Tadeusz Borowski "Opowiadania Oświęcimskie"

Tadek to NIE Tadeusz Borowski
Dla Tadka największą trudność stanowi odejście od humanitaryzmu – musi pogodzić własne człowieczeństwo z bestialstwem. W ramach pełnionej funkcji sanitariusza musi pomóc innym ocalić się, jednocześnie nie powodując sobie kłopotów.

Reakcja na "Opowiadania..."
"Medaliony" zostały dobrze przyjęte, ponieważ zawierały dokładnie relacjonowane fakty, ukazywały cierpienie oraz funkcjonowanie ludzi. Borowski w "Opowiadaniach" przedstawia jednego człowieka od momentu aresztowania aż do czasu, kiedy nauczył się funkcjonować w obozie. "Opowiadania" zostały skrytykowane, ponieważ Borowski sugerował, że każdy, kto przeżył Oświęcim, jest odpowiedzialny za śmierć innych oraz za to, co tam się stało, gdyż musiał poświęcić życie innych, aby samemu ocalić się.

Człowiek złagrowany:
1. Ten, który myśli tylko w kategoriach życia obozowego.
2. Odczłowieczony, moralnie zdegenerowany, zbuntowany przeciwko drugiemu człowiekowi.
3. Postępuje wyłącznie według zasad panujących w obozie.
4. Uznaje za swój i utożsamia się ze światem odwróconego dekalogu (rzeczywistość obozów koncentracyjnych).
5. Odarty ze wszystkiego, co było przynależne jego naturze.

Obozy koncentracyjne w świetle opowiadań T. Borowskiego:
1. Sprawna, działająca, faszystowska machina zbrodni, w której więźniowie przywykli do porządku (praca, apelle, rozrywka, bez przerwy działające krematorium i rampa, na której wyładowują się transporty).
2. Przedsiębiorstwo produkcyjne, dające duże zyski, gdzie do końca wykorzystuje się zwłoki ludzkie.
3. Miejsce niewolniczej, bezpłatnej pracy, gdzie można żyć, a nawet prosperować na średnim poziomie.
4. Doskonały model społeczeństwa totalitarnego.

Epoka pieców – okres panowania faszyzmu w Europie.
Fabryki śmierci – niemieckie obozy koncentracyjne, przyrównane do zakładów masowej produkcji, których celem jest doprowadzenie do śmierci jak największej liczby więźniów.

"Pożegnanie z Marią"
To jedyne opowiadanie, które nie ukazuje obozowej rzeczywistości, a przedstawia obraz życia w okupowanej Warszawie. Konstrukcja ukazanego świata oparta jest na kontraście między odchodzącym w przeszłość światem wartości humanistycznych a codzienną rzeczywistością wojennej Warszawy. Relacje międzyludzkie zostały sprowadzone do kontaktów handlowych. Drobne nieuczciwości, kradzieże, łapówki i układy stanowią podstawę swojskie funkcjonującej gospodarki. Jednak raz po raz pojawiają się informacje przypominające o toczącej się wojnie. Dzięki technice behawiorystycznej Borowski eliminuje elementy psychologicznej analizy, tym samym uwypuklając bezsilność człowieka stającego w sytuacjach, które go przerastają. Jedyną próbą ucieczki przed rzeczywistością staje się miłość, z góry jednak skazana na zagładę.

Behawioryzm / konwencja behawioralna – konwencja opisu i charakterystyki bohaterów poprzez ich działania, czyny oraz relacje z innymi ludźmi.