"Pan Tadeusz" krótkie streszczenie

Epopeja narodowa „Pan Tadeusz” powstała w 1834 roku w Paryżu, gdzie Adam Mickiewicz był na emigracji. Akcja utworu obejmuje pięć dni 1811 roku i jeden dzień 1812 roku, a cała fabuła „Pana Tadeusza” rozciąga się od roku 1791 do 1812 roku.

Wszystkie wydarzenia rozgrywają się na Litwie, głównie w Soplicowie, posiadłości Sędziego Soplicy. Część zdarzeń ma miejsce w pobliskim, zaściankowym szlacheckim gospodarstwie, Dobrzyn (na Mazurach).

„Pan Tadeusz, czyli ostatni zajazd na Litwie. Historia szlachecka z roku 1811 i 1812 we dwunastu księgach wierszem” + epilog

Zajad – czyli zbrojny najazd, jaki dokonała szlachta dobrzyńska na Soplicowo.

I Gospodarstwo
Soplicowo – "centrum polszczyzny". Powrót Tadeusza z Wilna (po 10 latach służby wojskowej). Spotkanie Tadeusza z Zosią. Przyjęcie w Soplicowie. Poznanie Telimeny. Kłótnia Asesora ze Rejentem, dotycząca, czyj chart jest lepszy.

II Zamek
Hrabia Sędziów poznaje historię Soplicowa i nie chce oddać posiadłości Soplicom. Hrabia jest oczarowany widokiem Zosi. Telimena uwodzi Tadeusza podczas śniadania. Kontynuacja sporu o charty.

III Umizgi (zaloty)
Hrabia zaleca się do Zosi, jednak zostaje odrzucony. Podczas grzybobrania Sędzia opowiada Telimenie o swoich planach wobec Tadeusza. Hrabia i Tadeusz rywalizują o względy Telimeny – wygrywa Tadeusz, dostaje list i klucze do jej pokoju.

IV Dyplomatyka i łowy
Narada szlachty w karczmie u Jankiela, przewodniczy Ks. Robak. Podczas polowania Hrabia i Tadeusz uciekają przed niedźwiedziem. Ratuje ich ks. Robak. Wojski gra koncert na rogu myśliwskim. Wojski opowiada historię Domejki i Dowejki.

V Kłótnia
Tadeusz poznaje osobiście Zosię. Dostrzega niedoskonałości urody i charakteru Telimeny. Podczas uczty ma miejsce kłótnia Sędziego z Hrabią. Hrabia przedstawia się jako wróg Sopliców.

VI Zaścianek
Sędzia Soplica wysyła pozew do Hrabiego i Gerwazego. Ks. Robak próbuje odwieść go od tego pomysłu. Hrabia udaje się do Dobrzyna.

VII Rada
W Dobrzynie odbywa się Rada, na której dyskutuje się, czy wzniecić powstanie na Litwie. Maciej nad Maćkami nie zgadza się. Gerwazy namawia szlachtę do najazdu na Soplicowo.

VIII Zajazd
Ks. Robak wyznaje Sędziemu, kim naprawdę jest. Tadeusz udaje się do Sędziego z prośbą o pozwolenie na wyjazd. Sędzia nie zgadza się. Dochodzi do kłótni Tadeusza z Telimeną i definitywnego rozstania. Tadeusz zostaje pojmany przez Hrabiego, a następnie dochodzi do najazdu szlachty dobrzyńskiej na Soplicowo.

IX Bitwa
Dobrzyńscy plądrują Soplicowo, ale rano zostają związani przez Rosjan. Ratuje ich ks. Robak i rozpoczyna się bitwa. Robak ratuje życie Gerwazemu, a sam zostaje ranny. Polacy zwyciężają dzięki Wojskiemu, który atakuje wroga starą sernicą.

X Emigracja. Jacek
Tadeusz i Hrabia opuszczają Soplicowo. Hrabia wyznaje miłość Telimenie i dostaje od niej szarfę. Tadeusz otrzymuje od Zosi relikwiarz (suknię św. Józefa, patrona par zakochanych) i wizerunek św. Genowefy. Ks. Robak wyznaje Gerwazemu, kim naprawdę jest. Gerwazy mu wybacza, a Robak umiera. Wybucha wojna Francji z Rosją.

XI Rok 1812
"Obiad polski" na życzenie Dąbrowskiego. Powrót Tadeusza i Hrabiego. Zrehabilitowanie Jacka. Zaręczyny trzech par.

XII Kochajmy się
Uczta w Soplicowie. Jankiel gra na cymbałach. Polonez: I para – Podkomorzy i Zosia.

W załączniku rozrysowane są związki pomiędzy poszczególnymi bohaterami w formie drzewka genealogicznego.