Mikołaj Rej
Sprawy narodu i państwa w literaturze: renesansu, baroku i oświecenia.
„Naród streszcza się w swojej literaturze i żyje przez nią” (Henryk Sienkiewicz) „Prawdy tego narodu odkrywają poeci, a nie politycy. Nie zrozumie Polski ten, kto nie wsłuchuje się w głos polskiej literatury” (Adam Mickiewicz) RENESANS...
Polski dom jako: azyl, świątynia, ruina; w literaturze od najdawniejszych czasów - konspekt
"Dom nad porami roku dom zwierząt i jabłek kwadrat pustej przestrzeni pod nieobecna gwiazda dom był luneta dzieciństwa dom był skóra...
Sielanka - wieś w ujęciu Reja, Kochanowskiego i Szymonowica
Tematyka rustykalna ("rusticus", po łacinie - wiejski) w twórczości poetów renesansowych wiąże się na ogół z humanistyczną pochwałą piękna świata naturalnego. Doskonała harmonijnie zorganizowana przyroda staje się częstokroć tłem dla prezentowania...
Ściągi-Renesans
Renesans - Odrodzenie ideałów antyku. Harmonia i umiar, antropocentryzm (człowiek w centrum zainteresowań), humanizm, reformacja (rozbicie uniwersalizmu jednej religii w Europie). Odkrycia geograficzne - zwrot ku wartościom doczesnym. Rozwój sztuk...
Renesans - skrypt
Renesans Renesans - fr. renaissance (odrodzenie). Epoka olbrzymich zmian, zburzenia starego światopoglądu. Wzoruje się na antyku. Dominuje przekonanie, że do kontaktu z Bogiem nie potrzeba Kościoła. Najważniejszy staje się człowiek („homo sum,...
Renesans i jego wyznaczniki
Zarówno średniowiecze jak i renesans były epokami bardzo kontrowersyjnymi pod względem wkładu w rozwój człowieka i świata. Znawcy literatury do dziś spierają się czy epoka ta była postępem czy też regresem w kształtowaniu się kultury europejskiej....
Motyw śmierci
Jak powszechnie wiadomo śmierć towarzyszy człowiekowi od początku jego istnienia, zawsze odbierana jako coś negatywnego, powodującego cierpienie. Chrześcijaństwo traktuje ją jako „ianua vitae” (wrota życia), ucieczkę od ziemskiego cierpienia i...
Topos kariery.
Najbardziej wyraźnym i znanym archetypem kariery był Makbet bohater książki W. Szekspira pod tym samym tytułem. Autor bardzo dokładnie opisał drogę po szczeblach kariery Makbeta, która była usłana trupami jego przyjaciół i podwładnych. Takie...
Ziemiański model życia w twórczości poetów okresu odrodzenia.
Ziemianin-szlachcic najwyżej cenił życie osiadłe, najchętniej w wiejskim ustroniu. "Serce roście patrząc na te czasy" - to główna formuła poetycka rozpoczynająca pieśń drugą z ksiąg pierwszych. Pieśni Jana Kochanowskiego uważane są za...
Wizerunek współczesnego człowieka poczciwego.
Mikołaj Rej w ?Żywocie człowieka poczciwego? przedstawił ideał szlachcica ziemianina. Człowiek poczciwy powinien pamiętać o obowiązkach wobec rodziny, stara się nie zaniedbywać jej. Powinien być uczciwy, przyjazny dla przyjaciół. Szanuję swoją...
Renesans
Renesans - Odrodzenie ideałów antyku. Harmonia i umiar, antropocentryzm (człowiek w centrum zainteresowań), humanizm, reformacja (rozbicie uniwersalizmu jednej religii w Europie). Odkrycia geograficzne - zwrot ku wartościom doczesnym. Rozwój sztuk...
Interpretacja piosenki : „Krótka rozmowa pomiędzy Panem Wójtem i Plebanem” Jacek Kaczmarski
Pan widząc, że zaczyna się źle dziać na folwarku postanawia zaprosić księdza i wójta by rozstrzygnąć spór. Chłopi nie chcą pracować gdyż uważają, że dostają zbyt niską zapłatę za swa pracę i w dodatku są bici. Pan zwraca się z prośbą do księdza,...
Jak postrzegano relacje między człowiekiem, a naturą w dobie renesansu?
Człowiek w dobie renesansu żył w zgodzie z naturą, kreował się jej prawami i dbał o nią, co przedstawiają fraszki Kochanowskiego, a w szczególności ,,Na Lipę``. Jan z Czarnolasu opisuje tam korzyści, jakie przynosi mu drzewo. Poeta pisze: ,,Tu...
Literatura staropolska jako źródło wiedzy o człowieku, społeczeństwie, ojczyźnie.
Literatura staropolska ma niejedno oblicze. Różni się tak, jak różnią się jej epoki. Średniowiecze w Polsce zaczyna się z początkiem powstania państwa, w tym czasie zaczyna się też rozwój piśmiennictwa w narodowym języku, literatury,...
Pytania na ustny polski 2005 z gramatyką
STAROŻYTNOŚĆ 1.Etymologiczne i realne znaczenie stałych związków frazeologicznych wywodzących się z Mitologii i z Biblii. Mitologia: ZŁOTE JABŁKO- jabłko, które było przyczyną kłótni Hery, Ateny, Afrodyty; rzucone na stół przez Eris z...
O fraszkach
W szkole podstawowej, jak i w gimnazjum poznałem wiele gatunków literackich. Począwszy od długich powieści i eposów ( np. „Krzyżacy"i „Pan Tadeusz”), przez zdecydowanie łatwiej przyswajalne nowelki, dramaty i wiersze, a skończywszy na moich...
Renesans
Punkty opracowane są według programu książki do pierwszej klasy liceum PRZESZŁOŚĆ TO DZIŚ. PODRĘCZNIK DLA I KLASY LICEUM I TECHNIKUM, CZ.II
Wieś nie jest taka prosta jak by się zdawało.
Wieś istniała od zawsze. Jest to pierwsza ludzka osada, to stamtąd wywodzą się miasta. Więc oczywiście, że „Wieś nie jest taka prosta jak by się zdawało”. To na wsi istnieje rolnictwo, gotowe nas wyżywić, na wsi żyli i tworzyli poeci ludowi np.:...
Jakie treści zawarte w literaturze staropolskie uważasz za szczególne ważne dla współczesnego człowieka?
Literatura staropolska ma niejedno oblicze. Różni się tak, jak różnią się jej epoki. Średniowiecze, renesans, barok i oświecenie - to cztery wielkie epoki, na które przypada rozwój literatury staropolskiej - tej, która dała początek narodowej...
Świat wartości człowieka renesansu i baroku. Scharakteryzuj analizując wybrane utwory
Nadejście kolejnej epoki wiąże się z kryzysem wartości prezentowanych przez epokę poprzednią. Tak jest także w przypadku renesansu i baroku. Idee renesansowego humanizmu, przekonanie o harmonii i ładzie świata, o tym, że człowiek przy niewielkim...
Synteza maturalna
Biblia-najwazniejszym jej przesłaniem jest miłosc. Księga Hioba-w niej pytania o dobro i zło i sens życia. Bóg wystawia go na próbe, on jej nie rozumie ale ja przyjmuje z pokorą. Hiob był niemal ideałem. Księga Kocheleta-pesymistyczna wizja...
Poglądy Mikołaja Reja i Juliana Ursyna Niemcewicza na wychowanie człowieka i stopień, w jakim ukształtowały je ideały epoki.
W życiorysach Mikołaja Reja i Juliana Ursyna Niemcewicza można dostrzec kilka podobieństw. Obaj twórcy byli ludźmi wykształconymi, każdy z nich zasługuje na miano patrioty. Mikołaja Reja ceniono za wkład w rozwój polszczyzny (swoje teksty pisał...
Renesans - epoka harmonii, zgody i piękna czy niespokojnych poszukiwań i dramatycznych napięć.
Renesans był epoką odrodzenia piśmiennictwa,literatury i sztuk, jak również moralnej odnowy człowieka. Epoka ta nawiązywała do filozofii antyku, głównym hasłem renesansu były słowa Terencjusza:"Jestem człowiekiem i wszystko co ludzkie nie...
Spokój i harmonia w świecie pełnym pośpiechu - motyw arkadii w oparciu o literaturę.
Jak w naszym pełnym pośpiechu świecie znaleźć spokój i wewnętrzną harmonię? Rozważ problem odwołując się do wybranych tekstów literackich. „Ludzie spieszą się do pracy, dlatego niedbale ją wykonują; spieszą się w używaniu życia, dlatego jego...
"Renesans - odrodzenie antyku czy wdzięczna pamięć o całym dorobku przeszłości?"
Związek między renesansem a antykiem jest bardzo silny. Można powiedzieć, że antyk "opanował" i określił renesans, stał się źródłem epoki. Twórcy renesansu czytali dzieła antyczne w oryginale. Dzięki temu odrodziło się wiele antycznych gatunków...
Epoki literackie
Sredniowiecze: Epoka historii i kultury europejskiej, między starożytnością a czasami nowożytnymi. Nazwy tej używano już w XVI w. Początek jej wiąże się najczęściej z r. 476 n.e., tj. z upadkiem cesarstwa zachodnio rzymskiego, schyłek zaś z...
Odrodzenie
Jeszcze niedawno wyraźnie przeciwstawiano średniowiecze i odrodzenie (renesans). Nazwę pierwszej epoki uznawano za synonim zacofania, drugiej — postępu. Dzisiaj uczeni skłonni są raczej dostrzegać w odrodzeniu logiczne następstwo przemian późnego...
Praca jest dobrodziejstwem. Praca jest błogosławieństwem. Praca jest ratunkiem. Słowa A. Watta uczyń mottem rozważań na temat pracy i sposobu pisania o niej w literaturze dwóch wybranych epok.
Praca jest pożytkiem człowieka. Poprzez pracę możemy się spełnić społecznie i moralnie. Praca niekiedy też staje się ucieczką przed samotnością i pustką. Daje człowiekowi bardzo wiele pozytywów. Ludzie pracują, ponieważ za pracę otrzymują...
Rozprawa między trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem - notatka
Ambroży Korczbok Rożek. - pod tym pseudonimem Mikołaj Rej napisał krótką rozprawę. BOHATEROWIE: Szlachcic - Pan Chłop - Wójt Ksiądz - Pleban Każdy z dyskutantów wytyka błędy innej grupie społecznej przedstawiając swoje poglądy na...
Jaki wzorzec wykreował Mikołaj Rej w "Żywocie człowieka poczciwego"? Scharakteryzuj analizując tekst.
Mikołaj Rej uważany jest za "ojca" polskiej literatury. Był autorem słynnych słów: "A niechaj narodowie wzdy postronni znają,iż Polacy nie gęsi,iż swój język mają". To jeden z pierwszych twórców, ktorzy tworzyli w języku...
Scharakteryzuj renesansowa koncepcję człowieka. Czym różni się ona od średniowiecznej ?
Scharakteryzuj renesansowa koncepcję człowieka. Czym różni się ona od średniowiecznej ? Literatura podmiotu 1. Legenda o Świętym Aleksym 2. Jan Kochanowski, Treny i fraszka Na dom w Czarnolesie 3. Rozmowa mistrza Polikarba ze Śmiercią 4....
Wykaż występowanie toposu Arkadii w literaturze polskiej różnych epok i omów jego role w dziełach literackich
Człowiek już od najdawniejszych swych czasów, marzył o miejscu, w którym żyłby w szczęściu i dostatku. Taką wyidealizowaną krainę nazywano Arkadią. Prawdziwa Arkadia mieściła się na półwyspie Peloponeskim w południowej Grecji. Była ona...
Dlaczego epokę renesansu nazywano złotym wiekiem kultury polskiej?
Wiek 16 w Polsce to okres wspaniałego rozkwitu kultury i piśmiennictwa.U potomnych zyskał on miano złotego wieku,to metaforyczne określenie odwołuje się do tradycji antycznych i mitologicznych i zawiera zachwyt dla wartości, znaczenia zrodzonych i...
Motyw wsi
Przeglądając słowniki, encyklopedie, leksykony odnaleźć możemy bardzo proste definicje wsi. Na przykład Encyklopedia PWN, że wieś to osada zamieszkała głownie przez ludność, której większość trudni się pracą na roli, co stanowi podstawę ich...
"Kultura jest tym co sprawiło, że człowiek jest czymś innym niż przypadkowym wydarzeniem w przyrodzie" - konspekt.
Odwołując się do wybranych tekstów kultury ustosunkuj się do wypowiedzi żyjącego w XX wieku francuskiego pisarza i polityka Andre Malraux: "Kultura jest tym co sprawiło, że człowiek jest czymś innym niż przypadkowym wydarzeniem w...
Mikołaj Rej- biografia
Mikołaj Rej tworzył w epoce Oświecenia. Urodził się w Żurawnie pod Haliczem w roku 1500. Uczył się w szkółce w Skalmierzu, potem we Lwowie, rok uczęszczał na Akademię Krakowską. Braki wykształcenia nadrobił samouctwem. Od roku 1525 przebywał na...
Różne spojrzenia na wieś polską w XVI w. Dlaczego ziemiański styl życia stał się wówczas atrakcyjny?
Ziemiański styl atrakcyjny, bo moda z antyku (Horacy ceni odpoczynek na łonie natury, w odpowiednim towarzystwie i oczywiście z winem); Polska była wtedy spichlerzem Europy, tak więc życie na wsi dawało duże zyski przy minimalnym nakładzie środków...
Kultura odrodzenia w Polsce
Wiek XVI przez wielu historyków nazywany jest złotym i trudno nie zgodzić się z tym stwierdzeniem. Polska weszła w szóste stulecie swego istnienia jako kraj potężny i bogaty, rozsławiony wielkością rodu Jagiellonów. W okresie panowania dwóch...
Motyw wsi w renesansie
Naturalna tęsknota człowieka za beztroskim i szczęśliwym życiem ma długą tradycję. Już w czasach starożytnych istniała pamięć o mitycznym „złotym wieku” i utraconych na zawsze krainach szczęścia, gdzie człowiek beztroski i niewinny istniał...
Mikołaj Rej.
Mikołaj Rej urodził się w Żurawnie pod Haliczem, jako syn zamożnej rodziny ziemiańskiej. W dzieciństwie i młodości uczęszczał do różnych szkół, ale niewiele się w nich nauczył, gdyż bardziej niż nauka pociągały go zabawy i wesołe towarzystwo....
Motyw arkadii i utopii w literaturze
Człowiek od zawsze marzył o szczęściu, dlatego pragnął znaleźć się w krainie dobra, w której mógłby spędzić spokojne życie bez jakichkolwiek trosk i lęków. Ta tęsknota za rajem na ziemi była i jest częstym motywem dzieł literackich. Już w...
Oto lektury, które budują wzorce udanego życia. Uzasadnij opinię.
Od zamierzchłych czasów twórcy wszelkiego rodzaju dzieł starają się przekazywać swoje wizje dotyczące recepty na życie. W zależności od epoki, w której tworzyli, jak również od indywidualnego podejścia do otaczającego ich świata napotykamy w ich...
Mit arkadyjski i jego kontynuacje w literaturze polskiej. Omów na wybranych przykładach.
„Życie to raj, do którego klucze są w naszych rękach” ( Fiodor Dostojewski ) Każdy człowiek poszukuje w swoim ziemskim życiu spełnienia. Niektórzy chcą żyć spokojnie i szczęśliwie, inni wolą się bawić i wołać...
W jaki sposób wyraża się w literaturze XV| i XV|| wieku zainteresowanie sprawami kraju.
Dla każdego człowieka pod słowem ojczyzna kryją się zupełnie inne treści i wartości. Dla jednego ojczyzna będzie miejscem w którym przyszło się mu urodzić. Kto inny będzie zdania, iż jest to miejsce na świecie, które uważa za swój dom i w którym...
Motyw szlachty
Szlachta przez wiele wieków naszej historii była nie najliczniejszą, ale za to najważniejszą grupą społeczną, dbając o obronę granic, tworząc kulturę i tradycję narodową. Mimo to wielokrotnie była wówczas krytykowana i atakowana przez...
Czy warto uczyć się języka polskiego?
Niektórzy twierdzą, że nauka języka polskiego do niczego im się nie przyda. Ja wychodzę jednak z założenia, że warto uczyć się tego pięknego języka. Na potwierdzenie tej tezy mogę podać następujące przykłady. Po pierwsze język polski jest...
Bibliografia i sciąga ze wszystkich epok.
BIBLIOGRAFIA Temat: W kręgu miłości i nienawiści - o bohaterach literackich, których rozumiem, podziwiam, oskarżam. Omów zagadnienie na wybranych przykładach....
Bibliografia i plan wypowiedzi.
Temat: Pisarze odrodzenia i oświecenia o Polsce i Polakach. Omów na wybranych utworach literackich tych epok. Literatura / 72 Bibliografia: Literatura podmiotu: 1. Jan Kochanowski, Pieśń V: Pieśń o spustoszeniu Podola, [w:]...
Obraz wsi i życia szlachcica ziemianina w epoce renesansu
Pisarze renesansowi często nawiązywali do motywu wsi. Takimi pisarzami są Mikołaj Rej i Jan Kochanowski, którzy po zasmakowaniu życia dworskiego postanowili osiąść na wsi aby tam spokojnie tworzyć rozkoszując się pięknem przyrody. W swoim...
Wzory osobowe renesansu
Humanista - poeta doctus Człowiek wszechstronnie wykształcony przeważnie na wielu uniwersytetach (Kraków, Bolonia, Padwa, Królewiec, Paryż) -min. J. Kochanowski. Humanista przeważnie znał biegle 2 języki-grekę i łacinę. Człowiek ciągle...