profil

Teksty 187
Zadania 0
Słowniki 89
Obrazy 0
Wideo 0

Kobieta

poleca15%
Słownik motywów literackich

Aborcja

Pani Eames mogła wybrać jedną z wielu innych metod praktykowanych w celu pozbycia się ciąży. Krążyły plotki, że cieszący się jak najgorszą sławą specjalista od pokątnych aborcji w South Endzie jest zarazem najbardziej wziętym alfonsem tej dzielnicy. Ponieważ za aborcję liczył sobie prawie pięćset dolarów, ubogie kobiety, dla których była to suma niewyobrażalna, zostawały jego prostytutkami. Działał w lokalu zwanym – jak inne miejscowe lokale,w których potajemnie uprawiano aborcję – „za...

poleca50%
Słownik motywów literackich

Wizja kobiety w poezji Anny Świrszczyńskiej

Na ogół nie wymienia się jednym tchem wśród utworów feministycznych wierszy Anny Świrszczyńskiej. A jednak kreację kobiety mówiącej w tych wierszach (którą zapewne trzeba utożsamiać z autorką) można by uznać za feministyczną. Bohaterka tych utworów realizuje się w tradycyjnych rolach społecznych, jest matką, babcią, córką, kochanką, jednakże niekonwencjonalnie, tzn. niezgodnie ze stereotypami, mówi o własnej kobiecości. Zwraca uwagę motyw obcości partnerów seksualnych, ich rywalizacji, a...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Inne dobre narzeczone

Inną anielską narzeczoną jest niewinnie krzywdzona przez środowisko swego ukochanego panna Stefania Rudecka – piękna i dobra nauczycielka, kochana przez swą uczennicę Lucię i ordynata Waldemara Michorowskiego, bohaterka Trędowatej Heleny Mniszkówny. Niestety, niechęć środowiska odbierze jej zdrowie i życie, panna umrze, nie poślubiwszy Waldemara; pozostawi go w głębokiej rozpaczy. Jej portret zawiśnie na pamiątkę w domu Michorowskich. Kobietą aniołem okazuje się też Anka – narzeczona...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Żona anioł

Nie brak też w naszej literaturze żon aniołów. Jedną z nich jest niewątpliwie bohaterka Rodziny Połanieckich Henryka Sienkiewicza – Marynia Pławicka, potem Połaniecka. Nie zawsze dobrze traktowana przez męża Stacha, kocha go i wszelkie winy za niepowodzenia w małżeństwie przypisuje sobie. Jest Stachowi posłuszna, zawsze usprawiedliwia go i ostatecznie zyskuje jego miłość, gdy rodzi mu dziecko – męskiego potomka... Ten model kobiecości naiwnej, skłonnej do obwiniania się, pokornej, mocno...

poleca100%
Słownik motywów literackich

Kobieta dziecko

– Hej, Danusia! Danusia! wyleź no na ławkę i uwesel nam serce tą samą pieśnią, którą w Zatorze śpiewałaś. Usłyszawszy to, dworzanie prędko postawili na środku izby ławkę. Rybałci siedli po jej brzegach, między nimi zaś stanęła owa młódka, która niosła za księżną nabijaną miedzianymi ćwieczkami lutnię. Na głowie miała wianeczek, włosy puszczone po ramionach, suknię niebieską i czerwone trzewiczki z długimi końcami. Stojąc na ławce, wydawała się małym dzieckiem, ale zarazem przecudnym jakby...

poleca54%
Słownik motywów literackich

Kobieta histeryczna

Pani Barbara też jakąś chwilę po odjeździe doktora była spokojna i ożywiona. Prosiła o papierosa i rozważała: – Ja od razu mówiłam, że to nie może być wada serca. I bardzo możliwe, że to pochodzi z ucisku żołądka na serce. Zawsze myślę, że żołądek to moja główna choroba. Po pewnym czasie stwierdzała jednak ze zdumieniem, że serce znów jej zaczyna dokuczać. Upadała na duchu i mówiła głośno, by zbudzić śpiącego już Bogumiła. – On sobie swoje gada, a mnie jak było źle, tak jest. Ledwo żyję....

poleca100%
Słownik motywów literackich

Histeryczka twardo stąpająca po ziemi

Typem histeryczki, która, co rzadkie, nie przestaje jednak myśleć bardzo trzeźwo, jest baronowa Krzeszowska z Lalki Bolesława Prusa. Znerwicowana wskutek utraty dziecka i nieodpowiedzialności męża, hulaki i uwodziciela, nadmiernie emocjonalnie reaguje na figle sąsiadów studentów (którzy jej nienawidzą i często straszą), wydatki męża, zachowanie służącej i innych mieszkańców kamienicy. Krzeszowska ma skłonność do nadinterpretacji faktów. Oszczędna, wręcz skąpa, nadmiernie kontrolująca...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Pracowita histeryczka

Histeryczką, w odróżnieniu od pani Emilii pracowitą i inteligentną, jest Barbara Niechcicowa z Ostrzeńskich – bohaterka Nocy i dni Marii Dąbrowskiej. Histeria pani Barbary przejawia się w czarnowidztwie i nadmiernie emocjonalnym stosunku do życia, nadinterpretacji faktów. Barbara zawsze spodziewa się wszystkiego, co najgorsze, wiecznie zamartwia się przyszłością dzieci, choroba każdego z nich wydaje się jej straszna i szczególnie groźna, martwią ją też jej własne dolegliwości – nierzadko...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Młodziutka histeryczka

Na histeryczkę wyrośnie zapewne jedna z córek tytułowej bohaterki Moralności pani Dulskiej – Mela. Nadwrażliwa, anemiczna, często skarżąca się na złe samopoczucie słabowita dziewczyna bardzo przeżywa romans brata Zbyszka z Hanką i jego konsekwencje. Naiwniutka, mówi o wszystkim ciotce, ostatecznie przyczyniając się do porzucenia przez brata ciężarnej służącej. Mela nie rozumie świata intryg, w jakim żyją jej rówieśniczka siostra Hesia, ciotka Juliasiewiczowa czy matka. Nie rozumie też...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Prowadząca korzystne interesy

Ucieleśnieniem kobiety zaradnej, prowadzącej korzystne dla siebie i rodziny interesy jest np. pani Aniela Dulska – krakowska mieszczka, właścicielka kamienicy, która przynosi dochód i utrzymanie całej rodzinie. Dulska sprawia wrażenie osoby bezdusznej i bezwzględnej, dyktuje wysokie czynsze za mieszkania, okazuje się bezlitosna wobec lokatorki – niedoszłej samobójczyni, która wywołała skandal w kamienicy. Jest jednak Dulska skuteczna, a zyski zapewne umożliwią jej córkom korzystne...

poleca100%
Słownik motywów literackich

Wyrachowana kobieta w żałobie

Wyrachowaną kobietą w żałobie jest w Lalce Krzeszowska – baronowa wprawdzie,zachowująca się jednak niekiedy jak żebraczka. Dobrze grając rolę zbolałej matki i opuszczonej żony, wykorzystywanej i krzywdzonej biednej kobiety, Krzeszowska stara się wzbudzić współczucie i uchronić przed niepotrzebnymi wydatkami, np.płaceniem podwyższonego czynszu. Wielokrotnie podkreśla, że przepłaca za lokal w kamienicy, w której króluje rozpusta. Przypomina też nieustannie, że zajmuje mieszkanie, w którym...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Żona popychająca męża do kariery

Inny typ kobiety wyrachowanej prezentują żony popychające mężów do działań niemoralnych, a nawet zbrodni w imię kariery. Taka jest Lady Makbet, która przekonuje swego małżonka – tana Kawdoru, iż może zostać królem i powinien zabić goszczącego w zamku Makbetów Dunkana. Wspólnie dokonują mordu, jednak ostatecznie ponoszą klęskę – Lady Makbet umiera, a Makbet otoczony przez wrogów ginie. Wyrachowanie, ale też nadmierne ambicje (ale na pewno nie dobro pacjentów) kierują Emmą Bovary – tytułową...

poleca63%
Słownik motywów literackich

Kobieta zimna jak lalka

Inną metaforę kobiety lalki stosuje w swej mistrzowskiej powieści Lalka Bolesław Prus. Krytycy przypisywali w tej książce rolę lalki Izabeli Łęckiej – pięknej i chłodnej arystokratce, która uwodziła mężczyzn i doprowadziła niemal do szaleństwa (a być może i zguby) warszawskiego kupca Stanisława Wokulskiego. Piękna i ubrana jak lalka, nie czuła jednak nic, bawiły ją hołdy i adoracja, flirty i bywanie w towarzystwie, strojenie się – wszystko jedno: czy na bale i spacery, czy kwesty...

poleca50%
Słownik motywów literackich

Opieka ojca nad córką

Szczególna jest rola ojca w życiu kobiety. Andrzej Jurewicz skrzywdził w dzieciństwie Mariannę, odrzucając ją i traktując jak nienormalną oraz narażając na dokuczanie i wyśmiewanie przez rodzeństwo. Przez resztę życia Marianna będzie walczyć z kompleksami, których nabawiła się w dzieciństwie. W końcu jednak ojciec wydaje ją za mąż za sędziego, co jest pomyśli dziewczyny (fascynuje ją rola żony inteligenta, samodzielne życie w mieście, dopóki nie przekona się o zdradach wybranka). Zwłaszcza w...

poleca100%
Słownik motywów literackich

Kobiece wyjątki

Mimo iż polowanie jest męskim zajęciem, zdarzają się i kobiece wyjątki. Jagienka ze Zgorzelic, bohaterka Krzyżaków Henryka Sienkiewicza, pomaga np. ukochanemu sąsiadowi – Zbyszkowi z Bogdańca w polowaniu na niedźwiedzia, którego sadło ma pomóc leczyć rany stryja bohatera, Maćka. Zakrada się nocą potajemnie do lasu, śledząc i asekurując ukochanego. Jagienka wykazuje się niezwykłym sprytem i odwagą – i właściwie ratuje Zbyszkowi życie. Młodzieniec jest bardzo zaskoczony jej refleksem, odwagą...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Dyskusja sługi z panem

Dyskutuje ze swym panem Kubuś Fatalista, tytułowy bohater oświeceniowej powiastki filozoficznej Diderota. Często wypowiada słowa: „wszystko, co nas spotyka na świecie, zapisane jest w górze”. Chętnie opowiada panu o swych amorach. Ma niewątpliwy talent opowiadacza i zacięcie filozoficzne. Ze swym panem próbuje też dyskutować sługa z Don Juana Moliera, bardzo się jednak asekuruje, boi się bowiem otwarcie krytykować postępowanie swego pana uwodziciela, który igra sobie z uczuciami kolejnych...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Wulkan energii

Uosobieniem starej, ale pełnej energii, zaradnej kobiety jest bohaterka Chłopów Władysława Stanisława Reymonta, Dominikowa. To z inicjatywy matki jej piękna, młoda córka Jagna zostaje wydana za najbogatszego gospodarza we wsi, przywódcę gromady – Macieja. Ona też decyduje o przepisaniu najlepszego kawałka ziemi Jagnie. Po śmierci Boryny to ona skłania córkę do pilnowania swego majątku i nieustępowania w sporach z Borynami (które Jagusię zniechęcają i nużą– gdyby nie żelazna ręka matki,...

poleca100%
Słownik motywów literackich

Stare szalone

Nie brakuje też w literaturze obrazów szalonych starych kobiet. Jedną z nich jest Florentynka z powieści Olgi Tokarczuk Prawiek i inne czasy . Ciężko doświadczona przez los, po utracie męża i niemal wszystkich dzieci, stopniowo osuwa się w szaleństwo. Ludzie znają ją jako starą kobietę, urągającą księżycowi i niedającą w nocy spać innym, wiecznie otoczoną psami, które traktuje jak ludzi.

polecab/d
Słownik motywów literackich

Majstersztyk uwodzicielskich intryg

Powieścią o uwodzeniu i skomplikowanej miłosnej grze oraz intrygach są kilkakrotnie filmowane Niebezpieczne związki Choderlosa de Laclosa. Jednym z głównych bohaterów utworu jest wicehrabia de Valmont, który po zawodzie miłosnym staje się słynnym donżuanem i libertynem. Ze swych podbojów zwierza się dawnej kochance, markizie de Merteuil, opowiadając między innymi o zalotach do prezydentowej de Tourvel. Zazdrosna kobieta knuje intrygę, której ofiarą padają uwodziciel Valmont, szczerze...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Między tradycyjną rolą a potrzebą chwili

Między tradycyjną rolą a potrzebą chwili wybierają kobiety, które muszą wyjść ze swej roli, by osiągnąć jakiś cel: grać w teatrze (bohaterka Zakochanego Szekspira ), kształcić się (bohaterka filmu Yentl ), bronić ojczyzny (kobieta żołnierz: Joanna d’Arc, Grażyna, Emilia Plater). Dzielne kobiety na ogół osiągają swoje cele, choć czasami płacą cenę najwyższą i umierają.

poleca100%
Słownik motywów literackich

Hołdy średniowiecznych rycerzy

Starania średniowiecznych rycerzy o kobiety opisują np. romantyczne ballady, takie jak Rękawiczka Schillera czy powieści historyczne. W Krzyżakach Henryka Sienkiewicza czytamy o staraniach Zbyszka z Bogdańca o córkę Juranda ze Spychowa – Danuśkę. Urzeczony jej dziewczęcą urodą i śpiewem Zbyszko obiera ją sobie jako damę serca. Nie jest to jednoznaczne z małżeństwem, można było głosić, że jakaś panna jest najpiękniejsza, bronić jej honoru i czci, a jednocześnie żenić się z inną. Zbyszko...

poleca60%
Słownik motywów literackich

Zemsta za osobiste urazy

Z zemstą za zdradę ojczyzny często idą w parze osobiste urazy. I tak np. Ksawery Horsztyński nienawidzi hetmana Szymona Kossakowskiego nie tylko dlatego, że jest on wrogiem ojczyzny, lecz również za to, że odbił mu ukochaną kobietę i ożenił się z nią (choć nie zyskał jej miłości), odebrał mu też dziecko. Z kolei Kossakowski nie może darować Horsztyńskiemu, że żona go nie kocha, bo i tak mimo ślubu z hetmanem nie zapomniała o Ksawerym. By się zemścić, hetman skupuje weksle Horsztyńskiego i...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Ślub jako nobilitacja kobiety

Pokutuje jeszcze w Konopielce przekonanie, iż zamążpójście nobilituje kobietę. W Chłopach symbolem przejścia panny do grona gospodyń jest ścięcie warkocza i włożenie czepca (oczepiny), czemu towarzyszą tradycyjne śpiewy, zbieranie datków dla młodych i lamenty kobiet, płacz panny młodej, która kończy beztroski czas panieński, a zaczyna dojrzałe życie u boku męża.

poleca55%
Słownik motywów literackich

Bunt kobiety

Istotny aspekt buntu stanowi też działalność kobiet, upominających się o swe prawa i walczących z patriarchatem w rodzinie i społeczeństwie. Pozytywistyczni pisarze przyznają kobietom prawo do pracy i samostanowienia o swoim losie ( Lalka , Nad Niemnem , Emancypantki ). Kuncewiczowa, Boy, Krzywicka, Nałkowska idą dalej i mówią otwarcie, że kobieta ma prawo decydować o urodzeniu dziecka bądź przerwaniu ciąży. Ze stereotypami dotyczącymi kobiet i kobiecości walczy w swej prozie Manuela...

poleca64%
Słownik motywów literackich

Aniela jak anioł

Imię panny Anieli kojarzy ze słowem anioł Aleksander Fredro w komedii Śluby panieńskie , czyli Magnetyzm serca . Jej bohaterka, córka pani Dobrójskiej, przeznaczona trzpiotowi Guciowi, za namową przyjaciółki Klary, chce zemścić się na rodzie męskim, przysięgając sobie nigdy nie wyjść za mąż. Dzięki swej anielskiej dobroci ulega jednak podstępowi Gucia, wciągającego ją w fałszywą historyjkę miłości do innej Anieli, surowo wzbronionej przez stryja. Wzruszona niedolą młodzieńca dziewczyna...

poleca38%
Słownik motywów literackich

Pani z lepszego świata

Zdarza się też, że nauczycielka przedstawiana jest jako osoba z innego świata. Tak zostaje opisana przez Antoniego Liberę tytułowa postać powieści Madame , nauczycielka elegancka, symbolizująca niedostępny zachodni świat, fascynująca swych uczniów jako kobieta. W groteskowej powieści Edwarda Redlińskiego Konopielka odnajdujemy z kolei przysłaną z miasta do zapadłej wsi Taplary „uczycielkę”. Burzy ona poukładany świat „taplarskich”, pokazuje im, że można żyć inaczej: pisząc, czytając, nie...

poleca54%
Słownik motywów literackich

Przyjaźń dziewcząt

Specjalistkami od przyjaźni wydają się kobiety. Pensjonarską przyjaźń pokazuje np. Tadeusz Konwicki w Kronice wypadków miłosnych . Młoda Nałęczówna, ukochana Wicia, ma nieodłączną przyjaciółkę, która przekazuje chłopakowi informacje, np. wtedy, gdy Alina jest chora. Dziewczyna jest cieniem przyjaciółki, razem jeżdżą do szkoły, razem przebywają w klasie i po lekcjach razem chichoczą w parku. To właśnie jest rozchichotana pensjonarska przyjaźń, wypełniona zwierzeniami i „strzelaniem oczami”...

poleca100%
Słownik motywów literackich

Babunia

Babki, dbające o wychowanie i byt wnuka, to np. ukazane w Dolinie Issy Czesława Miłosza Michalina Surkontowa (babcia Misia) – kobieta energiczna, oschła, na pozór egoistyczna indywidualistka, bardzo kochająca jednak wnuka, oraz jej przeciwieństwo, stara Dilbinowa, delikatna, elegancka, słabowita, również czuła dla Tomaszka... Postać babci, wspomnianą już, spotkamy też w Nocach i dniach Marii Dąbrowskiej czy Bożej podszewce Teresy Lubkiewicz-Urbanowicz. Ciepłe obrazy starości odnajdziemy...

poleca67%
Słownik motywów literackich

Przyjaźń rycerzy

Wzorem przyjaźni są w literaturze antycznej bohaterowie Iliady Achilles i Patroklos (Patrokles) walczący razem pod Troją (Ilionem). Achilles, najsławniejszy w tej wojnie rycerz, syn króla Tesalii Peleusa i boginki Tetydy, wchodzi w konflikt z potężnym Agamemnonem, gdy naczelny wódz Greków zabiera mu brankę Bryzejdę. Urażony dumny Achilles odmawia dalszego udziału w walce, mimo przeprosin Agamemnona i obietnicy zwrotu kobiety. Wówczas przyjaciel Achillesa Patroklos (Patrokles) pożycza od...

poleca70%
Słownik motywów literackich

„Stara wariatka”

Równie obrzydliwe wydaje się w społecznym odbiorze szaleństwo starej kobiety. Jednakże wybitna polska poetka Anna Świrszczyńska widzi w starych kobietach swe starsze siostry, godne sympatii, ciepłych słów, uwagi i zainteresowania: Mam przyjaciółki na plantach, Stare żebraczki, wariatki. W ich oczach są pierścionki, Z których wypłynęły drogie kamienie. Opowiadamy sobie swoje życia Od dołu, od człowieczego dna. (Anna Świrszczyńska, Siostry z dna ) W wierszu Największa miłość...

poleca72%
Słownik motywów literackich

Utrzymanka

Wyrachowane, już otwarcie, z racji roli, jaką pełnią w życiu swych mężczyzn, są utrzymanki. Tytułowa bohaterka sztuki Gabrieli Zapolskiej Panna Maliczewska tylko dla pieniędzy i ewentualnej kariery kontaktuje się z Daumem i jego przyjacielem. Zapolska pokazuje też w Pannie Maliczewskiej małżeństwo jako szczególny, usankcjonowany przez społeczeństwo i prawo sposób bycia utrzymanką. Tak tytułowa bohaterka ocenia układ, w którym tkwi Daumowa – mąż zapewnia jej utrzymanie domu na wysokim...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Aborcja – skutek mezaliansu, ubóstwa, nędzy, nieodpowiedzialności

Nie tylko charakter kobiet, preferujących doświadczenia inne niż macierzyństwo, skłaniał bohaterki literackie do przerwania ciąży. Niekiedy zmuszała je do aborcji nędza, niemożność zapewnienia godziwego życia sobie i dziecku, rozpacz po stracie partnera, nieodpowiedzialność ojca. Bohaterka głośnej powieści Zofii Nałkowskiej Granica – pochodząca z biednej rodziny córka kucharki Justyna Bogutówna – wdaje się w romans z paniczem, Zenonem Ziembiewiczem. Spotkanie po latach nie osłabia łączącego...

poleca55%
Słownik motywów literackich

Kobieta anioł

Dalibóg, im więcej patrzę, tym większa ochota do żeniaczki,żeby choć i jutro! Już tę brew to chyba waćpanna korkiem przypalonym malujesz? – Słyszałam, że tak płoche czynią, ale jam nie taka. – A oczy jakoby z nieba! Od konfuzji słów mnie brakuje. (...) – Czy to waćpanna wysłałaś do mnie tych ludzi? – Tego sobie waćpan nie myśl. O żałobie myślałam i modlitwie, więcej o niczym... – Oni też to samo mówili... ( Henryk Sienkiewicz , Potop ) ANIELA Anieli? GUSTAW Imię stosowne jedno...

poleca75%
Słownik motywów literackich

Histeryczka – polska pani Bovary

Celina Mroczkówna, inna bohaterka Nocy i dni, nauczycielka zatrudniona przez Niechciców, to łagodna histeryczka straszona niekiedy przez dzieci i służbę. Jej nadmierna egzaltacja, przejmowanie się lekturami i zbyt wielkie przywiązywanie wagi do własnych strojów i fryzur skutkuje żartami najbliższego otoczenia, szydzącego z nadwrażliwej i wiecznie roztargnionej kobiety. Histeryczna panna, która kiedyś złamała nogę, uciekając przed rzekomym złodziejem (który prawdopodobnie w ogóle nie zaglądał...

poleca30%
Słownik motywów literackich

Ukłon w stronę kobiet w dwudziestoleciu międzywojennym

W dziennikach Zofii Nałkowskiej także pojawia się problem konieczności wyboru pomiędzy byciem kobietą a byciem człowiekiem. Młoda Zofia, wychowana w tradycji pozytywistycznej ojca – naukowca i społecznika, sama fascynująca się twórczością modernistów, uważa, że we współczesnym jej społeczeństwie nie da się pogodzić roli kobiety i człowieka, można być „albo kobietą, albo człowiekiem”– stwierdza dramatycznie. W jej dziennikach znajdziemy echa udziału w dyskusjach i odczytach na temat praw...

poleca67%
Słownik motywów literackich

Szaleństwo powodowane strachem i wyrzutami sumienia

Inna Szekspirowska bohaterka, Lady Makbet, popada w obłęd pod wpływem zbrodni dokonanej wspólnie z mężem. To ona była inicjatorką zabójstwa króla Dunkana. Wydawała się silniejsza psychicznie od męża, bardziej zdecydowana i wytrwale dążyła do celu. A jednak po dokonaniu zbrodni załamała się. Objawem jej szaleństwa było między innymi ciągłe mycie rąk po dokonanej zbrodni i mówienie o niej. Na rękach wciąż widziała nieistniejące plamy krwi... Obłęd doprowadził ją do śmierci. Mąż, zafascynowany...

poleca78%
Słownik motywów literackich

Marzenie o miłości romantycznej

Marzyli o miłości – wzniosłej i idealnej, niekiedy niedostępnej, bohaterowie romantyczni. Płacili za to strasznie – samobójstwami, szaleństwem. Gustaw z IV części Dziadów Adama Mickiewicza (w zależności od interpretacji albo upiór, albo żywy człowiek) zabił się lub oszalał. Marzenia tego bohatera o idealnej miłości w dużej mierze pochodziły z książek. I owe „książki zbójeckie” Gustaw przeklął, nie mogąc odnaleźć się w niespełniającej jego oczekiwań rzeczywistości. Zresztą i Kordian...

poleca60%
Słownik motywów literackich

Uosobienie zła i zepsucia

Dla wielu bohaterów (np. Baryłeczki ) prostytutka stanowi uosobienie zła i zepsucia. Niekiedy w dziełach literackich zostaje zresztą ukazana jako kobieta perwersyjna, wyzywająca wobec mężczyzn, rozbijająca rodziny, niekochająca własnych dzieci (jeśli je ma) i męża. Taką jest bohaterka filmowanej kilkakrotnie powieści Johna St einbecka Na wschód od Edenu – Cathy Ames. Od dzieciństwa piękna, zainteresowana seksem i uwodzeniem mężczyzn oraz skłonna do wyrządzania krzywdy innym, w okrutny...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Kobieta zabawka

Nora, bohaterka dramatu Henryka Ibsena , traktowana jest przez męża– Torwalda jak zabawka służąca do rozweselania zajętego poważnymi sprawami małżonka, jak duża lalka, bawiąca się dziećmi – małymi lalkami, a nie matka, partnerka, dorosła kobieta. Każde wyjście z tej roli jest nieakceptowane. Dlatego Nora świetnie gra lalkę – piękną, wystrojoną, szczęśliwą, radosną, beztroską,rozszczebiotaną, której jedynym przewinieniem jest podjadanie słodyczy. Nikt nie wie, że Nora kryje wielką...

polecab/d
Słownik motywów literackich

Narzeczona żołnierza

Dość często spotykaną w malarstwie i literaturze postacią jest narzeczona żołnierza. Taką postać spotykamy w młodopolskim dramacie Stanisława Wyspiańskiego Warszawianka , w którym młoda polska szlachcianka Maria oczekuje wieści z pola bitwy, spod Olszynki Grochowskiej, gdzie walczy jej ukochany – Józef Rudzki. Maria ma złe przeczucia, które nasilają się wraz z przybyciem Starego Wiarusa z meldunkiem. Niedługo potem młody oficer przekazuje dziewczynie zakrwawioną wstążkę – talizman, który...

polecab/d
Słownik Frazeologiczny

Kobieta

poleca88%
Słownik motywów literackich

Taniec szaleństwa

Taniec bywał też jednak symbolem szaleństwa. Tańczyli podczas szalonych, często urozmaicanych orgiami obrzędów mitologiczni czciciele boga wina, Dionizosa, członkowie jego orszaku, np. szalone kobiety – bachantki. Niekiedy w tańcu tym rozrywały one na strzępy napotkanych ludzi. Tańczyły niepociągające, szalone kobiety. Tak jest w piosence Agnieszki Osieckiej Wariatka tańczy . Skacze też po wodzie i tańczy w czasie wojny bohaterka Bożej podszewki Teresy Lubkiewicz-Urbanowicz, sfilmowanej...

poleca80%
Słownik motywów literackich

Stara panna, uboga krewna

Często w literaturze spotykamy także postać samotnej ubogiej krewnej, niejednokrotnie pozostającej na łasce dalszej rodziny. Budzi ona zwykle litość i pogardę, i bez ogródek nazywana jest starą panną. W czasach, gdy małżeństwo traktowano jako jedyną możliwą dla kobiety drogę awansu społecznego, kariery, osoby takie uważano za nieszczęśliwe, pechowe i jawnie gorsze od innych. Szybko starzeją się i nie wychodzą za mąż kobiety z ubogiej linii znakomitej kupieckiej rodziny Buddenbrooków–...

poleca84%
Słownik motywów literackich

Swatka

Innym typem starych zaradnych kobiet są swatki. Na ogół do zajęcia się niezbyt chlubnym procederem skłania je niewysoka pozycja społeczna i fatalna sytuacja materialna. Często w tej grupie są wdowy i nieszczęśliwe kobiety, które muszą jakoś zarobić na swe utrzymanie, a nie mają innych możliwości, zmarli mężowie nie zabezpieczyli ich na przyszłość, a same bohaterki nie czują się już na tyle atrakcyjne, by starać się o mężów kolejnych (jak np. czyniła to Podstolina z Zemsty ). Taką swatką...

poleca9%
Słownik motywów literackich

Mitologiczne wzorce

Boginią odzianą w zbroję, boginią wojny sprawiedliwej i mądrości była Atena. Również Artemida, bogini myśliwych, siostra Apollina często przemierzała knieje z łukiem i strzałami. Wojownicze plemię kobiet – Amazonki, które odcinały sobie jedną pierś, by wygodniej było im strzelać z łuku, opisuje np. mit o Heraklesie.

poleca42%
Słownik motywów literackich

Bohaterska dziewica

W literaturze polskiego romantyzmu, w znanym wierszu Adama Mickiewicza Śmierć Pułkownika , zostaje oddany hołd Emilii Plater – kobiecie, która w męskim przebraniu walczyła w powstaniu listopadowym: W głuchej puszczy przed chatką leśnika Rota strzelców stanęła zielona; A u wrót stoi straż Pułkownika, Tam w izdebce Pułkownik ich kona. (...) Lecz ten wódz, choć w żołnierskiej odzieży Jakie piękne dziewicze ma lica? Jaką pierś? – Ach, to była dziewica, To Litwinka, dziewica-bohater, Wódz...

poleca58%
Słownik motywów literackich

Szaleństwo religijne

Opętanie przez diabła świetnie odgrywa nadmiernie ambitna przeorysza pewnego klasztoru, matka Joanna od Aniołów, tytułowa bohaterka opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza. Wraz z nią szaleją inne siostry, co przejawia się np. w rzucaniu całym ciałem, wypowiadaniu bluźnierstw. Prawdopodobnie chora psychika siostry, która marzy o zostaniu świętą, podsuwa jej coraz to nowe pomysły na zwrócenie na siebie uwagi. Wreszcie dzięki teatralnym pokazom sióstr zostaje do nich sprowadzony egzorcysta,...

poleca25%
Słownik motywów literackich

Żona w roli męża

W Grażynie Mickiewicz przedstawił piękną i dzielną postać żony litewskiego księcia Litawora, który sprzymierzył się z Krzyżakami. Przeciwna układom z Zakonem Grażyna, gdy jej protesty nie dają efektu, zaczyna działać podstępnie i samowolnie – odsyła posłów krzyżackich przez giermka, urażając ich dumę. Potem przebrana w zbroję Litawora wyprowadza wojska do walki. Nikt nie orientuje się, że wódz i mężny rycerz to nie Litawor, lecz kobieta. Zwłaszcza że Grażyna wcale nie jest słaba,...

poleca66%
Słownik motywów literackich

Przykry proces starzenia się

Tematem utworów literackich bywa też sam proces starzenia się kobiety. Mowa o nim np. w Początku Andrzeja Szczypiorskiego. Bohaterka powieści, piękna pani Seidenman nagle spostrzega, że inaczej już wyglądają jej kształtne stopy, którym dotąd lubiła się przyglądać, sądząc, że jest jeszcze młoda i atrakcyjna. Od tego dnia, gdy spostrzega, że jej nogi nie są już tak ładne, wdowa zacznie rejestrować smutne zmiany w swym organizmie.Zmiany w wyglądzie dawniej kochanych kobiet, jeszcze...

poleca88%
Słownik etymologiczny języka polskiego

Kobieta

1. ‘dorosły człowiek rodzaju żeńskiego’; 2. ‘pani’; 3. ‘żona’; 4. ‘pomoc domowa’.