Marcina Bielskiego, którzy przypisywali polskiej...
Jaka jest przeciw złemu twoja tarcza człowiecze XX w.
Słowa Kazimierza Przerwy – Tetmajera były w czasach Młodej Polski manifestem dekadentów. Okazywało się, że nic nie jest w stanie obronić człowieka ani też zmusić go do działania: wiara, idee filozoficzne, praca czy nawet miłość. Ówczesny...
Tradycje sarmackie w kulturze polskiej: wartość czy hańba?
Aby odpowiedzieć na pytanie zawarte w temacie, należy najpierw wyjaśnić czym jest sarmatyzm jako ideologia i styl życia oraz zbadać jak powstał i jak ewoluował mit sarmacki. Początki mitu sarmackiego Z pojęciem sarmatyzmu kojarzy się nam...
Barok Polski. Sarmatyzm
Barok polski. Sarmatyzm Architektura i sztuki plastyczne Styl barokowy w polskiej sztuce rozwijał się w latach 1600-1710. Trady¬cyjnymi centrami sztuki były duże miasta: Kraków, Gdańsk, Wilno, Lwów, a od 1596 r. takim centrum stała się...
Opracowanie baroku
Człowiek- istota krucha;jedyna potęga to Bóg;religijność;metafizyka;mistycyzm;przemijanie Descrates- KARTEZJUSZ-twórca racjonalizmu Blaise Pascal ,,człowiek jest tylko trzciną, ale trzciną myślącą” Sonet- gatunek zawsze składa się z 14 wersów...
Barok.
Barok - połowa XVI w - koniec XVII wieku Nazwa epoki: Nazwa epoki pochodzi z języka portugalskiego i oznacza perłę o nieregularnym kształcie. Takie skojarzenie związane było z wymyślnymi, nietypowymi formami charakterystycznymi dla malarstwa i...
Barok - opracowanie epoki.
BAROK - koniec XVI w. – połowa XVIII w. 1. Kontrreformacja - lista ksiąg zakazanych, nakaz pokazywania scen religijnych, upadek piśmiennictwa, nietolerancja religijna. 2. Dwoistość postaw - zgoda na świat nietrwały szukanie wartości...
Sarmatyzm
Wiele narodów posiadało w średniowieczu teorię o swej mitologicznej genealogii. Przydawały one znaczenia i powagi odwołującym się do nich narodom w tym samym stopniu, co genealogie rodowe poszczególnym rodzinom. Również Polska szlachta w dobie...
Sarmatyzm.
Sarmatyzm Kulturę, światopogląd i obyczajowość szlachty polskiej od schyłku XVI do połowy XVIII w. określa się pojęciem sarmatyzmu. Po łacinie Sarmata oznacza 'członek koczowniczych plemion irańskich, zamieszkujących w starożytności stepy...
Sarmatyzm
SARMATYZM Historyjka o Sarmacji i wspólnym dziedzictwie mieszkańców ziem polskich, litewskich i ruskich w wielu miejscach mija się z prawdą. Ale potrzeba scementowania różnorodnego społeczeństwa uczyniła ją przydatną. Co więcej, jej popularność...
Sarmatyzm i obyczaje barokowe.
Epoka barokowych obyczajów była, rzec można, „okresem szlacheckim” – sarmackim. Zasady i etykieta były traktowane i odczytywane w bardzo przesadny i wyolbrzymiony sposób. Ludzie posiadali wybitną umiejętność do przejaskrawiania nawet najmniejszych...
Barok - powtórka na kartkówkę z WOK-u
BAROK (od XVI wieku do pierwszej połowy XVIII wieku) Nicolas Poussin - Et in Arcadia ego El Greco - Pogrzeb hrabiego Orgaza Jan Vermeer van Delft - Kobieta z wagą Caravaggio - Złożenie do grobu Gianlorenzo Bernini - Ekstaza św. Teresy oraz Scala...
Etos rycerza na przykładzie literatury różnych epok.
Etos – są to obyczaje, normy, wartości, wzory postępowania składające się na charakter danej grupy ludzi, określające jej odmienność. W starożytności nie istniało w literaturze jako takie pojęcie rycerza. Twórcy skupiali się bardziej na wybitnych...
Czy Polska musiała utracić niepodległość w 1795 roku.
1 maja 2004 Polska weszła do Unii Europejskiej. W telewizji można było usłyszeć wiele komentarzy na ten temat. Jedna z wypowiedzi brzmiała następująco: „... przez wiele dziesiątków lat nie było nas w Europie. Pokuszę się o stwierdzenie, że dopiero...
Barok - charakterystyka epoki
Jest to epoka literacka między odrodzeniem a oświeceniem, obejmująca w zasadzie wiek XVII, choć także zjawiska z końca XVI i I połowy XVIII wieku. Termin "barok" zapożyczono z historii sztuki, gdzie stosowany był dla określenia dziwactwa i...
Ściąga z baroku.
1. Nazwa epoki Nazwa barok zapożyczona została z terminologii historii sztuki - w końcu ubiegłego stulecia, określenie "barokowy" nadano manifestacyjnemu stylowi Jana Andrzeja Morsztyna - prekursora tego gatunku w Europie. 2. Zagadkowość...
Sarmata o sobie i my o Sarmacie
W wieku XVII całą szlachtę polską jednoczyło poczucie narodowej potęgi, przekonanie o świetności polskiego ustroju, monarchii ograniczonej prawami stanu szlacheckiego, nadto świadomość tradycji rodowej i starodawności sarmackiej, co wiązało się z...
Motywy
Motyw ogrodu - ogród rajski - Biblia, księga Rodzaju - "Powieść o róży" - Średniowieczny poemat - "Żywot człowieka poczciwego" - Mikołaj Rej - Renesans - Leopold Staff - "Deszcz jesienny" - Młoda Polska - Jan Chryzostom Pasek - Pamiętniki -...
Różnice między barokiem szlacheckim Potockiego; barokiem sarmackim Paska i barokiem dworskim Morsztyna.
1. Wacław Potocki (1621-1696) pochodził ze średniozamożnej szlachty, wykształcenie zdobył przy zborze ariańskim w Raciborzu. Pod groźbą edyktu z 1658 r., skazującego arian na wygnanie, przeszedł na katolicyzm, lecz mimo to pozostał wierny swej...
Nurty poezji barokowej. Scharakteryzuj na przykładach.
Barok ma dwa podstawowe nurty tj.: dworkowy i dworski. Ten pierwszy oparty na sarmatyźmie, czyli typie kultury szlacheckiej ukształtowanej w okresie baroku, chociaż zapoczątkowanej w latach 80-tych XVI w. Jego podstawą było uznanie, że...
Przedstaw literackie i malarskie portrety sarmatów w kulturze różnych epok
Literatura przedmiotu Repetytorium z j. polskiego – Agata Gąsior i Monika Salomońska, Agencja Wydawn. Greg, Kraków 1994 – hasło sarmatyzm, sarmata Starożytność-oświecenie – Maria Adamczyk, Bożena Chrząstowska, Józef Tomasz Pokrzywniak, WSiP,...
Omów wybrane fragmenty "Pamiętników" Jana Chryzostoma Paska - jako dokument epoki i dzieło literackie.
Wiek XVII w literaturze polskiej pozostawiał spuściznę literacką wprawdzie nie utrwaloną drukiem, ale barwną i zróżnicowaną. Szlachta pisała wtedy chętnie wiersze (Wacław Potocki, Zbigniew Morsztyn, Szymon Zimorowic), listy (te najsłynniejsze,...
Barok w skrócie
W SKRÓCIE: Barok - Epoka uduchowiona, mistyczna, u podłoża filozofii leży poczucie przemijalności życia i kruchości istoty ludzkiej. Zwrot ku Bogu i religii, myśli o życiu pozaziemskim. Niepokój i ozdobność w sztuce (również słowa), celem -...
Opis epoki
Barok 1620 - 1764 Renesans Barok tradycje literackie Starożytność średniowiecze postawa filozoficzna humanizm (człowiek) fideizm (dusza) język ojczysty nawrót do łaciny kanon piękna spokój, harmonia, równowaga formy i treści...
Kultura Polska od Odrodzenia do Oświecenia
Odrodzenie, inaczej renesans, to okres w historii kultury polskiej i europejskiej, kiedy w nauce i sztuce zaczęto twórczo nawiązywać do starożytności, w opozycji do światopoglądu średniowiecznego. Odrodzenie zaczęło się w XIV-XV w. We Włoszech, a...
Konsekwencje przesunięcia terytorium państwa polskiego w kierunku południowo-wschodnim.
Pierwszą znaczną konsekwencją przesuwania się granic państwa polskiego w kierunku wschodnim było mieszanie się kultur. Do dotychczasowego dorobku kultury dołączyły naleciałości kultur na przykład tatarskich czy tureckich. Świadczy o tym między...
Barok -pałace i parki opis
PAŁACE I PARKI Pałace te wznoszono z myślą o reprezentacji, były to bogato ukształtowane bryły. Fasady dzielono na 3 części. Część środkowa z wejściem była najbardziej okazała, była wysunięta ku przodowi ,tworząc tzw. ryzalit, albo też cofnięta....
Sarmatyzm w literaturze, kulturze i mentalności polskiej
Odpowiedzi na pytanie postawione w temacie tej pracy możemy doszukać się w epoce baroku, gdzie odnajdujemy swojski nurt kulturowy zwany sarmatyzmem. w czasach baroku, podobnie jak w innych krajach, tak również i w Polsce wzrosło zainteresowanie...
Postawy bohaterów dawnych to dla twojego pokolenia - przebrzmiałe słowa, temat do dyskusji, wzory zachowań
Postawy bohaterów dawnych budzą dzisiaj wśród młodych ludzi różne emocje i uczucia. Jedne z nich są odrzucane, inne akceptowane, natomiast niektóre stanowią temat licznych dyskusji. Znaczna część młodego pokolenia akceptuje te postawy, które...
Barok - skrypt
I. RAMY CZASOW EPOKI Terminem barok określamy epokę, występujący w Europie, a następnie w Ameryce Południowej od końca XVI w. do I. połowy XVIII w. Najwcześniej został ukształtowany we Włoszech i w Hiszpanii, najszybciej wygasł we Francji...
Przegląd epok.
Starożytność. Spis pytań: 1. Omów postawę stoicką i epikurejską. 2. Przedstaw dokładnie budowę tragedii antycznej. 3. Omów cechy epopei. 4. Wyjaśnij pochodzenie i znaczenie wyrażeń: "nić Ariadny", "stajnia Augiasza",...
Barok - skrypt.
Barok - od słowa barocco - dziwny, odmienny, nienaturalny ramy czasowe: 1/2 XVI - XVII Europa, lata 20., 30. XVII - 1/2 XVIII Polska tło historyczne: 1600 - początek wojen polsko - szwedzkich 1618 - początek wojny trzynastoletniej 1621 -...
Barok - pojęcia
Epitet - wyraz określający rzeczownik, przydawka podkreślająca, uwydatniająca charakterystyczną cechę jakiegoś przedmiotu, osoby, stanu i stosowany w celu wzmocnienia plastyki opisu oraz dla jego emocjonalnego zabarwienia. np. czerwony kubek...
Barok - synteza.
Koniec XVI w połowa XVIII w Barocco (z jęz. portugalskiego) rzadka i cenna perła, o nieregularnym kształcie; przedmiot artystyczny odbiegający od powszechnie przyjmowanego kształtu....
Sarmatyzm
Sarmatyzm nie jedno ma imię... Sarmatyzm określany jako ideologia i kultura szlachty polskiej, dominuje od schyłku XVI do połowy wieku XVIII. Wielu dzisiejszych badaczy uznaje ten okres za apogeum potęgi zarówno politycznej, jak i kulturalnej...
Barok - ściaga, krótko i na temat.
Barok-z port. – barocco- niezwykla perla o nieregularnym ksztalcie; w eurupie: 2 polowa XVI i 1 pol XVII w PL:prebarok 1580-1620 (jeszcze prady renes) braok wlasciwy1620-1680(panoanie Wazów, prady Baroku,sarmatyzm)schylek baroku1680-1740(czasy...
Barok.
Kierunek w kulturze europejskiej XVII i pierwszej połowy XVIII w., zapoczątkowany we Włoszech w drugiej połowie XVI w., objął także niektóre kraje Ameryki Łacińskiej; kultura baroku kształtowała się pod wpływem sporów religijnych (reformacja,...
Barok w Wielkopolsce.
BAROK-To kierunek w europejskiej kulturze oraz nazwa stylu sztukach plastycznych XVII w. i pierwszej połowy XVIII w. Do Polski styl ten zastał wprowadzony przez • Zgromadzenie zakonne • Rody magnackie • Dwór królewski Powstały wtedy pałace z...
Powtórka do matury - zagadnienia.
Literatura renesansowa nie stworzyła osobowych ideałów, w jakie obfituje literatura średniowiecza. Natomiast to literatura towarzyszyła człowiekowi w życiu, ukazywała różne modele zgodne z duchem czasu, często miała charakter dydaktyczny, nie...
Wskaż i określ cechy sarmackiego światopoglądu, odwołując się do literatury pamiętnikarskiej epoki baroku.
Tematem niniejszej prezentacji jest wskazanie i określenie cech sarmackiego światopoglądu w odniesieniu do literatury pamiętnikarskiej epoki baroku. Celem mojego wystąpienia jest ogólna charakterystyka sarmatyzmu ze szczególnym uwzględnieniem...
Styl życia sarmaty
STYL ŻYCIA SARMATY Sarmaci to nazwa irańskich ludów koczowniczo-pasterskich. Tworzyli oni związek plemion, którzy mieszkali na ziemiach polskich na wschód od Wisły. Informacje o wcześniejszym istnieniu Sarmatów wywodzą się z 600 r p.n.e. W...