profil

Formant

poleca 81% 2383 głosów

Formant – to cząstki, przy pomocy których tworzymy nowe wyrazy, formanty możemy podzielić na następujące typy:

• przedrostki – występują przed podstawą słowotwórczą:
w- pisać           wy- chodzić
pod- pisać        pod- chodzić
na- pisać          do- chodzić
za- pisać          s- chodzić
roz- pisać         nad- chodzić

(w wyrazie może być więcej przedrostków)
prze- naj- świętszy        po- prze- rabiany

• przyrostki – występują po podstawie słowotwórczej:
pis- arz           chod- nik
pis- any          chod- ak
pis- mak          chodz- enie
pis- ak            chodz- ony
pis- mo           chodz’- ik

(w wyrazie może być więcej przyrostków)
święto- wa- nie                rob- ot- ni- ca

• wrostki – występują między podstawami słowotwórczymi:
łam- i- główka          mocz- y- gęba
żyw- o- płot            gaz- o- mierz
kąt- o- mierz           grot- o- łaz
wiatr- o- łap             par- o- statek
mebl- o- ścianka

• „mieszanka” – różne formanty:
cudz- o- ziem- iec       de- tron- izować

• formanty zerowe – nic nie dodajemy i w dodatku skracamy wyraz podstawowy:

(wyraz podstawowy) -> (wyraz pochodny) – ø
dźwigać -> dźwig ø

napisać – napis        podmuchać – podmuch
żółty – żółć              słuchać – słuch
rysować – rysa         zakupić – zakup

Rola formantów jest ogromna. Dzięki nim nie tylko tworzymy wyrazy, ale możemy także różnicować ich znaczenie. Jak widać, wszystkie wyrazy są podobne, ale każdy z nich oznacza albo osobę (różnej płci), albo zjawisko, czynność, cechę. Za sprawą formantów możemy nazwać dosłownie wszystko.

formanty zerowe

Podoba się? Tak Nie