Dromony z Bizancjum: okręty wojenne średniowiecznego cesarstwa

Dromon – okręt wiosłowo-żaglowy, używany na Morzu Śródziemnym po upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego przez floty Bizancjum (główny typ okrętu wojennego). Budowany w różnych wariantach od V do XII wieku, zastąpił wcześniej używane biremy i liburny.

Pierwsze dromony miały jeden lub dwa rzędy wioseł i przypominały jednomasztowe liburny. Później pojawiły się dromony dwu- i trójmasztowe, z dwoma rzędami wioseł. Ich długość wynosiła od około 30 do 50 metrów, a szerokość od 6 do 7 metrów. Na rufie znajdowały się stery – jeden z każdego boku. Statki miały wydłużoną formę i były dość szybkie.

W zależności od wielkości, załoga liczyła od 50 do 300 osób – zarówno wioślarzy, marynarzy, jak i żołnierzy.

Dromony były uzbrojone w tarany, które miały na celu łamanie kadłubów wrogich statków. Główną ich bronią były jednak katapulty i balisty, które od VII wieku miotały na duże odległości pociski zapalające, zawierające ogień grecki. Potężne katapulty mogły miotać pociski o ciężarze do 20 kg na odległość 1000 metrów.

Dromony były również wyposażone w syfony (syphonophores) do miotania ognia greckiego. W części dziobowej i rufowej statku znajdowały się wysokie pokłady dla łuczników, a obok głównego masztu – drewniana wieża (xylokastron), z której piechota morska mogła strzelać z łuków lub miotać oszczepy i inne pociski.

Wiele dromon było chronionych przed taranami wroga przez metalowy pancerz, który zapewniał dodatkową ochronę.

Rękopis bizantyński z roku 850 zawiera wyobrażenie dromony z tego okresu. Jego konstrukcja podobna jest do biremy z dwoma rzędami wioślarzy. Miała ona dwa maszty z żaglami łacińskimi.

W Bizancjum używano również okrętów o nazwie heladion, ale wiadomo o nich znacznie mniej niż o dromonach. Heladiony były mniejsze i lżejsze od dromonów, przeznaczone głównie do patrolowania wybrzeży i ochrony handlowych szlaków morskich.