Podstawowe informacje o bohaterze
Pierwowzorem postaci Poety w *Weselu* Wyspiańskiego był Kazimierz Przerwa-Tetmajer, jeden z najwybitniejszych poetów Młodej Polski. Informację tę potwierdza zarówno opinia Tadeusza Boya-Żeleńskiego, jak i dialog Nosa z Poetą, gdzie padają słowa z wiersza Tetmajera *Evviva l’arte*. Tetmajer był bratem przyrodnim Włodzimierza Tetmajera (Gospodarza) i znał Stanisława Wyspiańskiego, z którym uczęszczał do krakowskiego gimnazjum św. Anny. Jego twórczość obejmowała przede wszystkim poezję dekadencką, ale także miłosno-erotyczną, a dodatkowo fascynował się folklorem góralskim i Tatrami. Poeta odbywał liczne podróże po Europie i Polsce, co wzbogacało jego artystyczne doświadczenia.
Charakterystyka zewnętrzna
W dramacie *Wesele* Wyspiański nie opisuje wyglądu Poety, jednak Tetmajer był znany ze swojej urody, co można zobaczyć na jego portretach, m.in. wykonanych przez Jacka Malczewskiego. Był postrzegany jako atrakcyjny mężczyzna, co przyciągało kobiety i podkreślało jego charyzmatyczną osobowość.
Charakterystyka wewnętrzna
Poeta, wzorowany na Tetmajerze, jest przede wszystkim dekadentem, co oznacza, że odczuwa wewnętrzny smutek, nihilizm i cierpienie egzystencjalne, typowe dla schyłku XIX wieku. Dekadenci, tacy jak Poeta, negowali tradycyjne wartości i szukali ucieczki w chwilowych przyjemnościach. Tę postawę najlepiej ilustruje jego rozmowa z Maryną, w której flirtuje z nią, ale równocześnie daje do zrozumienia, że ich relacja nie będzie miała trwałego charakteru:
„Byłby to już Amor w klatce.”
Dla Poety miłość to jedynie „sztuka dla sztuki”, służąca inspiracji artystycznej. Maryna nie daje się jednak oszukać i traktuje Poeta z dystansem. Podobną postawę prezentuje w stosunku do Racheli, tajemniczej, wykształconej kobiety, której Poeta próbuje zaimponować. Rachela jednak również nie traktuje go poważnie, a ich wspólny pomysł sprowadzenia zjaw na wesele wynika bardziej z nudów niż z prawdziwej potrzeby działania.
Wewnętrzna niemoc Poety jest podkreślona w jego rozmowie z rycerzem Zawiszą Czarnym, który symbolizuje dawną potęgę i wielkie czyny. Poeta marzy o heroizmie, ale nie jest w stanie go zrealizować – gdy rycerz podnosi przyłbicę, Poeta widzi w niej pustkę i nicość, co symbolizuje jego wewnętrzną słabość. Ta niemoc objawia się również w stosunku do chłopów – Poeta gardzi nimi, nie uznając ich za godnych partnerów do rozmów i działań. Scena jego rozmowy z Panem Młodym pokazuje, jak bardzo różni się jego wyidealizowana wizja życia od chłopskiej prostoty i realizmu. Konflikt z Czepcem, któremu Poeta rzuca w twarz słowa:
„No pewnie, my do Sasa, wy do lasa”,
pokazuje, że nie wierzy w możliwość połączenia sił inteligencji z chłopstwem, a jego postawa budzi niechęć i dystans chłopów. Wyspiański poprzez postać Poety obnaża dekadencki styl życia, który uważał za szkodliwy i bezużyteczny.
