profil

Ściąga z baroku.

poleca 85% 594 głosów

Treść
Grafika
Filmy
Komentarze

1. Nazwa epoki

Nazwa barok zapożyczona została z terminologii historii sztuki - w końcu ubiegłego stulecia, określenie "barokowy" nadano manifestacyjnemu stylowi Jana Andrzeja Morsztyna - prekursora tego gatunku w Europie.

2. Zagadkowość nazwy

Słowo wywodzi się z języka portugalskiego, w którym barocco oznacza rzadką i cenną perłę o nieregularnym kształcie lub w ogóle jakiś nieprawidłowy, kapryśny wytwór sztuki.

3. Początek baroku w Polsce

Kryzys renesansowych ideałów humanistycznych: harmonii, ładu życia, tolerancji religijnej, poczęły być zastępowane przez objawy niepokoju, inną filozofię życia, przeciwstawianie wartości ziemskich i wiecznych, ciała i ducha - co można zauważyć już u takich twórców jak Mikołaj Sęp Szarzyński czy w Trenach Kochanowskiego.

4. Dramatyczne wybory.

Człowiek - świadomie przeżywający swe istnienie - musiał przyjąć jakąś konkretną postawę. Wybierał więc albo zgodę na świat, nietrwały lecz piękny, a ciesząc się jego urokami, wyrażał wdzięczność Stwórcy , albo też odrzucając łudzące ponęty świata, poszukiwał wartości trwałych "ostatecznego, niewzruszonego portu" zbawienia.

5. Dwa wzory kultury: ziemiański i dworski

- ziemiański - średnia prosta szlachta ceniła niemal do przesady swojskość, rodzimość, wartość ziemiańskiego trybu życia - W. Potocki; J.Ch. Pasek; Z. Morsztyn
- dworski - potężne dwory, lansowały europejską modę, sty sztukę - J.A. Morsztyn, D. Naborowski


6. Sarmaci i sarmatyzm

- sarmatyzm, określenie polskiej kultury szlacheckiej od schyłku XVI wieku do pierwszej połowy XVIII w., której genezę łączono z Sarmatami; w węższym znaczeniu ideologia uzasadniająca wyłączność rządów w Rzeczypospolitej "narodu szlacheckiego" i jego nieograniczoną wolność osobistą, nacechowana megalomanią narodową, stanową i ustrojową oraz konserwatyzmem i nietolerancją wobec innych systemów politycznych, religijnych i kulturowych.

7. Upadek piśmiennictwa

Rozpowszechnianie tekstów "prawomyślnych" powodowało obniżanie ogólnego poziomu literatury. Późna faza baroku, zwłaszcza tzw. czasy saskie, objawiła niemal katastrofalny upadek piśmiennictwa; nie pojawił się nikt na miarę zmarłych w końcu XVII stulecia i na przełomie wieków pisarzy (Morsztyna, Potockiego, Paska).

8. Właściwość sztuki baroku

- Barok w sztuce został zapoczątkowany we Włoszech (Rzym) w 2. połowie XVI w.; trwał do połowy XVIII w.; gł. okresy baroku: wczesny, dojrzały i późny; zob. też Polska sztuka.Architektura. Architekturę baroku cechuje monumentalność, dynamika, bogactwo dekoracji i form ornamentalnych; hierarchizacja elementów kompozycyjnych kulminująca na osi środkowej; efekty światłocieniowe uzyskiwane przez wygięcie elewacji, przerywanie gzymsów itp.; wnętrza zdobione sztukateriami i malowidłami (często iluzjonistycznymi). Charakterystyczne dla epoki było organiczne łączenie architektury, malarstwa i rzeźby. Rzeźba. Barokowe rzeźbiarskie dekoracje architektoniczne (sztukaterie), rzeźby w kamieniu i drewnie (polichromowane), pomniki, nagrobki, posągi i grupy religijne, mitologiczne, alegoryczne (często w ogrodach) cechowała silna dynamika, patos, ruch, teatralność gestu, układy kontrapostowe, ujęcie postaci w zwrotnym momencie akcji, często, zwł. w tematyce religijnej,
dążenie do oddania silnych uczuć i stanów ekstazy;

9. Sztuka na usługach kościoła

- kościół korzystał z dobrodziejstw sztuki baroku, zauważając zwłaszcza siłę jej oddziaływania na uczucia wiernych, na sferę emocji, a nie intelektu; zarazem - dbał o jej prawomyślność i służebną rolę wobec religii.

Podoba się? Tak Nie

Czas czytania: 3 minuty