Jan Paweł II - życiorys

Życie przed wyborem na papieża

Dzieciństwo i młodość

Karol Józef Wojtyła urodził się 18 maja 1920 roku w Wadowicach jako trzecie dziecko Karola Wojtyły i Emilii z Kaczorowskich. Ród Wojtyłów wywodzi się z Czańca koło Kęt i Lipnika (obecnie dzielnica Bielska-Białej), natomiast Kaczorowscy pochodzą z Michałowa koło Szczebrzeszyna.

Karol został ochrzczony 20 czerwca 1920 roku w kościele parafialnym w Wadowicach. Rodzina Wojtyłów żyła skromnie; ojciec był wojskowym urzędnikiem w stopniu porucznika, a matka zajmowała się domem i pracowała dorywczo jako szwaczka. Starszy brat Karola, Edmund, po ukończeniu wadowickiego gimnazjum studiował medycynę na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.

W dzieciństwie Karola nazywano zdrobniale Lolek. Był chłopcem utalentowanym i usportowionym — grał w piłkę nożną, jeździł na nartach i uczestniczył w wycieczkach krajoznawczych, często w towarzystwie ojca.

Matka Karola zmarła 13 kwietnia 1929 roku w wieku 45 lat. Trzy lata później, 5 grudnia 1932 roku, zmarł jego brat Edmund, mając 26 lat. Zaraził się szkarlatyną od pacjentki w szpitalu w Bielsku.

We wrześniu 1930 roku Karol rozpoczął naukę w 8-letnim Państwowym Gimnazjum Męskim im. Marcina Wadowity w Wadowicach. Był pilnym uczniem o głębokiej wierze. Katecheta ks. Kazimierz Figlewicz zachęcił go do przystąpienia do kółka ministranckiego. Karol zainteresował się również teatrem, występując w szkolnych przedstawieniach.

Studia

14 maja 1938 roku Karol Wojtyła zdał maturę z oceną celującą. Wybrał studia polonistyczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, które rozpoczął w październiku 1938 roku. Wraz z ojcem zamieszkał przy ul. Tynieckiej 10.

Naukę przerwał wybuch II wojny światowej. Uniwersytet został zamknięty przez okupanta, a Karol podjął pracę fizyczną w kamieniołomach i zakładach chemicznych Solvay, aby uniknąć wywózki na przymusowe roboty do Niemiec. W tym czasie angażował się w podziemną działalność kulturalną i teatralną, współtworząc Teatr Rapsodyczny.

Ojciec Karola zmarł 18 lutego 1941 roku. W 1942 roku Wojtyła wstąpił do tajnego Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Krakowie, jednocześnie kontynuując pracę w Solvayu.

Kapłaństwo

Karol Wojtyła został wyświęcony na subdiakona 13 października 1946 roku, na diakona 20 października 1946 roku, a na księdza 1 listopada 1946 roku przez kardynała Adama Stefana Sapiehę w kaplicy Pałacu Arcybiskupów Krakowskich. Prymicję odprawił następnego dnia w krypcie św. Leonarda na Wawelu.

15 listopada 1946 roku wyjechał do Rzymu, aby kontynuować studia na Papieskim Uniwersytecie Dominikańskim Angelicum. Pod kierunkiem o. Reginalda Garrigou-Lagrange'a napisał pracę doktorską "Doktryna wiary u św. Jana od Krzyża", uzyskując stopień doktora z wyróżnieniem.

Po powrocie do Polski w 1948 roku pracował jako wikariusz w parafii Niegowić, a następnie w parafii św. Floriana w Krakowie. Angażował się w duszpasterstwo młodzieży, organizując wycieczki i rekolekcje. Ze względu na inwigilację władz komunistycznych, nazywano go "wujkiem".

W 1951 roku rozpoczął pracę naukową na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W 1953 roku obronił pracę habilitacyjną, jednak władze komunistyczne odmówiły mu nadania stopnia naukowego.

Biskup i kardynał

4 lipca 1958 roku papież Pius XII mianował Karola Wojtyłę biskupem pomocniczym Krakowa. Sakrę biskupią przyjął 28 września 1958 roku w katedrze wawelskiej z rąk arcybiskupa Eugeniusza Baziaka.

Po śmierci arcybiskupa Baziaka w 1962 roku, Wojtyła został wikariuszem kapitulnym archidiecezji krakowskiej. 30 grudnia 1963 roku papież Paweł VI mianował go arcybiskupem metropolitą krakowskim. Aktywnie uczestniczył w obradach Soboru Watykańskiego II.

26 czerwca 1967 roku został kreowany kardynałem przez papieża Pawła VI. Jego kościołem tytularnym w Rzymie został kościół św. Cezarego Męczennika na Palatynie.

16 października 1978 roku, po dwóch konklawe, Karol Wojtyła został wybrany na papieża, przyjmując imię Jan Paweł II. Był pierwszym papieżem z Polski i pierwszym nie-Włochem od 455 lat.

Wykładniki pontyfikatu
Jan Paweł II sprawował swój pontyfikat przez 26 lat i 5 miesięcy (9666 dni), co czyni go jednym z najdłuższych w historii Kościoła. Beatyfikował 1338 osób i kanonizował 482 świętych — więcej niż wszyscy poprzedni papieże razem wzięci.

Powołał 231 kardynałów na dziewięciu konsystorzach. Podczas jego pontyfikatu liczba katolików na świecie wzrosła z około 750 milionów do ponad 1 miliarda.

Osobistym sekretarzem Jana Pawła II przez cały pontyfikat był ks. Stanisław Dziwisz (późniejszy kardynał).

Zamach na Jana Pawła II
13 maja 1981 roku o godzinie 17:17 na Placu św. Piotra w Rzymie turecki zamachowiec Mehmet Ali Ağca postrzelił Jana Pawła II, raniąc go ciężko w brzuch i rękę. Papież został przewieziony do kliniki Gemelli, gdzie przeszedł skomplikowaną operację. Wierzył, że ocaliła go Matka Boża Fatimska, mówiąc: "Jedna ręka strzelała, a inna kierowała kulę".

Śledztwo w sprawie zamachu nie dało jednoznacznych wyników. Teorie o zaangażowaniu radzieckiego KGB i bułgarskich służb specjalnych pozostają niepotwierdzone. Papież wybaczył Ağcy, odwiedzając go w więzieniu w 1983 roku.

Podróże
Jan Paweł II odbył 104 podróże zagraniczne, odwiedzając 129 krajów na wszystkich kontynentach. Był pierwszym papieżem, który odwiedził synagogę i meczet. Do Polski pielgrzymował 9 razy:

1. 2–10 czerwca 1979
2. 16–23 czerwca 1983
3. 8–14 czerwca 1987
4. 1–9 czerwca, 13–20 sierpnia 1991
5. 22 maja 1995
6. 31 maja–10 czerwca 1997
7. 5–17 czerwca 1999
8. 16–19 sierpnia 2002

Ekumenizm i dialog międzyreligijny
Jan Paweł II dążył do dialogu z innymi wyznaniami i religiami. W 1986 roku zwołał w Asyżu spotkanie modlitewne przedstawicieli różnych religii. Jako pierwszy papież odwiedził synagogę (Rzym, 1986) i meczet (Damaszek, 2001). Dążył do pojednania z judaizmem, potępiając antysemityzm i odwiedzając Yad Vashem w Jerozolimie.

Choroba i śmierć
Od lat 90. Jan Paweł II zmagał się z chorobą Parkinsona. Mimo pogarszającego się stanu zdrowia kontynuował swoją posługę. Zmarł 2 kwietnia 2005 roku o godzinie 21:37 w Watykanie, w wigilię Święta Miłosierdzia Bożego.

Pogrzeb
Pogrzeb Jana Pawła II odbył się 8 kwietnia 2005 roku na Placu św. Piotra. Uczestniczyło w nim około 300 tysięcy wiernych oraz liczni przywódcy państw. Papież został pochowany w Grotach Watykańskich w prostym grobie, zgodnie z jego wolą.

Beatyfikacja i kanonizacja
Proces beatyfikacyjny Jana Pawła II rozpoczął się 28 czerwca 2005 roku po udzieleniu dyspensy przez papieża Benedykta XVI. Jan Paweł II został beatyfikowany 1 maja 2011 roku przez Benedykta XVI, a kanonizowany 27 kwietnia 2014 roku przez papieża Franciszka.

Twórczość i publikacje
Karol Wojtyła był autorem wielu dzieł literackich i filozoficznych. Pisał poezje, dramaty (m.in. "Przed sklepem jubilera") oraz prace teologiczne. Jako papież opublikował 14 encyklik, liczne adhortacje i listy apostolskie.