Realizm
Romantyzm czy pozytywizm? Serce czy rozum? Indywidualizm czy służba innym? Walka czy praca? Poezja czy proza życia? Ideały której epoki wydają Ci się bliższe i bardziej odpowiadają współczesności?
Romantyzm czy pozytywizm? Serce czy rozum? Indywidualizm czy służba innym?... Odpowiedzenie na to pytanie nie jest łatwym zadaniem. Nie tylko dlatego, że porównanie dwóch kompletnie różnych epok literackich jest trudne, tym bardziej, że obie...
Program pozytywistów
Omów założenia europejskiego pozytywizmu Według francuskiego filozofa Augusta Comte’a żyjącego w pierwszej połowie XIX wieku słowo pozytywny znaczy – realny, nie odbiegający od rzeczywistości; użyteczny, służący konkretnym celom; ścisły; pewny...
Arkadia i realizm – dwa obrazy wsi polskiej w literaturze renesansowej w świetle „Żeńców”, „Pieśni świętojańskiej o Sobótce”, „Żywota człowieka poczciwego”
Okresowi renesansu charakteryzującemu się poczuciem piękna i harmonii towarzyszyło nieodmienne i powszechne przekonanie, że stan ziemiański jest stanem szczęśliwym, zapewniającym człowiekowi prawdziwe powodzenie i radość. Radości płynące z życia...
Realizm
REALIZM - za twórcę realizmu można uznać Balzaca. Jest to kierunek, który przyjmuje zasadę prawdziwego i wiernego odtwarzania rzeczywistości. Wiąże sie to z przekonaniem, że dzieło literackie w realizmie jest sprawozdaniem z ludzkich...
Przegląd filozofii.
Poglądy Absolutyzm – pogląd (przeciwieństwo relatywizmu), według którego istnieją byty absolutne, tj. niezmienne i wieczne, ważne zawsze i wszędzie, niezależne od człowieka ani od społeczeństwa. Agnostycyzm – pogląd negujący możliwość poznania...
Pozytywizm - sciąga
Bolesław Prus – ur sie w Hrubieszowie miał pochodzenie szlacheckie, osierocony wychował sie u krewnych. Uczył sie i studiował. Marzył o działalności naukowej, ale pracował jako korepetytor, robotnik, dokształcał sie w własnym zakresie....
"Lalka" powieścią wielkiego realizmu.
"Lalka" powszechnie uważana jest za najwybitniejszą powieść XIX w., czołowe osiągnięcie realizmu krytycznego. Przyniosła ona niezwykle bogaty i złożony obraz społeczeństwa polskiego po powstaniu styczniowym. Według samego autora, tematem powieści...
"Potop" jako powieść historyczna
Tradycje powieści sięgają już Homera. Jednak twórcą, który upowszechnił ten gatunek był Walter Scott, twórca romansu historycznego. Dla romantyków historia była przedakcją utworu. Scott wprowadził historię do utworu w ten sposób, że wydarzenia z...
Motyw miasta w literaturze
Rozważania na temat samego miasta należy rozpocząć od samego określenia terminu. Otóż jest to skupisko ludności wyróżniające się głównie zajęciami nierolniczymi. Jednakże czymże jest miasto w literaturze, ziemia obiecana czy też otchłanią pełną...
Prądy artystyczne w okresie Młodej Polski.
PRĄDY ARTYSTYCZNE DEKADENTYZM - ogólnoeuropejski prąd duchowy charakterystyczny dla ostatniego dwudziestolecia XIX w. Wyrażał się w postawie pesymistycznej i indywidualistycznej oraz poczuciu słabości duchowej. - Kształtowany przez ówczesną...
"Chłopi" - charakterystyka bohaterów.
Zanalizuj podany fragment "Chłopów" Reymonta i scharakteryzuj występujące w nim postacie. Na podstawie fragm. I tomu powieści określ przyczyny kłótni i źródłą dramatyczności sceny. "Chłopi" Reymonta to powieść realistyczna...
"Lalka" Bolesława Prusa - powieść realizmu krytycznego
Realizm krytyczny jest to realizm uwarunkowany historycznie rozkwitem kapitalizmu i rola mieszczaństwa jako klasy przewodzącej, zdolny do wyrażania sprzeczności, wiernego przedstawiania rzeczywistości, ale nie do właściwej interpretacji i...
Pozytywizm
Pozytywizm wywodził się z nurtu filozoficznego oświecenia, który przeciwstawiał się metafizyce, a więc wszelkim teoriom idealistycznym, nienaukowym, trudno przyswajalnym przez umysł ludzki, a budował wiedzę o świecie na badaniu faktów dostępnych...
„Miniatura średniowieczna” Szymborskiej - nie tylko nawiązanie do epoki
Średniowiecze przeciętnemu odbiorcy sztuki tamtego okresu kojarzy się przede wszystkim z kulturą rycerską, wielkimi władcami, zamkami, ale także z mnichami i świętymi oraz wojnami w imię wiary. Krzyż i miecz – oto znaki tej epoki. Rycerstwo i...
Miasto jako przestrzeń życia człowieka. Przedstaw temat na wybranych utworach literackich.
1. Zdefiniowanie miasta jako przestrzeni Miasto jawi się przede wszystkim jako przestrzeń ludzkiego życia. Jedni uciekają od niego na wieś lub na łono natury, inni nie potrafią bez niego żyć. Miasto od stuleci zmieniało swoje oblicze,...
Romantyczny bohater ballad A. Mickiewicza.
"Ballady i romanse" stanowią romantyczny manifest twórczości Mickiewicza, jak również większości innych twórców polskich tej epoki; jest to zbiorek wierszowanych opowiadań, których fabuła zaczerpnięta jest opowieści ludowych;...
Mimetyzm czy kreacjonizm? Które tendencje w sztuce odpowiadają ci bardziej i dlaczego? Uzasadnij, odwołując się do wybranych utworów.
Mimesis - inaczej naturalny, naśladowanie; Kategoria pochodząca z założeń estetyki starożytnej, oznacza naśladowanie rzeczywistości w sztuce, czyli wymóg, aby dzieło sztuki było odwzorowaniem rzeczywistości, by wydarzenia mogły się sprawdzić....
Streszczenie "Ludzi bezdomnych".
Ludzie bezdomni Paryż, Warszawa, Cisy, Zagłębie, koniec XIX wieku. Tomasz Judym, syn biednego szewca warszawskiego z ulicy Ciepłej, absolwent warszawskiej medycyny, przebywając od piętnastu miesięcy na praktyce lekarskiej (chirurgicznej) w...
Obraz dawnej i przyszłej Polski w „Panu Tadeuszu”.
Pozornie „Pan Tadeusz” jest przesycony bezkrytycznym uwielbieniem dla dawnej Polski. Poeta ukazał malowniczy, barwny, zamknięty i tworzący jakby mikrokosmos świat dworków, zaścianków. Zaludniająca go szlachta przestrzega tradycji, szanuje dawne...
Dwa sposoby kreowania bohatera – analiza i interpretacja porównawcza fragmentów „Gloria victis” Elizy Orzeszkowej i „Kompleksu polskiego” Tadeusza Konwickiego.
Romuald Traugutt żył w latach 1826 - 1864 i był jednym z polskim bohaterów, a jedna z encyklopedii podaje: „W 1863 roku przystąpił jednak do powstania styczniowego i stanął na czele powstańczej "partii" z poczucia solidarności. W lipcu...
Realizm i awangarda jako dwa sposoby prezentowania świata w literaturze XX-lecia. Omów temat w oparciu o utwory literackie
W okresie pomiędzy I a II wojna światową zachodziło bardzo dużo przemian i przewrotów we wszystkich dziedzinach życia: nauce, medycynie, przemyśle jak i sztuce, co za tym idzie w literaturze. Mówiąc wprost panowała moda na dziwność. Zmieniło...
"Wesele" Wyspiańskiego - opracowanie
Epoka Modernizm, Młoda Polska Utwór nie ma ścisłej przynależności do któregoś z nurtów literackich epoki – można mówić o elementach symbolizmu, realizmu i neoromantyzmu. Dzieło Najsłynniejszy chyba dramat o Polsce i Polakach. Premiera –...
Pozytywizm - charakterystyka epoki
Pozytywizm • Informacje wstępne Nazwa Nazwa epoki pochodzi od tytułu dzieła Augusta Comte’a Kurs filozofii pozytywnej i ma bezpośredni związek z rozwijanymi w nim poglądami myśliciela. Filozofia pozytywna to nie tylko pewnego rodzaju ruch...
Realizm i fikcja w "Potopie"
Historia w"Potopie" to przede wszystkim umieszczenie akcji w latach 1655 - 1656, a więc okresie najazdu Szwedów na Polskę. Centralnym wydarzeniem jest w powieści obrona Jasnej Góry, choć wydarzeń potwierdzonych historycznie jest znacznie więcej,...
Która postawa jest ci bliższa idealisty czy realisty?
Odpowiadając na pytanie „która postawa jest ci bliższa idealisty czy realisty?” Czuje się bezradny. Nigdy nie zastanawiałem się nad tym, lecz uważam że mam wiele cech realisty i idealisty. Na początku chciałbym dokładnie określić kto to jest...
Polski dramat romantyczny
Dramat romantyczny – to typowy dla literatury romantycznej gatunek dramatu, którego budowę cechuje tzw. „forma otwarta”, czyli struktura charakteryzująca się odrzuceniem tradycyjnych reguł kompozycyjnych (m.in. zasady trzech jedności),...
Ponadczasowy charakter "Lalki".
Zapewne najdonioślejszym dziełem polskiej dziewiętnastowiecznej literatury jest powieść pt.: „Lalka” napisana przez Bolesława Prusa. Książka została wydana w 1890 roku i stopniowo, przez lata zdobywała sobie coraz to większe rzesze czytelników....
Bolesław Prus - biografia
Prus Bolesław, właściwie Aleksander Głowacki (1847-1912), wybitny polski prozaik i publicysta. Wcześnie osierocony, wychowywał się w Puławach i Lublinie u krewnych. Naukę rozpoczął w Szkole Realnej w Lublinie, następnie przeniósł się do Siedlec i...
Dlaczego młodzież nie lubi poezji?
Dlaczego młodzież nie lubi poezji? To pytanie zadają sobie nie tylko poloniści, ale także rodzice większości dzieci wieku szkolnego, którzy oczekują od swoich pociech zainteresowania twórczością literacką. Zamiast doszukiwać się ułomności w...
Porównanie obrazów "Śniadanie na trawie" Moneta i Maneta.
Porównanie „Śniadania na trawie” Moneta i Maneta. Pierwszy z tych dwóch obrazów – został namalowany przez Maneta w 1863, na co odpowiedzią było dzieło Moneta z 1865r. Dzieło Edouarda Maneta jest dość kontrowersyjne, ze względu na treść, jaką...
Pozytywizm - charakterystyka epoki
Pozytywizm - ideologia, praktyka, literatura. 1) Pozytywizm (od łac. positivos - oparty uzasadniony) potężny prąd kulturowy, który rozwinął się w II poł. XIX w. najpierw w Anglii i we Francji, a później w innych krajach europejskich....
Bajka - charakterystyka, co to jest bajka, rodzaje bajek, budowa bajki
W Oświeceniu bajka cieszyła się ogromną popularnością ze względu na dydaktyczny charakter, ujęty w zwięzłej i atrakcyjnej formie. Bajka należy do najstarszych utworów dydaktycznych. Wywodzi się z twórczości ludowej, a jako utwór literacki...
Sława i chwała - Jarosław Iwaszkiewicz
Trzytomowa powieść Jarosława Iwaszkiewicza "Sława i chwała" to najrozleglejsze dzieło prozatorskie pisarza, a zarazem, obok "Nocy i dni" oraz "Przygód człowieka myślącego" Marii Dąbrowskiej, najwybitniejsza współczesna panorama epicka, nie...
Młoda Polska - przedstawienie epoki.
Młoda Polska Nazwa epoki i czas jej trwania – Za początek epoki przyjmuje się rok 1890 (data umowna). Od tego momentu do Polski napływają tendencje europejskie. Koniec epoki wyznacza rok 1918 (zakończenie I wojny, odzyskanie niepodległości). Nazwa...
Impresjonizm w poezji Młodej Polski. Omów temat na podstawie analizy wiersza Kazimierza Przerwy-Tetmajera "Melodia mgieł nocnych" i znajomości innych trzech utworów
Jedną z głównych cech charakterystycznych dla epoki modernizmu są izm. Realizm, naturalizm, symbolizm, ekspresjonizm i wreszcie impresjonizm. Izmy te były wyznacznikami neoromantycznych utworów. Impresjonizm, o którym mowa w temacie pracy to jeden...
Pojęcia z polskiego od A do Z
A akapit - wcięcie w tekście, rozpoczynające nową myśl. akcja - ciąg zdarzeń prowadzących do celu. aforyzm - zwięzłe, błyskotliwe sformułowanie ogólnej myśli (maksyma, sentencja) anafora - środek poetycki, rozpoczynanie wersów tym...
"Powieść jest to zwierciadło, które obnosi się po gościńcu" - Stendhal. Skomentuj słowa pisarza odwołując się do konwencji realistycznej w XIX wieku.
Realizm opierał się na kategorii stworzonej przez Arystotelesa – mimesis, czyli twórczym naśladowaniu świata; na przekonaniu, że dzieło ma być pełnym sprawozdaniem z ludzkich doświadczeń, opisem zachowań, przedstawieniem szczegółów życia, wreszcie...
Literatura rosyjska okresu XX lecia miedzywojennego.
W tym samym czasie, w którym na zachodzie Europy powstawały dzieła akcentujące jedność i niepowtarzalność przeżyć jednostki wewnętrznie rozdartej, skłóconej ze społeczeństwem lub całkowicie z niego wyobcowanej, w literaturze radzieckiej dokonywał...
W jaki sposób w „Chłopach” St. Reymonta przejawia się impresjonizm?
„Chłopi” Władysława St. Reymonta to modernistyczna powieść panoramiczna opisująca szczegóły życia chłopów ze wsi Lipce. W powieści tej współgrają ze sobą różne style artystyczne takie jak: naturalizm, realizm, symbolizm i impresjonizm. Ten ostatni...
Rola doktora Szumana w "Lalce" B.Prusa
O doktorze Szumanie wiemy niewiele. Wiemy, że był to „Żyd, stary kawaler(...).Posiadając majątek leczył darmo i o tyle tylko, ile było mu potrzebnym do studiów etnograficznych. Z jego opowiadań dowiadujemy się, iż jest to człowiek po przejściach,...
Pozytywizm - opracowanie utworów pozytywizmu
1. „Lalka" Prusa wyrazem rozczarowania społeczeństwem polskim (idealiści polscy na tle społecznego rozkładu) 2. Na czym polega nowatorstwo kompozycji „Lalki"? 3. Czy „Nad Niemnem" jest powieścią tylko pozytywistyczną? 4. Wokulski - romantyk...
Idealiści w zderzeniu z rzeczywistością. Analizując wybrane przykłady, przedstaw sposób kreacji tego typu bohaterów.
Idealizm jest kierunkiem filozoficznym zakładającym konieczność wznoszenia wciąż nowych idei, działań mających na celu polepszenie sytuacji politycznej, nierówności społecznej itp. Idealista kieruje się w życiu wzniosłymi zasadami, jest zdolny do...
Osiągnięcia polskiej nowelistyki pozytywistycznej w zakresie kompozycji
Nowela – gatunek o rodowodzie antycznym. Najstarszym ze znanych zbiorów nowelistyki greckiej były Opowieści mileckie Arystydesa z Miletu, tworzącego na przełomie II i I w. p.n.e. Nowela to krótki prozatorski utwór, pozbawiony komentarzy i...
Dwa spojrzenia na Paryż.
W wypracowaniu: "Dwa spojrzenia na Paryż" wykorzystaj wnioski wynikające z porównania prezentowanych opisów. Paryż – miasto miłości, miasto o wielu twarzach. Nie można pozostać obojętnym na jego widoki. Wielu współczesnych uważa je za...
Obrazy w "Panu Tadeuszu". Rola natury w utworze.
Opisy przyrody w "Panu Tadeuszu" są z reguły związane z akcją i podporządkowane są sprawom ludzkim. Wschody i zachody słońca stanowią zatem ramę dla całodziennych wypadków, uwydatniając kompozycję utworu. Stosunkom między ludźmi...
Pozytywizm - główne idee i założenia
"Zejść na ziemię". Kampania propagandowo-programowa pozytywistów. POZYTYWIZM W POLSCE: 1863–1864 – umowna data początku pozytywizmu w Polsce. Nową epokę rozpoczyna klęska powstania styczniowego. 1891 – wydanie pierwszego tomu poezji...
Gatunki typowe dla literatury Pozytywizmu
Pozytywizm to domena prozy. To proza była najważniejsza i miała najwybitniejsze osiągnięcia. Poezja zeszła na drugi plan. Powieść Powieść - ogólne cechy: utwór pisany prozą, dużych rozmiarów, o swobodnej kompozycji, często wielowątkowej,...
Twórcy i ich dzieła.
Sofokles (496-406 p.n.e.), tragediopisarz grecki, jeden z trzech wielkich tragików starożytnych (obok Ajschylosa i Eurypidesa). Brał udział w życiu politycznym Aten (był skarbnikiem Związku Ateńskiego, strategiem, kapłanem herosa-lekarza...
Chłopi - wszystko
"Chłopi" Władysława Reymonta to epopeja, gdyż są tu spełnione wszystkie cechy tego gatunku literackiego. Jest to obszerny utwór powieściowy przedstawiający realistyczny obraz społeczeństwa chłopskiego w przełomowych momentach historycznych...
Pozytywizm - pojęcia
SPIRYTUALIZM - uznawanie wyższości czynnika duchowego nad intelektualnym, oczekiwanie do ludzi ofiar z życia, odrzucanie jakiejkolwiek ugody z zaborcą i czekanie na rychłe wyzwolenie Polski przez wznowienie zbrojnej walki o niepodległość....