Zygmunt III Waza

Urodził się 20 VI 1566 r. w Gripsholmie w Szwecji. Był synem króla szwedzkiego Jana III i Katarzyny Jagiellonki. 19 VIII 1587 r., dzięki poparciu Jana Zamoyskiego, został wybrany królem Polski. Już na początku jego panowania doszło do konfliktu z księciem Maksymilianem Habsburgiem, którego część szlachty obwołała królem 22 VIII 1587 r.

Zygmunt III Waza był gorliwym katolikiem. Swoimi działaniami zrażał do siebie zarówno protestanckich Szwedów, jak i polski obóz reformacyjny. Dążył do wzmocnienia władzy królewskiej i wprowadzenia w Polsce monarchii absolutnej na wzór hiszpański, co nie przysporzyło mu popularności wśród szlachty. Otaczał się niewielką grupą faworytów, wśród których dominowali jezuici.

W 1592 r. po śmierci ojca został królem Szwecji. Podjął tajne rokowania z Habsburgami, którym za 400 tys. guldenów i pomoc w umocnieniu się na tronie szwedzkim chciał odstąpić koronę polską. Ujawnienie tych planów wywołało skandal, lecz nie wpłynęło znacząco na prowadzoną przez króla politykę.

Za panowania Zygmunta III Wazy Polska została uwikłana w liczne konflikty, z których wyszła z pewnymi zdobyczami terytorialnymi.

Gdy w 1599 r. sejm szwedzki ogłosił jego detronizację, Zygmunt III Waza utracił tron szwedzki. Spór o koronę Szwecji i ziemie bałtyckie zapoczątkował trwające z przerwami przez 30 lat wojny polsko-szwedzkie.

W 1605 r. Zygmunt III Waza poparł wyprawę Dymitra Samozwańca I na Moskwę. W 1610 r. hetman Stanisław Żółkiewski rozbił armię rosyjską w bitwie pod Kłuszynem i opanował Moskwę. Nie udał się jednak plan osadzenia na tronie rosyjskim królewicza Władysława, m.in. dlatego, że król zamierzał sam objąć ten tron.