profil

Fantastyka i jej źródła w literaturze Romantyzmu.

poleca 84% 1689 głosów

Treść
Grafika
Filmy
Komentarze

Fantastyka - zjawiska nie mające oparcia w rzeczywistości, urojone, nadprzyrodzone, niezwykłe, będące wytworem fantazji. W literaturze romantycznej najczęściej pojawiają się duchy dobre i złe, które walczą ze sobą o bohatera itp. Fantastyka jest ściśle związana z romantycznym sposobem pojmowania świata (poszukiwanie prawdy za pomocą środków irracjonalnych, takich jak intuicja, wiara, instynkt, przeczucie). Sięganie do źródeł ludowych, do świata egzotycznego, do otoczonych pewną tajemniczością wieków średnich - stąd też rozpowszechnienie fantastyki, mistyki, orientalizmu i tajemniczości.

Elementy fantastyczne w literaturze romantycznej

- Król olch - umierający chłopiec widzi fantastyczną postać ubraną w piękne szaty. Są to typowe elementy ludowych baśni i wierzeń w siły pozaziemskie.
- Faust - uczestnictwo w akcji Boga, szatana, duchów złych i dobrych, wyobrażenia o świecie i życiu wzięte ze starogermańskich wierzeń ludowych, motyw mitologiczny, jak np. powołanie do życia wielkich herosów greckich: Heleny i Parysa, bóstw (Persefony), sabat czarownic w noc Walpurgi w górach Harzu, zaprzedanie duszy diabłu, wiara w ingerencję sił nadprzyrodzonych w życie ludzkie. Obrazy fantastyczne maja w większości charakter symboliczny, służą nie tylko jako tło rozgrywających się wydarzeń, ale podkreślaja dramatyzm poszukiwań bohatera, jego przemyśleń, walkę wewnętrzną itp.
- Romantyczność - zjawa zmarłego ukochanego widziana przez Karusię. Rozpatrywany motyw podkreśla wagę wierzeń ludowych.
- Lilije - funkcja magiczna kwiatów (kryją zbrodnię ); pojawienie się postaci zmarłego męża; pustelnik obdarzony nadprzyrodzoną mocą ( może wskrzesić zamordowanego)
- Świteź - wierzenia ludowe odnośnie Świtezi: zatopione miasto, kobiety, dzieci i starcy zamienieni w kwiaty i zioła , magiczna moc kwiatów, duchy pojawiające się żyjącym, odgłosy wydobywające się z dna jeziora, postać rusałki.
- Świtezianka - tajemnicze postacie nimf wodnych, pochłonięcie Strzelca przez wody jeziora, zaklęcie duszy w drzewo.
- Rybka - Krysia zamieniona w rybkę, przybywa co dnia by nakarmić pozostawione dziecko; zamienienie nowożeńców w głazy.
- Dziady II - duchy zmarłych, ptactwo uosabiające pokrzywdzonych ludzi; wiara w istnienie świata pozaziemskiego, w wymierzanie przez siły nadprzyrodzone sprawiedliwości; istoty pozagrobowe potraktowane przez lud jako zwykli ludzie, z którymi można porozmawiać, których można nakarmić.
- Dziady IV - częściowo fantastyczna postać Pustelnika-Gustawa-upiora
- Sonety krymskie - baśniowy świat władców wschodu, chanów ( np. zamarły pałac, ruiny)
- Dziady III - postacie duchów, diabły i anioły walczące o duszę Konrada, Widzenie księdza Piotra, Widzenie Ewy, Sen Senatora, zjawy Doktora i Bajkowa.
- Pan Tadeusz - fantastyczne zjawiska towarzyszące śmierci Jacka Soplicy.
- Kordian - "Przygotowanie" - scena ukazująca chatę Twardowskiego, w której znajdują się fantastyczne postacie: Czarownica, Szatan, Astaroth, Gehenna, Mefistofel, Twór, Archanioł, Chór Aniołów, Diabli (podobnie jak w Makbecie). Całe to miłe towarzystwo tworzy przywódców powstania listopadowego; Diabeł widziany przez Kordiana przy próbie zamachu, Mefistofel widziany później w szpitalu.
- Balladyna - baśniowy charakter całego dramatu, postacie fantastyczne takie jak: Goplana, Skierka, Chochlik będące przedmiotem wierzeń ludowych.
- Nie-Boska komedia - postacie metafizyczne występujące w I części - Anioł Stróż dający błogosławieństwo głównemu bohaterowi, Chór Złych Duchów przeklina Hrabiego; fantastyczny lot Męża za złudną "Dziewicą" (zjawą wysłaną przez Złe Duchy); powrót bohatera dzięki aniołom; w trzeciej części występuje metafizyczna postać Chrystusa.

Fantastyka w literaturze romantyzmu jest związana bardzo często z odwołaniami do wierzeń ludowych. Na wzór Szekspira romantycy wprowadzili postacie fantastyczne, zjawy i wizje do swoich utworów. Wystarczy przypomnieć Makbeta i jego majaki podczas uczty, na której pojawiają się widma zabitych i choćby Dziady.

Czy tekst był przydatny? Tak Nie
Opracowania powiązane z tekstem

Czas czytania: 3 minuty

Ciekawostki ze świata